Hôm nay,  

Phạm Chi Lan: Việt Nam Đang Ở Đâu Và Cần Đi Tới Đâu?

13/09/201700:00:00(Xem: 8653)

Việt Nam Đang Ở Đâu Và Cần Đi Tới Đâu
Đào Như
 

Bây giờ tại Chicago là 7 giờ sáng, thứ Hai, ngày 11 tháng 9-2017, ngoài trời mưa đầu mùa đang rã rich cùng với khí lạnh đang tràn về thành phố Chicago, nhắc nhở một mùa Thu nữa sẽ về ấp ủ thành phố thân thương này. Cảm khái trước không gian bát ngát hồ Michigan, tôi đang theo dõi tìm hiểu một tựa đề lớn trên trang mạng tiếng Việt BBC-London dưới dạng một câu hỏi: Việt Nam Có Cần Tư Duy Lại Để Phát Triển?-- http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-41220909.

Qua bài báo tôi được thấy lại hình ảnh của bà Phạm Chi Lan, nguyên là Cố vấn kinh Tế của hai vị cố Thủ Tướng Võ Văn Kiệt và nguyên Thủ tưóng Phan Văn Khải, với những đề xuất của bà đầy tính thuyết phục để xây dựng phát triên kinh tế đất nước mạnh hơn và để xây dưng một thể chế, một chính phủ phù hợp và bắt kịp những trào lưu tiến hóa của thế giới hiện tại. Bà Phạm Chi Lan thiết tha kêu gọi ‘‘Việt Nam cần phải nhận thức được sự thay đổi hiện nay trên thế giới, nhận thức được mình đang ở đâu và cần đi tới đâu để thay đổi cách phát triển của mình...Việc Đổi mới nhất thiết cần đi vào Kinh Tế Thị Trường một cách mạnh mẽ hơn và xây dựng cả nền tảng của thể chế chính trị phù hợp với kinh tế thị trường mà Việt Nam cần tiến đến..’’. Phải chăng bà Phạm Chi Lan cố tình đánh thức những nhà lãnh đạo Việt Nam đang mê ngủ với giấc mơ Chuyên Chính Vô Sản của Chủ Nghĩa Mác Lênin. Họ không biết họ đang ở đâu,và họ đưa dân tộc cả nước về hướng nào? Lâu lắm rồi, sau ‘thời đại Nguyễn Tấn Dũng’ đến mãi bây giờ, người dân Việt chúng ta mới nghe lại được lời kêu gọi Chính phủ Cộng Sản Việt Nam phải thay đổi Thể Chế Chính Trị để phù hợp với nền kinh tế thị trường tự do hầu để phát triển đất nước xứng với tiềm năng của mình

      Bên cạnh đó, còn lời phát biểu của GS Chu Hảo, nguyên Thứ trưởng bộ KHCN và Môi Trường, ông cho rằng:Việt Nam cần phải có sự ủng hộ của Cộng đồng Quốc Tế khi ông cho hay rằng chính Cộng đồng Quốc tế đã từng thúc đẩy Việt Nam cần phải có những động thái quyết liệt hơn để khẳng định chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông từ năm 1990! Bây giờ, chưa phải là muộn để Việt Nam một lần nữa xác lập mạnh mẽ chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông.

   Tôi nhớ lại hôm 5 tháng 7-2017 trên trang mạng Tia Sáng, có lẽ cũng vì thao thức trăn trở về vấn đề phát triển đất nước dựa trên cơ sở của thể chế Pháp Quyền và Xã Hội Dân Sự, TS Nguyễn Sĩ Dũng nêu lên những  ‘‘Chuẩn Mực Của Quản Trị Quốc Gia Hiện Tại’’: http://tiasang.com.vn/-dien-dan/Chuan-muc-cua-quan-tri-quoc-gia-hien-dai-10812. Trong đó TS Nguyễn Sỹ Dũng, nguyên Phó Chủ Nhiệm Văn Phòng Quốc hội đã phát biểu‘‘Chất lượng và hiệu quả của một nền quản trị quốc gia phụ thuộc không chỉ vào tài năng của ban lãnh đạo mà còn dựa vào những chuẩn mực mà nền quản trị đó tuân thủ’’. Theo sự nghiên cứu và đúc kết từ sự tìm hiểu cũng như chiêm nghiệm của bản thân mình, TS Nguyễn Sĩ Dũng phơi bày trước độc giả Tia Sáng, 7 tiêu chuẩn cần thiết để quản trị quốc gia hiện đại trong một thế giới như hôm nay:

1- Xây dựng thể chế Pháp quyền- Rule of Law- Nghĩa là mỗi khi ban hành quyết định nào Chính phủ hay Bộ Ngành Công quyền đều phải dẫn chiếu điều khoản pháp luật và Hiến pháp cho phép làm như vậy. (điều này trái với quan điểm của TBT ĐCSVN hiện tậi ông Nguyễn Phú Trọng. Theo ông Trọng những nghị quyết mới được ban hành đều căn cứ trên Điều lệ của Đảng và chủ nghĩa Mac Lênin. Cai trị dân bắng điều lệ của Đảng chứ không bằng luật pháp sẵn có (pháp quyền) và điều lệ của Hiến Pháp hiện hành, mặc dầu hiến pháp hiên hành của CHXHCNVN chẳng tốt lành gì, vẫn giữ nguyên Điều Khoản 4- bảo Vệ Chuyên Chính Vô sản-độc tài đảng trị)


2- Trách nhiệm giải trình-Accountabilities- gồm có 3 phần chính: a/-Ban hành quyết định phải báo cáo công khai, b/-Không giải trình được thì phải bãi nhiệm, c/-Phải chịu trách nhiệm và hậu quả của quyết định đó.

3- Minh Bạch: Người dân phải được tạo điều theo dõi và thông hiểu về qui trình và lý do cần phải ban hành quyết định

4- Sự tham gia của quần chúng: Người dân phải được thường xuyên cung cắp thông tin và được tham vấn ý kiến hoặc được tạo điều kiện để họ đưa những khuyến nghị của họ nếu có và trong một số trường hợp được trực tiếp tham gia vào qui trình ban hành quyết định cũng như vào quá trình quản lí, Được như vậy người dân mới tin cậy và ủng hộ và thực hiện những chủ trương của quyết định...

5- Phản ứng tương thích và kịp thời: Điều này đòi hỏi một nền quản trị tốt để kịp thời phát hiện những vấn đề sớm nhất và phản ứng kịp thời để xử lý chúng đúng lúc. Vấn đề phát sinh như thế nào thì phản ứng tương thích như thế ấy. Không thể đổ hết nguồn lực để xử lý vấn đề nhỏ và bỏ qua những vấn đề lớn có ảnh hưởng sâu đậm và trên một diện rộng hơn nhiều. Đồng thời chính quyền phải xử lý kịp thời chớ để quá muộn sẽ khó xử lý.

6- Công bằng và không loại trừ : Lợi ích của mọi người dân, của mọi nhóm xã hội  phải được cân nhắc coi trọng như nhau trong quá trình quyết định thực thi chính sách. Tất cả mọi thành phần  đều phải có cơ hội tham gia  vào qui trình quản trị

7- Hiệu lực và Hiệu quả : Điều này đòi hỏi Chính phủ, Công quyền phải thực thi Kết Luậncho được các quyết định đã được ban hành và bảo đảm sử dụng quyết định hiệu quả nhất

Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng đã đi đến kết luận: Vấn đề là để xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, chúng ta cần nhận thức tốt hơn và áp dụng đầy đủ hơn các chuẩn mực được thế giới công nhận ở trên.

Riêng tôi, tôi tin chắc rằng bạn đọc và tôi rất thất vọng khi chúng ta cùng đặt câu hỏi: liệu ban lãnh đạo Viêt Nam do đảng CSVN dẫn đầu có bao giờ họ tuân thủ một trong những chuẩn mực lãnh đạo đất nước hiện đại được thế giới công nhận như ở trên chưa?

Kết Luận

Việt Nam ba mươi mốt năm sau Đổi Mới, mươi hai năm sau lời kêu gọi Đại Đoàn Kết Dân Tộc của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Chuyên gia Kinh tế Phạm Chi Lan hôm nay vẫn tiếp tục đặt câu hỏi ‘‘Đảng Cộng Sản Việt Nam có biết mình đang ở đâu và sẽ phải đi về đâu? ’’, phải chăng ĐCSVN đã đánh mất chính mình?  Một lần nữa bà Phạm Chi Lan thiết tha kêu gọi chính phủ Cộng sản Việt Nam phải thay đổi thể chế chính trị cho bằng được để phát triển, để xây dựng một nền Kinh Tế Thị Trường Tự do mà cả loài người tiến bộ đang theo đuổi. Cùng lúc ấy,TS Nguyễn Sỹ Dũng vẫn tiếp tục nhắc nhỡ chính phủ Việt Nam; ‘‘Vấn đề là để xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, chúng ta cần nhận thức tốt hơn và áp dụng đầy đủ hơn các chuẩn mực được thế giới công nhận nói trên’’. Những lời cảnh cáo của hai vị Pham Chi Lan và Nguyễn Sỹ Dũng nhắc nhở chúng ta nhớ rằng sau hơn 42 năm kể từ ngày 30 tháng 4 năm 1975 cho đến nay, biết bao vật đổi sao dời, biết bao mất mát thương đau của hai miền đất nước,Việt Nam hôm nay nhìn từ bên ngoài vẫn ảm đạm, nhìn từ bên trong ngày càng tụt hậu, chìm đấm trong vũng lầy tuyệt vọng.

Nhìn lại mình đã ngoài tám mươi, tôi xin cúi đầu nguyện cầu những nhà tranh đấu cho một Việt Nam Độc lâp, Tự do, Hạnh phúc, Dân chủ, luôn luôn kiên trì vững bước tiến về phía trước và mãi mãi chân cứng đá mềm./.   

Đào Như

[email protected]
Chicago-9-11-2017

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối

Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.

Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.

Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.

Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.

Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.

Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.

Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.

Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.