Hôm nay,  

Phạm Chi Lan: Việt Nam Đang Ở Đâu Và Cần Đi Tới Đâu?

9/13/201700:00:00(View: 8665)

Việt Nam Đang Ở Đâu Và Cần Đi Tới Đâu
Đào Như
 

Bây giờ tại Chicago là 7 giờ sáng, thứ Hai, ngày 11 tháng 9-2017, ngoài trời mưa đầu mùa đang rã rich cùng với khí lạnh đang tràn về thành phố Chicago, nhắc nhở một mùa Thu nữa sẽ về ấp ủ thành phố thân thương này. Cảm khái trước không gian bát ngát hồ Michigan, tôi đang theo dõi tìm hiểu một tựa đề lớn trên trang mạng tiếng Việt BBC-London dưới dạng một câu hỏi: Việt Nam Có Cần Tư Duy Lại Để Phát Triển?-- http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-41220909.

Qua bài báo tôi được thấy lại hình ảnh của bà Phạm Chi Lan, nguyên là Cố vấn kinh Tế của hai vị cố Thủ Tướng Võ Văn Kiệt và nguyên Thủ tưóng Phan Văn Khải, với những đề xuất của bà đầy tính thuyết phục để xây dựng phát triên kinh tế đất nước mạnh hơn và để xây dưng một thể chế, một chính phủ phù hợp và bắt kịp những trào lưu tiến hóa của thế giới hiện tại. Bà Phạm Chi Lan thiết tha kêu gọi ‘‘Việt Nam cần phải nhận thức được sự thay đổi hiện nay trên thế giới, nhận thức được mình đang ở đâu và cần đi tới đâu để thay đổi cách phát triển của mình...Việc Đổi mới nhất thiết cần đi vào Kinh Tế Thị Trường một cách mạnh mẽ hơn và xây dựng cả nền tảng của thể chế chính trị phù hợp với kinh tế thị trường mà Việt Nam cần tiến đến..’’. Phải chăng bà Phạm Chi Lan cố tình đánh thức những nhà lãnh đạo Việt Nam đang mê ngủ với giấc mơ Chuyên Chính Vô Sản của Chủ Nghĩa Mác Lênin. Họ không biết họ đang ở đâu,và họ đưa dân tộc cả nước về hướng nào? Lâu lắm rồi, sau ‘thời đại Nguyễn Tấn Dũng’ đến mãi bây giờ, người dân Việt chúng ta mới nghe lại được lời kêu gọi Chính phủ Cộng Sản Việt Nam phải thay đổi Thể Chế Chính Trị để phù hợp với nền kinh tế thị trường tự do hầu để phát triển đất nước xứng với tiềm năng của mình

      Bên cạnh đó, còn lời phát biểu của GS Chu Hảo, nguyên Thứ trưởng bộ KHCN và Môi Trường, ông cho rằng:Việt Nam cần phải có sự ủng hộ của Cộng đồng Quốc Tế khi ông cho hay rằng chính Cộng đồng Quốc tế đã từng thúc đẩy Việt Nam cần phải có những động thái quyết liệt hơn để khẳng định chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông từ năm 1990! Bây giờ, chưa phải là muộn để Việt Nam một lần nữa xác lập mạnh mẽ chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông.

   Tôi nhớ lại hôm 5 tháng 7-2017 trên trang mạng Tia Sáng, có lẽ cũng vì thao thức trăn trở về vấn đề phát triển đất nước dựa trên cơ sở của thể chế Pháp Quyền và Xã Hội Dân Sự, TS Nguyễn Sĩ Dũng nêu lên những  ‘‘Chuẩn Mực Của Quản Trị Quốc Gia Hiện Tại’’: http://tiasang.com.vn/-dien-dan/Chuan-muc-cua-quan-tri-quoc-gia-hien-dai-10812. Trong đó TS Nguyễn Sỹ Dũng, nguyên Phó Chủ Nhiệm Văn Phòng Quốc hội đã phát biểu‘‘Chất lượng và hiệu quả của một nền quản trị quốc gia phụ thuộc không chỉ vào tài năng của ban lãnh đạo mà còn dựa vào những chuẩn mực mà nền quản trị đó tuân thủ’’. Theo sự nghiên cứu và đúc kết từ sự tìm hiểu cũng như chiêm nghiệm của bản thân mình, TS Nguyễn Sĩ Dũng phơi bày trước độc giả Tia Sáng, 7 tiêu chuẩn cần thiết để quản trị quốc gia hiện đại trong một thế giới như hôm nay:

1- Xây dựng thể chế Pháp quyền- Rule of Law- Nghĩa là mỗi khi ban hành quyết định nào Chính phủ hay Bộ Ngành Công quyền đều phải dẫn chiếu điều khoản pháp luật và Hiến pháp cho phép làm như vậy. (điều này trái với quan điểm của TBT ĐCSVN hiện tậi ông Nguyễn Phú Trọng. Theo ông Trọng những nghị quyết mới được ban hành đều căn cứ trên Điều lệ của Đảng và chủ nghĩa Mac Lênin. Cai trị dân bắng điều lệ của Đảng chứ không bằng luật pháp sẵn có (pháp quyền) và điều lệ của Hiến Pháp hiện hành, mặc dầu hiến pháp hiên hành của CHXHCNVN chẳng tốt lành gì, vẫn giữ nguyên Điều Khoản 4- bảo Vệ Chuyên Chính Vô sản-độc tài đảng trị)


2- Trách nhiệm giải trình-Accountabilities- gồm có 3 phần chính: a/-Ban hành quyết định phải báo cáo công khai, b/-Không giải trình được thì phải bãi nhiệm, c/-Phải chịu trách nhiệm và hậu quả của quyết định đó.

3- Minh Bạch: Người dân phải được tạo điều theo dõi và thông hiểu về qui trình và lý do cần phải ban hành quyết định

4- Sự tham gia của quần chúng: Người dân phải được thường xuyên cung cắp thông tin và được tham vấn ý kiến hoặc được tạo điều kiện để họ đưa những khuyến nghị của họ nếu có và trong một số trường hợp được trực tiếp tham gia vào qui trình ban hành quyết định cũng như vào quá trình quản lí, Được như vậy người dân mới tin cậy và ủng hộ và thực hiện những chủ trương của quyết định...

5- Phản ứng tương thích và kịp thời: Điều này đòi hỏi một nền quản trị tốt để kịp thời phát hiện những vấn đề sớm nhất và phản ứng kịp thời để xử lý chúng đúng lúc. Vấn đề phát sinh như thế nào thì phản ứng tương thích như thế ấy. Không thể đổ hết nguồn lực để xử lý vấn đề nhỏ và bỏ qua những vấn đề lớn có ảnh hưởng sâu đậm và trên một diện rộng hơn nhiều. Đồng thời chính quyền phải xử lý kịp thời chớ để quá muộn sẽ khó xử lý.

6- Công bằng và không loại trừ : Lợi ích của mọi người dân, của mọi nhóm xã hội  phải được cân nhắc coi trọng như nhau trong quá trình quyết định thực thi chính sách. Tất cả mọi thành phần  đều phải có cơ hội tham gia  vào qui trình quản trị

7- Hiệu lực và Hiệu quả : Điều này đòi hỏi Chính phủ, Công quyền phải thực thi Kết Luậncho được các quyết định đã được ban hành và bảo đảm sử dụng quyết định hiệu quả nhất

Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng đã đi đến kết luận: Vấn đề là để xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, chúng ta cần nhận thức tốt hơn và áp dụng đầy đủ hơn các chuẩn mực được thế giới công nhận ở trên.

Riêng tôi, tôi tin chắc rằng bạn đọc và tôi rất thất vọng khi chúng ta cùng đặt câu hỏi: liệu ban lãnh đạo Viêt Nam do đảng CSVN dẫn đầu có bao giờ họ tuân thủ một trong những chuẩn mực lãnh đạo đất nước hiện đại được thế giới công nhận như ở trên chưa?

Kết Luận

Việt Nam ba mươi mốt năm sau Đổi Mới, mươi hai năm sau lời kêu gọi Đại Đoàn Kết Dân Tộc của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Chuyên gia Kinh tế Phạm Chi Lan hôm nay vẫn tiếp tục đặt câu hỏi ‘‘Đảng Cộng Sản Việt Nam có biết mình đang ở đâu và sẽ phải đi về đâu? ’’, phải chăng ĐCSVN đã đánh mất chính mình?  Một lần nữa bà Phạm Chi Lan thiết tha kêu gọi chính phủ Cộng sản Việt Nam phải thay đổi thể chế chính trị cho bằng được để phát triển, để xây dựng một nền Kinh Tế Thị Trường Tự do mà cả loài người tiến bộ đang theo đuổi. Cùng lúc ấy,TS Nguyễn Sỹ Dũng vẫn tiếp tục nhắc nhỡ chính phủ Việt Nam; ‘‘Vấn đề là để xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, chúng ta cần nhận thức tốt hơn và áp dụng đầy đủ hơn các chuẩn mực được thế giới công nhận nói trên’’. Những lời cảnh cáo của hai vị Pham Chi Lan và Nguyễn Sỹ Dũng nhắc nhở chúng ta nhớ rằng sau hơn 42 năm kể từ ngày 30 tháng 4 năm 1975 cho đến nay, biết bao vật đổi sao dời, biết bao mất mát thương đau của hai miền đất nước,Việt Nam hôm nay nhìn từ bên ngoài vẫn ảm đạm, nhìn từ bên trong ngày càng tụt hậu, chìm đấm trong vũng lầy tuyệt vọng.

Nhìn lại mình đã ngoài tám mươi, tôi xin cúi đầu nguyện cầu những nhà tranh đấu cho một Việt Nam Độc lâp, Tự do, Hạnh phúc, Dân chủ, luôn luôn kiên trì vững bước tiến về phía trước và mãi mãi chân cứng đá mềm./.   

Đào Như

[email protected]
Chicago-9-11-2017

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page567891011Next PageLast Page

Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...

Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.

Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.

Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.

Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?

Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.

Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.

Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.

Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.

Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.
First PagePrev Page567891011Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.