Hôm nay,  

Nếu Không Có Bà Hillary?

20/05/201400:00:00(Xem: 9322)

...bà Hillary ra tranh cử và đắc cử, tuy chưa là gạo đã nấu thành cơm, nhưng khó tránh...

Cách đây ít tuần, cột báo này có bàn về một cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc giữa bà Hillary Clinton và ông Jeb Bush. Có một độc giả đã hỏi kẻ viết “Sao ông chắc chắn về bà Hillary như vậy? Nếu bà không ra tranh cử thì sao?”

Thực sự mà nói, cái hay, cái đẹp của nền dân chủ Mỹ là chẳng ai biết được chắc chắn chuyện gì sẽ xẩy ra. Năm 2007, một năm trước ngày bầu cử, tất cả thiên hạ đều tin chắc như đinh đóng cột là bà Hillary sẽ thắng 100%, vì cả trăm lý do. Chính bà cũng tin vậy. Có tin bà đã chuẩn bị xong xuôi danh sách nội các hết rồi. Tuyệt đối không có chuyện thua được. Kết quả ra sao ta đã biết. Đó là một năm trước ngày bầu, bây giờ còn tới ba năm, chẳng ai khẳng định được chuyện gì.

Không như trong mấy nước “đỉnh cao trí tuệ loài người”, khi mà tất cả các cuộc “bầu bán” đều đã có kết quả sẵn từ cả mấy năm trước. Cách đây ít năm, nước CHXHCNVN, đúng theo chính sách ăn đồng chia đều, tuần tự thay phiên nhau lên bàn tiệc, đã tổ chức bầu lại các xếp lớn. Đưa lên đám các ông Sang Trọng (một cách) Hùng Dũng, tức là một nhóm lãnh đạo “khoe của mà không sợ ai hết”. Sau ngày ông Trọng đắc cử vào chức Tổng Bí Thư trong cuộc họp Đại Hội Đảng, báo Thanh Niên viết bài đại ý tung hô “sau mấy ngày hồi hộp đến nghẹt thở, cuối cùng thì Đại Hội Đảng đã nhất trí bầu đồng chí Nguyễn Phú Trọng lên chức Tổng Bí Thư”, rồi báo viết kèm theo một bài, ca tụng sự lãnh đạo đại tài của Đảng, đã khôn khéo chọn một người không thể nào có ai xứng đáng hơn”.

Bài báo đã khiến cả nước quay mặt vô tường để cười lén đến nghẹt thở thật, từ bà bán thuốc lá đầu ngõ đến anh xích lô.

Trở lại câu chuyện bà Hillary, tuy không chắc 100%, nhưng nhìn cho kỹ, ta không thấy có lý do gì bà không ra, nhất là đối với một người nhiều tham vọng như bà Hillary.

Dĩ nhiên, vấn đề sức khỏe của bà rất có thể là một yếu tố có thể gây trở ngại cho bà. Cựu cố vấn cho TT Bush con, ông Karl Rove, mới đây đã lên tiếng nếu bà Hillary ra tranh cử, sức khoẻ của bà sẽ là một vấn đề cần nêu lên. Cuối năm 2012, bà Hillary bất ngờ té xiủ phải vào nhà thương, và được chẩn đoán là có cục máu bầm sao gáy, không biết có ảnh hưởng gì đến não bộ hay không. Ông Rove nói bà đã phải chữa trị mất một tháng. Phát ngôn viên của bà Hillary cải chính, nói là chỉ vào nhà thương có ba ngày. TT Clinton sau đó lại xác nhận bà vợ đã phải chữa trị mất sáu tháng. Chỉ nội cái chuyện trống đánh xuôi kẻn thổi ngược giữa hai vợ chồng cũng đủ để nhìn vấn đề sức khoẻ bà Hillary cho thật kỹ.

Bất kể chuyện gia đình, sức khoẻ cá nhân, bà Hillary cũng sẽ bị áp lực rất lớn của Đảng Dân Chủ, của khối cấp tiến, của giới phụ nữ. Đây không còn là chuyện cá nhân của bà nữa mà là vì quyền lợi chung của tất cả những khối cử tri này. Họ nhìn đi nhìn lại thấy bà Hillary nắm chắc phần thắng 100% nên không thể nào cho bà trốn chạy được, dù bà có muốn trốn.

Hàng loạt chính khách Dân Chủ trước đây “phản” bà chạy theo Obama, nhất là mấy chính khách da đen, nay đã lên tiếng trở về lại với bà. Hai ông bà Clinton nổi tiếng là thù dai, nhưng chắc chắn không thể không dang tay ra chiêu hồi họ lại. Trong chính trị Mỹ, không có bạn hay thù, chỉ có đếm phiếu thôi. Chưa kể áp lực ông chồng rất muốn trở lại Tòa Bạch Ốc, và việc hai vợ chồng sẽ đi vào lịch sử như cặp vợ chồng duy nhất đã làm tổng thống Mỹ. Cả thế giới cũng sẽ nhìn vào nước Mỹ xem cái xứ tự cho là tiến bộ, dân chủ nhất thế giới này có sẵn sàng theo gương mấy xứ như... Nigeria bên Phi Châu, hay Hàn Quốc mới đây, bầu một phụ nữ làm tổng thống chưa.

Dù vậy thì ta vẫn thấy báo chí có đề cập đến một vài chính khách Dân Chủ. Người đầu tiên dĩ nhiên là ông PTT Biden. Cách đây không lâu, ông tuyên bố “cho đến bây giờ, tôi không thấy lý do gì không ra” rõ ràng có ý tránh né bà Hillary. Nhưng mới đây, người ta đã thấy dường như có chuyển hướng. Trong bài diễn văn đọc về giới tiểu thương, ông nêu vấn đề giới này đã không được giúp đỡ thỏa đáng. Và ông nói thêm giới này đã bị bạc đãi từ trước thời TT Bush con. Trước thời TT Bush con, tức là thời... TT Clinton, chồng bà Hillary. Không thể nào rõ ràng hơn. Chuẩn bị tấn công bà Hillary?

Một nhân vật khác, tương đối mới nổi là bà Thượng Nghị Sĩ Elizabeth Warren. Bà này mới đắc cử thượng nghị sĩ Massachusetts năm 2012, đánh bại ông Cộng Hoà Scott Brown, người đã được bầu thay thế cho cố TNS Ted Kennedy, khiến TT Obama mất thế đa số tuyệt đối tại Thượng Viện, phải đi cửa hậu để thông qua Obamacare. Dân Massachusetts sau khi “nổi cơn khùng” bầu cho ông Brown, đã trở về quan điểm cấp tiến cực đoan lại, cho ông Brown về câu cá, bầu cho bà Warren, là người đứng phiá tả của bà Hillary.

Ít ai nghĩ bà Warren, với quan điểm cực đoan như vậy, lại có hy vọng thắng cử tổng thống được. Dân Mỹ nói chung tương đối ôn hoà, không bầu cho những người quá cực đoan. Nhưng chuyện bà Warren ra tranh cử là chuyện rất có nhiều triển vọng. Trước đây, bà đã từng công kích bà Hillary khá nặng nề vì quan điểm tương đối ôn hoà hơn của bà Hillary. Do đó, bây giờ đã có nhiều tiếng nói cực đoan cổ võ cho bà Warren, trong đó có nhiều người đang thất vọng vì thấy TT Obama quá ển ển xìu xìu, từ ngày Cộng Hoà nắm Hạ Viện, bị Cộng Hòa trói tay, đã không còn làm được trò trống gì nữa.

Bà Hillary chắc chắn sẽ cổ võ cho bà Warren ra chống đối chính mình. Lý do rất giản dị là với quan điểm cấp tiến quá khích của bà Warren, bà Hillary tự nhiên sẽ có dịp chường mặt ra như một người ôn hòa, dễ được đa số dân Mỹ ủng hộ hơn, nhất là giới độc lập không đảng phái.

Ngoài ra, còn vài nhân vật hạng hai và hạng ba cũng đã thả bong bóng thăm dò, chủ yếu là lấy tiếng cho chính mình, giúp cho tương lai lâu dài của mình, có khi hy vọng vớ được cái ghế phó cho bà Hillary.

Những nhân vật đó đều đã được truyền thông hăng hái tung ra rất ồn ào. Không phải vì truyền thông không ưa bà Hillary. Mà chỉ vì truyền thông rất cần cung cấp cho bà Hillary một đối thủ. Trong chính trường Mỹ, độc tấu dương cầm là chuyện chán nhất, không ai muốn, không ai thích. Truyền thông sẽ không có chuyện để nói, không có tin sốt dẻo gay cấn gì để đăng, không bán được báo, không bán được quảng cáo. Nhất là khi bà Hillary là một thứ hàng cũ xì tất cả cử tri đều quá quen thuộc, chẳng có gì mới lạ. Mấy ông nhà báo chẳng có gì để viết thêm về bà nữa. Bà Hillary ra tranh cử một mình sẽ là đại hoạ cho truyền thông. Mà cuối cùng cũng có thể là tai họa cho cả đảng Dân Chủ luôn. Không ai để ý đến và không ai muốn đi bầu nữa.

Nói trắng ra, chuyện không có bà Hillary ra tranh cử là chuyện hầu như không thể có, và chuyện bà thất cử lại càng khó có thể xẩy ra hơn, nhưng một mình bà ra tranh cử thì lại là một cái họa lớn cho truyền thông và cho đảng Dân Chủ luôn. Cho dù biết không ai có thể là đối thủ của bà Hillary, đảng Dân Chủ vẫn sẽ phải tìm mọi cách lôi được một vài người ra làm con thiêu thân chạy đua cùng với bà. Tất cả chỉ là chuyện màu mè cho vui nhà vui cửa, cho có vẻ sống động thôi.

Bên Cộng Hoà, như cột báo này đã viết, đang coi như đương nhiên bà Hillary sẽ là đối thủ. Không cần biết trong nội bộ Cộng Hoà chưa có ai nổi bật hết, nhưng đánh bà Hillary thì cứ đánh.

Mới đây, đẳng Cộng Hoà coi như được trúng số lớn. Tòa Bạch Ốc sau khi tránh né, câu giờ đủ kiểu, đã không còn lối thoát, bị tòa án bắt công bố một vài tin tức cực kỳ bất lợi cho chính quyền trong vụ đại sứ Mỹ bị giết tại Benghazi.

Toà Bạch Ốc đã phải công bố một bức điện thư –email- của Phụ Tá An Ninh Quốc Gia, chỉ dẫn cho bà Đại Sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Susan Rice, là phải lên truyền hình mô tả cuộc tấn công toà Đại Sứ Mỹ tại Benghazi như là một cuộc biểu tình tự phát của dân chúng, phẫn nộ về một cuốn phim ngắn trên YouTube, nhục mạ Đấng Tiên Tri Mohamed. Chỉ dẫn này đã được chuyển đến bà Rice mặc dù trước đó, CIA và Bộ Quốc Phòng Mỹ đã báo cáo lên Tòa Bạch Ốc đây là một cuộc tấn công quy mô của khủng bố có liên hệ với Al Qaeda. Và bà Rice đã lên năm đài truyền hình trong một ngày, lập lại nguyên văn những chỉ dẫn trực tiếp hoàn toàn mới chế tạo ra của Tòa Bạch Ốc.

Đây là bằng chứng cụ thể và rõ ràng nhất là Toà Bạch Ốc đã điều hợp một chiến dịch quy mô, bóp méo tin tức để bảo vệ TT Obama, khi đó chỉ còn hai tháng trước ngày bầu cử tổng thống, trong khi trước đó, TT Obama trước Đại Hội Đảng Dân Chủ đã lớn tiếng khoe đã giết được Osama Bin Laden và hủy diệt được Al Qaeda.

Công bố tin cuộc tấn công là của Al Qaeda dĩ nhiên sẽ phá tan chuyện khoe công của TT Obama và sẽ bị Cộng Hoà khai thác triệt để. Kết quả cuộc bầu cử tông thống sẽ khó đoán được.

Ở đây, thủ phạm chính là TT Obama. Nhưng dù sao thì bà Hillary cũng vẫn là Ngoại Trưởng khi đó, và bà chẳng những là cấp trên trực tiếp của bà Rice, mà cũng đã là một trong những viên chức cao cấp nhất đã lớn tiếng diễn giải đúng theo chỉ dẫn của Toà Bạch Ốc.

Dựa trên khám phá sốt dẻo này, khối Cộng Hoà tại Hạ Viện đã cho thành lập ngay một ủy ban đặc nhiệm điều tra lại toàn bộ diễn biến Benghazi. Không cần biết kết quả như thế nào, phe Cộng Hoà sẽ dùng cái cớ này để truy lùng bà Hillary, từ giờ cho đến ngày bầu cử năm 2016. Không ai tin là cuộc điều tra của Hạ Viện sẽ mau chóng kết thúc và bạch hóa hết vai trò của bà Ngoại Trưởng Hillary Clinton trước khi bà ra tranh cử tổng thống.

Nếu bà Hillary bị hại vì chuyện này, thì chỉ có thể trách chính quyền Obama đã câu giờ quá lâu, dấu diếm quá nhiều, làm bà Hillary trở thành nạn nhân, bất kể vai trò thực sự của bà ngoại trưởng trong vụ xì-căng-đan này.

Nhìn lại bức tranh hiện nay, nếu bà Hillary vì bất cứ lý do gì, không ra tranh cử, bên Dân Chủ cũng giống như bên Cộng Hòa sẽ rối bù vì chẳng có ai xuất chúng hơn ai. Tuy nhiên có nhiều hy vọng bà Elizabeth Warren sẽ thắng trong nội bộ đảng Dân Chủ, chỉ vì bầu cử lần này, bên Dân Chủ nhất định muốn đi vào lịch sử một lần nữa: lần đầu tiên một phụ nữ làm tổng thống. Nhưng vì tính cực đoan quá mức, bà Warren sẽ ít hy vọng đắc cử tổng thống hơn bà Hillary nhiều. Tùy bên Cộng Hòa đưa ra ai.

Trong khi đó thì bên Cộng Hoà, vai trò của cựu Thống Đốc Florida Jeb Bush ngày càng nổi bật. Chủ tịch Hạ Viện, dân biểu Cộng Hòa John Boehner đã chính thức lên tiếng ủng hộ ông và khuyến khích ông ra tranh cử.

Một chuyên gia Dân Chủ, trước đây điều hành cuộc tranh cử tổng thống của PTT Al Gore, đã cảnh giác đảng Dân Chủ không nên coi thường ông Bush em này. Khó có thể nói ông chuyên gia này nói thật, cảnh giác thật, hay lại chỉ là một mánh nhằm đá giò lái ông Bush em từ trong trứng nước.

Nhưng thực tế mà nói, khó có thể gạt ngang ông Jeb Bush một cách quá mau lẹ. Cũng đừng nghĩ là dân Mỹ không thích các triều đại hay không chấp nhận gia đình trị, và do đó sẽ khó chấp nhận lại một Bush nữa. Nếu dân Mỹ quá chán với mấy cái tên quá quen thuộc thì vậy chứ cái tên Hillary Clinton mới lạ sao? Nếu thật sự họ không chấp nhận chuyện gia đình trị, vậy chứ bà Hillary không phải là đã có chồng làm tổng thống rồi sao?

Còn lý luận kiểu bầu cho bà Hillary được vì ông chồng bà là tổng thống tốt, bầu cho ông Jeb Bush không được vì ông anh của ông ấy là tổng thống tồi, thì có vẻ như đã định nghiã khả năng làm tổng thống một cách hoàn toàn sai lạc, nhìn người này đoán người kia. Đa số dân Mỹ khá hơn vậy.

Ngoài ông Bush ra, gần đây ta cũng nghe truyền thông lôi ra một nhân vật mới lạ, ông bác sĩ da đen Ben Carson.

Thực tế mà nói, bất cứ ông hay bà da đen nào ra tranh cử bên Cộng Hoà cũng đều không có mảy mai hy vọng nào. Trước hết, tuyệt đại đa số cử tri Cộng Hoà vẫn là dân da trắng, tuy không còn đầu óc kỳ thị như xưa, nhưng vẫn chưa hoàn toàn chấp nhận mấy ông bà da đen.

Những người da đen thành công lớn bên Cộng Hoà là những viên chức xuất chúng đã leo lên những nấc thang trong chính quyền qua khả năng thực sự như tướng Colin Powell và ngoại trưởng Condolizza Rice. Nhưng họ là những người chưa bao giờ ra tranh cử bất cứ chức vị gì, chưa bao giờ đối diện với cử tri. Ông Carson phải vượt qua cái rào cản tranh cử, nhất là trong nội bộ trước khi có thể nhìn xa hơn.

Cho dù ông có thắng được trong nội bộ Cộng Hoà thì cũng vẫn không thắng được khi ra tranh cử chống ứng viên Dân Chủ. Khối Dân Chủ chắc chắn sẽ tô vẽ ông như là “uncle Tom”, một hình thức nhục mạ vì uncle Tom là danh từ dùng để chỉ mấy người da đen phục dịch cho người da trắng trong thời nô lệ xa xưa.

Một người da đen ra tranh cử bên Cộng Hoà cũng sẽ không thể nào thu phiếu của cử tri đa đen được, và khối này cũng vẫn sẽ bầu cho ứng viên đảng Dân Chủ cho dù đó là người da trắng, vì đảng Dân Chủ vẫn được coi là sẵn sàng phân phát trợ cấp rất rộng rãi cho dân da màu.

Năm 1996, nhiều thăm dò dư luận cho thấy tướng Powell có thể hạ tổng thống đương nhiệm Clinton. Bên Cộng Hoà áp lực tướng Powell ra tranh cử, nhưng cuối cùng ông đã không ra, viện lý dó... bà vợ không đồng ý. Chuyện coi vậy mà không phải vậy, ai cũng biết.

Phải nói là ngoài TT Obama ra, tướng Powell và bà Rice là hai nhân vật đa đen đã leo lên các trách nhiệm cao nhất Mỹ, nhưng lại đều do các tổng thống Cộng Hoà nâng đỡ và bổ nhiệm. Thế nhưng nói chung, dân da đen vẫn cho rằng đảng Dân Chủ mới là đảng nâng đỡ và bảo vệ họ. Đối với dân da màu, dù là da đen, da nâu, hay da vàng, đảng Dân Chủ đã trở thành một định chế bảo vệ họ, và sẽ không bao giờ có chuyện họ bỏ phiếu cho đảng Cộng Hòa, cho dù có đưa một ứng viên da màu ra. Sự kiện những nhân vật da đen lỗi lạc bên Cộng Hoà như tướng Powell và bà Rice không bao giờ ra tranh cử gì, chứng minh họ nhìn thấy rất rõ vấn đề.

Không thu được phiếu của dân da trắng, cũng không thu được phiếu của dân da màu, tất nhiên tướng Powell, bà Rice hay ông Carson, đều không có chút hy vọng nào, bất kể khả năng và thành tích cá nhân.

Nói tóm lại, chuyện bà Hillary ra tranh cử và đắc cử, tuy chưa phải là gạo đã nấu thành cơm, nhưng khó tránh. Điều chắc chắn là ta sẽ thấy một cuộc tranh cử không mấy lịch sự và đẹp đẽ. Hai bên sẽ tung bùn qua lại hơn tất cả các cuộc tranh cử khác. Bà Hillary là người đã và sẽ tạo mâu thuẫn thương ghét hơn xa các TT Bush và Obama. (18-05-14)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.