Hôm nay,  

NSA Và Quyền Riêng Tư Của Dân

1/17/201400:00:00(View: 4734)
Trong bài viết trước, tựa “Edward Snowden là người can đảm” đăng trên diễn đàn này ngày 9/1/14, ngay đầu bài tôi đã viết rằng nếu độc giả sống ở Mỹ và đang đọc bài báo qua mạng thì các dữ liệu từ máy điện toán hay điện thoại tinh khôn của bạn rất có thể đã được Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) thu thập.

Vấn đề đặt ra là việc thu thập thông tin về người dân Mỹ của NSA có vi phạm pháp luật hay không?

Từ khi Edward Snowden công bố tài liệu cho thấy chính phủ Mỹ đã thu thập dữ liệu thông tin của hầu hết các cuộc điện đàm ở Mỹ, mà không có lệnh từ một giới chức tư pháp, như thế NSA có thể đã vi phạm Tu chính án Số 4 của Hiến Pháp Hoa Kỳ. Đó là điều đang gây tranh luận trong dân chúng và chính quyền.

Việc làm của NSA dẫn đến hai vụ kiện trước toà với hai kết quả trái nghịch nhau cho thấy vấn đề rất được chú ý vì liên quan đến văn bản pháp luật cao nhất nước. Chánh án William H. Pauley III kết luận NSA không phạm luật, còn chánh án Richard Leon cho rằng NSA vi phạm Tu chính án Số 4 bảo đảm quyền riêng tư của dân. Vụ việc rồi sẽ được đưa lên Tối cao Pháp viện trong tương lai.

Trong khi đó các tổ chức công quyền cao nhất nước, từ Bạch Ốc, quốc hội đến cơ quan pháp luật cũng đang tìm cách giải quyết, sao cho an ninh quốc gia được bảo đảm và quyền công dân cũng được tôn trọng.

Cựu Bộ trưởng Nội an Michael Chertoff tháng trước nói với phóng viên báo USA Today rằng chỉ những người bị nghi ngờ có liên lạc với khủng bố nước ngoài mới là mục tiêu theo dõi và khả năng tìm ra những đầu mối đó là vũ khí cần có trong cuộc chiến chống lại al Qaida.

Nhật báo Wall Street Journal trong một bài phân tích, đưa ra quan điểm bất đồng với quyết định của chánh án Richard Leon và để bênh vực NSA, đã cho rằng việc làm của cơ quan này không soi mói quá sâu vào đời sống riêng tư của dân vì những dữ liệu điện thoại thu thập không có tên hay địa chỉ người sử dụng.

Tổng thống Barack Obama lên tiếng bảo vệ NSA qua lời tuyên bố: “Không một ai đang nghe [điện thoại] của bạn”.

Những gì trước đây thuộc về cá nhân như điện thoại, hồ sơ, tài liệu riêng tư nằm trong nhà được bao bọc bởi những bức tường chung quanh, hay trong khuôn viên bệnh viện, trường học, ngân hàng cũng thế. Nhưng trong thời đại thông tin điện tử, hầu hết mọi thứ đều có thể truyền đi trong không gian hay qua mạng. Như thế những cuộc điện đàm, những hồ sơ được chuyển vận qua không gian ảo nên những ai muốn thu thập các dữ liệu đó có thể làm được mà không cần xâm nhập vào tư gia, vào trụ sở các công ty.

Vì vậy quyền riêng tư của người dân đang được định nghĩa lại, qua vụ việc NSA thu thập một số lượng khổng lồ những dữ liệu điện thoại của dân.

Một số nhà lập pháp cho rằng NSA đã đi quá xa và đưa ra những đề nghị nhằm kiểm soát cơ quan này.

Tháng 7 năm ngoái, một dự luật tại Hạ viện do Dân biểu Justin Amash đệ trình nhằm chấm dứt ngay việc NSA thu thập dữ liệu đã không được thông qua, tuy tỉ số thất bại rất sát với 217 chống và 205 thuận.

Thượng Nghị sĩ Dianne Feinstein của California sau đó đệ trình một dự luật đòi hỏi NSA công bố báo cáo thường niên về sự minh bạch hoạt động của cơ quan. Thượng Nghị sĩ Patrick Leahy và Dân biểu Jim Sensenbrenner, tác giả của đạo luật chống khủng bố Patriot Act 2001, đã đệ trình một dự luật giới hạn việc NSA thu thập hồ sơ điện thoại và sinh hoạt mạng của dân. Còn Thượng nghị sĩ Mark Udall muốn đình chỉ ngay việc NSA thu thập ồ ạt dữ liệu điện thoại.

Chủ tịch những công ty và mạng xã hội với cả tỉ khách hàng như Facebook, Google, Apple, Microsoft cũng đã cùng ký tên vào một thư ngỏ yêu cầu chính phủ cải cách việc làm của NSA.

Tại California, một số nhà lập pháp tiểu bang còn đưa ra đề nghị không cho phép NSA đặt cơ sở lưu giữ tại bang này và ngăn cấm không cho cơ quan này thu thập dữ liệu từ những công ty có trụ sở tại đây.

Dư luận quần chúng Mỹ có người ủng hộ, có người phản đối việc làm của NSA. Vì thế Tổng thống Barack Obama trong những tháng qua đã lập ra một nhóm xem xét vụ việc và sau khi nghiên cứu sẽ trình các phương án giải quyết để tổng thống lựa chọn. Dự trù những cải cách công việc bảo vệ an ninh quốc gia của NSA sẽ được công bố trong những ngày tới đây.

Tranh luận chính ở đây là quyền riêng tư của công dân Mỹ trong thời đại thông tin điện tử có đã bị nhà nước vi phạm hay không.

Còn như việc Hoa Kỳ thu thập thông tin của các quốc gia khác, hay chính phủ nước khác có theo dõi dân của họ hay không thì là những chủ đề khác. Những chuyện đó không phải là chủ điểm của bài viết trước, cũng như bài viết này.

Vấn đề cũng không phải là nếu không làm gì phạm pháp thì chẳng có gì lo sợ. Điểm chính là người dân muốn bảo vệ quyền hiến định của họ, không muốn nhà nước, nhất là những cơ quan an ninh, cảnh sát soi mói vào chuyện đời tư, đơn giản như các cuộc điện đàm, những mạng thông tin nào họ ghé vào mà ngày nay những sinh hoạt như thế đã vượt ra ngoài không gian bốn bức tường nhà.

Một báo cáo của nhóm nghiên cứu độc lập có tên Quỹ Nước Mỹ Mới vừa đưa ra kết quả cho thấy việc NSA theo dõi những cuộc điện đàm không giúp nhiều cho việc ngăn ngừa khủng bố tấn công. Các phương tiện cổ điển khác của ngành anh ninh tình báo vẫn đem lại nhiều hiệu quả hơn.

Những tranh cãi đang có trong dư luận Mỹ cũng là do bởi Edward Snowden can đảm chỉ ra sự thiếu minh bạch của chính phủ, để mọi người thấy những việc làm của NSA có thể đã vi phạm quyền riêng tư của dân như ghi trong Hiến pháp.

Một thăm dò dư luận do cơ quan Pew thực hiện vào tháng 6 năm ngoái cho thấy có 56% ủng hộ việc làm của NSA. 41% phản đối. Trong đó có tôi.

© 2014 Buivanphu.wordpress.com

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.