Hôm nay,  

NSA Và Quyền Riêng Tư Của Dân

17/01/201400:00:00(Xem: 4732)
Trong bài viết trước, tựa “Edward Snowden là người can đảm” đăng trên diễn đàn này ngày 9/1/14, ngay đầu bài tôi đã viết rằng nếu độc giả sống ở Mỹ và đang đọc bài báo qua mạng thì các dữ liệu từ máy điện toán hay điện thoại tinh khôn của bạn rất có thể đã được Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) thu thập.

Vấn đề đặt ra là việc thu thập thông tin về người dân Mỹ của NSA có vi phạm pháp luật hay không?

Từ khi Edward Snowden công bố tài liệu cho thấy chính phủ Mỹ đã thu thập dữ liệu thông tin của hầu hết các cuộc điện đàm ở Mỹ, mà không có lệnh từ một giới chức tư pháp, như thế NSA có thể đã vi phạm Tu chính án Số 4 của Hiến Pháp Hoa Kỳ. Đó là điều đang gây tranh luận trong dân chúng và chính quyền.

Việc làm của NSA dẫn đến hai vụ kiện trước toà với hai kết quả trái nghịch nhau cho thấy vấn đề rất được chú ý vì liên quan đến văn bản pháp luật cao nhất nước. Chánh án William H. Pauley III kết luận NSA không phạm luật, còn chánh án Richard Leon cho rằng NSA vi phạm Tu chính án Số 4 bảo đảm quyền riêng tư của dân. Vụ việc rồi sẽ được đưa lên Tối cao Pháp viện trong tương lai.

Trong khi đó các tổ chức công quyền cao nhất nước, từ Bạch Ốc, quốc hội đến cơ quan pháp luật cũng đang tìm cách giải quyết, sao cho an ninh quốc gia được bảo đảm và quyền công dân cũng được tôn trọng.

Cựu Bộ trưởng Nội an Michael Chertoff tháng trước nói với phóng viên báo USA Today rằng chỉ những người bị nghi ngờ có liên lạc với khủng bố nước ngoài mới là mục tiêu theo dõi và khả năng tìm ra những đầu mối đó là vũ khí cần có trong cuộc chiến chống lại al Qaida.

Nhật báo Wall Street Journal trong một bài phân tích, đưa ra quan điểm bất đồng với quyết định của chánh án Richard Leon và để bênh vực NSA, đã cho rằng việc làm của cơ quan này không soi mói quá sâu vào đời sống riêng tư của dân vì những dữ liệu điện thoại thu thập không có tên hay địa chỉ người sử dụng.

Tổng thống Barack Obama lên tiếng bảo vệ NSA qua lời tuyên bố: “Không một ai đang nghe [điện thoại] của bạn”.

Những gì trước đây thuộc về cá nhân như điện thoại, hồ sơ, tài liệu riêng tư nằm trong nhà được bao bọc bởi những bức tường chung quanh, hay trong khuôn viên bệnh viện, trường học, ngân hàng cũng thế. Nhưng trong thời đại thông tin điện tử, hầu hết mọi thứ đều có thể truyền đi trong không gian hay qua mạng. Như thế những cuộc điện đàm, những hồ sơ được chuyển vận qua không gian ảo nên những ai muốn thu thập các dữ liệu đó có thể làm được mà không cần xâm nhập vào tư gia, vào trụ sở các công ty.

Vì vậy quyền riêng tư của người dân đang được định nghĩa lại, qua vụ việc NSA thu thập một số lượng khổng lồ những dữ liệu điện thoại của dân.

Một số nhà lập pháp cho rằng NSA đã đi quá xa và đưa ra những đề nghị nhằm kiểm soát cơ quan này.

Tháng 7 năm ngoái, một dự luật tại Hạ viện do Dân biểu Justin Amash đệ trình nhằm chấm dứt ngay việc NSA thu thập dữ liệu đã không được thông qua, tuy tỉ số thất bại rất sát với 217 chống và 205 thuận.

Thượng Nghị sĩ Dianne Feinstein của California sau đó đệ trình một dự luật đòi hỏi NSA công bố báo cáo thường niên về sự minh bạch hoạt động của cơ quan. Thượng Nghị sĩ Patrick Leahy và Dân biểu Jim Sensenbrenner, tác giả của đạo luật chống khủng bố Patriot Act 2001, đã đệ trình một dự luật giới hạn việc NSA thu thập hồ sơ điện thoại và sinh hoạt mạng của dân. Còn Thượng nghị sĩ Mark Udall muốn đình chỉ ngay việc NSA thu thập ồ ạt dữ liệu điện thoại.

Chủ tịch những công ty và mạng xã hội với cả tỉ khách hàng như Facebook, Google, Apple, Microsoft cũng đã cùng ký tên vào một thư ngỏ yêu cầu chính phủ cải cách việc làm của NSA.

Tại California, một số nhà lập pháp tiểu bang còn đưa ra đề nghị không cho phép NSA đặt cơ sở lưu giữ tại bang này và ngăn cấm không cho cơ quan này thu thập dữ liệu từ những công ty có trụ sở tại đây.

Dư luận quần chúng Mỹ có người ủng hộ, có người phản đối việc làm của NSA. Vì thế Tổng thống Barack Obama trong những tháng qua đã lập ra một nhóm xem xét vụ việc và sau khi nghiên cứu sẽ trình các phương án giải quyết để tổng thống lựa chọn. Dự trù những cải cách công việc bảo vệ an ninh quốc gia của NSA sẽ được công bố trong những ngày tới đây.

Tranh luận chính ở đây là quyền riêng tư của công dân Mỹ trong thời đại thông tin điện tử có đã bị nhà nước vi phạm hay không.

Còn như việc Hoa Kỳ thu thập thông tin của các quốc gia khác, hay chính phủ nước khác có theo dõi dân của họ hay không thì là những chủ đề khác. Những chuyện đó không phải là chủ điểm của bài viết trước, cũng như bài viết này.

Vấn đề cũng không phải là nếu không làm gì phạm pháp thì chẳng có gì lo sợ. Điểm chính là người dân muốn bảo vệ quyền hiến định của họ, không muốn nhà nước, nhất là những cơ quan an ninh, cảnh sát soi mói vào chuyện đời tư, đơn giản như các cuộc điện đàm, những mạng thông tin nào họ ghé vào mà ngày nay những sinh hoạt như thế đã vượt ra ngoài không gian bốn bức tường nhà.

Một báo cáo của nhóm nghiên cứu độc lập có tên Quỹ Nước Mỹ Mới vừa đưa ra kết quả cho thấy việc NSA theo dõi những cuộc điện đàm không giúp nhiều cho việc ngăn ngừa khủng bố tấn công. Các phương tiện cổ điển khác của ngành anh ninh tình báo vẫn đem lại nhiều hiệu quả hơn.

Những tranh cãi đang có trong dư luận Mỹ cũng là do bởi Edward Snowden can đảm chỉ ra sự thiếu minh bạch của chính phủ, để mọi người thấy những việc làm của NSA có thể đã vi phạm quyền riêng tư của dân như ghi trong Hiến pháp.

Một thăm dò dư luận do cơ quan Pew thực hiện vào tháng 6 năm ngoái cho thấy có 56% ủng hộ việc làm của NSA. 41% phản đối. Trong đó có tôi.

© 2014 Buivanphu.wordpress.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.