Hôm nay,  

NSA Và Quyền Riêng Tư Của Dân

1/17/201400:00:00(View: 4735)
Trong bài viết trước, tựa “Edward Snowden là người can đảm” đăng trên diễn đàn này ngày 9/1/14, ngay đầu bài tôi đã viết rằng nếu độc giả sống ở Mỹ và đang đọc bài báo qua mạng thì các dữ liệu từ máy điện toán hay điện thoại tinh khôn của bạn rất có thể đã được Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) thu thập.

Vấn đề đặt ra là việc thu thập thông tin về người dân Mỹ của NSA có vi phạm pháp luật hay không?

Từ khi Edward Snowden công bố tài liệu cho thấy chính phủ Mỹ đã thu thập dữ liệu thông tin của hầu hết các cuộc điện đàm ở Mỹ, mà không có lệnh từ một giới chức tư pháp, như thế NSA có thể đã vi phạm Tu chính án Số 4 của Hiến Pháp Hoa Kỳ. Đó là điều đang gây tranh luận trong dân chúng và chính quyền.

Việc làm của NSA dẫn đến hai vụ kiện trước toà với hai kết quả trái nghịch nhau cho thấy vấn đề rất được chú ý vì liên quan đến văn bản pháp luật cao nhất nước. Chánh án William H. Pauley III kết luận NSA không phạm luật, còn chánh án Richard Leon cho rằng NSA vi phạm Tu chính án Số 4 bảo đảm quyền riêng tư của dân. Vụ việc rồi sẽ được đưa lên Tối cao Pháp viện trong tương lai.

Trong khi đó các tổ chức công quyền cao nhất nước, từ Bạch Ốc, quốc hội đến cơ quan pháp luật cũng đang tìm cách giải quyết, sao cho an ninh quốc gia được bảo đảm và quyền công dân cũng được tôn trọng.

Cựu Bộ trưởng Nội an Michael Chertoff tháng trước nói với phóng viên báo USA Today rằng chỉ những người bị nghi ngờ có liên lạc với khủng bố nước ngoài mới là mục tiêu theo dõi và khả năng tìm ra những đầu mối đó là vũ khí cần có trong cuộc chiến chống lại al Qaida.

Nhật báo Wall Street Journal trong một bài phân tích, đưa ra quan điểm bất đồng với quyết định của chánh án Richard Leon và để bênh vực NSA, đã cho rằng việc làm của cơ quan này không soi mói quá sâu vào đời sống riêng tư của dân vì những dữ liệu điện thoại thu thập không có tên hay địa chỉ người sử dụng.

Tổng thống Barack Obama lên tiếng bảo vệ NSA qua lời tuyên bố: “Không một ai đang nghe [điện thoại] của bạn”.

Những gì trước đây thuộc về cá nhân như điện thoại, hồ sơ, tài liệu riêng tư nằm trong nhà được bao bọc bởi những bức tường chung quanh, hay trong khuôn viên bệnh viện, trường học, ngân hàng cũng thế. Nhưng trong thời đại thông tin điện tử, hầu hết mọi thứ đều có thể truyền đi trong không gian hay qua mạng. Như thế những cuộc điện đàm, những hồ sơ được chuyển vận qua không gian ảo nên những ai muốn thu thập các dữ liệu đó có thể làm được mà không cần xâm nhập vào tư gia, vào trụ sở các công ty.

Vì vậy quyền riêng tư của người dân đang được định nghĩa lại, qua vụ việc NSA thu thập một số lượng khổng lồ những dữ liệu điện thoại của dân.

Một số nhà lập pháp cho rằng NSA đã đi quá xa và đưa ra những đề nghị nhằm kiểm soát cơ quan này.

Tháng 7 năm ngoái, một dự luật tại Hạ viện do Dân biểu Justin Amash đệ trình nhằm chấm dứt ngay việc NSA thu thập dữ liệu đã không được thông qua, tuy tỉ số thất bại rất sát với 217 chống và 205 thuận.

Thượng Nghị sĩ Dianne Feinstein của California sau đó đệ trình một dự luật đòi hỏi NSA công bố báo cáo thường niên về sự minh bạch hoạt động của cơ quan. Thượng Nghị sĩ Patrick Leahy và Dân biểu Jim Sensenbrenner, tác giả của đạo luật chống khủng bố Patriot Act 2001, đã đệ trình một dự luật giới hạn việc NSA thu thập hồ sơ điện thoại và sinh hoạt mạng của dân. Còn Thượng nghị sĩ Mark Udall muốn đình chỉ ngay việc NSA thu thập ồ ạt dữ liệu điện thoại.

Chủ tịch những công ty và mạng xã hội với cả tỉ khách hàng như Facebook, Google, Apple, Microsoft cũng đã cùng ký tên vào một thư ngỏ yêu cầu chính phủ cải cách việc làm của NSA.

Tại California, một số nhà lập pháp tiểu bang còn đưa ra đề nghị không cho phép NSA đặt cơ sở lưu giữ tại bang này và ngăn cấm không cho cơ quan này thu thập dữ liệu từ những công ty có trụ sở tại đây.

Dư luận quần chúng Mỹ có người ủng hộ, có người phản đối việc làm của NSA. Vì thế Tổng thống Barack Obama trong những tháng qua đã lập ra một nhóm xem xét vụ việc và sau khi nghiên cứu sẽ trình các phương án giải quyết để tổng thống lựa chọn. Dự trù những cải cách công việc bảo vệ an ninh quốc gia của NSA sẽ được công bố trong những ngày tới đây.

Tranh luận chính ở đây là quyền riêng tư của công dân Mỹ trong thời đại thông tin điện tử có đã bị nhà nước vi phạm hay không.

Còn như việc Hoa Kỳ thu thập thông tin của các quốc gia khác, hay chính phủ nước khác có theo dõi dân của họ hay không thì là những chủ đề khác. Những chuyện đó không phải là chủ điểm của bài viết trước, cũng như bài viết này.

Vấn đề cũng không phải là nếu không làm gì phạm pháp thì chẳng có gì lo sợ. Điểm chính là người dân muốn bảo vệ quyền hiến định của họ, không muốn nhà nước, nhất là những cơ quan an ninh, cảnh sát soi mói vào chuyện đời tư, đơn giản như các cuộc điện đàm, những mạng thông tin nào họ ghé vào mà ngày nay những sinh hoạt như thế đã vượt ra ngoài không gian bốn bức tường nhà.

Một báo cáo của nhóm nghiên cứu độc lập có tên Quỹ Nước Mỹ Mới vừa đưa ra kết quả cho thấy việc NSA theo dõi những cuộc điện đàm không giúp nhiều cho việc ngăn ngừa khủng bố tấn công. Các phương tiện cổ điển khác của ngành anh ninh tình báo vẫn đem lại nhiều hiệu quả hơn.

Những tranh cãi đang có trong dư luận Mỹ cũng là do bởi Edward Snowden can đảm chỉ ra sự thiếu minh bạch của chính phủ, để mọi người thấy những việc làm của NSA có thể đã vi phạm quyền riêng tư của dân như ghi trong Hiến pháp.

Một thăm dò dư luận do cơ quan Pew thực hiện vào tháng 6 năm ngoái cho thấy có 56% ủng hộ việc làm của NSA. 41% phản đối. Trong đó có tôi.

© 2014 Buivanphu.wordpress.com

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.