Hôm nay,  

Edward Snowden Là Người Can Đảm

1/9/201400:00:00(View: 6995)
Nếu bạn sống ở Mỹ và đọc bài viết này trên mạng thì rất có thể những dữ liệu điện tử trong điện thoại tinh khôn hay máy điện toán để bàn mà bạn sử dụng đang được cơ quan NSA – National Security Agency, tức Cơ quan An ninh Quốc gia của Hoa Kỳ – thu thập.

Việc làm này của NSA có vi phạm luật pháp Hoa Kỳ không là điều đang còn tranh cãi. Chánh án Richard Leon cho rằng thu thập dữ kiện điện thoại của cá nhân là vi phạm luật pháp, còn Chánh án William H. Pauley III vào tuần trước đã đưa ra kết luận NSA không phạm luật trong vụ ACLU (American Civil Liberties Union, Hiệp hội Dân quyền Mỹ) đứng ra kiện cơ quan này.

Theo thông tin đã phổ biến thì NSA chỉ thu thập dữ kiện để đó thôi. Vì thế việc làm của bạn chắc chắn không gây chú ý cho những nhà phân tích tình báo của NSA, vì hành động bài báo này trên mạng chẳng có tí gì làm nguy hại hay đe doạ an ninh nước Mỹ. Vì thế bạn không nên lo sợ sẽ bị liên lụy đến pháp lý hay bị nghi ngờ có hành vi khủng bố chống lại Hoa Kỳ.

Tuy nhiên đối với nhiều người Mỹ, trong đó có tôi, sự việc chính phủ dòm ngó vào đời sống riêng tư của dân, qua việc thu thập dữ liệu điện tử từ điện thoại hay máy điện toán cá nhân là điều không chấp nhận được vì quyền riêng tư của công dân ghi trong Hiến pháp đã bị vi phạm.

Trong đời sống ở Hoa Kỳ ngày nay, khi bạn bước ra khỏi nhà thì hầu như mọi động thái đều được theo dõi.

Vừa bước vào một cửa tiệm hình ảnh của bạn đã được ghi vào hệ thống màn hình kiểm soát an ninh do chủ tiệm cài đặt. Vào một ngân hàng nhiều khi bạn còn thấy rõ hình ảnh mình đang đứng xếp hàng chờ được phục vụ.

Tại trường học, từ cấp một đến đại học cũng có nhiều máy quay hình theo dõi các hoạt động của học sinh, sinh viên.

Trên xa lộ có máy quay để các đài truyền hình tường thuật lưu thông, để sở giao thông kiểm soát lưu lượng xe. Ngoài phố nhiều ngã tư có máy quay để ghi phạt những ai vượt đèn đỏ.

Máy quay hình được cài đặt ở khắp nơi nhưng Hoa Kỳ không phải là quốc gia với chế độ công an trị mà là một đất nước pháp trị. Nhưng khi nhà nước soi mói vào cuộc sống riêng tư mà không có những lý do đáng ngại hay có phép của một chánh án thì đó là hành vi phạm luật. Tổng thống Richard Nixon mất chức cũng vì để cho giới chức thuộc cấp nghe lén đối thủ.

Tất cả những ghi nhận hình ảnh đó chỉ là tạm thời, phòng hờ khi có kẻ xâm nhập vào cơ sở thương mại, vào trường học để làm những điều phi pháp, như ăn cướp hay bắn súng vào đám đông, khi đó những thước phim sẽ giúp giới chức trách tìm ra thủ phạm, truy tố theo pháp luật.

Ngay cả nơi cư trú của bạn, nhiều gia đình nay cũng gắn máy thu hình chung quanh nhà để ngăn ngừa kẻ trộm đột nhập.

Những biện pháp phòng ngừa đó hầu hết là của tư nhân, của chủ cơ sở thương mại. Còn những nơi như đường phố, trường học, công sở là vì sự an toàn và an ninh của dân nên các máy thu hình được đặt hoạt động giữa nơi công cộng.

Nhưng khi ở trong nhà của một người thì những gì thuộc về cá nhân mà bị nhà nước soi mói vào là điều người dân không chấp nhận vì dân quyền đã bị chính phủ Mỹ vi phạm.

Ngày nay tính chất riêng tư cá nhân không còn giới hạn trong nơi cư trú hay trong chiếc xe sở hữu mà những gì thuộc về một người như điện thoại di động, máy điện toán được sử dụng bất cứ ở đâu khi cần, tất cả đều là chốn riêng tư của một cá thể.


Thế nhưng NSA đã thu thập tín hiệu điện tử phát ra từ điện thoại của hầu hết mọi cuộc điện đàm ở Mỹ mà người dân ít ai biết.

Cho đến khi Edward Snowden, cựu nhân viên làm việc theo hợp đồng cho cơ quan NSA tiết lộ vào giữa năm 2013.

Từ trước đến nay vẫn có một số cơ quan chức năng nhà nước có thể nghe những cuộc điện thoại, có thể theo dõi hay vào nhà khám xét, với điều kiện phải có lệnh của một chánh án. Nếu không có phép của cơ quan tư pháp thì việc làm của cảnh sát hay giới chức an ninh đã xâm phạm đến sinh hoạt cá nhân, nơi cư trú của dân, như thế là vi phạm dân quyền theo Tu chính án Số 4 của Hiến pháp Hoa Kỳ.

Sau khi có vụ tấn công 911 vào ngay trung tâm của nước Mỹ cách đây 13 năm, luật pháp về bảo vệ an ninh cho nước Mỹ có nhiều thay đổi. Bộ luật Patriot Act 2001 đã cho chính quyền nhiều quyền hành hơn trong việc theo dõi những ai có hành vi được cho là có thể làm nguy hại an ninh nước Mỹ, như nghe lén, theo dõi các hoạt động trên mạng, việc di chuyển của những thành phần mà giới chức trách cho rằng có liên quan đến khủng bố.

Nhưng những việc làm của giới chức an ninh Mỹ nay đã đi qua xa và xâm phạm đến cuộc sống riêng tư của người dân Hoa Kỳ.

Theo Edward Snowden, NSA đã thu thập thông tin cá nhân của dân Mỹ qua các cuộc điện thoại và cả các hoạt động như gửi email hay vào các trang mạng. Nói chung là các sinh hoạt sử dụng phương tiện điện tử thường ngày của một công dân đều được NSA thu thập dữ kiện. Trong khi các giới chức cao cấp trong chính quyền luôn nói chính phủ không làm chuyện đó.

Snowden là một chuyên viên kỹ thuật điện toán làm việc cho NSA đến tháng 5-2013, khi ông lấy cắp một số dữ liệu khổng lồ của cơ quan này rồi bỏ trốn sang Hồng Kông, sau đó đến Nga và dự định sẽ đi Cuba trước khi đến một quốc gia Nam Mỹ xin tị nạn. Nhưng ông đã bị kẹt ở Nga và hiện được cho hưởng qui chế tạm dung một năm. Trong khi đó chính phủ Hoa Kỳ đã quyết định rút lại hộ chiếu Mỹ của ông.

Cho đến lúc này Snowden không tiết lộ những bí mật quốc gia làm hại Hoa Kỳ, ông chỉ muốn cho người dân thấy NSA đã thu thập những dữ kiện sinh hoạt thường ngày của công dân mà không có phép từ một vị chánh án. Những việc làm của NSA theo ông đã vi phạm quyền hiến định của dân.

Tu Chính án Số 4 của Hiến Pháp bảo vệ quyền riêng tư của người dân trong đó bao gồm thân thể, nhà cửa, các hồ sơ và những vật dụng, không cho phép cơ quan nhà nước xâm phạm vào nếu không có lệnh của toà hay có những lí do chính đáng.

Trước đây, trong những cuộc điện đàm, trong trao đổi email hay những lúc lên mang đọc báo hay tìm kiếm thông tin trong đầu tôi chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện nhà nước sẽ dòm ngó mình đọc gì, viết gì vì biết rằng những việc chính quyền theo dõi, dò xét vào đời tư của một công dân bị luật phát ngăn cấm.

Tiết lộ của Edward Snowden cho người dân thấy chính phủ Mỹ đang xâm phạm quá nhiều vào đời tư của họ.

Tôi không nghĩ Snowden làm thế là vì tiền hay vì thù ghét nước Mỹ. Ông chỉ muốn bảo vệ nền dân chủ Mỹ, không muốn thấy chính phủ lạm dụng quyền hành, nhân danh an ninh quốc gia để vi phạm hiến pháp, chà đạp dân quyền.

Như thế Edward Snowden là một người can đảm.

© 2014 Buivanphu.wordpress.com

Reader's Comment
1/9/201408:00:00
Guest
Đồng ý là việc làm của NSA là đi quá xa nhưng nói Snowden can đảm và làm đúng là ông Bùi Văn Phú không hiểu luật.
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.