Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Liên Hiệp Quan Thuế của Liên Bang Nga

19/09/201300:00:00(Xem: 16648)
...vào quỹ đạo Trung Quốc hay Liên bang Nga sẽ là điều cực kỳ bất lợi cho đất nước...

Tháng Tám năm ngoái, Liên bang Nga đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO sau 18 năm chuẩn bị hồ sơ và đàm phán. Chỉ một năm sau, nhiều thành viên WTO đã than phiền và thậm chí lập hồ sơ khiếu nại việc xứ này sử dụng mậu dịch như một võ khí ngoại giao chính trị chứ không thật lòng cải cách theo những cam kết trước đó. Tuần này, Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu về những mục tiêu thật của Liên bang Nga.

Vũ Hoàng: Xin kính chào ông Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, ngày 22 Tháng Tám năm ngoái, Liên bang Nga chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO. Nhưng chưa đầy một năm thì đã có tranh chấp mậu dịch với nhiều nước khác, gần nhất là với Cộng hoà Ukraine, và gây phản ứng từ phía Liên hiệp Âu châu cùng nhiều quốc gia khác. Giới quan sát kinh tế cho rằng Nga không chấp hành những quy định của WTO mà còn muốn tăng cường ảnh hưởng qua một kế hoạch Liên hiệp Quan thuế kéo dài từ Âu sang Á, dưới quyền lãnh đạo của mình. Vì vậy, kỳ này, chương trình chuyên đề của chúng ta sẽ tìm hiểu về chuyện liên hiệp quan thuế và những mục tiêu của Nga. Trước hết, xin đề nghị ông trình bày cho bối cảnh của hồ sơ này.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trước hết, ta biết WTO là một định chế quốc tế gồm có 159 thành viên cùng chấp nhận quy tắc tự do mậu dịch, tức là buôn bán với nhau với tối thiểu hạn chế vì tin rằng việc trao đổi tự do là điều có lợi cho mọi thành viên. Muốn gia nhập WTO thì xứ nào cũng phải chấp hành chính sách ngoại thương tự do theo những cam kết với từng hội viên khi xin gia nhập. Nga mất 18 năm thương thảo mới được các thành viên nhận vào tổ chức này kể từ năm ngoái. Nhưng ngay sau đó, Liên bang Nga đã vi phạm những cam kết, và dần dần các thành viên WTO thấy xứ này có chính sách ngoại thương riêng, nhằm theo đuổi mục tiêu khác hơn là phát triển mậu dịch để tạo thêm của cải, nhất là khi sản lượng và xuất khẩu của Nga đang sa sút nặng.

Vũ Hoàng: Xin ông nhắc lại một số vi phạm đã khiến các thành viên của WTO phải khiếu nại.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Nói về thời gian thì chỉ vài ngay sau khi gia nhập, Nga lập ra một sắc thuế mới trên xe nhập khẩu, tiếng là để lấy tiền tu bổ hạ tầng vận tải mà thực chất là để yểm trợ kỹ nghệ xe hơi nội địa và chiêu dụ các nước công nghiệp trực tiếp đầu tư để sản xuất xe hơi tại Nga. Loại thuế tiêu dùng ấy vi phạm quy định của WTO nên bị Liên hiệp Âu châu lập hồ sơ phản đối. Hoa Kỳ ngỏ ý sẽ tham gia việc phản đối và nhiều nước bắt đầu xuất khẩu xe hơi như Trung Quốc và Cộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang theo dõi vụ việc với tư cách quan sát viên.

- Ví dụ thứ hai là sau khi gia nhập, Nga không chấp hành những cam kết giải tỏa, nhất là trong lĩnh vực lương thực, trong khi vẫn trợ cấp nông sản nhằm bảo vệ khu vực nội địa của mình. Họ cấm nhập khẩu thịt có chất ractopamine và vì vậy bị Hoa Kỳ, Canada và Brazil phản đối. Nghiêm trọng nhất và mới xảy ra hồi Tháng Bảy là việc Nga cấm nhập hàng dệt sợi từ một doanh nghiệp lớn nhất của Cộng hoà Ukraine. Khi bị xứ láng giềng này phản đối, hôm 14 Tháng Tám, Nga áp đặt chế độ kiểm tra quan thuế lên mọi mặt hàng của Ukraine. Lúc đó, thế giới mới thấy là Nga đang gây sức ép để Ukraine phải từ bỏ dự tính hội nhập với Liên Âu mà quay về gia nhập Liên hiệp Quan thuế của Nga với hai nước Cộng hoà Belarus và Kazakhstan.

Vũ Hoàng: Bây giờ chúng ta mới bước qua hồ sơ Liên hiệp Quan thuế. Thưa ông bối cảnh của kế hoạch thống nhất chế độ hải quan này là gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi xin lỗi trước thính giả của chúng ta là sẽ trình bày nguyên ủy từ đầu của chuyện này. Sau khi Liên bang Xô viết sụp đổ cuối năm 1991, Liên bang Nga bị 10 năm khủng hoảng rồi mới tạm phục hồi từ khi ông Vladimir Putin lên nắm quyền. Trong giai đoạn ấy, các nước Đông Âu được giải phóng khỏi hệ thống Xô viết đã cải cách về kinh tế và chính trị để theo chế độ tự do và dân chủ của Âu Châu rồi là thành viên của Liên Âu cùng Minh ước NATO.

- Sau khi hồi phục thì Nga mở cuộc phản công để giành lại ảnh hưởng đã mất trong các nước xưa kia thuộc quỹ đạo Liên bang Xô viết và đẩy lui phong trào dân chủ đang đe dọa khu vực ngoại vi của họ, từ Đông Âu qua Trung Âu, thậm chí đến Trung Á như tại Cộng hòa Kyrgyzstan. Cao điểm của cuộc tổng phản công là việc đưa quân vào tấn công Georgia ngày tám Tháng Tám năm 2008, rồi dùng khí đốt làm võ khí gây áp lực với Ukraine vào ngày đầu năm 2009. Sau đó, Nga đòi thành lập chế độ thống nhất hải quan với Belarus và Kazahkstan, gọi là Liên hiệp Quan thuế.

- Chế độ này thành hình từ đầu năm 2010 với tiêu chí là ba thành viên có một hệ thống hải quan thống nhất vào Tháng Bảy năm đó để sẽ tạo ra một Không gian Kinh tế Thống nhất vào năm 2012. Giữa năm 2011, ông Putin vạch ra bước kế tiếp là thành lập Liên hiệp Quan thuế Âu Á, khởi sự từ năm 2015, sẽ kéo dài từ Trung Âu qua khu vực Caucaus, Trung Á sang tới khu vực Viễn Đông của Nga với các nước đồng chí như Trung Quốc và cả Việt Nam.

- Đúng một năm trước, tiết mục chuyên đề của chúng ta có đề cập tới hồ sơ quan thuế này khi tại Hội nghị Cấp cao của diễn đàn APEC ở Vladivostok, Bộ trưởng Công thương Hà Nội đã ký với Bộ trưởng của Liên hiệp Thuế quan biên bản nghiên cứu để khởi sự đàm phán một Hiệp định Thương mại Tự do giữa Việt Nam với tổ chức này. Mục tiêu chiến lược của Moscow là tạo ra sức hút kinh tế để làm lực đối trọng với Liên hiệp Âu châu và Hoa Kỳ. Vì nằm tại vùng tiếp cận giữa Âu Châu với Nga, Georgia và Ukraine đang bị sức ép quan thuế rất nặng của Nga, sức ép đó thể hiện trên lĩnh vực mậu dịch, nhưng thực chất là chính trị, nêu sâu xa và rộng rãi hơn.


Vũ Hoàng: Như vậy thì kế hoạch của Nga có hai bước thứ nhất là lập ra và mở rộng Liên hiệp Quan thuế từ ba nước ban đầu qua các nước khác để có một không gian kinh tế thống nhất. Bước thứ hai là Liên hiệp Âu-Á sẽ khởi sự từ năm 2015 để đối đầu với Liên hiệp Âu châu. Thưa ông, trong bước đầu là Liên hiệp Quan thuế thì các thành viên được những gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi lại xin lỗi là phải nói về chuyện xưa vì nhiều thính giả trẻ tuổi của chúng ta ngày nay ở Việt Nam không biết hoặc không còn nhớ. Việc lập ra Liên hiệp Quan thuế này của Nga chỉ là một tái diễn của Hội đồng Tương trợ Kinh tế COMECON mà Liên Xô đã thực hiện từ năm 1949 cho đến khi tan rã vào năm 1991. Dưới danh nghĩa là hội nhập để phát triển các nền kinh tế trong khối COMECON, tổ chức này thật sự áp dụng chế độ phân công lao động làm cho các thành viên đều bị lệ thuộc vào kinh tế Xô viết và không thể phát triển độc lập.

- Kế hoạch Liên hiệp Quan thuế của Nga nhắm vào việc lập ra một không gian kinh tế thống nhất, vẫn do Moscow chi phối và biến các hội viên thành chư hầu về chính trị không có dân chủ và thậm chí thành vùng trái độn quân sự để bảo vệ nước Nga.

Vũ Hoàng: Xin đề nghị ông giải thích cho nội dung của một kế hoạch đầy tham vọng như vậy.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Quả thật là phải giải thích nội vụ cho rõ ràng thì người ta mới hiểu ra.

- Thứ nhất, hệ thống hải quan thống nhất có nghĩa là các thành viên đều áp dụng quan thuế biểu khá cao của Nga. Khi có hạn ngạch và thuế suất nhập nội cao như vậy thì các nước khó phát triển ngoại thương với thị trường khác ở ngoài nước Nga, tức là bị lệ thuộc nhiều hơn vào kinh tế Nga, kể cả các tập đoàn kinh tế nhà nước của Nga. Thứ hai, khi thi hành việc kiểm soát mậu dịch, các thành viên phải nhờ tới lực lượng công an thuế vụ và thực chất là an ninh của Nga, nên cái không gian kinh tế thống nhất chỉ dẫn tới một chế độ an ninh thống nhất của Nga.

Vũ Hoàng: Nếu như vậy thì vì sao nhiều nước vẫn gia nhập hệ thống bất cân đối và bất lợi này?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trước sau thì chỉ có Belarus và Kazahkstan, và một nước nhỏ và nghèo nhất Trung Á là Kyrgyzstan có ngỏ ý xin tham dự. Thực tế, tham vọng của Putin là kết hợp thêm các nước lân cận như Armenia, Azerbaijan, Moldovia và nhất là Georgia và Ukraine.

Vũ Hoàng: Từ khi đi vào áp dụng, Liên hiệp Quan thuế tay ba giữa Nga, Belarus và Kazahkstan đã đạt kết quả gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trước hết thì việc buôn bán giữa Belarus và Kazahkstan có tăng, chủ yếu là về năng lượng, thiết bị gốc sắt thép và xe hơi. Nhưng việc rà soát để thống nhất chế độ hải quan đã không đạt tiến bộ và Belarus có phản đối, dân chúng đã biểu tình. Belarus ở vào thế yếu chứ không mạnh như Kazahkstan mà còn như vậy, cho nên việc xây dựng chế độ mậu dịch hài hòa giữa ba nước hội viên ban đầu chưa hẳn thành công. Ngoài ra, Kazahkstan, hoặc một xứ Trung Á khác là Turkmenistan, còn có giải pháp là bán năng lượng cho Trung Quốc nên sự việc không lạc quan như Moscow trù tính. Chính vì vậy, Liên bang Nga mới gây sức ép cho các nước láng giềng như Georgia và Ukraine và bị các thành viên của WTO phản đối.

Vũ Hoàng: Thưa ông, các nước đang ở trong tầm nhắm của Nga có thể xoay trở như thế nào?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ là thế giới đã đổi khác mà một kẻ xuất thân từ chế độ Xô viết và dù có bản lĩnh như ông Vladimir Putin vẫn không ý thức được giới hạn của mình.

- Thứ nhất, các xứ Đông Âu từng là nạn nhân của Liên Xô nay đã là thành viên của Liên Âu dân chủ, họ rất quan tâm đến số phận của các quốc gia nằm trong tầm nhắm của Moscow. Thí dụ như Ba Lan, Hung Gia Lợi, Cộng hoà Tiệp và Slovakia cùng nhiều nước Bắc Âu thường báo động về động thái khuynh đảo của Moscow. Thứ hai, từ mấy năm nay, Ba Lan và Thụy Điển đã vận động tập thể Liên Âu mở rộng quan hệ kinh tế để hội nhập vào Âu Châu sáu nước ở hướng Đông bị kẹt ở giữa, là Georgia, Ukraine, Armenia, Azerbaijan, Belarus và Moldovia trong kế hoạch đối tác với Âu Châu, gọi là Eastern Partnership. Tháng 11 tới đây, tại Thượng đỉnh Liên Âu ở thủ đô Vilnius của xứ Lithuania, các nước sẽ thảo luận về nghị trình hội nhập này và hôm Thứ Năm mùng năm vừa qua, Quốc hội của Ukraine đã biểu quyết đạo luật cho phép đàm phán việc hội nhập kinh tế với Liên Âu trong khuôn khổ Eastern Partnership, gọi là Đối Tác Hướng Đông.

Vũ Hoàng: Câu hỏi cuối, thưa ông, dưới sức ép của Trung Quốc, Việt Nam lại đang cùng lúc thương thuyết hai chuyện là kế hoạch Liên hiệp Quan thuế Âu-Á của Nga và Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP. Theo như ông nghĩ thì quyền lợi của Việt Nam nằm ở đâu?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Ngược với nhiều người lãnh đạo Hà Nội, tôi nghĩ rằng Việt Nam chỉ thịnh vượng khi có kinh tế tự do và chỉ bảo vệ được độc lập khi có dân chủ và vì kinh tế cũng là chính trị nên quyết định hội nhập kinh tế vào phía này hay phe kia là quyết định chính trị.

- Theo hướng đó thì tôi cho rằng Việt Nam nên cố gắng khắc phục khó khăn và nhất là thông tin rộng rãi để gia nhập khối TPP trong vài năm tới sau 19 lần đàm phán vì hệ thống này quy tụ các nước biết thượng tôn luật pháp và dân chủ, chứ không hẳn là một công cụ khống chế của Mỹ. Còn đi vào quỹ đạo của Trung Quốc hay Liên bang Nga sẽ là điều cực kỳ bất lợi cho đất nước, dù rằng lãnh đạo Hà Nội có cảm tưởng là nhờ đó họ bảo vệ được chế độ. Vì thế, chúng ta rất nên theo dõi những tranh cãi về mậu dịch của xứ khác để học hỏi kinh nghiệm đối phó cho mình.

Vũ Hoàng: Xin cảm ơn ông Nghĩa về cuộc phỏng vấn này.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Bảy, ngày 11/09/2021, nước Mỹ tưởng niệm 20 năm vụ tấn công khủng bố thảm khốc nhắm vào tòa tháp đôi World Trade Center ở New York, bộ Quốc Phòng Mỹ ở gần Washington và ở Shanksville tại Pennsylvania. Gần 3.000 người chết, hơn 6.000 người bị thương. Hai mươi năm đã trôi qua, vẫn còn hơn 1.000 người chết đã không thể nhận dạng. Chấn thương tinh thần vẫn còn đó. Mối họa khủng bố vẫn đeo dai dẳng. Lễ tưởng niệm 20 năm vụ khủng bố gây chấn động thế giới diễn ra như thế nào, nhất là trong bối cảnh Hoa Kỳ triệt thoái toàn bộ binh sĩ khỏi Afghanistan sau đúng 20 năm tham chiến ? Mời quý vị theo dõi cuộc phỏng vấn với nhà báo Phạm Trần từ Washington.
Những em bé tò mò, lần đầu tiên ngước mắt lên trời, thấy trăng sao, lập tức nảy sinh ước muốn thám hiểm cõi mênh mông ở cuối, ở xa hơn tầm mắt mình. Lớn lên, ý thức được kích thước Vũ Trụ và giới hạn của đời người, biết đường dài dẫn tới một tinh cầu có thể đòi hỏi sự nối tiếp của muôn triệu kiếp người. Tỉnh ra và thất vọng. Ước muốn chỉ còn là ước mơ vương vấn nơi những truyện khoa học giả tưởng huyền hoặc vẽ ra hình ảnh một con tàu kỳ diệu: một ngày kia khoa học tiến bộ, hành khách đáp phi thuyền du lịch tối tân sẽ lọt vào cõi thời gian ngừng trôi, có cuộc đời dài vô tận, tha hồ chu du khắp cùng vũ trụ.
Như vậy, Chủ nghĩa Xã hội Cộng sản là của riêng ông Hồ và đảng CSVN. Nhân dân chưa bao giờ có cơ hội bỏ phiếu hay đồng thuận dưới bất kỳ hình thức trưng cầu ý kiến nào về sự chọn lựa này. Do đó, không làm gì có chuyện nhận dân “đã lựa chọn” nó mà sự thật là đảng CSVN đã áp đặt và tròng vào cổ người dân thứ Chủ nghĩa ngoại lai này. Đó là lý do tại sao đã có chống đối về mối họa Cộng sản từ bên trong hàng ngũ đảng và của một bộ phận không nhỏ quần chúng thuộc mọi thành phần trong xã hội.
Tờ New York Times dẫn lời một giáo sư đại học Berkeley về giáo dục và chính sách công là Bruce Fuller phát biểu rằng, "Newsom đã làm trước tổng thống Biden ba năm nếu nói về chính sách giúp đỡ các gia đình. Bất cứ những phụ huynh hay người ông bà nào ủng hộ việc bãi nhiệm là đang bỏ phiếu chống lại quyền lợi của chính họ". Hay có thể nói thêm rằng, họ đang chống lại những chính sách an sinh và y tế mà họ đang được thụ hưởng, những sự đầu tư vào giáo dục, vào công ăn việc làm cho chính con cái họ.
Bỉnh bút Thái Thanh (Tạp Chí Luật Khoa) kết luận: “ Trong đại dịch lần này hay các đợt khủng hoảng không thể biết trước trong tương lai, tôn giáo có thể trở thành một bàn tay vững chắc để trợ giúp, nâng đỡ tinh thần của người dân. Và điều đó chỉ thành hiện thực khi nhà nước tháo bỏ các chính sách kiểm soát khắc nghiệt dành cho các tổ chức tôn giáo.” Tôi thì (trộm) nghĩ khác, bi quan hơn thế: “Điều đó chỉ thành hiện thực” khi chế độ hiện hành ngưng hiện hữu. Đảng tắt thở thì cuộc đời mới thở (NCT).
Sau khi các nước ngoài rút quân ra khỏi Afghanistan, lực lượng Hồi giáo cực đoan Taliban đã lên nắm quyền. Ngay trong lễ mừng chiến thắng, Taliban lo ráo riết chuẩn bị thành lập chính phủ và thành phần các nhân vật tham gia có thể được công bố trong thời gian tới. Nhưng có nhiều suy đoán cho là trong nội các mới nữ giời sẽ có ít và nắm giử các chức vụ khiêm nhường, điều chắc chắn đặc biệt nhất là những người đã phục vụ trong chế độ củ sẽ không còn được trọng dụng. Nhưng vụ đánh bom tại phi trường Kabul hôm 26/8 khiến cho ít nhất 180 người thiệt mạng, trong đó có 13 binh sĩ Mỹ cho thấy một sự thật khác hẳn: Tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) chủ động khủng bố và đã lên tiếng nhận trách nhiệm. Mỹ đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở tỉnh Nangarhar, miền đông Afghanistan, và kết quả là nhà lảnh đạo IS trong "Tỉnh Khorasan" (IS-K) đã bị giết.
TÓM TẮT Thị trường hữu hiệu vì tổng hợp mọi quyết định trong xã hội để đạt đến mức giá chung phù hợp nhất với các dữ kiện đang có (efficient market theory.) Ngược lại nếu giá cả do nhà nước đơn phương quyết định sẽ sai lệch. Giá cả trong thị trường, giống như bãi đấu thầu, không phải lúc nào cũng hợp lý do mỗi người dự đoán giá sẽ còn tăng hay giảm. Tâm lý hùa theo đám đông và tên khờ cuối cùng (Last Fool Theory) rất tai hại trong Kinh Tế Hành Vi (Behavioral Economics) Kinh Tế Phức Tạp (Complexity Economics) tìm hiểu những tác động từ bên ngoài như đại dịch, chiến tranh, phát minh…lên nền kinh tế.
Trước những nghi ngại “Hoa Kỳ có còn là đồng minh đáng tin cậy hay không?” thì chúng ta có thể khẳng định rằng Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào trong khối tự do đều vẫn là những người bạn đồng hành tốt trong hành trình đi tìm tự do và canh tân đất nước, miễn là chúng ta không quên những bài học đã nêu để phát huy tiềm năng của chính mình, bảo vệ quyền lợi quốc gia, và đạt tới mục tiêu tự do, ấm no, hạnh phúc cho dân tộc.
Bằng chứng: ”Sự bùng phát mạnh của làn sóng Covid-19 lần thứ tư cùng với các đợt giãn cách liên tiếp khiến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (DN) bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là các địa phương phía Nam. Theo Hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia, Cục Quản lý đăng ký kinh doanh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong 8/2021 là 85,5 nghìn doanh nghiệp, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm 2020.
Mặc dù rõ ràng là Hoa Kỳ có thể điều hành công việc ra khỏi Afghanistan tốt đẹp hơn, nhưng thảm kịch xảy ra vào tháng này đã kéo dài trong 20 năm. Ngay từ đầu, Mỹ và các đồng minh đã chấp nhận - và không bao giờ xem lại - một chiến lược xây dựng nhà nước từ trên xuống dưới luôn được xem là thất bại như do định mệnh đã an bài. Hoa Kỳ đã xâm chiếm Afghanistan 20 năm trước với hy vọng tái thiết đất nước, nay đã trở thành một tai họa cho thế giới và chính người dân của họ. Trước đợt tăng quân năm 2009, Tướng Stanley McChrystal giải thích, mục tiêu là “chính phủ Afghanistan kiểm soát toàn vẹn lãnh thổ để hỗ trợ ổn định khu vực và ngăn chặn việc sử dụng này cho chủ nghĩa khủng bố quốc tế.“ Hiện nay, với việc thiệt mạng hơn 100.000 và thất thoát khoảng 2 nghìn tỷ đô la, tất cả nước Mỹ phải thể hiện cho nỗ lực của mình là cảnh của một cuộc tranh giành tuyệt vọng để chạy ra khỏi đất nước trong tháng này - một sự sụp đổ nhục nhã gợi nhớ đến sự sụp đổ của Sài Gòn năm 1975. Điều sai lầ
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.