Hôm nay,  

Bài 1 Trong Loạt Bài Bầu Cử 2008: Lá Phiếu Phân Vân

10/18/200800:00:00(View: 10280)

Bài 1 Trong Loạt Bài Bầu Cử 2008: Lá phiếu phân vân

Giao Chỉ, San Jose

Trận chung kết giữa trẻ và già.
 Giữa người da mầu và phụ nữ.
 Giữa nhan sắc và hùng biện.
 Giữa quyền sống hay quyền lựa chọn.
 Giữa huyền thoại và hứa hẹn.
 Giữa bảo thủ và tự do.
Nhắc lại chuyện xưa.
Cử tri Hoa kỳ gốc Việt vào mùa bầu cử năm nay 2008 vẫn phải đọc lại bài thơ cũ.
 :“Tay cầm lá phiếu tu do, phân vân không biết bầu cho người nào”.
Ba mươi ba năm hình thành cộng đồng, nhưng thực ra phải bắt đầu từ thập niên 90 người Việt mới bước vào phòng phiếu với sự hiểu biết và lòng nhiệt thành.
 Ngày xưa đa số theo Cộng Hòa, ngày nay ghi danh theo đảng đã khá quân bình, và có nhiều người ghi danh không đảng phái.
Dù là Cộng hòa, Dân Chủ, Độc lập, Tự Do hay Không đảng phái thì kỳ tổng tuyển cử Tổng thống bạn muốn bầu cho ai cũng được.
Và chúng ta bắt đầu phân vân.
Phân vân thì phân vân, vẫn phải bàn thêm để rõ nguồn cơn.
Triều đại Dân chủ của giòng họ Clinton.
Ngày xưa, chắc chúng ta vẫn còn nhớ.
 Khi ông già gân của Cộng Hòa là tổng thống Reagan ra đi, Phó tổng thống Bush phải vất vả lắm mới thắng cử.
 Chỉ ngồi được 1 nhiệm kỳ, dù chiến thắng trận Irag lần thứ nhất, ông cũng bị cậu Thống đốc Clinton hoàn toàn vô danh đánh bại.
 Lý do vào thời đó nội tình Hoa Kỳ không tốt đẹp.
 Trong không ấm, ngoài không êm và ông Bush già không đem lại cho quốc gia niềm hứng khởi theo trào lưu mới.
 Cậu Cliton như ngôi sao mới mọc, dù chẳng có thành tích gì rõ rệt nhưng rất hùng biện và dứt khoát đòi nước Mỹ thay đổi.
 Change, Change and Change.
 Sau cùng nước Mỹ thay đổi thật.
 Cụ George Bush ôm hận trở về Texas.
 Clinton lên ngôi tươi mát như diều gặp gió.
 Hoa Kỳ gió thuận, mưa hòa, tiền vào như nước, kể cả làm ăn buôn bán lẫn các nước đầu tư.
 Bill qua nhiệm kỳ 2 một cách nhẹ nhàng đến nỗi chẳng ai còn nhớ đối thủ bên Cộng hòa thời đó là ai.
Sau trận mây mưa rất ồn ào tại Bạch Cung, vị tổng thống bay bướm và rất nhiều may mắn đã xuống núi êm ái.
 Nay chàng trở thành nhà biện thuyết đắt giá nhất thế giới.
 Có những buổi nói chuyện hơn 1 triệu mỹ kim.
 Còn 200 hay 500 ngàn 1 show là thường.
 Tuy rằng chàng bình luận có như nước chảy hoa trôi, nhưng làm sao mà có thể xuất sắc hơn được tất cả 300 triệu dân Mỹ.
 Được như vậy chỉ vì ông là cựu tổng thống Hoa Ky,ợ lại là Play Boy, chồng Thượng nghị sĩ Hillary của Nữu Ước.
 Bà cựu đệ nhất phu nhân rất xuất sắc và nhiều tham vọng cũng vẫn còn đợi chờ đến lượt mình.
Tám năm trước, khi bà từ giã Bạch cung, đệ nhất phu nhân vẫn còn mong ngày trở lại.
 Nhưng lúc đó thời cơ của đảng Dân chủ dành cho Phó tổng thống Al Gore.
 Với 8 năm bên cạnh Clinton, ông Gore hết đi đám ma lại đám cưới trên thế giới.
 Phó tổng thống Dân chủ rất đẹp trai, phong lưu mã thượng nhưng không có tài, hay không có dịp trổ tài.
Vì vậy dù có thế thượng phong của đảng nắm chính quyền nhưng ông Gore vẫn phải đấu tranh ngang ngửa với ông Bush con từ Texas.
 Bush trẻ ra quân trả thù nhà, đòi lại Bạch cung cho Cộng hòa.
 Khi trận chiến gần kết thúc, hai bên kéo quân về Florida để vào chung kết đếm phiếu.
 Chắc hẳn bà con ta vẫn còn nhớ.
 Đếm tay rồi đếm máy, đếm ngày, đếm đêm.
 Bên nhiều bên ít.
 Bất phân thắng bại.
 Hai bên án binh bất động để chờ kết quả.
 Vào những giờ phút nầy bản ngã giữa ông Bush con và ông Al Gore đã rõ.
 Gore thiếu tinh thần chiến đấu.
 Quá căng thẳng, nên chưa chung kết đếm phiếu đã điện thoại chịu thua rồi sau đó lại điện thoại cải chính để xin tiếp tục.
Triều đại Cộng hòa Texas với giòng họ BushKết quả vua cao bồi lì lợm đã hiên ngang lên ngôi, dù ông không được đa số phiếu của quần chúng Hoa Kỳ.
 Tối cao Pháp viện phán rằng ngôi tổng thống trả về họ Bush chuyển sang giai đoạn mới của Triều đại Cộng hòa Texas.
Ê kíp cao bồi đội mũ rộng vành, đeo súng lục ồn ào trở lại Hoa thịnh Đốn.
 Ông Bush con lên ngôi thiên tử, trong khi cậu em tiếp tục làm thống đốc bang Florida, và ông cụ Bush cha nghiễm nhiên thành Thái thượng Hoàng.
Một ê kíp rất diều hâu họp thành nội các chiến tranh ngay trong thời bình.
 Từ Phó tổng thống, qua bộ trưởng quốc phòng, bộ trưởng tư pháp và ban cố vấn Bạch cung tất cả đều gầm gừ muốn nuốt sống thiên hạ.
 Hoa Kỳ chuyển qua giai đoạn coi thường mọi người và thế giới tưởng chừng ông Bush con đang có thái độ “ Mục hạ vô nhân.
”Lò lửa Trung Đông xôi xục trở lại với với tổng thống Irag giơ súng trường bắn lên trời trong các cuộc xuống đường chống Mỹ.
Hoa Kỳ bị tấn công:Năm 2001, thế giới bước vào thế kỷ thứ 21.
 Tổng thống Bush cầm quyền chưa được một năm.
 Giữa hoàn cảnh đó xảy ra vụ 911 (11 Sept, 2001).
Không riêng gì nước Mỹ mà cả thế giới rung chuyển.
Với toan tính rất ghê gớm và sự hy sinh tuyệt đối, phe khủng bố Hồi giáo đã chứng minh là nước Mỹ có thể bị đánh bại.
 Đây cũng là thời điểm mà toàn thể Hiệp chủng quốc đoàn kết.
 Lưỡng đảng và lưỡng viện quốc hội đứng trước thềm điện Capital tại thủ đô cùng hát bài “ Xin Chúa phù hộ Hoa Kỳ.
” Tất cả đều đứng sau lưng tổng thống Bush.
 Tưởng rằng ông vua Texas chính là điềm trời sui khiến đứng ra lãnh đạo Hoa Kỳ qua cơn đen tối của lịch sử.
Gần như toàn dân và toàn thế giới ủng hộ để Tổng thống Mỹ muốn đem quân đi trừng trị chỗ nào cũng được.
 Với sức mạnh bá chủ thế giới, nước Mỹ cũng mất 1 năm mới bình định xong A Phú Hãn, lập chính phủ thân Mỹ.
 Khói lửa A Phú Hãn đến nay vẫn còn nghi ngút, dù kẻ thù số 1 Bin Laden thì vẫn không tìm thấy.
 Nhưng tổng thống Bush vẫn còn uy tín để tái cử nhiệm kỳ 2 và bà Clinton của đảng Dân chủ vẫn còn nóng lòng chờ đợi.
Đến khi Mỹ quay sang đánh Irag lần thứ hai thì thế giới đã hết còn thông cảm với 911 nên ông Bush phải đơn phương xông trận với người anh em kết nghĩa lâu đời là Anh quốc.
Giới Lập pháp Hoa kỳ cũng đồng ý với đa số nhưng sự quyết tâm xem ra đã nao núng khá nhiều.
Dù vậy Liên quân Anh Mỹ cũng đã làm tròn nhiệm vụ giải phóng Irag và bắt được Hussen.
 Nhưng sau đó liên minh Anh Mỹ sa lầy vì bình định không thành công.


 Hồi giao cực đoan đã củng cố được tổ chức và lòng tin của tín đồ cuồng nhiệt, đem chính thân xác làm vũ khí và cầm chân Hoa Kỳ lâu dài hơn tất cả mọi người dự tính.
Qua nhiệm kỳ thứ hai, nước Mỹ lại cùng thế giới lâm vào giai đoạn suy thoái.
 Hoa Kỳ bị chê bai bên ngoài và bị sa lầy bên trong.
 Kinh tế xuống, xăng lên giá.
 Nhiều bộ trưởng phải từ chức hay cho nghỉ việc.
 Cả một nội các oai hùng, coi trời bằng vung thuở xưa nay xẹp như bánh tráng ướt.
 Ông cao bồi Texas không còn lên gân như xưa.
 Ông sẵn sàng nói chuyện với cả “Trục ác quỷ” là các nước thù nghịch mà ông từng lên án.
 Trong phiên chợ chiều của đảng Cộng Hòa, cuộc tranh cử năm 2008 bắt đầu với những lá phiếu phân vân.
Cộng hòa và Dân chủ.
Tuy là đảng cầm quyền nhưng vì 8 năm chấp chính chỉ để lại những kỷ niệm đau thương nên Cộng hòa không còn lợi thế.
 Chẳng có ứng cử viên nào sáng giá.
 Ông già 72 tuổi, cựu HO Hoa kỳ trong chiến tranh Việt Nam đã đơn thương độc mã về nhất.
 Ông Mc.
Cain đang ở vào cái thế rất khó ăn khó nói.
 Không thể nào phản lại con đường Cộng hòa của tổng thống Bush.
 Nhưng nếu còn dính đến ông Bush lại càng mất phiếu.
 Thành tích anh hùng thời xưa, đôi khi làm cử tri thế hệ mới nghĩ đếÔn hình ảnh bại tướng già nua.
 Vì vậy tuy cuộc đấu tranh để đại diện đảng Cộng hòa thắng lợi dễ dàng, nhưng vào chung kết với phe Dân chủ sẽ rất gay go.
Phía Dân chủ thì sao.
 Bà cựu đệ nhất phu nhân, thượng nghị sĩ oanh liệt của tiểu bang Nữu Ước bây giờ mới ra quân.
 Chờ đợi 8 năm qua 2 nhiệm kỳ ông Bush, bà đã sốt ruột lắm.
 Lần này ra tranh cử là chắc phải đại diện đảng Dân chủ dễ dàng.
18 tháng trước khi tuyên bố tranh cử, uy tín của bà Clinton rất cao và gần như chuẩn bị sẵn sàng cho trận cuối cùng.
 Ai cũng nói phen này bà Clinton sẽ vào chung kết với ông Mc.
Cain.
 Kết quả hoàn toàn ngược.
 Bà thua một anh chàng da đen không tên tuổi, không kinh nghiệm.
 Thua từ khi bầu cử tiểu bang thứ nhất đến tiểu bang cuối cùng.
 Giấc mộng Bạch Cung tan thành mây khói để lại mấy chục triệu bạc nợ nần tranh cử chưa thanh toán.
Bây giờ trận cuối cùng sẽ diễn ra giữa hai ông Mỹ đen và Mỹ trắng.
 Ông già da trắng 72 tuổi có thành tích và đầy kinh nghiệm.
 Rất có uy tín, ăn nói chững chạc và dè dặt, nhưng chưa phải là người hùng biện có khả năng thuyết phục.
 Ông thường phải đọc bài.
 Tuổi già chậm chạp với cánh tay bị thương.
 Thiếu sự biểu diễn bằng tay chân thân thể khi thuyết giảng.
 Không thể đem đến cho cử tọa sự cuồng nhiệt về nội dung cũng như hình thức của bài nói chuyện.
Trong khi đó thượng nghị sĩ da đen trẻ tuổi quả là một tay hùng biện, không giới hạn trong bất cứ lãnh vực nào.
 Không có một quá khứ chính trị cầm quyền để bị tra vấn xem xét.
 Cậu cứ phăng phăng đi tới.
 Vẫn lá bài rất cũ từ thời Clinton.
 Phải thay đổi.
 Change, Change, and Change.
Thất nghiệp: Change; Chiến tranh: Change; Xăng lên giá: Change; Nhà không bán được: Change; Không có nhà: Change; Thuế quá cao: Change; Ghét Chính Phủ: Change; Nghèo khổ: Change; Không có bảo hiểm: Change; Không được phá thai: Change; Ghét Bush: Change.
 Ghét Clinton cũng change.
 Và không những người Mỹ ủng hộ Obama vì muốn thay đổi mà thậm chí đến 200 ngàn người Đức khi đón Obama thăm Âu Châu cũng đòi: Change Change Change.
Trong khi đó nhiều người nhìn ông già Mc.
Cain chỉ thấy thêm một ông Bush khác.
Tính đến giữa tháng 8/2008 thì tình hình như thế.
Rồi đại hội đảng Dân Chủ với hơn 80 ngàn người cuồng nhiệt cổ võ cho Obama.
 Bà Clinton cũng hy vọng trở lại Bạch cung với cái vé hạng nhì, nhưng bà đã hoàn toàn thất vọng.
Obama đã chọn một thượng nghị sĩ da trắng làm phó.
 Anh chàng Obama trẻ tuổi quả thực không đủ sức mời bà Phó Hillary đi bên cạnh cuộc đời.
Ngay trong bài diễn văn đại hội đảng Dân Chủ, bà Clinton dù kêu gọi bầu cho Obama nhưng khán giả vẫn đọc được giữa hàng chữ, những dấu vết của sự xem thường con người mà các đảng viên trẻ của Dân Chủ đang coi là thần tượng.
 Bà đã có đủ bản lãnh để nuốt sự cay đắng.
 Trong không khí huy hoàng của đại hội đảng Dân Chủ, Poll của Obama Dân chủ qua mặt ông Mc.
Cain của Cộng Hòa hơn 10 điểm.
Khi đèn tại hội trường đại hội Dân Chủ vừa tắt thì cả thế giới ngó về phe Cộng Hòa.
 Một bước hết sức ngoạn mục của ông già HO Hoa Kỳ đưa ra trước công luận.
 Ứng cử viên Phó Tổng Thống phe Cộng hòa là một phụ nữ lại còn vô danh hơn cả Obama.
 Trẻ tuổi, nhan sắc, 5 con, rất bảo thủ nhưng lại rất thể thao.
 Ăn nói lưu loát, hấp dẫn.
 Mặc dù hiện là thống đốc Alaska nhưng gần như người đi ra từ bóng tối.
 Báo chí bén nhậy cũng không đoán trước được.
 Phe Dân Chủ và bộ tham mưu tranh cử của Obama cũng không bao giờ nghĩ đến.
 Và sau cùng bà Clinton mới cảm thấy thật sự bẽ bàng cho thân phận nữ nhi của mình.
 Tám năm đệ nhất phu nhân, 8 năm thượng nghị sĩ.
 Bạch cung và điện Capital là đất nhà.
 Đã đọc hàng ngàn bài diễn văn.
 Đã sống với không khí tranh cử gần như cả cuộc đời.
 Đã bắt tay hàng ngàn nhà lãnh đạo trên thế giới mà nay bỗng trở thành một người như mọi người.
 Trong khi đó một phụ nữ 5 con, gần như con gái tỉnh lẻ, tiểu bang nhà quê nay trở thành người rực rỡ dưới ánh đèn màu.
 Cầm vé chạy đua vào Bạch cung.
 Rất có thể nàng sẽ làm Obama choáng váng.
 Nếu gặp may không chừng cô gái tỉnh lẻ sẽ trở thành phó tổng thống và sau này sẽ thành tổng thống Hoa Kỳ.
Trận chung kết này có thể không phải là của Obama với Mc.
Cain mà của một ông ứng cử viên da đen với một ứng cử viên phụ nữ.
 Dù bất cứ liên danh nào chiến thắng thì lịch sử cũng sẽ sang một trang rất mới.
 Sẽ là 1 trận hào hứng.
 Và chúng ta sẽ tiếp tục cầm trong tay lá phiếu phân vân.
Trận chung kết giữa trẻ và già.
 Giữa người da mầu và phụ nữ.
 Giữa nhan sắc và hùng biện.
 Giữa quyền sống hay quyền lựa chọn.
 Giữa huyền thoại và hứa hẹn.
 Giữa bảo thủ và tự do.
 (Xem tiếp bài số 2 trong loạt bài bầu cử 2008 - Giao Chỉ, San Jose) Giao Chỉ San Jose

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.