Hôm nay,  

Vũ Điệu Ba Tư Và Phép Lạ Mùa Giáng Sinh

12/26/200900:00:00(View: 7644)

Vũ Điệu Ba Tư Và Phép Lạ Mùa Giáng Sinh

Nguyễn Xuân Nghĩa

Phũ phàng chi bấy Hoá công" Thiệt lòng khi ở, đau lòng khi đi...
Nếu có một đấng Thượng đế nào đó, chắc là trên kia Ngài đang cười khúc khích khi nhìn vào xứ Ba Tư - Iran!
Tháng Tư năm nay, Chính quyền Barack Obama ra một tối hậu thư cho lãnh đạo Iran: phải sớm vào hội nghị với nhóm P5+1 về hồ sơ võ khí hạch tâm, nếu không thì sẽ bị trừng phạt. Hạn kỳ là tháng 10. Nhóm P5 là năm hội viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc. Còn phần +1 đó là Cộng hoà Liên bang Đức, quốc gia  châu làm ăn khắng khít nhất với Iran.
Lãnh đạo Tehran coi lời hăm đó là trò đùa.
Họ lần lữa trì hoãn mãi nên hạn kỳ lại trở thành di động. Tới ngày 31 tháng 12 này, hay 15 tháng Giêng, theo đề nghị mới nhất của các đại sứ trong nhóm P5+1. Không chỉ câu giờ, Tehran còn khiêu khích, hết thông báo về các căn cứ tăng cường chất uranium lại thử nghiệm hỏa tiễn tầm xa. Ngày 18 vừa qua, Vệ binh Cộng hoà còn chạy qua tấn công và chiếm đóng giếng dầu Fauqa trong lãnh thổ Iraq. Và treo cờ Ba Tư lên đó! Dầu thô trên thế giới bỗng lại bốc giá vù vù!
Dư luận ít chú ý đến mấy sự kiện rất lạ nên cũng cần ghi lại ở đây:
Qua ngày 22, hai nhân vật cao cấp của Iraq bị ám sát. Một là viên chức Sunni xưa nay kịch liệt lên án sự khống chế của phe Shia trong bộ máy chính quyền và an ninh. Người kia là một Chuẩn tướng Thanh tra Quân đội. Đây chỉ mặt nổi của một chuỗi bạo động, và biến động chính trị tại Iraq, với việc phe Sunni thông báo là họ đã lập ra lực lượng dân quân - Liên đoàn Mãnh sư của Thượng đế Allah - để bảo vệ các giếng dầu! Và sẵn sàng tấn công quân Iran nếu Chính quyền tại Baghdad không chiếm lại các giếng dầu này. Trong khi ấy và qua đến ngày 23, lực lượng Iran vẫn kiểm soát hai giếng dầu số 11 và 13 của Fauqa.
Ở bên này, Chính quyền Obama chưa nói năng gì về việc đi hay ở tại Iraq vì tập trung vào chiến trường sạch là A Phú Hãn: dồn quân đánh tới để hòa đàm và rút chạy từ tháng Bảy năm 201, 18 tháng nữa. Đồng thời cũng phải gián chỉ can ngăn Iran đừng xúc tiến kế hoạch chế tạo võ khí hạch tâm - nuclear, mạnh hơn atomic. Nhưng việc gián chỉ này lại bị kẹt. Liên bang Nga và Trung Quốc thì tìm cách ngăn chặn kế hoạch phong tỏa xăng dầu. Đã từ chối tăng viện cho Afghanistan, Đức còn tìm cách hoá giải đòn phong tỏa của Obama vì đã đầu tư quá nhiều vào Iran. Từ rất xa, Nhận Bản cũng lên tiếng can ngăn.
Đâm ra đi hay ở cũng đều kẹt - và trừng phạt Iarn hay không cũng vậy. Khi Hoa Kỳ lúng túng như vậy thì đã không nhượng bộ, Tehran còn làm tới và công khai quậy phá Iraq.
Ta chửa biết Hoa Kỳ sẽ xoay trở ra sao khi đến kỳ hạn - đòi phong toả kinh tế, ít ra là xăng dầu, hay không tập các căn cứ hạch tâm của Iran - Tehran đã bật vừa đủ tín hiệu về võ công Ba Tư.
Trước hết là phá rối Iraq, bằng đột nhập quân sự hay vận động chính trị trong cộng đồng Shia để khi hữu sự tại Afghanistan, Mỹ vẫn không thể rút khỏi Iraq. Ngoài Iraq và lực lượng Shia, các lãnh tụ Tehran còn có thể gây rối Lebanon nhờ lực lượng Hezbollah để cầm chân Israel. Và nếu bị phong toả hay tấn công, họ còn giải pháp khóa ngang eo biển Hormuz khiến dầu thô lên giá sẽ đánh sụp hy vọng phục hồi kinh tế tại Mỹ khiến đảng Dân Chủ sẽ thất cử nặng vào năm tới.


Đòn tháu cáy ấy ít được truyền thông Mỹ chú ý nhưng hiển nhiên đã gây khó cho Chính quyền Obama.
Mất ba tháng mới tính xong chuyện dồn quân để tháo chạy khỏi A Phú Hãn, làm sao trong ba tiếng lại có thể ra đòn phản kích Iraq và mở ra một trận chiến thứ ba" Vì vậy, trong khi dân Mỹ chuẩn bị Giáng Sinh và Quốc hội thừa cơ móc túi thiên hạ bằng dự luật cải tổ y tế đầy tốn kém, thì các Giáo chủ Tehran có thể nhảy múa theo vũ điệu Ba Tư.
Nhưng ở trên kia, hình như Thượng Đế đã nhìn xuống.
Hôm sau, 19 tháng 12, Ngài gọi về một nhân vật đặc biệt là Đại giáo chủ Hossein Ali Montazeri.
Như một ngọn hải đăng trên thánh địa Qom, Montazeri là lãnh tụ Hồi giáo hiếm hoi thuộc phe ôn hòa và triệt để chống lại Lãnh tụ Tối cao là Giáo chủ Ali Khamenei và tay em của ông ta là Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad. Tin Đại giáo chủ Montazeri tạ thế lại trùng với một lễ lớn của hệ phái Shia. Trong 10 ngày, họ sẽ cầu nguyện để mừng tháng đầu tiên trong năm theo lịch của họ, gọi là Muharram. Ngày cuối cùng gọi là Ashura, trùng vào 27 này, là tưởng niệm ngày tuẫn nạn của Giáo sĩ Husayn ibn Ali trong trận Karbala năm 680.
Bao dồn nén của dân Iran từ cuộc bầu cử tháng Sáu nay lại có dịp bung ra!
Họ xuống đường biểu tình. Vừa khóc Đại giáo chủ, vừa cầu cho ngày lễ trọng, vừa phản đối chính quyền Ahmadinejad! Và Muharram lại có nghĩa là "cấm", cấm giao tranh. Cấm thì cấm, chứ an ninh của Iran đã ra tay đàn áp tại nhiều nơi, từ thánh địa Qom tới nhiều tỉnh khác.... Ngày 22, lãnh tụ đối lập Mir Hossein Mousavi bị đẩy ra khỏi Hội đồng Cách mạng Văn hoá do Tổng thống Ahmadinejd làm Chủ tịch. Tư thất của một lãnh tụ cải cách là Giáo chủ Jalaleddin Taheri bị an ninh Iran bao vây. Chính quyền Tehran còn thông báo là đã tìm ra 80 tổ chức ngoại quốc đang gây loạn tại Iran: dùng phép quy nạp để đổ tội nội loạn cho bọn ngoại thù!
Thực tế là xứ này đang bị hỗn loạn, hỗn loạn ngay cả trong một vấn đề nóng là Tehran ứng xử thế nào về hồ sơ hạch tâm trong khi vẫn phải dẹp loạn"
Chỉ còn giải pháp thiết quân luật và cho an ninh phũ tay tồi tàn.
Nếu Iran phải đi tới giải pháp đó, các phe trong cuộc sẽ phải chọn lựa. Tiến hay lùi đều là nan giải và xứ này có thể bị khủng hoảng. Phe ôn hoà mà lùi thì bị tiêu diệt trong tình trạng thiết quân luật vì các lãnh tụ sẽ trước tiên bị bắt. Họ phải bất chấp thiết quân luật mà nhấn tới. Khi đó, nếu không đàn áp thì chế độ Tehran có khi sụp đổ. Mà đàn áp sẽ gây ra biển máu... Kết cuộc sẽ là một mùa Giáng Sinh lem luốc và một năm mới bất an.
Điều mỉa mai là Tehran đã chiếm thế thượng phong trước sự tê liệt của Chính quyền Obama thì bỗng nhiên lục phủ ngũ tạng lại nhộn nhạo và trôi vào khủng hoảng! Phép lạ mùa Giáng Sinh chăng"
Trong những ngày tới, dù có ăn mừng Giáng Sinh, ta vẫn nên theo dõi tình hình Iran- Iraq - và cái phép ứng phó của Hoa Kỳ. Có là phép lạ hay không...

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page567891011Next PageLast Page

Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...

Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.

Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.

Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.

Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?

Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.

Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.

Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.

Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.

Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.
First PagePrev Page567891011Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.