Ảnh: American Community Media
Ít nhất 15 người nhập cư đã chết trong các trại giam giữ di dân tính đến nay. Trong số đó, 10 người chết trong sáu tháng đầu năm, trở thành giai đoạn chết chóc nhất trong lịch sử gần đây. Một trong số những cái chết này là do tự tử. Hơn 1,200 người được cho là mất tích khỏi trại giam Everglades khét tiếng và gây tranh cãi, được mệnh danh là "Alligator Alcatraz". Cả gia đình và luật sư đều không thể tìm thấy họ. Các nhà hoạt động báo cáo rằng trẻ em đang bị giam giữ kéo dài trong những điều kiện nguy hiểm. Các báo cáo về tình trạng trại giam quá tải, mất vệ sinh, các vấn đề về thực phẩm và chăm sóc sức khỏe đang gia tăng.
Hiện tại có khoảng 60,000 người nhập cư đang bị giam giữ, một con số kỷ lục. Việc gia tăng nhanh chóng các vụ bắt giam, cùng với sự kém minh bạch trong báo cáo dẫn đến tình hình ngày càng tồi tệ đối với người nhập cư bị giam, hầu hết trong số họ chưa bị kết án về bất kỳ tội danh nào. Một cuộc họp báo trên mạng do American Community Media tổ chức vào đầu tháng 10 đã cung cấp một số thông tin về vấn đề này.
Luật sư Heather Hogan thuộc Hiệp hội Luật sư Di trú Hoa Kỳ (AILA), là cựu nhân viên USCIS, đã đến nhiều trung tâm giam giữ di dân ở Arizona, California và Texas. Bà đã thực hiện và giám sát các cuộc phỏng vấn người tị nạn, tận mắt chứng kiến điều kiện giam giữ. Theo bà, hàng ngày một số người xin tị nạn phải thức dậy lúc 3:30–5:00 sáng, được cho ăn rất ít, sau đó được phỏng vấn trong tình trạng kiệt sức. Họ bị đưa ra khỏi nhà tù trong bộ quần áo màu cam dành cho phạm nhân, bị còng tay chân. Họ bị đối xử vô nhân đạo; lính canh chế nhạo người bị giam giữ; gọi họ là "xác chết".
Khủng hoảng sức khỏe tâm thần đang ở mức đáng báo động. Nhiều người xin tị nạn đã từng bị chấn thương tâm lý ở quê hương do bị bắt cóc, đàn áp, bạo lực băng đảng... Tình trạng giam giữ vô nhân đạo khiến tình hình thêm trầm trọng; trại giam gần như không có hỗ trợ sức khỏe tâm thần. Một phụ nữ trẻ đã tự tử ở trại giam Eloy, Arizona. Ngay cả ở các tiểu bang có những chính sách nhân đạo hơn với di dân như California cũng có những thiếu sót trong việc phòng ngừa tự tử, chăm sóc sức khỏe tâm thần, và vấn đề sử dụng vũ lực.
Bà Hogan cho rằng chiến lược giam giữ hiện nay mang tính trừng phạt. Nhiều lãnh đạo trong chính phủ thừa nhận việc sử dụng biện pháp giam giữ khắc nghiệt để gây áp lực buộc người xin tị nạn từ bỏ hồ sơ của họ. Những người bị giam giữ thường xuyên bị di chuyển, khiến họ bị cô lập khỏi các mạng lưới hỗ trợ pháp lý. Các luật sư báo cáo rằng thân chủ từ bỏ các đơn kiện do suy nhược tinh thần do các bệnh lý gây ra. Lập trường chính sách của AILA là phản đối việc giam giữ trái pháp luật, kêu gọi công chúng và giới truyền thông duy trì việc giám sát, đưa tin về tình trạng giam giữ tàn bạo đối với di dân hiện nay.
Diễn giả Andrew Free là Luật sư tại Atlanta, nhà sáng lập tổ chức Detention Kills, là nhà báo và nhà nghiên cứu dữ liệu về các trường hợp tử vong trong khị bị ICE giam giữ. Hiện tại, ngoài việc ghi nhận các trường hợp tử vong, ông còn hỗ trợ gia đình nạn nhân, giúp các nhà báo điều tra các trường hợp tử vong khi bị giam giữ.
Theo luật sư Andrew Free, tính đến nay đã có 22 trường hợp tử vong trong thời gian bị ICE giam giữ trong năm 2025, cao thứ hai trong lịch sử, chỉ sau năm 2004. Florida có số ca tử vong cao nhất, Texas đứng thứ hai. Louisiana, mặc dù có số di dân bị giam giữ lớn nhất, lại không báo cáo trường hợp tử vong nào.
Số di dân bị giam giữ trung bình hàng ngày tại ICE trong năm 2025 là hơn 61,000 người, cao nhất trong những năm gần đây. Một tình trạng đáng nói là tính minh bạch về dữ liệu thông tin. Hiên nay. ICE duy trì một hệ thống dữ liệu chắp vá, gây khó khăn cho nhà báo và những tổ chức giám sát trong việc tiếp cận hồ sơ toàn diện.
Bằng cách đối chiếu chéo các dữ liệu trục xuất với các thông báo tử vong của ICE, Andrew đã phát hiện có nhiều ca tử vong không được báo cáo: Ít nhất 5 ca tử vong trong năm 2025 có trong dữ liệu nội bộ của ICE nhưng không được công bố công khai. Phân tích dữ liệu rộng hơn cho thấy hàng trăm ca tử vong không được báo cáo.
Nguyên nhân chính dẫn đến số tử vong cao là do việc mở rộng các trại giam dưới thời chính quyền Trum. ICE đã mở rộng các trại giam di dân, sử dụng nhiều trại giam tạm thời. Ngoài ra, việc kéo dài thời gian giam giữ cũng góp phần gây quá tải và gia tăng tỷ lệ tử vong. (VB)
Gửi ý kiến của bạn
