Hôm nay,  

Trust/Niềm Tin của Hernan Diax Đoạt giải Pulitzer 2023

19/05/202300:00:00(Xem: 1519)
trust
Hình bìa sách “Trust” của Hernam Dias.

Giải Putlizer 2023 vào tay Hernam Dias, tác giả của hai cuốn tiểu thuyết được dịch ra hơn hai mươi thứ tiếng. Cuốn tiểu thuyết đầu tay của ông, In the Distance, lọt vào chung kết giải Pulitzer 2018 và giải PEN/Faulkner. Ông cũng đã viết một cuốn sách gồm các bài tiểu luận, và các bài viết của Ông xuất hiện trên The Paris Review, Granta, Playboy, The Yale Review, McSweeney's, và những nơi khác. Ông đã nhận học bổng Guggenheim, giải thưởng Whiting, giải thưởng văn chương quốc tế William Saroyan và học bổng từ Trung tâm Học Giả và Nhà Văn Cullman của Thư viện New York.
 
Trust (tạm dịch là Niềm Tin) là cuốn sách thứ hai, đoạt giải Putlizer 2023, thuật lại những khúc mắc của chủ nghĩa tư bản thời hiện đại. Mở đầu bằng sự việc dẫn đến sự sụp đổ của thị trường chứng khoán năm 1929, sau những đợt bùng nổ và sụp đổ của lịch sử kinh tế từ quan điểm của từng cá nhân. Trust là một tác phẩm hiện đại táo bạo — trong suốt bốn màn, mỗi màn được đóng khung như một “cuốn sách” — tìm cách phá bỏ những quy ước chắc nịch làm nền tảng cho những huyền thoại về sức mạnh của nước Mỹ.
 
Trust (Niềm Tin) bắt đầu giống như một cuốn tiểu thuyết tư sản thông thường miêu tả đời sống thâm cung và không gian gia đình của giai cấp thống trị. Màn đầu hay “cuốn sách đầu” - “Bonds” (Trái Phiếu) - một cuốn sách lật trang lột tả một nhà tài phiệt thành công của thập niên 1920 tên là Benjamin Rask và căn bệnh bí ẩn và cái chết của vợ ông, Helen - như một lối kể chuyện dụ dỗ, lôi cuốn độc giả vào thế giới nhung lụa của 1 phần trăm số người giàu có trên thế giới. “Với sự đối xứng lệch lạc,” người kể chuyện rỉ vào tai người đọc rằng “khi Benjamin vươn lên một tầm cao mới, thì tình trạng của Helen lại sa sút trầm trọng.”

Màn hai hay cuốn thứ hai, “My Life” (Đời Tôi) chõi ngược về phong cách: Đó là lời kể ở ngôi thứ nhất của một nhà tài phiệt tên là Andrew Bevel, người mà sự miêu tả thành công của ông trên thị trường chứng khoán và người vợ vừa qua đời của ông, Mildred, giống một cách kỳ lạ so với câu chuyện vừa được chuyển tiếp trong “Bond”

Các đặc điểm chồng chéo giữa hai cuốn sách 1 và 2 kỳ lạ đến mức người đọc tưởng như một sự nhầm lẫn.

Nhưng cuốn thứ ba, “A Memoir, Remembered,” làm rõ lý do của sự trùng lập này. Lời tường thuật ở góc nhìn thứ nhất này được viết bởi người viết mướn của Bevel, Ida Partenza, con gái của một người theo chủ nghĩa vô chính phủ người Ý, người làm việc cho kẻ thù giai cấp của họ. Tuy nhiên, đã được Bevel tin tưởng, Ida nhiều năm sau cái chết của ông ta đã có thể phản bội lại ông: Hồi ký của cô tiết lộ “Bonds” là tác phẩm hư cấu được che đậy mỏng manh về cuộc đời của Bevel sau cái chết của Mildred. Và cuốn tự truyện của Bevel được dàn dựng công phu để có thể “bẻ cong và sắp xếp thực tế”, như ông ta sinh thời thường giải thích với cô.

Khi chuyển từ người kể chuyện linh hoạt, đầy hiểu biết của “Bonds” sang cách viết dở dở ương ương của Bevel, người đọc khựng lại — và nghiệm ra phần sau nữa cũng được tái tạo — Tác giả gợi ý rằng không thể tin tưởng vào quan điểm cá nhân nào. Mỗi phần tiếp theo đều gây khó khăn và rắc rối về cách tiếp cận những phần trước - tiêu đề của cuốn tiểu thuyết vừa trở thành một vở kịch về công cụ tài chính vừa là một hướng dẫn diễn giải cho người đọc. Diaz khiến người đọc phải đoán xem thế nào là “thực” (một từ xuất hiện 34 lần trong tiểu thuyết). Một nhân vật đáng tin cậy nhất, nhưng chỉ cần điều chỉnh ống kính một chút thì tất cả những gì đã được thiết lập sẽ tiêu tan gần như ngay lập tức.

Cuốn sách thứ tư “Futures” làm sáng tỏ bí ẩn, là màn cuối cùng thể hiện tiếng nói không bị sàn lọc của chính Mildred. “Futures” bao gồm các mục nhật ký của Mildred từ những ngày cuối cùng của cô trong một viện điều dưỡng ở Thụy Sĩ khi cô ấy dường như rơi vào trạng thái điên loạn.

Cuốn sách kết thúc không làm sáng tỏ chính xác đâu là phiên bản thật của câu chuyện, khiến người đọc phải suy đoán xem đâu là “thật” và đâu là “giả”. Tại sao Mildred đột nhiên bị ốm ngay khi tài sản của Bevel đang tăng lên kếch sù, và liệu cô ấy có phải là tác giả bí mật của “Bond” hay không là những câu hỏi còn bỏ ngỏ. “Trong và ngoài giấc ngủ,” đoạn cuối của Mildred viết, “giống như một cây kim chui ra từ dưới tấm vải đen rồi lại biến mất. Chưa đan bện.”

Trust không kết một cách cao trào mà bằng một màn ảo thuật biến mất — và chỉ là tiếng thì thầm hút dần về một người nữ phi thường. Chúng ta có thể không nhìn ra cốt lõi bí ẩn của câu chuyện. Nhưng đó không phải là vấn đề. Thay vào đó, chúng ta ít nhất bắt đầu nghiệm ra rằng khả năng “thấy” của mình thật không là gì cả.
 
Cung Đô biên dịch và tóm lược
 
*Nguồn: Bài “We Tell Ourselves Stories About Money to Live”, Jane Hu, tạp chí The Atlantic.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Lịch sử không mắc kẹt trong Nguyễn Thanh Việt, tác giả cuốn tiểu thuyết The Sympathizer (Cảm tình viên, Kẻ hai mặt, Kẻ nằm vùng, Kẻ nội tuyến) xuất bản năm 2015, nó bùng nổ dữ dội với nỗi phẫn nộ rát bỏng hiếm thấy trên một trang viết văn học nào...
Alexander Solzhenitsyn sau 8 năm lao tù (1945-1953) trong chế độ Cộng Sản Liên Xô đã ghi lại hình ảnh kinh hoàng, đau thương đó trong các tác phẩm The First Circle (Tầng Đầu Địa Ngục), One Day in The Life of Ivan Denitsovich (Một Ngày Trong Đời Của Ivan Denitsovich), Khu Ung Thư (Cancer Ward), Tầng Đầu Địa Ngục (The First Circle), Quần Đảo Ngục Tù (The Gulag Archipelago)… Những tác phẩm này đã được dịch sang Việt ngữ, ấn hành trước năm 1975 ở Sài Gòn...
Hồi ký "Người muôn năm cũ" của nhà văn Phạm Gia Đại dày trên 500 trang gồm có 17 chương, mỗi chương với vẻ riêng, đặc sắc của từng chương. Cuốn sách đưa chúng ta trở về những năm tháng tươi đẹp đầy kỷ niệm thương yêu của Sài Gòn, của miền Nam và những ký ức đau buồn sau ngày mất miền Nam, và những năm tháng sống trở lại với cuộc đời mới trên miền đất tạm dung...
Tuyển tập Những Mẩu Chuyện Đời của Đào Ngọc Phong là những dòng chữ phần lớn rất buồn, kể lại chuyện đời của anh, chuyện đời của những người anh gặp trong đời từ Việt Nam cho tới xứ người, chuyện của những người trong thế hệ của anh bị cuốn vào cuộc chiến phân đôi, chuyện của những người xa xứ đang ra sức mưu sinh, và chuyện vui buồn của một kiếp người. Chuyện rất buồn xen lẫn với chuyện rất vui. Và hầu hết là giữa những dòng chữ vẫn có các niềm vui có hậu.
Chủ Nhật (2PM-5PM), 24 tháng 3 năm 2024, GS Trần Gia Phụng từ Canada sang thuyết trình “Những Học Thuyết Chính Trị Hoa Kỳ Về Chiến Tranh Việt Nam” tại Viện Việt Học, 15355 Brookhurst St, Suite 222, thành phố Westminster và tham dự Giỗ Lễ Nhà Cách Mạng Phan Chu Trinh Lần Thứ 98 cùng ngày của Hội Ái Hữu Phan Chu Trinh Đà Nẵng (ông là giáo sư dạy sử của trường nầy)...
Nhà phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc vừa ấn hành tác phẩm “9 Khuôn Mặt, 9 Phong Khí Văn Chương” – nội dung là viết về Thanh Tâm Tuyền, Mai Thảo, Vũ Khắc Khoan, Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Xuân Hoàng, Phạm Công Thiện, Bùi Giáng, Tô Thùy Yên. Cuốn sách dày 440 trang, chữ nhỏ, gồm các nhận định của Bùi Vĩnh Phúc (BVP) về các nhà văn, nhà thơ đã nuôi lớn một thời tuổi trẻ của tôi. Họ là những cây đa bóng mát của tôi, không chỉ ngoài đời và trong văn học, mà cũng là cả trong các giấc mơ những ngày tôi còn ôm sách tới trường. Tôi đã nói với Bùi Vĩnh Phúc như thế, rằng những người này, trong sách của bạn, thiệt sự là cả một cánh đồng tuổi thơ của tôi. Và tôi nghĩ rằng không thể nào viết đầy đủ về các khuôn mặt văn học này.
Xưa nay, mọi cuốn tiểu thuyết đều được xây dựng quanh một chủ đề. Dù trừu tượng hay cụ thể, từ chủ đề “mẹ” rẽ ra những nhánh chủ đề “con” - tất cả bám chặt vào một (hay hơn một) nhân vật, đan xen giữa những tình tiết, nối thắt những mẩu chuyện, từ đó phần hồn cuốn tiểu thuyết xuất hiện, tồn tại giữa những trang giấy, hóa kiếp thành suy tư của người đọc.
Đây là tập sách tranh song ngữ Anh-Việt của họa sĩ Lê Triều Điển. Xuyên suốt quyển sách là quá trình sống, học hành, sáng tác và bao nhiêu kỷ niệm từ thơ ấu cho đến ngày hôm nay. Đọc qua tập sách tôi thấy họa sĩ đã chọn tên sách có ý nghĩa rất hay, đầy hình tượng, thanh âm và sắc màu. Cuộc đời nhiều chìm nổi lênh đênh của người họa sĩ y hệt như những dòng sông mang nặng phù sa của vùng đất phương Nam...
Trong đời, thế nào cũng có lúc chúng ta nằm bệnh, hoặc có người thân nằm bệnh. Trường hợp như thế, lời khuyên thực dụng nhất là nên tìm đọc và áp dụng những dòng thơ Ngọa Bệnh Ca của Ni Trưởng Trí Hải. Thí dụ như những dòng thơ: Hãy để tâm vắng lặng Theo dõi hơi ra vào Thấm nhuần chân diệu pháp Trong từng mỗi tế bào Hãy biến ngay giường bệnh Thành một chốn đạo tràng.