Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Mâu Thuân Thế Hệ?

24/03/201800:00:00(Xem: 3081)
Nguyễn Thị Cỏ May
 

Năm 2002, Thượng viện Pháp làm một báo cáo, do Thượng Nghị sĩ Jean-Claude Carle đặc trách soạn thảo, về  vấn đề du đãng  phạm Pháp  của tuổi trẻ vị thành niên. Mở đầu bản báo cáo, ông viết "Tôi không còn một niềm hi vọng nào nữa về tương lai đất nước của chúng ta nếu tuổi trẻ hôm nay nắm quyền lãnh đạo đất nước mai này bởi lớp trẻ này không ai có thể chịu nổi. Chúng không biết từ tốn, một cách đơn giản, thật là khủng khiếp. Thế giới chúng ta tới mức độ đáng lo ngại. Con cái không muốn nghe lời của cha mẹ chúng nữa”(Hésiode, Les travaux et les jours, VII siècle av. Jésus). Thượng viện lắng nghe và biểu đồng tình từ lâu tuổi trẻ không thể dạy bảo được. Nhưng câu trích dân từ «Les travaux et les jours» của Hésiode trên đây có đúng không? Nhiều người tỏ ra ngờ vực!

Cũng phê bình tuổi trẻ, Oscar Wilde (nhà văn Ái-nhĩ-lan), từ cuối thế kỷ XIX, đã không ngần ngại «Ngày  nay, tuổi trẻ hoàn toàn quỉ quái. Chúng không có lấy một chút kính trọng những người hai thứ tóc trên đầu.”

Nhìn lại lớp tuổi trẻ ngày nay, nhiều người đồng ý những nhận xét từ xưa trên đây vẫn chưa lỗi thời. Cô giáo Barbara Lefèbvre dạy Sử Địa Trung học ở Pháp vừa lên án sự thất bại của nhà trường, nhứt là một thế hệ học sinh chỉ biết liên tục đòi hỏi, từ «Tôi có quyền điện thoại trong lớp» cho tới “Tôi có quyền ghét nước Pháp”. Một não trạng như vậy, hỏi có đáng báo động không? Tuổi trẻ ngày nay có đúng chỉ biết có cá nhơn mình, chớ không như những thế hệ trước?

Thế hệ «Tôi có quyền» (*)

Khi tiếp xúc tuổi trẻ, người ta sẽ nghe câu nói thường xuyên của chúng «Tôi có quyền”. Một câu nói hàm ý chỉ đòi hỏi cho cá nhơn mình là trên hết, đặt quyền lợi cá nhơn trên quyền lợi chung.  Nguyên nhơn của hiện tượng này khá đa đạng và nhiều. Dĩ nhiên trong những nguyên nhơn đó phải có ảnh hưởng từ chủ nghĩa cá nhơn. Khi trẻ con đòi “Tôi có quyền”, là chúng muốn đạt những mục tiêu thỏa mãn nhu cầu của chúng ở từng sinh lý, nó khác hơn những đòi hỏi về quyền tinh thần, những quyền tự do căn bản như quyền tự do tư tưởng, tự do tín ngưởng, …là những thứ quyền bất khả nhượng mà nhà nước phải có nghĩa vụ bảo đảm.

Ngày nay, nói chung, dân chúng Pháp chỉ biết và chỉ cần đòi hỏi nhà nước phải thỏa mãn những nhu cầu “Tôi có quyền” của họ. Khi nhà nước không đáp ứng được, họ sẽ buộc tội nhà nước bất lực và trách nhiệm thất bại  của họ. Có thể nói xã hội Pháp  đã vì đó trở thành một thứ xã hội cấu tạo bằng nhiều từng lớp yêu sách. Điển hình hơn hết là công nhơn bốc dở bến cảng Marseille, đã được voi, muốn đòi tiên, sau cùng bến cảng Pháp phải đóng cửa, dẹp tiệm. Tàu ngoại quốc cập bến bên Tây-ban-nha, xe vận tải chở hàng qua Pháp. Xe lửa đang tranh chấp với chánh phủ, không chịu cải tổ. Công nhơn xe lửa hưởng luật lao động từ thuở xe lửa, có tên gọi xe lửa vì chạy bằng than, có công nhơn đốt lò nên hưu trí 50/55 tuổi, lãnh lương hưu tính trên 6 tháng lưong cuối, trong lúc công nhơn khu vực tư, hưu trí 65 tuổi, lương hưu tính trung bình trên 25 năm có mức lương cao nhứt. Không tính những phụ cấp đặc biệc khác. Giới phi hành đoàn của Air France cũng vậy, không bao giờ đồng ý với hiện tại đang có, tuy mức lương cao hơn các xứ khác ở Âu châu và Mỹ châu. Ảnh hưởng mác-xít, công nhơn Pháp  luôn luôn mang nặng não trạng bị tư bản bốc lột. Và lãnh tụ các nghiệp đoàn là cộng sản.

Không ai nghĩ muốn sống chung, điều cần thiết là phải giới hạn “Tôi có quyền” trước kẻ khác. Điều này, phần lớn tuổi trẻ Pháp  không thể chấp nhận được.

Một nguyên nhơn khác, sâu xa hơn, của hiện tình xã hội Pháp  là ảnh hưởng cuộc nổi loạn Tháng 5/68 (5/1968).

Những khẩu hiệu như «Không được cấm» (Il est interdit d’Interdire) hoặc “Hãy sống không ngừng nghỉ và hưởng thụ tận cùng” đã trở thành thần chú của nhiều thế hệ thanh niên. Tháng 5/68 cổ vũ chủ thuyết tự do và quyền tối cao của xã hội hưởng thụ làm thấm nhuần lớp trẻ học sinh ngày nay trong các nhà trường, biến học sinh trở thành những người tiêu thụ bài giảng. Việc dạy dỗ là một thứ dịch vụ, học sinh là khách hàng. Trong quan hệ buôn bán, khách hàng là vua. Học sinh cũng là vua. Thế là nhà trường không còn vai trò dạy dỗ Nhà trường thất bại. Không còn giữ được vai trò của mình là xây dựng xã hội nữa. Đời sống vì thế ngày càng đặt nhẹ vai trò văn hóa. Trong lúc đó, vì cuồng tín theo chủ thuyết mác-xít và cũng vì lá phìếu của cử tri, các đảng phái khuynh tả, cộng sản (đủ xu hướng), xã hội chủ nghĩa, đồng loạt lên án “văn hóa chỉ là công cụ của giai cấp trí thức tư bản để thống trị quần chúng lao động mà thôi. Không nên gây thêm những khó khăn cho trẻ con. Đó là cách làm cho đòi hỏi của học sinh trở thành ưu tiên đối với việc dạy dỗ của thầy cô, một hậu quả của xã hội hưởng thụ «Tôi có quyền».

 Cô giáo Barbara Lefèbvre có kể lại cô thường nghe nói đến sự thành công của nhà trường Đức và Bắc âu.  Cô biết đó là những mẫu mực giúp học sinh học hành rất thoải mái do nhờ văn hóa tin lành xây dựng trên nền giáo dục theo quan hệ hàng ngang. Hơn nữa, học sinh không thuộc thành phần xã hội và địa lý phức tạp nhiều như ở Pháp. Thử hỏi có nên để cho học sinh tự do đòi hỏi những khác biệt văn hóa của chúng phải được tôn trọng hay không trong lúc chánh phủ Pháp  ban hành chánh sách hội nhập? Nước Pháp là một!


Làm sao có sự thống nhứt quốc gia? Không thể xây dựng một quốc gia thống nhứt khi mà mỗi người, cả trẻ con, chỉ biết bám vào quyền của mình, văn hóa của mình, nguồn gốc của mình?

Tuổi trẻ nhìn người lớn thế nào?

Người lớn cho rằng đám trẻ con ngày nay tuổi từ 15-20 từ chối phải cố gắng trước những khó khăn, chỉ biết tôn thờ tiền bạc và sẽ trở thành đần độn trước những tiến bộ khoa học. Trong lúc đó, tuổi trẻ phán xét người lớn thế nào?

Theo kết quả tham khảo ý kìến tuổi trẻ của ký giả Antoine Besse (Tuần báo Marianne, 8/3/218, Paris) thì một số học sinh ban Tú Tài ở Paris tỏ ra bi quan trước tương lai. Chúng không có lối thoát. Những đứa mơ ước làm nhà báo, làm nghệ sĩ nhiếp ảnh, biết sau khi học xong, chắc chắn sẽ không có việc làm. Tuy nhiên một số khá quan trọng vẫn lo học, mong sẽ có một lối thoát nào đó nên vẫn cố gắng giữ tinh thần lạc quan.

Một cậu đang học năm cuối trung học ở thành phố Saint-Denis (ngoại ô Đông-Bắc Paris (một thành phố xuống cấp nghiêm trọng về các mặt ví đông đảo di dân á-rặp và phi châu đen tập trung tới), phát biểu “Người lớn làm chúng tôi sợ. Chẳng có mấy người tử tế hoặc quan tâm tới chúng tôi. Khi chúng tôi làm được điều gì hay, đúng, họ làm thinh, nhưng khi chúng tôi sai quấy, thì họ quở mắn thậm tệ. Như vây không công bình. Khi tôi cần nói chuyện, tôi phải nói chuyện với bạn tôi hơn là nói chuyện với cha mẹ tôi”. Lớp tuổi 15-20 không quá bi quan về tương lai nhưng lại vô cùng thận trọng về thân phận của chúng dưới cái nhìn của những thế hệ trước, nhứt là cha mẹ của chúng như quá nghiêm khắc hay có thể nói, ác cảm với chúng.

Ý kiến của một học sinh lớp 1ère (lớp 11 theo vn): “Người lớn làm cho tôi nổi nóng lên khi nghe họ kể lại thời trẻ của họ, họ không hề sai phạm. Đó chỉ là một cách hạ thắp giá trị chúng tôi, cho rằng chúng tôi ngày nay không bằng họ”. Một cậu ở miền cực Tây Paris nhận xét «Người lớn có xu hướng áp đặt lên chúng tôi ý tưởng của họ là chúng tôi không có khả năng sửa sai những lỗi lầm của họ. Một thái độ bi quan trước chuyện chưa xảy tới».

Năm 2012, cơ quan điều tra CSA công bố kết quả thăm dò, cho biết có 61% lớp tuổi 45-65 cho rằng lớp trẻ ngày nay ích kỷ, 57% chê chúng nó lười biếng và 65% thấy chúng nó vô trách nhiệm hơn họ trước đây.

Nhưng con em của họ biết tiếp thu có suy nghĩ những nhận xét của họ. Lớp tuổi lớn ngày trước không được nhiều tự do như chúng ngày nay. Nhà trường nghiêm khắc, kiểm soát học tập và hạnh kiểm của học sinh chu đáo hơn. Ngày trước, người ta ít bạn bè hơn, ít có dịp cười đùa hơn.

Đại đa số tuổi trẻ đều cho rằng người lớn ít có cái nhìn tử tế về tuổi trẻ. Chúng không tin tưởng ở người lớn, nhứt là giới làm chánh trị, truyền thông. Chúng muốn nghe tin tức thời sự nhưng không muốn phải chấp nhận những ý kiến, những quan niệm sẵn của giới truyền thông muốn truyền đạt lại. Chúng muốn thảo luận trước khi tiếp thu.

Theo nhà xã hội học David Le Breton, «Quyền lực phụ huynh là khuôn mẫu thì ngày nay không còn nữa. Trên nói, dưới nghe. Mà là sức mạnh của sự hấp dẫn. Phải thuyết phục. Muốn thành công trong việc giáo dục con em, phải dấn thân thật sự, hết mình. Muốn cho tuổi trẻ nghe mình, phụ huynh phải chiếm được lòng tin của chúng, phải chứng tỏ cho chúng thấy mình có đủ khả năng”. Nếu chỉ dựa vào địa vị người lớn tuổi, có kinh nghìệm, phụ huynh sẽ chưa thoát ra được những ảo tưởng củ. Quan hệ giửa thế hệ ngày nay đã trở thành ”bình đẳng” nên ưu tiên thảo luận. Đừng quá mặc cảm tuổi trẻ chỉ biết cái «tôi» hơn cái «chúng ta».

Ở Việt nam

Quan hệ tuổi trẻ và phụ huynh ở Việt nam ngày nay không thiếu những trường hợp xung đột gay gắt. Trong trường, học sinh đánh thầy cô như cơm bữa. Do nền nếp, kỷ cương xã hội đã bị chánh sách vô văn hóa của chế độ cộng sản đảo lộn mọi giá trị.

Chẳng những học trò không biết kính trọng thấy cô, mà chính thầy cô ở nhiều nơi, thay vì dạy tử tế, lại khai thác học sinh của mình như một nguồn lợi thu nhập, như dạy thêm ở nhà.

Phụ huynh cũng coi rẻ giáo chức. Cô giáo BTTN ở một trường tiểu học Quận Bình chánh bị phụ huynh Võ Hòa Thuận, tới trường bắt cô giáo đã phạt con mình hôm trước quì gồi, nay cô giáo phải quì gối trước sân trường. Chuyện xảy ra làm cho mọi người ai cũng ngao ngán. Nếu ông Thuận cho rằng hình phạt quì gối là quá nặng hoặc xúc phạm nhơn phẩm con mình, thì trước đây, ở thời của ông, nếu ông chẳng may sanh trước 1975, chắc ông đã biết học trò bị thầy cô phạt quì gối, bị khẽ tay là bình thường. Lúc đó chưa hề xảy ra việc cha mẹ khiếu nại con em mình bị phạt. Trái lại, có khi cha mẹ còn rầy la thêm con mình vì có lỗi nên mới bị thầy cô phạt.

Mà đúng ông không biết vì ông đâu có đi học ngày nào. Ông mới làm được đảng viên đảng cộng sản và bí thư chi bộ, tức lãnh đạo cấp cơ sở.

Ngày nay, đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, để mở mặt mở mày, có tiền, ông đi mua bằng cấp Cử nhơn Luật, xóa vội lý lịch chuyên chính vô học của mình!

(*) Barbara Lefèbvre, Une génération J’ai le droit, Albin Michel, 1/2018, Paris.

Nguyễn thị Cỏ May

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Như vậy là bao trùm mọi lĩnh vực quốc phòng, an ninh xã hội có nhiệm vụ bảo vệ đảng và chế độ bằng mọi giá. Nhưng tại sao, giữa lúc tệ nạn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, suy thoái đạo đức, lối sống và tình trạng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ vẫn còn ngổng ngang thì lại xẩy ra chuyện cán bộ nội chính lừng khừng trong nhiệm vụ?
Nhật báo Washington Post của Mỹ ghi nhận là: “Tổng thống Pháp Macron vốn dĩ đã rất tức giận khi được tham vấn tối thiểu trước khi Mỹ rút khỏi Afghanistan. Điều đó bây giờ đã tăng lên. Chính quyền Biden nên xem xét sự không hài lòng của Pháp một cách nghiêm túc. Hoa Kỳ cần các đối tác xuyên Đại Tây Dương vì đang ngày càng tập trung chính sách đối ngoại vào cuộc cạnh tranh cường quốc với Trung Quốc. Và trong số này, Pháp được cho là có khả năng quân sự cao nhất.
Sau khi tấm ảnh người đàn ông đi xe máy chở người chết cuốn chiếu, chạy qua đường phố của tỉnh Sơn La (vào hôm 12 tháng 9 năm 2016 ) được lưu truyền trên mạng, Thời Báo – Canada đã kêu gọi độc giả góp tay ủng hộ gia đình của nạn nhân. Số tiền nhận được là 1,800.00 Gia Kim, và đã được những thân hữu của toà soạn – ở VN – mang đến tận tay gia đình của người xấu số, ở Sơn La.
Công bằng mà nói, ngày càng có nhiều sự đồng thuận là chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc trong khu vực. Sự răn đe đòi hỏi những khả năng đáng tin cậy. Liên minh mới này phù hợp với lý luận đó.
Liên quan đến cuộc bầu cử Quốc Hội Đức 2021 trước đây tôi đã giới thiệu lần lượt ba ứng cử viên: Scholz của SPD, Laschet (CDU) và Baerbock (Xanh). Nhưng trong những tháng qua có khá nhiều tin giật gân nên để rộng đường dư luận tôi lại mạn phép ghi ra vài điểm chính bằng Việt ngữ từ vài tin tức liên quan đến cuộc bầu cử 2021 được truyền thông và báo chí Đức loan tải.
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.