Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nghịch lý Về Quyền Lực Của Tập Cẩn Bình

06/11/201713:45:00(Xem: 4696)

Nghịch lý V Quyền Lực Của Tập Cẩn Bình
 

Bùi Mẫn Hân

Đỗ Kim Thêm dịch

  

Vào cuối Đại hội toàn quốc trong sáu ngày của Đảng Cộng Sản Trung Quốc (ĐCSTQ) lần thứ XIX, khoảng 2.200 đại biểu đã quyết định bổ sung phần "Tư tưởng Tập Cận Bình vào kỷ nguyên mới của chủ nghĩa xã hội có đặc điểm Trung Quốc" trong Bảng Điều lệ của ĐCSTQ. Với việc này, kỷ nguyên mới của Tập đã trở nên chính thức bắt đầu.

Chỉ có hai nhà lãnh đạo Trung Quốc trước đó là Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình đã có tư tưởng cá nhân ghi tên của họ trong Bảng Điều lệ của ĐCSTQ. Hai người tiền nhiệm của Tập là Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào, tên của họ không có gắn liền với bất kỳ học thuyết về ý thức hệ nào, ít nhiều nó là một trong số đã nâng lên vị trí cao cấp như vậy trong ĐCSTQ. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc rõ ràng đang háo hức để khẳng định những gì mà thế giới vốn dĩ đã biết: hiện nay quyền lực của Tập bằng với quyền lực của những người nặng ký nhất của ĐCSTQ.

Bên cạnh việc đưa Tập vào lăng miếu của những vị khai quốc công thần  của nước Cộng hòa Nhân dân một cách đầy biểu tượng, Đại hội XIX đã trao cho ông hai chiến thắng chính trị đáng kể. Trước hết, ông trì hoãn việc chỉ định người kế nhiệm, do đó nó để lại khoảng trống về khả năng mà ông có thể phục vụ nhiệm kỳ thứ ba với tư cách là Chủ tịch Trung Quốc.

Cả năm thành viên mới của Uỷ ban Thường vụ Bộ Chính trị, cơ quan quyết định tối cao của ĐCSTQ, đều ở độ tuổi 60 - quá già để được chuẩn bị chu đáo tiếp nhận vai trò của Tập trong 5 năm, với thời gian nghỉ hưu không chính thức của đảng là 68 tuổi, hoặc hai thành viên Bộ Chính trị mới dưới 55 tuổi được thăng chức, Tập sẽ được kỳ vọng là từ nhiệm vào năm 2022, khi ông hai nhiệm kỳ làm chủ tịch đáo hạn, giống như ông Giang và ông Hồ đã làm. Phương án thay thế cho Tập sẽ là thanh lọc người kế nhiệm được chỉ định, như Mao và Đặng đã làm. Cả hai kịch bản sẽ không hấp dẫn.

Tuy nhiên, dù không có người thừa nhiệm nào được đề ra, khả năng của Tập sẽ phục vụ một nhiệm kỳ thứ ba (ít nhất), sẽ thay đổi các tính toán chính trị của cả những người trung thành và những người chạy theo nước đôi. Hiện nay, giới thân tín sẽ nhắc lại sự trung thành của họ, trong khi những người xé rào có thể sẽ nhảy vào nhóm Tập. Đối với các đối thủ của Tập, họ phải xuống tinh thần cùng cực.

Chiến thắng lớn thứ hai của Tập tại Đại hội lần thứ XIX là việc thúc đẩy hai đồng minh thân cận vào Uỷ ban Thường vụ Bộ Chính trị. Tham mưu hiện thời của ông là Lật Chiến Thư sẽ đảm nhiệm Quốc hội Nhân dân. Quốc hội Nhân dân không bao giờ hơn là một con tem cao su cho các quyết định của Đảng, bây giờ cơ quan này sẽ có chương trình nghị sự lập pháp do chính Tập đề ra.

Thực ra, lãnh đạo của Lật đối với Quốc hội Nhân có thể trở thành chìa khóa để tháo dỡ một trong những rào cản cuối cùng đối với các tham vọng chính trị của Tập: giới hạn hai nhiệm kỳ cuả chủ tịch được đề ra trong điều lệ. Mặc dù không có gì ngăn cản Tập lưu giữ chức vụ của đảng, chẳng hạn như tổng bí thư, ông sẽ cần phải sửa đổi điều lệ nếu ông muốn giữ nguyên chức vụ lãnh đạo Trung Quốc. Khi Lật đãm trách phàn vụ này, một sửa đổi như vậy sẽ do Quốc hội Nhân dân thông qua.

Một người thân tín khác là Triệu Lạc Tế sẽ nhận chức vụ của Vương Kỳ Sơn, 69 tuổi, làm Trưởng cơ quan chống tham nhũng - một vị trí quan trọng, chịu trách nhiệm kiểm tra ĐCSTQ. Vương đã kiểm soát việc chống tham nhũng của Tập - đã thanh lọc nhiều đối thủ của Tập và củng cố quyền lực của ông - kể từ khi cơ quan này bắt đầu. Bằng cách bổ nhiệm Triệu, Tập đã theo dõi tất cả các nhà lãnh đạo cao cấp của Trung Quốc.

Thành công của Tập tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIX đã tạo ra nhiều ý kiến cho rằng quyền lực ghê gớm hiện nay sẽ giúp ông áp đặt tầm nhìn của ông đối với chế độ độc tài cứng rắn, được củng cố bởi chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc trong những năm sắp tới. Và đó là một khả năng. Nhưng không có gì là đảm bảo.

Lý do rất đơn giản: mặc dù động lực nội tại của ĐCSTQ đã không thay đổi nhiều trong vài thập niên gần đây, xã hội Trung Quốc đã vượt xa chế độ Mao hoặc thậm chí cả kỷ nguyên Đặng. Rất ít người Trung Quốc, kể cả các thành viên của đảng, thực sự tin vào bất cứ học thuyết chính thức nào. Về mặt kinh tế, khu vực tư nhân chiếm hơn 60% sản lượng của Trung Quốc, và ĐCSTQ đã trở nên thực tế không liên quan trong cuộc sống hàng ngày của người Trung Quốc thông thường.

Đây là nghịch lý của quyền lực trong kỷ nguyên của Tập. Vâng, ông là nhà lãnh đạo mạnh nhất mà quốc gia độc đảng lớn nhất thế giới đã có trong nhiều thập niên. Tuy nhiên, khả năng của ông để phác hoạ cho xã hội Trung Quốc có thể bị hạn chế hơn so với ông, các đồng chí của ông và hầu hết các nhà quan sát bên ngoài.

               

                                            ***

Bùi Mẫn Hân, Giáo sư môn Công quyền học tại Claremont McKenna Collge. Ông là tác giả sách China's Crony Capitalism: The Dynamics of Regime Change.

Nguyên tác: The Paradox of Xi’s Power

https://www.project-syndicate.org/commentary/xi-power-national-congress-weakness-by-minxin-pei-2017-10

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.