Hôm nay,  
Việt Báo Online

Trang Sử Việt: Lý Trần Quán

10/07/201500:00:00(Xem: 4070)
Trang Sử Việt: Lý Trần Quán

LÝ TRẦN QUÁN (1735 - 1786)

Lý Trần Quán quê huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây, nay là thành phố Hà Nội. Lý Trần Quán vốn họ Đặng, sau đổi ra họ Lý. Năm 1766, ông đỗ Tiến sĩ thời Lê Hiển Tông.

Sau khi đỗ Tiến sĩ, ông giữ chức Đại học sĩ đông các kiêm Tư nghiệp Quốc Tử giám; có tiếng là hiếu thảo trung nghĩa. Sau ra làm tri phủ ở Tam Đái (Vĩnh Phúc) dinh phủ ở Hạ Lôi.

Năm 1786, Đoan Nam vương Trịnh Tông, bị quân Tây Sơn truy kích chạy đến Hạ Lôi. Lý Trần Quán đón tiếp, bảo học trò là Nguyễn Trang bảo vệ chúa lánh nạn. Nguyễn Trang đã không bảo vệ mà còn mật báo với quân Tây Sơn tới bắt Trịnh Tông. Tông tự tử trên đường áp giải.

Ông hối hận, mắng học trò: “phản nghịch”, Trang trả lời: “Sợ thầy không bằng sợ giặc, quí chúa không bằng quí thân mình”. Lý Trần Quán than: “Ta là bầy tôi mà làm nguy hại chúa, tội chỉ có chết mới giải tỏ được với thiên hạ”, ông đào một cái huyệt, xong chun xuống huyệt nằm, rồi bảo người ta lấp đất chôn sống, người ta khuyên ông đừng chết như vậy oan uổng, nhưng ông cương quyết bảo làm theo ý ông, để tỏ sự ăn năn và hối lỗi của mình, ông mất ngày 29 tháng 6 Quí Mùi (năm 1786), ông quyên sinh sau hai ngày khi chúa Trịnh Tông chết.

Ông có ứng khẩu 2 câu thơ trước khi mất:

Tam niên chi hiếu dĩ hoàn
Thập phần chi trung vị tận

Nghĩa là:

Hiếu đạo ba năm lo trọn vẹn
Mười phần trung nghĩa lại không tròn.

*- Cái chết của Lý Trần Quán, đừng luận bàn việc trung với chúa Trịnh đúng sai, nhưng “sự biết hối lỗi của ông là việc đáng cho người đời ngẫm nghĩ, khi chính mình bị sai trái”.

Cảm Niệm: Lý Trần Quán

Lý Trần Quán hiếu trung gìn lòng!
Son sắt phận tôi với Trịnh Tông
Hối hận học trò, sao phản phúc?!
Ăn năn, chôn sống ngậm ngùi trông!

Nguyễn Lộc Yên

22/10/2019(Xem: 259)
Đêm về khuya cảnh vật trở nên tĩnh mịch vô cùng, ánh đèn ngủ trên tường tỏa ánh sáng dìu dịu , tiếng tích tắc đều đều của đồng hồ quả lắc như ru người và vật vào giấc ngủ say.
22/10/2019(Xem: 244)
Một cái nhìn nhanh về lịch sử cận đại của Afghanistan
21/10/2019(Xem: 339)
Hôm nay, thứ Bảy 19-10-2019, tại Thư Viện Tully thành phố San Jose, California, nhóm Phật tử trẻ do Huynh trưởng Tâm Thường Định Bạch Xuân Phẻ đến từ Sacramento, phối hợp cùng một số Huynh trưởng, Đoàn sinh Gia Đình Phật Tử Việt Nam trong vùng Bắc Cali tổ chức một “Hội Chợ Sách” (Book Fair).
21/10/2019(Xem: 1569)
Tôi vốn tính hiếu kỳ lại đang vô cùng rảnh rỗi nên nghe qua câu chuyện (“kỳ cục”) như thế thì không khỏi “động lòng bốn phương,” muốn thực hiện ngay một chuyến “Đông Du” cho biết đó biết đây.
20/10/2019(Xem: 707)
Thứ bày 19/10/2019 tại Thư Viện Tully thành phố San Jose bắc California, Nhóm Phật tử do Huynh trưởng Tâm Thường Định Bạch Xuân Phẻ đến từ Sacramento, cùng một số Huynh trưởng, Đoàn sinh GĐPT trong vùng Bắc Cali tổ chức một Hội chợ sách
20/10/2019(Xem: 960)
Người xuất gia từ bỏ đời sống thế tục là để cất bước hướng về một “phương trời siêu tuyệt” (1). Phương trời ấy, lý tưởng ấy, là giải thoát, giác ngộ; là mục tiêu tối hậu cuối con đường đầy khổ nhọc, gian truân.
19/10/2019(Xem: 1010)
Tác phẩm viết bằng song ngữ Anh-Việt, ấn hành lần đầu là năm 2017, lần tái bản này năm 2019 với nhiều bổ sung. Bìa là tranh vẽ Thầy Tuệ Sỹ của họa sĩ Đỗ Trung Quân.
19/10/2019(Xem: 472)
Công an xã Đông Thành huyện Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long liền gởi giấy mời đồng đạo Nguyễn Ngọc Tân đến làm việc với công an địa phương vào ngày Thứ Hai 21-10-2019
19/10/2019(Xem: 468)
Nó đi laị lồng lộn trong phòng, đụng đâu đá đó chán bèn nằm ườn trên giường, lăn lộn rồi kéo mền trùm kín đầu..
19/10/2019(Xem: 495)
Trương Ba, tuổi còn trẻ, lại giỏi tài đánh cờ tướng, tiếng tăm bay tới bên Tàu. Lúc bấy giờ, bên Tàu có ông Kỵ Như cũng nổi tiếng là vua cờ, nghe danh Trương Ba, bèn qua Việt nam, tìm tới Trương Ba để thi tài cao thấp.
18/10/2019(Xem: 988)
Cũng như thời gian bà con ta đã từng sống với ngục tù Cộng Sản, các nạn nhơn của chế độ Cộng Sản – một chế độ coi thường nhơn quyền, coi thường tình thương nhơn loại, nên chế độ đối đãi người tù thường đặt vào hạng chót.
18/10/2019(Xem: 669)
Cường độ sợ Tầu và miệt thị Trí thức đã gia tăng trong ngôn ngữ và hành động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và của Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN.
18/10/2019(Xem: 642)
Thế là gã thành thi sĩ, sau bao nhiêu năm đăng rải rác trên báo. Giờ gã in riêng cho mình một tập. Bạn bè, người thân chúc mừng nhiều lắm.
17/10/2019(Xem: 436)
Tuyển tập Thong Dong Khắp Mọi Nẻo Đường của Tiến Sĩ Bạch Xuân Phẻ (Cư sĩ Tâm Thường Định) tập trung nhiều bài viết trong nhiều chủ đề -- Giáo Dục, Quê Hương, Đạo Pháp, Văn Học Nghệ Thuật
17/10/2019(Xem: 768)
Tôi cũng là người may mắn, vì nếu rời Oakland sớm hơn chút nữa thì xe của tôi cũng đã nằm dưới đường xa lộ Cypress hai tầng bị xập khi động đất, làm 42 người thiệt mạng
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 10/2019, trước vấn nạn chia sẻ tài khoản ngày càng gia tăng, sắp tới Netflix sẽ có những thay đổi để quản lý nghiêm ngặt việc "share" và "mua chung" các gói thuê bao giữa người dùng.
Điều gì đang được phản chiếu trong tấm gương lớn nhất thế giới?
Khoảng giữa tháng 10/2019, Samsung Display công bố kế hoạch đầu tư hơn 11 tỷ USD (13,100 tỷ won) vào hoạt động nghiên cứu phát triển và sản xuất tấm nền QD-OLED dành cho TV.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Apple chính thức đưa ra khuyến cáo người dùng iPhone, iPad cũ nên cập nhật hệ điều hành ngay lập tức nếu không muốn gặp lỗi GPS khó chịu sau ngày 03/11/2019.
Khoảng cuối tháng 10/2019, theo báo cáo của hãng nghiên cứu Temasek, Châu Á có thể vượt Bắc Mỹ trở thành trung tâm vốn đầu tư mạo hiểm thế giới vào năm 2020.
Khoảng cuối tháng 10/2019, Boeing tiếp tục hứng chịu khủng hoảng sau khi trang Reuters công bố loạt tin nhắn nội bộ.
Khoảng cuối tháng 10/2019, Quantum Stealth được phát triển bởi Hyperstealth (một công ty chuyên nghiên cứu chế tạo các giải pháp ngụy trang có trụ sở tại Canada) là công nghệ giúp cho khái niệm viễn tưởng "áo tàng hình" hay "người tàng hình" trở nên gần gũi hơn bao giờ hết.
Khoảng giữa tháng 10/2019, các nhà phát triển trình duyệt tại Mozilla đang làm việc để tạo ra tính năng tự động dịch thuật nội dung trang web tiếng nước ngoài, giống hệt như những gì Google Chrome đang làm.
Một dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) được hãng tin Bloomberg trích dẫn nói rằng đến năm 2024, nhóm 20 nền kinh tế đóng góp nhiều nhất trong tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ có thay đổi.
Theo Brightside, rất nhiều công ty thích in hình trên bao bì, hàm ý nói rằng nước quý vị mua đến từ một dòng suối hay thác nước đẹp và trong vắt như tranh vẽ. Nhưng sự thật là không ít lần nước đóng chai quý vị mua thực sự chỉ là nước máy được cho vào chai nhựa, giống hệt với nước lấy từ vòi ở nhà. Điều khác biệt duy nhất là chiến dịch tiếp thị trị giá hàng triệu USD đằng sau nó.
Khoảng giữa tháng 10/2019, theo dữ liệu của hãng tin Reuters, Trung Quốc cho biết tổng sản phẩm trong nước (GDP) của họ trong Quý 3 tăng 6% so với cùng kỳ năm 2018, mức tăng thấp nhất trong vòng ít nhất 27.5 năm.
Khoảng giữa tháng 10/2019, các nhà nghiên cứu của Thụy Sĩ đã đưa ra kết luận tiếng sáo êm dịu sẽ có khả năng giúp phát triển não bộ cho trẻ sinh non.
Facebook đã thất bại trong một nỗ lực ngăn vụ kiện tập thể trị giá đến 35 tỷ USD liên quan đến cáo buộc vi phạm Đạo luật bảo mật thông tin sinh trắc học Illinois, cụ thể là lạm dụng dữ liệu nhận diện gương mặt người dùng.
Thay vì trả lãi, các ngân hàng Thụy Sĩ sẽ bắt đầu tính phí đối với các khoản tiền gửi của khách hàng. Khoảng giữa tháng 10/2019, ngân hàng Credit Suisse cho biết sẽ áp dụng lãi suất âm (-0.75%) với các khoản tiền gửi từ 2 triệu Francs Thụy Sĩ (khoảng 2 triệu USD).
Nhà quản lý quỹ đầu cơ hàng đầu thế giới Ray Dalio nói rằng chu kỳ kinh doanh toàn cầu hiện nay đang ở giai đoạn "lún sâu" và nền kinh tế thế giới đang có ít nhất hai điểm tương đồng với hồi thập niên 1930 - thời kỳ Đại Suy Thoái.