ANKARA - Đảng cầm quyền AKP tại Thổ Nhĩ Kỳ mất đa số trong cuộc bầu cử QH qua cuộc tổng tuyển cử cuối tuần qua là thất bại nặng của TT Erdogan trong tham vọng mở rộng quyền lực – AKP vẫn là đảng lớn nhất nhưng không chiếm đủ đa số 2/3 “muốn tìm kiếm linh hồn”, theo cách nói của giới quan sát, thậm chí báo trước khả năng tổ chức tổng tuyển cử trong vài tháng tới.
Yếu tố chính trong biến chuyển chính trị tại Thổ Nhĩ Kỳ là sự trỗi dậy của đảng đối lập thân Kurd chuyển hướng với lịch hành động tả khuynh – đảng DC Nhân Dân (hay HDP) chiếm 13% phiếu, vuợt ngưỡng 10% để nhận 79 ghế dân biểu, đưa tới sự reo mừng vào lúc rạng sáng Thứ Hai tại thành phố Diyarbakir tập trung dân Kurd thiểu số. AKP mất phiếu của người thiểu số Kurd, cũng mất hậu thuẫn trong phe cực hữu vì mở hòa đàm với du kích ly khai Kurd.
Sau công bố kết quả kiểm phiếu, TT Erdogan lên tiếng với giọng hoà hoãn, xác nhận ý dân là trên hết. TT Erdogan là nhà lãnh đạo có tín nhiệm cao thời hiện đại nhưng không thường nhân nhượng hay điều đình.
Đối lập sợ ông thiếu viễn kiến về giám sát và đối trọng trong khi hệ thống tư pháp bị suy yếu sau các đợt thanh trừng của TT Erdogan. Phó Thủ Tướng Numam Kurtulmus cho nhà báo biết AKP sẽ tổ chức chính phủ liên hiệp và tổng tuyển cử mới có thể xẩy ra nếu thất bại - theo ông, 1 chính quyền liên hiệp thiếu AKP là bất khả. 1 viên chức cao cấp của AKP tuyên bố sau 1 phiên họp với Thủ Tuớng Davutoglu “Khả năng tổ chức chính phủ liên hiệp trong tình thế này là rất mong manh – bất cử sớm là không thể tránh”.
TT Erdogan chưa xuất hiện trước công chúng – ông đuợc trông đợi họp với Thủ Tướng Davutoglu để yêu cầu thành lập chính phủ mới khi kết quả bầu cử chính thức đuợc công bố - trưng cầu dân ý mới có thể đuợc tổ chức nếu ông Davutoglu thất bại sau 45 ngày.
1 nhân vật AKP khác nhận xét “Đây là kết liễu của chế độ 1 đảng, là thất bại của cả 2 ông Erdogan và Davutoglu”.
2 viên chức mô tả cuộc tổng tuyển cử vừa qua là chọn lựa giữa “Thổ Nhĩ Kỳ Mới” và sự trở lại thời kỳ chính quyền liên hiệp vắn số, bất ổn kinh tế và đảo chính quân sự.
Đảng Nhân Dân CH (hay CHP) chủ trương thế quyền vẫn là khối lớn hạng nhì tại QH chống lại AKP về ý thức hệ đã loại bỏ mọi trường hợp liên hiệp với AKP – đồng lãnh tụ Selahattin Demirtas của đảng này tuyên bố “Tổng tuyển cử vừa qua đã chấm dưt cơ may về các quyền hạn rộng lớn của TT mà ông Erdogan vận động”.
Yếu tố chính trong biến chuyển chính trị tại Thổ Nhĩ Kỳ là sự trỗi dậy của đảng đối lập thân Kurd chuyển hướng với lịch hành động tả khuynh – đảng DC Nhân Dân (hay HDP) chiếm 13% phiếu, vuợt ngưỡng 10% để nhận 79 ghế dân biểu, đưa tới sự reo mừng vào lúc rạng sáng Thứ Hai tại thành phố Diyarbakir tập trung dân Kurd thiểu số. AKP mất phiếu của người thiểu số Kurd, cũng mất hậu thuẫn trong phe cực hữu vì mở hòa đàm với du kích ly khai Kurd.
Sau công bố kết quả kiểm phiếu, TT Erdogan lên tiếng với giọng hoà hoãn, xác nhận ý dân là trên hết. TT Erdogan là nhà lãnh đạo có tín nhiệm cao thời hiện đại nhưng không thường nhân nhượng hay điều đình.
Đối lập sợ ông thiếu viễn kiến về giám sát và đối trọng trong khi hệ thống tư pháp bị suy yếu sau các đợt thanh trừng của TT Erdogan. Phó Thủ Tướng Numam Kurtulmus cho nhà báo biết AKP sẽ tổ chức chính phủ liên hiệp và tổng tuyển cử mới có thể xẩy ra nếu thất bại - theo ông, 1 chính quyền liên hiệp thiếu AKP là bất khả. 1 viên chức cao cấp của AKP tuyên bố sau 1 phiên họp với Thủ Tuớng Davutoglu “Khả năng tổ chức chính phủ liên hiệp trong tình thế này là rất mong manh – bất cử sớm là không thể tránh”.
TT Erdogan chưa xuất hiện trước công chúng – ông đuợc trông đợi họp với Thủ Tướng Davutoglu để yêu cầu thành lập chính phủ mới khi kết quả bầu cử chính thức đuợc công bố - trưng cầu dân ý mới có thể đuợc tổ chức nếu ông Davutoglu thất bại sau 45 ngày.
1 nhân vật AKP khác nhận xét “Đây là kết liễu của chế độ 1 đảng, là thất bại của cả 2 ông Erdogan và Davutoglu”.
2 viên chức mô tả cuộc tổng tuyển cử vừa qua là chọn lựa giữa “Thổ Nhĩ Kỳ Mới” và sự trở lại thời kỳ chính quyền liên hiệp vắn số, bất ổn kinh tế và đảo chính quân sự.
Đảng Nhân Dân CH (hay CHP) chủ trương thế quyền vẫn là khối lớn hạng nhì tại QH chống lại AKP về ý thức hệ đã loại bỏ mọi trường hợp liên hiệp với AKP – đồng lãnh tụ Selahattin Demirtas của đảng này tuyên bố “Tổng tuyển cử vừa qua đã chấm dưt cơ may về các quyền hạn rộng lớn của TT mà ông Erdogan vận động”.
- Tag :
- Thổ Nhĩ Kỳ
- ,
- ANKARA
Send comment
