Hôm nay,  

Triển Lãm Lần Cuối Cùng

27/02/201500:00:00(Xem: 7551)

Chuẩn bị cho 40 năm

Mùa xuân năm 2014 tôi có dịp nói chuyện với bác Nguyễn Ngọc Hạnh, năm nay nghỉ khoẻ, qua 2015 ta sẽ làm một chương trình 40 đâu ra đấy. Nhiếp ảnh gia quân đội hăng hái góp lời. Ừ nhé, mình sẽ đưa tất cả tác phẩm ra trình diện một lượt. Thực vậy, cho đến 2025 tức là năm mươi năm thì cánh già đã chẳng còn ai, đám trẻ thì không hy vọng còn nhớ đến những đề tài chiến tranh, quân đội, tù tập trung và vượt biên. Chúng tôi định sẽ làm ngay vào tháng tư 2015 tại San Jose. Phải tìm chỗ cho những tác phẩm "con cái" của bác Hạnh họp mặt lần cuối. Nên triển lãm một tháng tại thư viện King hoặc một tuần tại City Hall của San Jose. Hay ít nhất cũng triển lãm ngay tại Việt Museum vào đúng ngày thứ năm 30 tháng tư 2015. Hình ảnh của tác giả Nguyễn Ngọc Hạnh thì viện bảo tàng cũng đã có sẵn một số. Vấn đề chính ở đây là nhân dịp còn hiện diện đến năm lưu vong thứ 40 thì nhiếp ảnh gia số một của QLVNCH cũng rất cần có mặt một lần có thể là cuối cùng. Và bây giờ đúng là lúc cần chuẩn bị. Tôi đọc tin trên mạng lưới Internet được biết anh chị em hội nhiếp ảnh trên thủ đô DC dự trù mời bác Hạnh trở lại vào tháng 5. Lại thêm tổ chức SOS của Dr. Thắng mời ông Hạnh làm cố vấn hay giám khảo gì đó cho kỳ thi ghi dấu biến cố 40 năm vào tháng 6-2015. Vì vậy kỳ hội Tết vừa qua tại Fairgrounds ghé khu triển lãm nhiếp ảnh của Trúc Viên hỏi chuyện anh em mới biết bác Hạnh đang nằm ở Nursing Home đường số 12, góc đường Santa Clara tại San Jose.

Vợ chồng chúng tôi bèn chạy đến thăm. Thực sự hình ảnh của khu này trông rất nản lòng chiến sĩ. Không khí buồn tẻ đã đành mà hình thức cũng rất tối tăm ảm đạm. Có phòng kê 3 giường bệnh. Tuy nhiên, phòng của bác Hạnh giường trống. Hỏi nhân viên thì được biết bệnh nhân vừa chở vào nhà thương cấp cứu. Dò hỏi mãi mới được biết bạn vàng vào nhà thương đường Jackson. Số phòng 1028. Tìm đúng số phòng, bác Hạnh nằm cô đơn trên giường có màn che. Bộ răng giả đã tháo ra, thần sắc sau thời gian dài không ăn uống nên chẳng còn như xưa. Trong ánh đèn mờ, tôi còn không chắc có phải là ông trung tá nhảy dù hay không. Khi hỏi nhân viên biết đúng là bác Hạnh tôi bèn gọi thật lớn tiếng. Bác vẫn không tỉnh, có thể là vừa trích thuốc an thần nên chìm sâu trong giấc ngủ. Chúng tôi ra về dự trù sẽ liên lạc với thân hữu để biết thêm chi tiết. Cũng chuẩn bị để báo cho anh em Tổng Tham Muu biết là đoàn viên của trại Trần Hưng Đạo đang ở giai đoạn sau cùng.

blank
Nguyễn Ngọc Hạnh và các tác phẩm nhiếp ảnh.

Nguyễn Ngọc Hạnh trong sách vở

Sau đây là tiểu sử của bác Hạnh ghi lại trên các tài liệu chính thức. Cứ mở Internet là thấy ngay. Sinh năm 1927 tại Hà Đông, gia nhập Không quân Việt Nam năm 1950. Ông Hạnh tốt nghiệp trường Nhiếp Ảnh Pháp ở Toulouse năm 1956 và trở thành một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp.

Năm 1957, ông sáng lập Hội Nhiếp

Năm 1961, ông trở thành Sĩ quan nhiếp ảnh chiến trường của Quân lực Việt Nam Cộng Hoà, binh chủng Nhảy Dù. Ông được chọn làm Hội viên danh dự Hội nhiếp ảnh quốc tế năm 1971. Trong thời gian làm phóng viên chiến trường, ông được lãnh nhiều giải thưởng cao quý về nhiếp ảnh tại các quốc gia khác nhau.

Sau khi miền Nam thất thủ năm 1975, ông Nguyễn Ngọc Hạnh bị đi tù Cộng sản như bao nhiêu đồng đội khác. Đến năm 1983, hội The Royal Photographic Society of Great Britain can thiệp cho ông được trả tự do với 63 chữ ký của nhiều quốc gia khác nhau. Ông vượt biên nhiều lần và đến Hoa Kỳ năm 1989.

Ông Hạnh thành lập Hội Nhiếp Ảnh Việt Nam tại San Jose năm 1990. Sau đó hội trở thành Hội Nhiếp Ảnh Việt Nam Bắc California vào năm 2000. Sau gần 20 năm định cư tại Hoa Kỳ, ông Hạnh đã đào tạo hàng trăm nhiếp ảnh viên chuyên nghiêp. Ảnh Quân Đội Việt Nam.

Nhiều học trò của ông được nhận làm Hội viên danh dự Hội Nhiếp Ảnh Hoàng Gia Anh và các Hội Nhiếp Ảnh Chuyên Nghiệp Hoa Kỳ.

Ông được nhận là hội viên của nhiều Hội Nhiếp Ảnh trên nhiều quốc gia khác nhau. Trong cuộc đời nhiếp ảnh, ông Hạnh đã nhận được 92 huy chương Vàng, 110 huy chương Bạc và rất nhiều giải thưởng khác nhau cho sự nghiệp nhiếp ảnh của ông.

Bác Hạnh như anh em được biết.

Nói đến Nguyễn ngọc Hạnh ít người biết bác là con người hết sức cô đơn. Là người mang cấp bậc trung tá trong quân đội nhưng chiến đấu bằng máy ảnh chứ không phải bằng cây súng. Vì là nhiếp ảnh gia quân đội nên nhiều người tưởng rằng ông là người chụp hình tay ngang. Thực sự ông học chụp hình từ bên Pháp. Gia nhập không qua một thời gian ngắn rồi đi Pháp học nhiếp ảnh. Về nước ông phục vụ bên nhảy dù sau về ngành quân nhu làm chỉ huy trưởng đơn v ị tiếp tế thả dù. Đơn vị cuối cùng của ông là phòng 5 thuộc bộ Tổng Tham mưu. Những hình ảnh chiến tranh của ông nổi tiếng nên đại tướng Viên cho bác Hạnh xuất ngoại qua Hong Kong chỉ để trông nom việc in bộ sách Việt Nam in Flames. Thời kỳ 70 tôi có dịp di du học Hoa Kỳ đã chạy qua phòng 5 xin 2 cuốn để mang tặng cho Ngũ Giác Đài và Ford Lee. Năm 1976 tôi liên lạc với xin lại và đã xẻ thịt cuốn sách Việt Nam Khói lửa để triển lãm trong các dịp lễ hội và quốc hận tại miền Bắc CA. Sách của ông là một bản hùng ca bằng hình ảnh về chiến tranh Việt Nam và QLVNCH. Trong khi đó thì tác giả còn đang vật vã trong trại tù tập trung của cộng sản. Trước 75, nhiếp ảnh gia Nguyễn Ngọc Hạnh chủ trương phải tìm mọi cách tham gia các hội ảnh quốc tế. Dự các kỳ thi tuyển, lấy tất cả các tước hiệu và bằng cấp. Ông khuyến khích học trò tham dự. Riêng phần ông, là nhiếp ảnh gia đoạt được nhiều thành tích quốc tế. Có nhiều lý đó. Hình ảnh về chiến tranh thì không ai có hoàn cảnh như VN. Tác giả lại có nhiều sáng kiến về bố cục. Sau cùng. ông hết sức chịu khó ra sức thi đua. Chính những thành tích quốc tế đã đưa tên tuổi ông cho các tổ chức và hội đoàn đồng lòng ký kết và vận động đưa ông ra khỏi ngục tù.


Tôi hỏi rằng anh có phải là Bắc Kỳ di cư không. Bác Hạnh trả lời, mình vào Nam lúc còn nhỏ vốn là trẻ mồ côi trong nhà dòng. Trước 1950 đã đi rồi. Gia cảnh ông ra sao, chàng không muốn nhắc đến. Ông nói gia đình ông chính là nhiếp ảnh. Phải chăng chính cô nàng nghệ thuật nhiếp ảnh đã làm gia đình riêng sóng gió. Có thể. Dù đã 40 năm qua, nhưng cái khung trời nhiếp ảnh của ông cũng luôn luôn giới hạn trong quân đội và quê hương. Tác phẩm nổi tiếng của ông vẫn là màu áo trận, nón sắt, nón lá với lũy tre xanh. Và không bao giờ thiếu xót màu lá cờ vàng, nước mắt quả phụ và tấm thẻ bài.

Tác giả và tác phẩm.

Ngồi nói chuyện, tửu hậu trà dư, nói tới nói lui, loanh quanh ông lại đưa anh em trở lại đề tài nhiếp ảnh.

Trên các trang internet tràn ngập hình ảnh của Nguyễn Ngọc Hanh nhưng không bao giờ thiếu ba tác phẩm sau đây. Hình ảnh hai người đàn bà và những người lính. Năm 68 Mậu Thân, ông chup được bức Dựng Cờ tại thành Nội, xứ Huế. Tác phẩm hết sức sống động và chúng tôi dùng làm mẫu để v ẽ tranh sơn dầu v ĩ đ ại 16x10 feet đặt tại Việt Museum. Đầu thập niên 70 ông hoàn tất tác phẩm số hai là bức Thương Tiếc, chụp hình người đàn bà là cô vợ trẻ khóc chồng tay cầm tấm thẻ bài. Tác phẩm từ chiến trường Việt Nam. Không cần giải nghĩa, thế giới ai cũng nhận ra. Hình này được nhiều giải nhất vì thiên hạ cũng muốn khóc cho Việt Nam. Năm 1992 cờ đỏ hạ xuống tại điện Cẩm linh. Tôi đi dự đại hội nhân quyền tại Mạc Tư Khoa đã đem theo bức Thương tiếc và lá cờ vàng triển lãm trong phòng tiếp tân tại hội trường. Bức hình giới thiệu muộn màng trong thế giới cộng sản đã giải phóng mà vẫn làm mọi người xúc động. Qua nước M ỹ, hoàn cảnh nước mất nhà tan, nhưng lá cờ vàng vẫn ấp ủ trong lòng. Ông sáng tác bức hình bất hủ: Vá cờ. Tác phẩm của Nguyễn Ngọc Hạnh quan trọng là phần bố cục. Ông chuyên dàn dựng để đạt được ý nghĩa của chủ đề. Và ông đã thành công. Thời gian trôi qua. Nhưng các tác phẩm của bác đã trở thành lịch sử. Không ai có cơ hội tương tự và không ai có sự đam mê như Nguyễn Ngọc Hạnh. Sau chiến tranh, người lính VNCH đã gẫy súng, nhưng vũ khí trang bị bằng máy ảnh như bác Hạnh vẫn còn chiến đấu. Cuộc chiến điêu linh với cả chiến trường tồi tệ trải qua gần nửa thế kỷ mà ông vẫn còn ấp ủ. Hồn lính còn vương trên tóc bạc, anh nhớ sa trường, em có hay...

Hoàng hôn ở San Jose.

Thời gian gần đây bác Hạnh di chuyển bằng chiếc xe 4 bánh. Khi đi thì đẩy xe cho vững bước chân. Mệt thì ngồi như ghế. Xử dụng xe bus, ông đi tuốt mọi nơi. Không hề mặc cảm. Chân đi không vững những ý chí sắt đá. Tiền không có nhưng mua sắm đồ nhiếp ảnh thì toàn hảo hạng. Căn nhà nhỏ bé toàn hình ảnh. Tối ông tác giả ngủ bên chiếc ghế nhỏ để dành buồng ngủ cho tác phẩm đầy giường. Mùa lễ hội năm 2014 bác Nguyễn Ngọc Hạnh bị tai biến nhẹ. Chở vào nhà thương kịp thời rồi ông bình phục. Phép lạ xảy ra lần thứ nhất. Rồi đến tháng vừa qua ông lang thang trên đường phố vào lúc hoàng hôn chợt bị té. May mắn có người đi đường kêu 911 chở vào nhà thương. Ông lại bị tai biến nhẹ. Nhà thương cấp cứu rồi lần nầy gửi thẳng qua Nursing Home. Phép lạ lần thứ hai. Ông vẫn tiếp tục chiến đấu. Tuần vừa qua chúng tôi vào thăm ông đi từ nursing home qua nhà thương. Xem phần sắc diện thấy ông mệt nhiều rồi. Giải nắng hoàng hôn chưa vội tắt, mà lời vĩnh biệt đã lên môi.... Buổi tối tôi ra về hỏi thăm chuyện hậu sự của thầy Nguyễn. Cô học trò Kim Phụng cho biết tin tức mặc dù gia đình đơn chiếc, học trò tản mát nhưng cũng đã có chuẩn bị. Tôi nghĩ rằng các bạn nên lưu tâm. Sinh hữu hạn, từ bất kỳ. Tiền nhân đã nói như thế.

Bác Hạnh là người có thân hữu, bằng hữu và chiến hữu bốn phương, chúng ta nên thông báo để bà con biết. Cần chuẩn bị ngày giờ, nói anh chị em gặp lại nhau. Nếu còn ngày rộng tháng dài, một buổi triển lãm tác phẩm và tác giả lần cuối là điều nên làm. Nếu gặp lúc vội vàng, người đi sớm, có thể chuẩn bị trước để trình diện tác phẩm khoác vòng hoa tưởng niệm sẽ đúng ý sắp xếp của bác Hạnh năm nay vừa ở tuổi 88. Ấy là nói vậy thôi, tối thứ tư, cháu Kim Phụng vừa báo tin thầy Hạnh chợt tỉnh dậy và nhà thương lại cho về nursing home. Cô Phụng đưa máy cho tôi nói chuyện với bác Hạnh. Ông nói rằng, nếu anh Lộc và anh chị em tổ chức ở đâu đó thì mình sẽ cố tới dự. Đi xa thì không được, nhưng quanh San Jose thì mình cố. Nói được như vậy.

Ông bà ơi, phép lạ xẩy ra lần thứ ba.

Giao Chỉ, San Jose

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Người ta hay ca ngợi tình yêu tuổi già như thể đó là đích đến viên mãn của mọi cuộc tình - hai người nắm tay nhau nhìn hoàng hôn, bình yên như trong tranh. Nhưng thực tế thì không phải cặp nào cũng may mắn như vậy. Có những cặp già đi cùng nhau không phải trong hạnh phúc mà trong đau khổ. Họ không chia tay vì già rồi, ly hôn tốn kém và xấu hổ. Họ không yêu nhau nhưng cũng không rời nhau. Họ sống chung một mái nhà như hai kẻ thù bị giam trong cùng một căn phòng, chờ xem ai chết trước để người còn lại được giải thoát. Đó là thứ bi kịch mà không ai muốn nhắc đến, nhưng nó tồn tại, âm thầm và đau đớn, trong biết bao gia đình.
Trong cái lạnh cắt da cắt thịt của cơn bão tuyết mùa Đông ở Minnesota, hai mạng người đã bị tước đoạt chóng vánh dưới tay các đặc vụ biên phòng (CBP) và Cảnh Sát Di Trú (ICE), những cơ quan thuộc Bộ Nội An (DHS.) Một lần nữa, chúng ta lại vật lộn với những câu hỏi cũ rích: Từ khi nào mà huy hiệu cảnh sát lại trở thành giấy phép để hành quyết và đồng thời là “kim bài miễn tử”?
Thảo Trường kể chuyện rất tỉnh. Ông không cần tố cáo, không cần gào thét. Chỉ tả: ban ngày, những đứa lớn chơi trò “cai tù” — đứa bắt, đứa bị bắt; quát tháo, tra hỏi, úp mặt vào tường. Tất cả đều học từ người lớn quanh mình. Những đứa còn nhỏ, chưa biết đi, ngồi nhìn. Có bà mẹ mang thai bị đánh đến sẩy thai, sinh con trong tù. Sinh xong, gửi con vào nhà trẻ để quay lại “lao động tốt”. Sáng, bọn nhỏ chạy theo cô giáo sang nhà trẻ để có ăn. Tối, chạy về khu B để kịp chỗ ngủ cạnh mẹ.
Thuế quan được áp dụng, rồi lại thu hồi; biện pháp quân sự được nêu ra như một chọn lựa, rồi bất chợt bị gạt sang một bên. Trong những tháng gần đây, kiểu hành vi thất thường, khó lường như vậy bỗng được nói tới nhiều trong các vòng bàn luận về đối ngoại, nhất là quanh Bạch Ốc, như thể đó là một thứ lợi khí chiến lược hơn là một nhược điểm của chính sách. Thật ra, chuyện ấy không mới. Những lời đe dọa ầm ỹ, những cú xoay trục bất ngờ trong chính sách, cùng lối phát biểu cố ý mập mờ từ lâu đã được dùng để làm đối phương mất thăng bằng, nhằm tìm thế thượng phong trên bàn cờ quốc tế. Trong ngôn ngữ quan hệ quốc tế, lối đó có tên hẳn hoi: “thuyết kẻ điên”.
Hôm qua, tại một tiệm làm tóc ở Chicago, một người đàn bà, còn mặc áo choàng giữa hai khách, dựng chiếc iPhone trước gương, quay một đoạn nói chuyện về ICE. Ba mươi giây. Đăng lên. Rồi nàng trở lại với công việc. Một giờ sau: không một người xem. Nàng xoá. Quay lại. Lần này dùng biểu tượng 🧊 thay cho chữ ICE, e rằng thuật toán để ý những từ “nhạy cảm”. Đăng lên. Đêm xuống, màn hình vẫn sáng trên tay. Vẫn là con số không. Sáng hôm sau, nàng quay ly cà phê latte. Đến trưa, đã ba nghìn lượt xem.
Sau 26 năm đàm phán, Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận ký kết Hiệp định Thương mại với khối MERCOSUR bao gồm Argentina, Brazil, Uruguay và Paraguay và sẽ hứa hẹn tạo ra những tác động sâu rộng về kinh tế, nông nghiệp, môi trường và địa chính trị cho cả hai bên...
Trong một đêm mùa Đông, an toàn trong căn phòng ấm, câu chuyện giữa những người sống đời di dân nhiều thập niên, dù cố gắng né tránh, rồi cũng trở về thực trạng nước Mỹ. Hành động của chính quyền liên bang buộc người Mỹ – đặc biệt là những ai đã từng nếm trải mùi vị của cuộc trốn chạy – phải tự hỏi mình: Chúng ta là ai khi bàn tay quyền lực siết chặt? Có phải chúng ta đang nhìn lịch sử độc tài tái diễn, trên một đất nước xa quê hương nửa vòng trái đất?
Sáng nay, mở trang mạng Việt Báo ra, tôi đi thẳng xuống những đề mục “comment” dưới các bài thời cuộc – cái phần mà lẽ ra chỉ để “tham khảo ý kiến độc giả”, vậy mà đọc vào thành cả một bữa no nê. Người ta không nói chuyện với nhau nữa, người ta ném vào nhau từng tràng chữ thô lỗ, cay nghiệt. Mỗi phe đều tin mình đang bảo vệ “sự thật”, nhưng nhìn kỹ thì cái sứt mẻ trước tiên chính là… văn hóa chữ nghĩa, rồi tới tự trọng.
Trong nhiều năm qua, diện mạo chính trị Trung Hoa dần khép lại dưới chiếc bóng ngày càng đậm của Tập Cận Bình. Chiến dịch “đả hổ diệt ruồi” được mở rộng không ngừng, và đến năm 2025, cơ quan kiểm tra kỷ luật trung ương cho biết đã xử lý gần một triệu đảng viên, phản ánh một bộ máy thanh trừng vừa mang danh chống tham nhũng vừa củng cố uy quyền của người cầm đầu.
Trên đỉnh Davos năm nay, giữa tuyết trắng, cà phê nóng và những lời kêu gọi “đa phương, bền vững, trách nhiệm” - xuất hiện giữa quần hùng là một giọng nói “ngoại môn” chẳng xa lạ gì với chính trường: Donald Trump. Ông lên núi Thụy Sĩ không phải để trồng cây, bàn cứu khí hậu, hay nói chuyện hòa giải, mà để nói với thế giới một câu thẳng thừng: Greenland là “CỦA TÔI”. Bài diễn văn của tổng thống Hoa Kỳ mở đầu bằng một màn “điểm danh công trạng” đúng kiểu độc thoại: chỉ trong một năm trở lại Nhà Trắng, ông tuyên bố đã tạo nên “cuộc chuyển mình kinh tế nhanh và ngoạn mục nhất trong lịch sử nước Mỹ”, đánh bại lạm phát, bịt kín biên giới và chuẩn bị cho đà tăng trưởng “vượt mọi kỷ lục cũ” của nước Mỹ, hay “của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới”.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.