Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Xã Hội Dân Sự: Đó Chính Là Sự Hy Sinh Dũng Cảm

23/04/201300:00:00(Xem: 8528)
Cách nay không lâu vào giữa năm 2012, tôi có viết một bài với nhan đề là “Xã hội Dân sự: Đó chính là sự Sáng tạo” (The Civil Society: Its Innovation, its Creativity). Nay thì tôi xin khai triển thêm về một đặc tính khác nữa của XHDS - đó là sự Hy sinh Dũng cảm của khá nhiều thành viên trong khu vực thứ ba này của cái Không gian Xã hội do tập thể con người sinh sống hợp quần chung với nhau trong xã hội mà tạo lập ra (The Social Space). Và tôi xin được đặt cho bài viết này cái nhan đề là: “Xã hội Dân sự: Đó chính là Sự Hy sinh Dũng cảm” (The Civil Society: Its Sacrifice & Courage).

Như ta đã biết : XHDS đóng cả hai vai trò, đó là làm Đối tác và làm Đối trọng (Counterpart/Counterbalance) đối với Chính quyền Nhà nước – cũng như đối với khu vực Thị trường Kinh doanh của các công ty, xí nghiệp (the Marketplace). Làm Đối tác qua những việc nhân đạo từ thiện hay giáo dục văn hóa v.v… Còn làm Đối trọng qua việc tranh đấu cho Công bằng Xã hội, bảo vệ Nhân phẩm, Nhân quyền, cổ võ Tự do Dân chủ v.v… Trong bài này, ta sẽ tập trung vào vai trò làm Đối trọng của XHDS – thông qua một số nhân vật tiêu biểu với tấm gương hy sinh dũng cảm thật cao quý cho lý tưởng phục vụ nhân quần xã hội. Điển hình như một số nhân vật sau đây.

1 – Nhà ái quốc Phan Chu Trinh vào đầu thế kỷ XX.

Vào đầu thế kỷ XX, nước Việt nam chúng ta còn bị người Pháp chiếm đóng. Các nhà ái quốc tìm mọi cách để đánh đuổi bọn thực dân hầu dành lại chủ quyền độc lập tự trị của Dân tộc. Một số người thì chủ trương phải dùng biện pháp tranh đấu võ trang như Phan Bội Châu, Nguyễn Thái Học… Nhưng Phan Chu Trinh, thì lại chủ trương nên dùng phương pháp bất bạo động để đạt tới sự thành công chắc chắn hơn. Cụ kêu gọi phải đồng thời tiến hành cùng một lúc cả ba công việc, đó là : Nâng cao Dân trí, Chấn hưng Dân khí và Cải tiến Dân sinh. Chủ trương này đòi hỏi sự kiên trì, chấp nhận nhiều hy sinh gian khổ - chứ không thể nôn nóng vội vã mà thành công dễ dàng được.

Vào đầu thế kỷ XXI lúc này, ta thấy chủ trương tranh đấu bất bạo động như cụ Phan Chu Trinh đề ra, thì vẫn có giá trị đối với công cuộc giải phóng đất nước thóat khỏi tệ nạn độc tài chuyên chế cực kỳ tàn bạo thâm độc của đảng cộng sản. Và rồi sau khi chấm dứt được chế độ độc tài này rồi, thì việc xây dựng tái thiết lại quê hương đất nước lại còn khó khăn phức tạp hơn nữa, chứ đó không phải là điều đơn giản dễ dàng chút nào như người chủ quan thường coi nhẹ mọi vấn đề trong xã hội.

Hiện nay, có đến 4.5 triệu người Việt định cư sinh sống tại nhiều quốc gia và lãnh thổ khắp thế giới. Những người sống tại các quốc gia dân chủ tiến bộ như Nhật bản, Đại Hàn hay các nước Âu Mỹ - thì đều chứng kiến rõ ràng cái nền nếp dân chủ thịnh vượng tại những nơi đó. Và tình trạng này là do họ có trình độ dân trí cao, nền kinh tế thịnh vượng và trật tự xã hội ổn định – rõ ràng là họ đã thực hiện được cả ba mặt phát triển về Dân trí, Dân khí và Dân sinh - như cụ Phan Chu Trinh đã nêu ra trước kia, mà vừa được ghi lại ở trên.

2 – Mục sư Dietrich Bonhoeffer trước chế độ Đức Quốc Xã Hitler.

Tuy là một vị Mục sư và nhà Thần học uyên bác, Dietrich Bonhoeffer lại vẫn tham gia vào âm mưu lật đổ chế độ độc tài Đức Quốc xã do Hitler chủ trương. Công việc không thành, nên ông cùng nhiều nhân vật đồng chí hướng khác đã bị Hitler ra tay sát hại. Bonhoeffer bị giết chết bằng cách treo cổ vào đầu tháng 4 năm 1945 – chỉ mấy tuần lễ trước khi chế độ Hitler bị sụp đổ với sự kết thúc thế chiến ở Âu châu vào tháng 5.

Ít lâu sau khi Bonhoeffer mất, các bạn hữu mới thu thập được các thư từ và bài viết của ông để phổ biến cho công chúng qua những cuốn như “Letters from Prison”, “The Cost of Discipleship” (Thư từ trại tù, Cái giá mà người môn đệ phải trả)…Nhiều người đã rất khâm phục trước sự khẳng khái dũng cảm của Bonhoeffer vì đã hy sinh chính mạng sống của mình để cứu thóat dân tộc Đức khỏi ách độc tài chuyên chế Hitler. Câu nói bất hủ của ông đã làm bao nhiêu người cảm động: “Không có lọai Ân sủng Rẻ tiền. Ân sủng thì lúc nào cũng Đắt giá.” (Tiếng Anh: There is No Cheap Grace. The Grace is all the time Costly).

Cũng với tinh thần hy sinh kiên trì đó, Mục sư Martin Luther King đã suốt bao nhiêu năm dấn thân tranh đấu bất bạo động cho sự Bình đẳng và Phẩm giá của người da màu trên đất Mỹ và cuối cùng ông đã bị một kẻ cuồng tín sát hại vào năm 1968. Mục sư King ở Mỹ cũng như Thánh Gandhi ở Ấn độ được cả thế giới kính nể khâm phục vì chủ trương tranh đấu bất bạo động cho Nhân quyền và Dân quyền.

Nhân tiện, cũng xin ghi thêm tấm gương hy sinh của Linh mục Maximilian Kolbe người Ba lan. Ông đã tự nguyện chết thay thế cho một người Ba lan khác bị quân Đức quốc xã dự định hạ sát để trừng phạt trả đũa cho vụ mấy tù nhân đã trốn thóat khỏi nhà tù khét tiếng tàn bạo Auschwitz. Hay trường hợp của Nữ tu Teresa ở Calcutta Ấn độ là người đã hy sinh suốt cuộc đời để phục vụ tầng lớp người nghèo khổ nhất trong xã hội.

Đó là những nhân vật tiêu biểu sáng giá nhất của XHDS trong thời đại ngày nay của chúng ta vậy.

3 – Luật sư Ralph Nader và công cuộc bảo vệ người tiêu thụ ở Mỹ.

Ralph Nader sinh năm 1934 trong một gia đình là người di dân từ nước Lebanon. Ông vẫn nói tiếng Arab thành thạo và sinh họat trong Giáo hội Chính thống giáo. Từ 50 năm nay, ông nổi tiếng là người họat động xã hội kiên trì năng nổ – điển hình là đã dấn thân hết mình cho công cuộc bênh vực giới tiêu thụ, bảo vệ môi sinh, cổ võ cho một chính quyền dân chủ đích thực.

Tuy là một luật sư với nhiều triển vọng tươi sáng trong nghề, Ralph Nader lại không lập gia đình - mà để dành tòan thời gian và năng lực để bảo vệ người tiêu thụ trước sự khai thác tai hại của giới doanh nghiệp quá tham lam, chỉ biết làm giàu bằng mọi giá – bất kể đến sự thiệt thòi của đại đa số người tiêu thụ ở nước Mỹ. Năm 1965, ông cho xuất bản cuốn sách có nhan đề “Unsafe at Any Speed” để tố cáo sự thiếu an tòan của các nhà sản xuất xe hơi – đặc biệt là lọai xe Chevrolet Corvair của hãng sản xuất nổi tiếng General Motors.

Vào năm 1999, cuốn sách này được xếp hạng thứ 38 trong số 100 cuốn sách hàng đầu về báo chí của thế kỷ XX. Cuốn sách này đã gây chấn động lớn trong dư luận khắp nước Mỹ - đến độ vào năm 1966 Quốc Hội Mỹ đã phải thông qua một Đạo luật về An tòan Giao thông lấy tên là “National Traffic and Motor Vehicle Safety Act”.

Ông còn rất tích cực trong việc bảo vệ môi sinh – cụ thể là chống lại việc sử dụng năng lượng hạt nhân và chống lại tình trạng các cơ sở kỹ nghệ gây ô nhiễm cho các con sông ở Mỹ.

Ralph Nader tham gia tích cực trong rất nhiều tổ chức bất vụ lợi và đặc biệt tổ chức Public Citizen do ông sáng lập hiện có đế trên 255,000 đòan viên tham gia nhằm bảo vệ giới tiêu thụ cũng như cảnh giác giới doanh nghiệp và cả chính quyền Mỹ trước những vụ vi phạm quyền lợi chính đáng của người dân.

Từ hai chục năm nay, nhiều lần Ralph Nader lại còn đệ đơn ứng cử chức vụ Tổng thống Mỹ với tư cách là một ứng cử viên độc lập. Dĩ nhiên là ông không thể nào có hy vọng thắng cử, vì đó là việc dành riêng cho hai Đảng Dân chủ và Cộng hòa. Nhưng ông vẫn cứ theo đuổi việc ứng cử này – chủ yếu là đánh động lương tâm của người dân nước Mỹ trước sự lũng đọan của những nhóm quyền lợi cấu kết với chính quyền để thao túng sinh họat chính trị kinh tế và xã hội của đất nước.

4 – Để tóm lược lại.

Trên đây là mấy trường hợp điển hình về các nhân vật trong khu vực XHDS mà đã hy sinh suốt cuộc đời của mình để mưu cầu hạnh phúc cho nhân quần xã hội. Có người còn hiến dâng cả mạng sống của mình như Mục sư Dietrich Bonhoeffer ở Đức, Linh mục Maximilian Kolbe ở Ba lan – hay như Luật sư Ralph Nader đã lựa chọn sống độc thân để dành trọn thời gian tranh đấu cho lý tưởng nhân đạo và công bằng xã hội.

Tất cả các vị đó đều có dũng cảm đứng lên phê phán, thách thức (challenge) đối với chính quyền Nhà nước hay giới Tài phiệt – để nhằm bênh vực cho Lẽ phải, cho Quyền lợi chính đáng của quần chúng nhân dân. Họ đã hiên ngang thẳng thắn đại diện cho XHDS mà đứng ra đóng vai trò “Làm Đối trọng” đối với Nhà nước và giới Doanh nghiệp. Đó là tính cách cao quý của người sĩ phu quân tử mà cha ông ta từ ngày xa xưa đã đề cao trong khẩu hiệu “Uy vũ bất năng khuất” vậy./

Newark Delaware, ngày 20 tháng Tư 2013

Đoàn Thanh Liêm

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Herschel Walker vừa chấm dứt hi vọng tái tranh cử tổng thống của Trump. Herschel Walker loạng choạng, lầm bầm, lóng ngóng cuối cùng đã thất bại trong cuộc đua vào Thượng viện Georgia. Nhưng trong khi Walker có thể sẽ rời khỏi chính trường và chìm vào tình trạng mờ mịt, người đàn ông đã lôi kéo ông Walker vào cuộc đua và áp đặt một ứng cử viên rõ ràng không đủ tiêu chuẩn vào Đảng Cộng Hòa Georgia, hiện đang gặp khó khăn trong việc giải quyết thiệt hại...
Theo Phật Học Từ Điển của Thiện Phúc, “Chánh Niệm (Sammasati/Phạn, Samyaksmrti/ Sankrit, Right mindfulness /Anh Ngữ ) là , ”Nhớ đúng, nghĩ đúng là giai đoạn thứ bảy trong Bát Thánh Đạo. Nhìn vào hay quán vào thân tâm để luôn tỉnh thức.
Người dân Nam Bộ thường phê bình kẻ nói một đường làm một nẻo là “xạo ke”. Sau ngày 30/04/1975, đảng Cộng sản thu đất nước về một mối, nhưng không làm như đã hứa khiến dân Nam Bộ lại phải gọi Nhà nước Xã hội Chủ nghĩa là “xạo hết chỗ nói”...
Một phong trào biểu tình chống chế độ và chống Xi, do dân chúng và phần đông giới trẻ, sinh viên các Đại học, phát động hôm 24/11/22, nhiều người cho là lớn nhứt từ 33 năm nay. Dân chúng các thành phố lớn, sinh viên từ nhiều Đại học xuống đường tố cáo biện pháp ác ôn « Zéro Covid » của Xi chống dịch Vũ Hán là giết người, trong lúc thế giới cũng chống dịch nhưng không ai làm như vậy...
Coi như là hết thuốc! Bây giờ thì tôi hiểu thế nào là một nhà tù lớn. Tuy không có chấn song nhưng kẻ ở bên trong cũng hoàn toàn bị cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài...
Đến hôm nay thứ sáu 2 tháng 12 giải túc cầu thế giới năm 2022 đã đi được nửa đoạn đường. Cũng như bất kỳ một cuộc tranh đua thể thao nào phải có kẻ thắng người thua. Kẻ thắng thì vui mừng hớn hở vì đã đem lại vinh quang cho xứ sở và dân tộc mình. Kẻ thua thì viện lý do nầy hay lý do khác vì mình đã bị xử ép để tránh sự chỉ trích của những người hâm mộ. Nhưng đó là những sự kiện thường tình lúc nào cũng xẩy ra.
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.