Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Xã Hội Dân Sự: Đó Chính Là Sự Hy Sinh Dũng Cảm

23/04/201300:00:00(Xem: 8085)
Cách nay không lâu vào giữa năm 2012, tôi có viết một bài với nhan đề là “Xã hội Dân sự: Đó chính là sự Sáng tạo” (The Civil Society: Its Innovation, its Creativity). Nay thì tôi xin khai triển thêm về một đặc tính khác nữa của XHDS - đó là sự Hy sinh Dũng cảm của khá nhiều thành viên trong khu vực thứ ba này của cái Không gian Xã hội do tập thể con người sinh sống hợp quần chung với nhau trong xã hội mà tạo lập ra (The Social Space). Và tôi xin được đặt cho bài viết này cái nhan đề là: “Xã hội Dân sự: Đó chính là Sự Hy sinh Dũng cảm” (The Civil Society: Its Sacrifice & Courage).

Như ta đã biết : XHDS đóng cả hai vai trò, đó là làm Đối tác và làm Đối trọng (Counterpart/Counterbalance) đối với Chính quyền Nhà nước – cũng như đối với khu vực Thị trường Kinh doanh của các công ty, xí nghiệp (the Marketplace). Làm Đối tác qua những việc nhân đạo từ thiện hay giáo dục văn hóa v.v… Còn làm Đối trọng qua việc tranh đấu cho Công bằng Xã hội, bảo vệ Nhân phẩm, Nhân quyền, cổ võ Tự do Dân chủ v.v… Trong bài này, ta sẽ tập trung vào vai trò làm Đối trọng của XHDS – thông qua một số nhân vật tiêu biểu với tấm gương hy sinh dũng cảm thật cao quý cho lý tưởng phục vụ nhân quần xã hội. Điển hình như một số nhân vật sau đây.

1 – Nhà ái quốc Phan Chu Trinh vào đầu thế kỷ XX.

Vào đầu thế kỷ XX, nước Việt nam chúng ta còn bị người Pháp chiếm đóng. Các nhà ái quốc tìm mọi cách để đánh đuổi bọn thực dân hầu dành lại chủ quyền độc lập tự trị của Dân tộc. Một số người thì chủ trương phải dùng biện pháp tranh đấu võ trang như Phan Bội Châu, Nguyễn Thái Học… Nhưng Phan Chu Trinh, thì lại chủ trương nên dùng phương pháp bất bạo động để đạt tới sự thành công chắc chắn hơn. Cụ kêu gọi phải đồng thời tiến hành cùng một lúc cả ba công việc, đó là : Nâng cao Dân trí, Chấn hưng Dân khí và Cải tiến Dân sinh. Chủ trương này đòi hỏi sự kiên trì, chấp nhận nhiều hy sinh gian khổ - chứ không thể nôn nóng vội vã mà thành công dễ dàng được.

Vào đầu thế kỷ XXI lúc này, ta thấy chủ trương tranh đấu bất bạo động như cụ Phan Chu Trinh đề ra, thì vẫn có giá trị đối với công cuộc giải phóng đất nước thóat khỏi tệ nạn độc tài chuyên chế cực kỳ tàn bạo thâm độc của đảng cộng sản. Và rồi sau khi chấm dứt được chế độ độc tài này rồi, thì việc xây dựng tái thiết lại quê hương đất nước lại còn khó khăn phức tạp hơn nữa, chứ đó không phải là điều đơn giản dễ dàng chút nào như người chủ quan thường coi nhẹ mọi vấn đề trong xã hội.

Hiện nay, có đến 4.5 triệu người Việt định cư sinh sống tại nhiều quốc gia và lãnh thổ khắp thế giới. Những người sống tại các quốc gia dân chủ tiến bộ như Nhật bản, Đại Hàn hay các nước Âu Mỹ - thì đều chứng kiến rõ ràng cái nền nếp dân chủ thịnh vượng tại những nơi đó. Và tình trạng này là do họ có trình độ dân trí cao, nền kinh tế thịnh vượng và trật tự xã hội ổn định – rõ ràng là họ đã thực hiện được cả ba mặt phát triển về Dân trí, Dân khí và Dân sinh - như cụ Phan Chu Trinh đã nêu ra trước kia, mà vừa được ghi lại ở trên.

2 – Mục sư Dietrich Bonhoeffer trước chế độ Đức Quốc Xã Hitler.

Tuy là một vị Mục sư và nhà Thần học uyên bác, Dietrich Bonhoeffer lại vẫn tham gia vào âm mưu lật đổ chế độ độc tài Đức Quốc xã do Hitler chủ trương. Công việc không thành, nên ông cùng nhiều nhân vật đồng chí hướng khác đã bị Hitler ra tay sát hại. Bonhoeffer bị giết chết bằng cách treo cổ vào đầu tháng 4 năm 1945 – chỉ mấy tuần lễ trước khi chế độ Hitler bị sụp đổ với sự kết thúc thế chiến ở Âu châu vào tháng 5.

Ít lâu sau khi Bonhoeffer mất, các bạn hữu mới thu thập được các thư từ và bài viết của ông để phổ biến cho công chúng qua những cuốn như “Letters from Prison”, “The Cost of Discipleship” (Thư từ trại tù, Cái giá mà người môn đệ phải trả)…Nhiều người đã rất khâm phục trước sự khẳng khái dũng cảm của Bonhoeffer vì đã hy sinh chính mạng sống của mình để cứu thóat dân tộc Đức khỏi ách độc tài chuyên chế Hitler. Câu nói bất hủ của ông đã làm bao nhiêu người cảm động: “Không có lọai Ân sủng Rẻ tiền. Ân sủng thì lúc nào cũng Đắt giá.” (Tiếng Anh: There is No Cheap Grace. The Grace is all the time Costly).

Cũng với tinh thần hy sinh kiên trì đó, Mục sư Martin Luther King đã suốt bao nhiêu năm dấn thân tranh đấu bất bạo động cho sự Bình đẳng và Phẩm giá của người da màu trên đất Mỹ và cuối cùng ông đã bị một kẻ cuồng tín sát hại vào năm 1968. Mục sư King ở Mỹ cũng như Thánh Gandhi ở Ấn độ được cả thế giới kính nể khâm phục vì chủ trương tranh đấu bất bạo động cho Nhân quyền và Dân quyền.

Nhân tiện, cũng xin ghi thêm tấm gương hy sinh của Linh mục Maximilian Kolbe người Ba lan. Ông đã tự nguyện chết thay thế cho một người Ba lan khác bị quân Đức quốc xã dự định hạ sát để trừng phạt trả đũa cho vụ mấy tù nhân đã trốn thóat khỏi nhà tù khét tiếng tàn bạo Auschwitz. Hay trường hợp của Nữ tu Teresa ở Calcutta Ấn độ là người đã hy sinh suốt cuộc đời để phục vụ tầng lớp người nghèo khổ nhất trong xã hội.

Đó là những nhân vật tiêu biểu sáng giá nhất của XHDS trong thời đại ngày nay của chúng ta vậy.

3 – Luật sư Ralph Nader và công cuộc bảo vệ người tiêu thụ ở Mỹ.

Ralph Nader sinh năm 1934 trong một gia đình là người di dân từ nước Lebanon. Ông vẫn nói tiếng Arab thành thạo và sinh họat trong Giáo hội Chính thống giáo. Từ 50 năm nay, ông nổi tiếng là người họat động xã hội kiên trì năng nổ – điển hình là đã dấn thân hết mình cho công cuộc bênh vực giới tiêu thụ, bảo vệ môi sinh, cổ võ cho một chính quyền dân chủ đích thực.

Tuy là một luật sư với nhiều triển vọng tươi sáng trong nghề, Ralph Nader lại không lập gia đình - mà để dành tòan thời gian và năng lực để bảo vệ người tiêu thụ trước sự khai thác tai hại của giới doanh nghiệp quá tham lam, chỉ biết làm giàu bằng mọi giá – bất kể đến sự thiệt thòi của đại đa số người tiêu thụ ở nước Mỹ. Năm 1965, ông cho xuất bản cuốn sách có nhan đề “Unsafe at Any Speed” để tố cáo sự thiếu an tòan của các nhà sản xuất xe hơi – đặc biệt là lọai xe Chevrolet Corvair của hãng sản xuất nổi tiếng General Motors.

Vào năm 1999, cuốn sách này được xếp hạng thứ 38 trong số 100 cuốn sách hàng đầu về báo chí của thế kỷ XX. Cuốn sách này đã gây chấn động lớn trong dư luận khắp nước Mỹ - đến độ vào năm 1966 Quốc Hội Mỹ đã phải thông qua một Đạo luật về An tòan Giao thông lấy tên là “National Traffic and Motor Vehicle Safety Act”.

Ông còn rất tích cực trong việc bảo vệ môi sinh – cụ thể là chống lại việc sử dụng năng lượng hạt nhân và chống lại tình trạng các cơ sở kỹ nghệ gây ô nhiễm cho các con sông ở Mỹ.

Ralph Nader tham gia tích cực trong rất nhiều tổ chức bất vụ lợi và đặc biệt tổ chức Public Citizen do ông sáng lập hiện có đế trên 255,000 đòan viên tham gia nhằm bảo vệ giới tiêu thụ cũng như cảnh giác giới doanh nghiệp và cả chính quyền Mỹ trước những vụ vi phạm quyền lợi chính đáng của người dân.

Từ hai chục năm nay, nhiều lần Ralph Nader lại còn đệ đơn ứng cử chức vụ Tổng thống Mỹ với tư cách là một ứng cử viên độc lập. Dĩ nhiên là ông không thể nào có hy vọng thắng cử, vì đó là việc dành riêng cho hai Đảng Dân chủ và Cộng hòa. Nhưng ông vẫn cứ theo đuổi việc ứng cử này – chủ yếu là đánh động lương tâm của người dân nước Mỹ trước sự lũng đọan của những nhóm quyền lợi cấu kết với chính quyền để thao túng sinh họat chính trị kinh tế và xã hội của đất nước.

4 – Để tóm lược lại.

Trên đây là mấy trường hợp điển hình về các nhân vật trong khu vực XHDS mà đã hy sinh suốt cuộc đời của mình để mưu cầu hạnh phúc cho nhân quần xã hội. Có người còn hiến dâng cả mạng sống của mình như Mục sư Dietrich Bonhoeffer ở Đức, Linh mục Maximilian Kolbe ở Ba lan – hay như Luật sư Ralph Nader đã lựa chọn sống độc thân để dành trọn thời gian tranh đấu cho lý tưởng nhân đạo và công bằng xã hội.

Tất cả các vị đó đều có dũng cảm đứng lên phê phán, thách thức (challenge) đối với chính quyền Nhà nước hay giới Tài phiệt – để nhằm bênh vực cho Lẽ phải, cho Quyền lợi chính đáng của quần chúng nhân dân. Họ đã hiên ngang thẳng thắn đại diện cho XHDS mà đứng ra đóng vai trò “Làm Đối trọng” đối với Nhà nước và giới Doanh nghiệp. Đó là tính cách cao quý của người sĩ phu quân tử mà cha ông ta từ ngày xa xưa đã đề cao trong khẩu hiệu “Uy vũ bất năng khuất” vậy./

Newark Delaware, ngày 20 tháng Tư 2013

Đoàn Thanh Liêm

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng. Ông viết vài hàng về những gì ông suy nghĩ mà chẳng cần tham khảo ý kiến với cố vấn hay những người làm chính sách trong nội các. Ông bốp chát, khinh miệt những người không đồng ý hay chê bai ông. Nhiều lần Twitter và Facebook đã dán lời cảnh báo trước những phát tán của ông, khi cho rằng tổng thống không nói đúng sự thật. Cho tới khi biến cố 6/1 xảy ra, là sự việc nhiều người ủng hộ Tổng thống Trump tràn vào trụ sở Quốc Hội làm loạn,
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,