Hôm nay,  

St Petersburg & Saigon, Một Dòng Lịch Sử?

02/04/201300:00:00(Xem: 4528)
Theo Phật pháp thì sinh lão bệnh tử rồi lại... sinh.

Con người chết đi sống lại theo kiếp luân hồi. Trong cuộc sống, đứa bé sinh ra từ trẻ trở thành già rồi già lại hoá trẻ. Mọi sự trên đời, đôi vòng nhật nguyệt biến thái không ngừng nhưng xét kỹ, tất cả đều chuyển vận theo cùng một phương thức quỹ đạo và mọi hình thể mang hình tròn hay bầu dục.

Hành tinh chúng ta xoay quanh mặt trời mặt trăng chuyển vận quanh ta theo chu kỳ sáng trưa chiều tối và mỗi năm bốn mùa xuân hạ thu đông cũng đến rồi lại đi... Sau mùa đông lạnh giá, chúng ta thường thấp thỏm chờ đợi mùa xuân trở lại, cây cỏ cũng theo phép nhiệm mầu tái sinh đâm chồi nẩy ngọn và cứ thế loanh quanh cuộc sống, muôn vật chỉ là một vòng tròn bất di bất dịch.

Quay sang hỏi lịch sử thì ta nghe và nhận thấy những gì?

- Vào thế kỷ thứ 17, sau khi phá tan pháo đài Nyenskans của người Thụy Điển trên dòng sông Neva, Nga hoàng Peter the Great xây dựng thành phố St Petersburg trên bờ biển Baltic. Suốt hai thế kỷ, nơi đây trở thành kinh đô của Đế quốc Nga cho đến Cách mạng tháng mười năm 1917, lãnh tụ Bolshevik Vladimir Lenin lên “ngôi vua” với triều đại Cộng Sản và chỉ ba ngày sau khi ông ta chết, 26 tháng giêng 1924, thành phố “St Petersburg” Petrograd được dân Nga còn sôi sục mùi cách mạng đổi thành Leningrad để mọi người nhớ ơn bậc “vĩ nhân”. Ai oán thay, sau cuộc trưng cầu dân ý năm 1991, dân tộc Nga đã nhìn thấy “vĩ nhân” của họ qua hình ảnh “con người có đuôi” và Leningrad bị xóa sổ để quay về với St Petersburg như xưa.

Biển hồ Ladoga lớn nhất Âu châu, từ hàng thế kỷ vẫn đổ nước nguồn vô tận vào vịnh Finland qua dòng sông thơ mộng Neva. Ôi Neva! giống như tên gọi của nàng kiều xinh đẹp, năm tháng êm đềm chẩy quanh thành phố St Petersburg như để rửa sạch hết bụi trần của dòng lịch sử nơi đây?

Nào ai biết... nước sông miệt mài chẩy, êm ả trên mặt hồ rồi cũng đổ ra biển để về nguồn... Biển vẫn còn, hồ thì vẫn thế, sông Neva vẫn chẩy và St Petersburg vẫn còn đây...

- Cũng vào thế kỷ thứ 17, Prey Nokor là một làng đánh cá của người Miên, hải cảng quan trọng để tầu bè buôn bán ở biển Thái Bình nhưng sau khi người Việt đến lập nghiệp rồi chiếm cứ thì đổi tên thành Saì gòn. Người Miên từ đó mất đồng bằng sông Cửu Long và mất cả biển trời to lớn ấy. Bây giờ họ chỉ còn vịnh Thái Lan là cửa ngõ thông với bờ Thái Bình Dương nhưng chúng ta thử đặt lịch sử câu hỏi vì sao người Miên đã mất Prey Nokor? Vì đâu nên nông nỗi này... mà họ phải chịu cảnh nước mất nhà tan?

Dòng sông lịch sử bắt đầu từ giữa thế kỷ thứ 16, vua Miên là Chey Chettha cho phép người Việt tị nạn đến lập nhà tạm trú trong thời Trịnh Nguyễn phân tranh nhưng khi vua muốn cản lại làn sóng di cư và sự xâm chiếm đất đai thì đã trễ vì người Việt định cư quá đông mà vua quan nước Miên giai đoạn đó lại đang chiến tranh với nước láng giềng Thái Lan nên đành “an phận” mất đất! Thời Pháp thuộc, Prey Nokor được đổi thành Saigon rồi hai thế kỷ sau, khi Đảng Cộng Sản Việt Nam tiến chiếm miền Nam năm 1975 thì Saì gòn bị xóa tên trên bản đồ và giống như Leningrad trở thành Hồ Chí Minh huyền thoại.

Viết đến đây, bỗng nhớ đến miền thượng du Tây nguyên nước tôi, chính quyền hiện nay, giống như vua Miên quan cổ triều đình, không trưng cầu dân ý, bất chấp lòng dân mà tự ý cho phép cả vạn người Tầu sang sinh sống ở đấy để tìm quặng mỏ Bô xít và thành hôn với con gái Việt. Lịch sử sẽ lại tái diễn mất đất, mất nước như vua Chey Chettha ngày xưa? Đặt câu hỏi thì trong chúng ta, ai cũng mường tượng được câu trả lời vì lẽ nhìn lại sử sách trong quá khứ, khi thế thời thuận lý, tất cả chỉ là sự tái diễn như chuyện kể của “một cỏi đi về”.

St Petersburg có dòng Neva thơ mộng thì ở miền Nam nước Việt cũng có sông Saigon bắt nguồn từ tỉnh Phum Daung bên Cao Miên, chạy quanh những tỉnh thành miền Nam và thủ đô trên 30 cây số trước khi đổ vào Nhà Bè và trôi ra biển Đông.

Nếu “cuộc đời là bể khổ” thì nước sông Sài gòn từ bao thế kỷ nay, tháng ngày vẫn cuốn ra bể Thái Bình những đau thương tang tóc của miền đất triền miên trong chiến tranh này. Sau khi vãn hồi tiếng súng, tiếc thay hận thù vẫn sôi sục trong tim người chiến thắng để hành hạ kẻ thua “cải tạo” chết trong những trại tù cô lập giữa rừng xanh hay chìm sâu ngoài biển cả. Ước mong sao những gì cao đẹp thuộc về đất nước tôi sẽ mãi mãi ở lại và trường tồn như thành phố St Petersburg miền Bắc cực.

- Vì đâu mà dân tộc Nga muốn “Cái gì của St Peterssburg phải trả lại cho St Petersburg”?.

- Có phải do dân trí cao? Dân chủ tự do được tái lập nên sau bao năm điêu linh bởi hoang tưởng chủ nghĩa đã giúp họ ngóc đầu lên với thế giới ngày nay?

Thế thì phải đòi hỏi hủy bỏ cho bằng được điều 4 hiến pháp hiện nay bởi đó là con đường chính dân tộc Nga đã vạch sẵn... Lòng tôi xao xuyến tự hỏi liệu thành phố St Petersburg và Saigon có cùng dòng lịch sử như kiếp nhân sinh luân hồi?

Tôi viết bài này để nhớ đến một người bạn... một lần hai đứa nắm tay nhau đi ngang hông chợ Bến Thành và bạn tôi đã quả quyết nói rằng: “Sài gòn mãi trường tồn trong lòng dân Việt như St Petersburg trong tâm khảm người Nga…”.

St Petersburg & Sài gòn, một dòng lịch sử? Bởi vì sự thật, việc thật một khi đã được phơi bầy thì lịch sử sẽ tái diễn và Sài gòn lại trở về với tên Sài gòn một ngày không xa... Vẫn còn đó những con đò xuôi mái chèo trên sông Saigon lượn quanh đồng bằng Cửu Long... tựa như câu chuyện thành phố Leningrad sau 67 năm điêu linh lại trở về với St Petersburg để mãi mãi ôm kiều nữ Neva tắm trên dòng sông lịch sử.

Cao Đắc Vinh

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
Ngày 8/10/2025, trang mạng xã hội White House đăng tấm ảnh của tổng thống, tay ôm chồng hồ sơ, bước đi khoan thai trong Bạch Cung dưới ánh nắng vàng nhẹ chiếu qua gương mặt, đủ để lộ vẻ đăm chiêu về một chiến lược “Make America Great Again.” Tấm hình nổi bật thêm với dòng chữ to “THE PEACE PRESIDENT.” Trong những tháng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, một lời hứa vang vọng khắp các tiểu bang “chiến trường”, lặp đi lặp lại trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, tạo ra sự tin tưởng gần như tuyệt đối: “Tôi sẽ bảo đảm an toàn cho con gái, con trai của quý vị. Tôi vốn dĩ là tổng thống đầu tiên của nước Mỹ thời hiện đại không châm ngòi những cuộc chiến mới, ” ứng cử viên Donald Trump tuyên bố.
Chúng ta đang sống trong một thời kỳ khủng hoảng niềm tin sâu rộng, khi những biến cố dồn dập khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang. Gần đây, vụ án Jeffrey Epstein đã trở thành tâm điểm tranh luận toàn cầu, buộc công chúng phải nhìn lại hình ảnh của giới tinh hoa quyền lực trong chính trường và thương trường quốc tế – những tầng lớp từng được xem là biểu tượng của trí thức và các giá trị đạo đức trong thượng tầng xã hội. Nhiều sự thật được phơi bày, trong khi nỗ lực phục hồi công lý vẫn còn được chờ đợi thực thi.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.