Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ngày Của Mẹ: Hình Anh Mẹ Trong Thi Ca Việt Nam

10/05/200700:00:00(Xem: 8114)

Mẹ là dòng suối tắm mát.

Mẹ là dòng sông êm đềm.

Mẹ là vòng tay ấm áp che chở cuộc đời con…

Có không biết bao nhiêu thơ, nhạc, ca dao ca ngợi tình mẹ thương con bao la như trời cao biển rộng. Trên đời này có lắm kỳ quan, nhưng không có kỳ quan nào uy nghi và rực rỡ  bằng “Trái Tim Của Mẹ”. Tình Mẹ thương con là một thứ Tình Thu Bất Diệt.

Trong ngôn ngữ của loài người khắp thế giới, tiếng gọi “mẹ” là tiếng nói đầu tiên của trẻ thơ. Không phải có một sự ngẫu nhiên trùng hợp mà theo quy luật ngữ âm tiếng M là tiếng đầu đời của trẻ thơ,  bật ra từ vành môi mới tập nói, để đáp trả lại tình mênh mông như trời biển mẹ dành cho con. Người Việt Nam, ở miền Bắc gọi mẹ là “mẹ”, người Trung gọi là “mạ”, người Nam gọi là “má”. Người Pháp gọi là “Maman”, người Đức (Mutter), Người Bồ Đào Nha (Maê), Ba Lan (Matka) Tiệp Khắc (Mamicka), Người Nga gọi là (Mamb). Người anh là “mother” ..

Trong ký ức  của con, hình ảnh mẹ đơn sơ như hương lúa, mỏng mảnh như hoa cà, Nhà Thơ Lưu Trọng Lư  đã để lại một bài thơ bất hủ về mẹ:

“Mỗi lần nắng mới hắt bên song.

Xao xác gà trưa gáy não nùng;

Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng,

Chập chờ sống lại những ngày không

Tôi nhớ mẹ tôi thuở thiếu thời

 Lúc người còn sống tôi lên mười

Mỗi lần nắng mới reo ngoài nộiÁo đỏ Người đưa trước giậu  phơi

Hình dáng mẹ tôi chửa xóa nhòa

Hãy còn mường tượng lúc vào ra

Nét cười đen nhánh sau tay áo

Trong ánh trưa Hè, trước giậu  thưa”

(Nắng Mới)

Huy Cận thương mẹ một đời vất vả hy sinh cho chồng con,  nhưng không một phút nào buồn lòng, chán nản cuộc đời nhiều  cay đắng:

“Quanh năm có nghỉ ngày nào!

Sớm khuya làm lụng người hao mặt gầy

Rét Đông đi cấy đi cày

Nóng Hè bãi cát, đường lầy đội khoai

Bấu chân khỏi ngã dốc nhoài

Những chiều gánh nước gặp trời đổ mưa”.

(Mẹ ơi! Đời Mẹ)

Nhà Thơ Hồ Dzếnh, Cha là người Trung hoa, Mẹ là người Việt, Ông đã viết lời thơ ca ngợi người phụ nữ Việt Nam!

“Cô gái Việt Nam ơi!

Từ thuở sơ sinh lận đận rồi

Tôi biết tình cô u uất lắm

Xa nhau đành chỉ nhớ nhau thôi.

Cô gái Việt Nam ơi!

Nếu chữ Hy Sinh có ở đời

Tôi muốn nạm vàng muôn khổ cực

Cho lòng cô gái Việt Nam tươi”

(Cảm Xúc).

Trong những nhà thơ nổi tiếng thời tiền chiến không mầy người viết về tình mẹ, phần nhiều viết về tình yêu  như Tản Đà, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Vũ Hoàng Chương, Nguyễn Bính, Hàn Mạc Tử… Nhưng phần nhiều những tập thơ xuất bản  ở hải ngoại  sau năm 1975, thì đề tài quê hương và mẹ rất phổ thông.  Có lẽ là vì những  kẻ tha hương, ai ra đi cũng mang theo trong lòng một mảnh vườn hoài niệm. Trong mảnh vườn hoài niệm đó có dòng

sông kỷ niệm, có những đêm trăng sáng,  những con đường ngập nắng, đưa tuổi thơ ngọt ngào về mọi nẽo say mơ…lòng của ai mà chẳng có một quê hương  với hình ảnh một bà mẹ già  lưng còng tóc bạc"

Nhà thơ Nguyễn Vô Cùng đã nhớ về mẹ:

“Mênh mông biển lớn sóng dâng trào

Lòng mẹ ngàn năm vẫn dạt dào

Chua xót thân già đời lận đận

Ngậm ngùi phận trẻ kiếp lao đao

Non buồn chạnh nhớ dường tê tái

Cửa vắng vời trông luống nghẹn  ngào

Nhớ mẹ tháng năm mòn mỏi đợi

Nỗi lòng canh cánh núi ngàn cao”

Quê hương Việt Nam với chiến tranh lâu dài, có những người chồng phải đi chinh chiến miền xa, có người hy sinh ngoài chiến trận, bà mẹ Việt Nam  vừa làm cha, vừa làm mẹ  dạy dỗ, tần tảo nuôi con. Rồi khi chiến tranh chấm dứt bà mẹ Việt Nam chưa hết nỗi mừng vui  hòa bình thì chồng con chịu cảnh lao tù học tập . Người đàn bà Việt Nam  lại phải lặn lội rừng sâu núi thẳm để  thăm nuôi chồng, con. Có lẽ người đàn bà Việt Nam là người chịu nhiều khổ đau nhất thế giới. Viết về nổi khổ của bà mẹ Việt Nam trong chiến tranh , Nhà thơ Phan Khâm có mấy vần thơ:

“Lặn lội thân cò khóc nỉ non

Mùa Hè đỏ lửa tháng sinh con

Mẹ ở đầu ghềnh cha  cuối thác

Chiều ơi, quê ngoại nắng chon von.

Ai về ngoài ngoại con theo với

Quê Mẹ Đông Hà thuở chiến chinh

Mẹ lấy chồng gian nan chới với

Giống như đời mẹ cũng đao binh”.

(Chiều Ơi Quê Ngoại)

Hình ảnh của Mẹ sau cuộc chiến:

“Ngày Đông mưa nhỏ hàng hiên

Mẹ mang thùng hứng cho quên nỗi sầu

Mẹ làm mọi việc – Cha đâu" –

Cha con tù ngục rừng sâu mịt mù!”.

(Ngày Đông ) Hoàng Minh Hùng

Những khổ cực nghiệt ngã  đã làm oằn lưng mẹ, làm  khô héo  đôi tay gầy guộc, tô đậm trên trán, trên đôi  gò má của mẹ nhiều vết nhăn nheo. Những tàn phai của thời gian được ghi dấu trên mái tóc bạc  phơ.  Nhà Thơ Vương Đức Lệ xót xa  thương mẹ:

“Thương cái cò lặn lội bờ sông

Mẹ về chợ cái tôm, cái tép

Ấm mái tranh xưa chiều hôm khói bếp

Bữa cơm nào, cơm gạo mới đưa hương…

Ánh lửa hồng reo vui nồi cám lợn

Vười sau xanh, lấm tấm dấu chân gà

Trên cành trĩu, trái na vừa mở mắt

Lời ca dao mẹ hát buổi trưa xa…

(Nhớ Mẹ Ta Xưa)

Những ngày các con còn nhỏ dại, mẹ một đời tần tảo, chịu khổ nhọc, hy sinh  nuôi con nên người . Đến khi các con khôn lớn thì mỗi đứa một nơi, như núm ruột của mẹ bị cắt ra, bỏ đi mỗi nơi một khúc, còn nỗi đau nào hơn. Mẹ già chiều chiều ngồi tựa cửa mong con ở phương trời:

“Chắt chiu cùng năm tháng

Mẹ tần tảo ngược xuôi

Nuôi con ngày  khôn lớn

Mỗi đứa một phương trời

Nay tuổi già vóc hạc

Thui thủi bóng vào ra

Muộn phiền vai mẹ gánh

Liêu  xiêu buổi chiều tà”

(Thuơng mẹ khổ một đời) Vương Đức Lệ

Dù bao nhiêu tuổi già đi nữa, mất mẹ con cũng bơ vơ như đứa trẻ mồ côi, cả đời mình không lớn khôn thêm. Nhà thơ Phan thị Ngôn Ngữ rất lo “Xa mẹ rồi con biết sẽ về đâu"”

“Dáng mẹ gầy-thấp thoáng buổi hoàng hôn

Tóc mẹ trắng-chia đường trăm lối rẽ

Con đứng một mình-trước sau quạnh quẽ

Một giòng sông mất hút cuối chân trời

Con mất mẹ rồi con sẽ mồ côi

Trong góc tối-con âm thầm khóc mẹ

Trong góc tối-một mình con lặng lẽ

Chỉ mình con-tiếng gỗ nẻ đêm sầu

Xa mẹ rồi con biết sẽ về đâu!”

Hình ảnh mẹ luôn đơn sơ thân thiết như vườn xanh bóng mát, như hoa cao rụng trắng thềm nhà, như sáo diều vương thanh trúc…Mẹ  là dáng dấp quê hương, nghìn trùng yêu dấu, là tiếng võng lời ru..Nghiêu Minh làm thơ ca tụng Mẹ:

“Mẹ là con đường đưa con đến Chân Trời

Mẹ là chiếc cầu đưa con qua bờ sông rộng

Ôi bờ sông rộng Nhân Gian”.

Hình ảnh Mẹ luôn sống trong lòng những đứa con lưu vong,  hy vọng một ngày được trở  về với Mẹ:

“Mùa Xuân nào con sẽ về thăm Má

Không bằng chim sâu con vẽ trong mơ

Mà bằng dạt dào gieo nhân gặt quả

Má giữ gìn con trong suốt nguồn thơ”

(Xuân Nào Con Sẽ Vế Thăm Má) Nghiêu Minh

Chẳng có gì đổi được tình mẹ, đổi được nụ cười mộc mạc, đơn sơ trên môi Mẹ hiền, nhà thơ Trần Trung Đạo đã hoài niệm về nụ cười của mẹ:

“Nhắc chiến phone lên bổng lặng người

Giọng buồn hơn cả tiếng mưa rơi

Ví mà tôi đổi thời gian được

Đổi cả thiên thu  tiếng mẹ cười…”

Ngày đi  con hẹn sẽ trở về, nhưng con vẫn biền biệt hương trời cho mẹ mỏi mắt chờ mong. Hoàng Trùng Dương nhớ buổi chia tay:

“Thu sang lá vẫn cứ rơi

Xuân về Mẹ vẫn cuối đời trông con

Tháng năm mẹ vẫn mỏi mòn

Hao gầy thân xác chon von đỉnh đầu

 Nhớ con lệ nhỏ canh thâu

Ngày đêm Mẹ vẫn nguyện cầu bình an”

Rồi ngày con về  thì mẹ đã ra đi…

“Con về trong nỗi cô liêu

Nghĩa trang vắng lạnh một chiều cuối Đông

Còn đâu ngày tháng đợi trông

Đứa con viễn xứ phiêu bồng ngàn khơi”

(Khóc Mẹ) Hoàng Trùng Dương.

Nói sao cho hết tình mẹ thương con. Mẹ là bóng mát của lủy tre làng, là khói lam chiều hoàng hôn nơi thôn giả,  là những kỷ niệm thật êm đềm thuở ấu thơ . Tất cả sẽ trở nên nghẹn ngào chua xót trong tâm tư của những người con đã mất mẹ. Vậy những ai may mắn còn mẹ hãy ý thức mình là người có phước,  hãy  hân hoan, trân quý  niềm vui còn có mẹ,  vì:

“Con có mẹ con còn tất cả

Mẹ đi rồi, tất cả cùng đi

Trong huyệt lạnh mẹ có nghe con khóc

Khóc bây giờ và mãi mãi ngàn sau”

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.