Hôm nay,  

Những Đôi Vai Gầy

11/07/202109:14:00(Xem: 5532)

 

Hoài Thương vốn là một cô bé học sinh chăm ngoan học giỏi, ấy thế mà tự dưng thành tích học tập kì này của nó tụt dốc chóng mặt. Khi thông báo kết quả học tập cho cả lớp, cô giáo chủ nhiệm đã rất bàng hoàng lúc đọc tới cái tên Hoài Thương, còn nó chỉ biết hướng đôi mắt bần thần ra ngoài cửa sổ để trốn tránh ánh nhìn thất vọng của cô giáo. Cô yêu cầu Thương hết tiết học lên văn phòng gặp cô để trao đổi, nó vẫn không nói gì, chỉ im lặng, môi mím chặt.

Sau tiết học, Thương lê những bước chân mệt mỏi về phía văn phòng. Cô bảo nó ngồi xuống ghế và bắt đầu hỏi:

- Thương... Em nói cho cô biết... tại sao em lại bỏ trắng bài thi môn Ngữ Văn? Cả các môn khác nữa, sao em lại để bị điểm kém như thế?

- Em không biết làm. - Nó ráo hoảnh nhìn ra phía cửa sổ.

- Em đang trả lời chống đối cô đấy à? Đề bài vốn rất dễ với em, có gì mà em không biết làm?

- Trước kia thì dễ còn bây giờ thì không ạ. - Vẫn cái giọng đó nhưng dường như có phần chút run lên.

- Đề Văn tả mẹ quá khó với em ư? Khó chỗ nào mà em không làm được?

Giọng Thương dường như mất kiên nhẫn:

- Em không biết làm và cũng không muốn làm bài văn này được không ạ?

Cô giáo sửng sốt trước thái độ của nó:

- Sao em lại nói vậy?... Thương, em có nghĩ đến mẹ em không?… Mẹ em sẽ buồn thế nào khi biết kết quả học tập của em thế này?

Thương im lặng một hồi lâu, hai mắt nó đỏ sọng, nước mắt cũng không kìm được mà lăn dài trên má:

- Mẹ... mẹ em... sẽ không biết đâu cô ạ.- Giọng nó nghẹn ngào rồi lắng hẳn xuống- Vì .. vì... mẹ em... mất rồi.

Cô chủ nhiệm sững sờ trước câu trả lời của nó.

Cô nhìn theo cái bóng dáng bé nhỏ của Thương đi xa dần rồi khuất sau cánh cửa. Phải mất vài phút sau cô mới bình tĩnh lại được. Cô tiếp nhận chủ nhiệm lớp từ đầu năm đến giờ, quả thực cô vẫn chưa biết gì nhiều về học sinh trong lớp, cô có chút tự trách mình.

Ngay hôm sau Thương nghỉ học, cô chủ nhiệm bước vào lớp, lòng cô hơi xót xa khi nhìn chỗ ngồi của nó trống trơn. Lấy lại bình tĩnh, cô hỏi cả lớp:

- Mẹ Thương vừa mới mất, lớp mình có bạn nào biết không?

Những ánh mắt ngạc nhiên và cả những lời xì xào bắt đầu nổi lên, lớp trưởng đứng lên nói:

- Thưa cô, bọn em không biết cô ạ. 

- Đúng đấy cô ạ!- Cả lớp đồng thanh.

- Nhưng mới hôm nọ em còn thấy bạn Thương phụ mẹ bạn ấy bán rau ngoài chợ mà - Một bạn học sinh nói.

- Cô muốn tìm hiểu nguyên nhân. Có bạn nào biết nhà Thương ở đâu không?

Vẫn là những cái lắc đầu, như chợt nhớ ra điều gì, cô chủ nhiệm hướng ánh mắt về phía Nguyên:

- Nguyên, cô thấy hai đứa hay đi học cùng nhau, em biết nhà Thương không?

Thương cũng chỉ biết lắc đầu trả lời:

- Em không biết ạ . Đúng là em chơi thân với Thương, nhưng chưa bao giờ bạn ấy kể về gia đình cả. 

- Thôi được rồi! Các em chuẩn bị vào lớp đi.- Cô chủ nhiệm bước ra khỏi lớp mà trong lòng không thôi lo lắng cho Thương. 

Còn về phía Hoài Thương, sau khi về nhà nó ôm di ảnh của mẹ mà khóc nấc lên, trong lòng nó hiện tại toàn chỉ toàn là sự suy sụp và nỗi căm hận. "Mẹ ơi, con xin lỗi ... con xin lỗi...", những tiếng nấc nghẹn ứ trong họng, hai hàng nước mắt lăn dài trên khuôn mặt non nớt nhưng đã hằn lên sự lo toan, vất vả. "Mẹ mất, chúng con sống sao nổi hả mẹ? Bố đã bỏ chúng con đi, bây giờ đến mẹ cũng rời bỏ chúng con… Con và em biết sống thế nào đây?...", nó khóc rồi thiếp đi lúc nào không hay. Trong cơn mơ hình bóng mẹ chập chờn xuất hiện, mẹ đưa tay ra muốn đón hai chị em nó vào lòng, nhưng hai đứa càng chạy theo thì bóng mẹ lại càng xa hơn, xa mãi rồi tan biến, xung quanh hai đứa nhỏ là bóng tối không một lối thoát. Giật mình tỉnh dậy, thì ra đó chỉ là mơ. Bên ngoài trời đã tối, nó đặt di ảnh mẹ lên bàn thờ rồi đứng dậy bật điện, thứ ánh sáng yếu ớt được thắp lên trong ngôi nhà cấp 4 xập xệ và ẩm thấp. 

Ngày trước bố nó làm bốc vác, chở hàng thuê cho người ta, còn mẹ thì đạp xe đi bán rau ở ngoài chợ. Nó còn nhớ như in cái hồi đó, hồi mà nhà còn đủ bốn người, mỗi lần chở hàng mà bị bắt phạt là y rằng về nhà bố nó lại càm ràm cả buổi tối: "Cả ngày bê vác cả tấn hàng mới kiếm được vài đồng bạc lẻ mà bị thu phạt chở hàng cồng kềnh hết sạch rồi... Khổ thế đấy... Hai đứa bây ráng học giỏi thì mới thoát nghèo con ạ… Nghèo như bố mẹ thì cả đời sống nhục...". Và rồi bố nó mất trong một vụ tai nạn khi đang đi chở hàng. Mẹ con nó cũng chỉ nghe về vụ tai nạn của bố qua lời người ta kể lại, người ta nói thấy bố chở cả xe hàng lao nhanh phía trước còn người ta rượt theo phía sau, và rồi bố nó lao vào một chiếc xe tải, bố ngã xuống xung quanh toàn là máu. Hơn lúc nào hết, nó thèm được nghe mấy câu càm ràm của bố như mọi khi, thật là chua xót! Bố mất, mẹ nuốt nước mắt vào trong tần tảo chăm lo cho hai chị em nó, đôi vai vốn đã gầy của mẹ nay phải thay bố gánh vác hết việc nhà. Tiền bán rau chẳng được bao nhiêu, ngôi nhà ba người bữa no bữa thiếu nhưng mẹ chưa bao giờ than khổ hay ghét bỏ hai chị em nó. Hiểu được nỗi vất vả của mẹ nên hai chị em đều rất ngoan ngoãn, Thương còn đòi nghỉ học đi làm thêm phụ mẹ kiếm tiền, nhưng dĩ nhiên mẹ nhất quyết không đồng ý. Mẹ nó nói chỉ có học mới giúp người ta thoát khỏi cái nghèo cái khổ, bố mẹ sống nhục nhã như vậy đủ rồi, nếu nó bỏ học thì sau này đời nó cũng khổ như bố mẹ nó vậy. Thương oà khóc ôm lấy mẹ, nó hứa sẽ học thật giỏi để sau này mẹ và em có cuộc sống tốt hơn. Nó còn nhớ rõ ngày hôm ấy, ngày mà cả mẹ cũng rời xa hai chị em nó là một ngày trời mưa tầm tã, mẹ đội mưa cố bán cho hết mấy mớ rau còn sót lại để có tiền nộp học phí cho hai đứa con nhỏ. Bà dắt chiếc xe đạp cũ kĩ, hai bên hông xe là hai cái sọt còn sót lại vài mớ rau, bà dắt xe đi khắp con phố mong rằng sẽ có người mua cho bà chỗ rau đó. Lúc sang đường bà bị một chiếc xe máy đi quá tốc độ đâm phải, người phụ nữ tử vong tại chỗ bên chiếc xe đạp đạp đã bẹp dúm. Không một lời xin lỗi, không một sự trả giá thích đáng nào hết, cái chết của người phụ nữ xấu số ấy đổi lại chỉ là một khoản tiền bồi thường nhỏ. Còn cậu thanh niên đã lạng lách đánh võng gây ra vụ tai nạn, cậu ta chỉ bị thương nhẹ, và cũng không có lời giải thích thoả đáng nào cho việc cậu ta không phải ngồi tù vì những chuyện đã xảy ra. Trùng hợp thay, cậu thanh niên đó là con trai của Giám đốc công an tỉnh, sự trùng hợp này thật khiến người ta phải hoài nghi về hai chữ "công bằng". 

 Đám tang vỏn vẹn chỉ có hơn chục người đến viếng, những người tới đây đều chép miệng xót thương cho hai chị em còn nhỏ mà đã mồ côi cả bố lẫn mẹ. Nhìn đứa em nhỏ dại ngồi nghịch những gói đường, hộp sữa người tới viếng mang cho mà Thương không cầm được nước mắt. Em nó vẫn còn quá nhỏ để nhận thức về sự ra đi của mẹ và cả sự đau khổ, và cả uất ức mà người chị đang nén lòng chịu đựng. Rồi đây khi lớn lên, em nó sẽ bị bạn bè cười chê là đứa không có bố mẹ, liệu con bé có chịu được những lời đàm tiếu đó không? Sau đám tang mẹ, ngôi nhà vốn đã ẩm thấp tối tăm nay càng lạnh lẽo và cô quạnh hơn. Thương ngồi ôm em nhỏ vào lòng, đôi mắt ngấn nước nhìn lên bàn thờ bố mẹ. Sự ra đi của mẹ là một cú sốc quá lớn giáng xuống cuộc đời nó. Hình ảnh mẹ dường như vẫn đang hiện hữu đâu đây, có thể mẹ đang đứng ở đâu đó ngắm nhìn hai chị em say giấc. Nhiều lần mơ thấy mẹ, nó choàng tỉnh giấc, trong đêm tối ảm đạm, tiếng chân nó loẹt quẹt chạy đi tìm kiếm hình bóng quen thuộc, những tiếng gọi "mẹ ơi" ngắt quãng vọng lại trong xóm lao động nghèo nàn. Ngày mai nó sẽ thôi học, nó sẽ tìm việc làm kiếm tiền để thay mẹ chăm lo cho em gái, gánh nặng bỗng chốc đè nặng trên đôi vai nhỏ bé của một cô bé 17 tuổi. Nó hận kẻ đã gây ra cái chết của bố mẹ nó, nó hận xã hội không công bằng với những người nghèo như giá đình nó, nó hận... Thương hướng nhìn về phía chân trời xa, nơi ánh bình minh đang le lói, nó thầm nghĩ: "Mẹ à! Con sẽ thay mẹ chăm sóc em. Mẹ yên tâm..."


Truyện sáng tác

Tác giả: Tâm An

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Chẳng hiểu vì sao, vào lúc bắt đầu cảm thấy già, tôi lại lẩm cẩm đi tìm lại định nghĩa về chữ “bạn”. Bạn tôi là ai? Tại sao tôi lại kết bạn với họ? Lúc trẻ đã từng có một thời suýt bị vợ bỏ vì “lo cho bạn nhiều hơn cho gia đình”; nhưng khi đến độ tuổi “lục thập nhi nhĩ thuận” tôi lại đâm ra làm biếng gặp hầu hết những nhóm bạn từng một thời thân thiết.
Hôm đó, cô nhất định phải giết cây dạ quỳnh. Khi đêm tối bao phủ, cô sẽ ra tay. Lấy một con dao bén để xắt cành lá nó ra từng mảnh nhỏ. Lấy chai thuốc Draino loại hủy hoại rễ cây để ngâm hết các rễ của nó. Nó phải chết một cách tiệt tích, không còn một chút cơ hội nào sống sót. Nó phải bị phơi khô trên cao vì Quỳnh đụng đất sẽ có thể mọc lại. Cô biết, giết Quỳnh là mất đi tiếng nói vo ve chị em tâm sự. Cô đơn khi có Quỳnh sẽ thay vào cô đơn không có Quỳnh. Cô sẽ bắt đầu một cô đơn khác.
Càng lớn tuổi chừng nào, thì người ta lại thường hay nhớ tới những kỷ niệm trong dĩ vãng của mình nhiều bấy nhiêu. Nhất là những người cao niên đã về hưu, không còn bị ràng buộc bởi những công việc làm thường ngày của mình như trước kia, nên có nhiều thì giờ rảnh rỗi ngồi ở nhà một mình, để hồi tưởng lại những kỷ niệm buồn vui khó quên trong cuộc đời mình, rồi để có những lúc tâm sự cho nhau nghe lại những kỷ niệm khó quên này, trong những dịp tiệc tùng họp mặt bạn bè.
Lộc đã chết! Tích ngỡ ngàng khi nghe tin đó. Chàng không tin vào tai mình. Làm sao Lộc có thể chết được? Mình mới gặp anh ấy có tuần trước thôi mà! Trông anh còn khỏe mạnh, tự tin, tràn đầy sức sống. Vậy mà bây giờ anh đã không còn nữa. Cái chết của anh có cái gì đó không thật. Và có lẽ đó là lần đầu tiên Tích đứng trước nhận thức trực tiếp và thâm sâu về tính chất phi lý của một sự kiện quá bình thường trên đất nước chiến tranh này.
Từ giữa tháng Tám, trước ngày Lễ Labour Day, các trung tâm shopping đã rầm rộ quảng cáo “On Sale” cho mùa “Back To School”. Các con tôi đã lớn, qua rồi cái thuở đi sắm backpacks, tập vở, giấy bút, lunch bags, áo quần, nhưng lòng tôi vẫn nao nao bâng khuâng nhớ về những kỷ niệm ấy. Cũng có lúc tôi lại nh ... chính tôi, ngày xưa là cô giáo trẻ khi còn ở Việt Nam, và nhất là những tháng ngày ở trại tỵ nạn Thailand, làm cô giáo “đặc biệt” có những học trò cũng rất “đặc biệt”.
Chị Hai đã uống một ly nước đầy và đi làm việc tiếp. Đoan vào lại chỗ của mình. Như một phản xạ, Đoan lại cho tay vào túi, làm như tìm xem trong đó có sót lại một viên kẹo chăng. Mơ hồ, Đoan nhớ ngày xưa Đoan hay ví một hành động “vớt vát” nào đó như là “tìm con cá sót lại trong chiếc giỏ của cô Tấm.” Mắt Đoan cay cay. Bỗng như thấy mình đang đi vào lại đường cây còng. Mùa mưa, những chiếc lá trên cao đọng nước, rũ nhè nhẹ xuống tóc Đoan, nghe mát. Hai túi áo blouse lúc nào cũng đầy kẹo. Đoan vào trại bệnh. Những dãy giường đầy người. Thay băng xong cho ai, Đoan tặng người ấy một viên kẹo
Ở đây tôi chỉ muốn đưa một vài nét chính của các môn Khí công mà tôi đã tập qua, để người đọc theo đó sẽ chọn được một môn pháp thích hợp cho mình tập. Chả thế người xưa thường hay nói “Tùy bịnh chọn công“, tùy theo thể chất và sức khoẻ mà chọn cách tập Khí công.
Ngày tựu trường năm nay, trường Việt Ngữ Suối Mở Offenbach đón tiếp 14 học trò mới với tuổi tác, trình độ tiếng Đức, tiếng Việt chênh lệch khá nhiều. Tạm thời, cô giáo gọi lớp này là Lớp Mới. Giờ học đầu tiên, cô giáo chưa thực sự “dạy” chữ, chỉ “dỗ” các học trò. Hy vọng học trò sẽ thấy học tiếng Việt không khó lắm và tìm thấy niềm vui khi đến trường Việt Ngữ mỗi thứ Bảy. Chờ cho học trò tìm chỗ ngồi xong, cô giáo giới thiệu mình, và tập cho học trò chào hỏi. Nghe các em đồng thanh: “Con chào cô giáo”, lòng cô giáo rộn lên niềm vui, liên tưởng câu châm ngôn “tiên học lễ, hậu học văn” mình được học ngày xưa.
Cô vẫn nhìn thẳng phía trước, không nhìn ngang nhìn ngửa. Anh liếc nhìn cái túi xách giữa hai đùi cô, thấy cộm lên, nghĩ rằng trong ấy có một khẩu súng ngắn, đã lên đạn, lát nữa sẽ kề vào thái dương của anh. Anh nín thở.
Tháng tư 1976, sau một mùa đông ở North Dakota, vừa có bằng lái xe, tôi bỏ việc, bỏ lại một vùng quá bình an, quá tử tế, nhưng cũng quá cô quạnh này, đi thẳng về hướng tây...
“Anh nhớ đến dự lễ trao đẳng cấp Đại Bàng cho thằng con em nha! Để mừng cho em và cháu…” Tôi nhận được điện thoại như vậy từ C., một người bạn trẻ có con trai là hướng đạo sinh thuộc Liên Đoàn Trường Sơn, được nhận danh hiệu Đại Bàng vào ngày 16/08/2025. Đã lâu rồi, kể từ khi hai thằng con ngưng sinh hoạt hướng đạo để đi học đi làm, tôi không có dịp trở về thăm lại liên đoàn. Công việc thì nhiều, thời gian thì ít. Nhưng lần này thì không từ chối được rồi!
Đó là tháng 6-1989, lần đầu đến New York và vào một bảo tàng viện nổi tiếng ở đây, tôi tình cờ, tới chỗ treo một bức tranh trừu tượng khổng lồ, cao khoảng 2 mét, ngang khoảng 6 mét. Tôi kinh ngạc với sự giàu có ở đây, bảo tàng viện này dành riêng ra một căn phòng lớn, đơn giản, sang trọng, chỉ để trưng bày một bức tranh đó...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.