Bình luận thời cuộc
Khi Vladimir Putin ra lệnh phóng tên lửa vào thủ đô Kyiv của Ukraine và xua đại quân cùng chiến xa xâm lăng xứ sở lân bang này một cách trắng trợn, coi thường công luận quốc tế, ông ta không chỉ có chủ đích tiến chiếm một vùng đất làm trái độn bảo vệ lãnh thổ Nga. Mục đích tối hậu trong đầu Putin xa hơn thế nhiều. Ông ta muốn đặt Hoa Kỳ và đồng minh thành trọng điểm của cuộc tranh chấp, và không ngần ngại buộc tội Hoa Kỳ và đồng minh đã đẩy nước Nga vào tình thế bắt buộc phải khởi chiến để tự vệ.
Putin nói như thế trong bài diễn văn dài một tiếng đồng hồ hiệu triệu quốc dân Nga trước khi tiếng súng đầu tiên nổ. Trong bài diễn văn này, Putin nói: “Tất cả những gì mà cái-gọi-là khối Tây phương, một khối tập hợp các quốc gia theo Mỹ, toàn bộ là một đế quốc gian dối, láo khoét…” Hoa Kỳ và đồng minh sau khi Liên bang Xô-viết sụp đổ đã “cố hết sức đập nát, đè bẹp và triệt tiêu chúng ta… Chúng ta nhớ mãi chứ không bao giờ quên điều đó.”
Bài diễn văn Putin đọc hôm thứ Hai 21/2/2022, nội dung vạch ra chủ đích rõ rệt như thế, nhưng sang ngày thứ Ba 22/2, Tây phương vẫn hy vọng Putin chỉ công nhận nền độc lập của hai vùng đất sát biên thùy rồi ngưng ở đó – tuy là một hành động vi phạm trắng trợn công pháp quốc tế, nhưng chiến tranh không có nguy cơ lan rộng. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hôm thứ Ba còn tuyên bố với truyền thông báo chí là ông sẵn sàng ngồi lại vào bàn hội nghị để thương thảo tìm kiếm một đáp án ngoại giao. Kỳ thực, khi tuyên bố lệnh cấm vận trừng phạt kinh tế, Tây phương chỉ mới sử dụng vài biện pháp nhẹ nhắm vào vài ngân hàng Nga và ngưng chỉ thủ tục chấp thuận đường ống dầu khí từ Nga vào Đức.
Mọi việc thay đổi nhanh chóng vì sang ngày thứ Năm, tên lửa Nga bay khắp bầu trời Ukraine phá hủy nhiều căn cứ quân sự và dân sự. Điều này cho thấy Putin không nhân nhượng, ông ta quyết tâm sử dụng cuộc chiến này như sự trả thù và trả đũa Tây phương, nhất là Hoa Kỳ.
Bài diễn văn của Putin là lời đe dọa trực tiếp đối với Tây phương. Trong lời tuyên chiến, ông ta cảnh cáo thẳng thừng là “các lực lượng thù địch bên ngoài” chớ có vọng động đem quân trợ giúp Ukraine, bởi làm như thế là sẽ nhận lãnh “một hậu quả khôn lường, một hậu quả khủng khiếp chưa từng bao giờ xảy ra trong lịch sử bọn chúng bay.”
Một lời đe dọa suông hay Putin đã sẵn sàng mở rộng chiến tranh?
Khó đoán. Putin xưa nay vẫn là người khó đoán. Ta chỉ có thể biết chắc một điều là Putin sẽ không ngần ngại hành động bất cứ chuyện gì miễn lợi cho Nga và hại cho Tây phương. Lời đe dọa của Putin nguy hiểm ở chỗ nó mơ hồ, không rõ rệt, và đó là thủ thuật của tay cựu trùm KGB quyền biến.
Suốt năm qua, Hoa Kỳ viện trợ quốc phòng cho Ukraine cả trăm triệu Mỹ kim để giúp quốc gia này củng cố quân đội chống Nga. Tổng thống Joe Biden tuyên bố rõ là Hoa Kỳ sẽ tiếp tục viện trợ ngay khi Nga xua quân sang xâm lăng. Và khi cuộc xâm lăng bắt đầu, lãnh đạo Ukraine chính thức kêu gọi sự trợ giúp nhiều hơn từ khối Tây phương. Sáng hôm thứ Năm, tổng thống Volodymyr Zelenskyy tiết lộ ông mới nói chuyện với tổng thống Biden và các nhà lãnh đạo Tây Âu khác về việc thành lập một liên minh “chống-Putin”. Trong số những mục tiêu của liên minh này là trợ giúp quân sự và tài chính cho Ukraine, đồng thời bảo vệ không phận để ngăn chặn không cho Nga tấn công từ trên không.
Liệu Nga có xem một liên minh như vậy là hành động lâm chiến của Tây phương và sẽ có phản ứng quyết liệt và tích cực? Bài diễn văn của Putin không cho ta một diễn giải thỏa đáng nào về chuyện này. Nhưng đấy chính là chủ đích của Putin. Khi gây chiến, ông ta đặt Tây phương vào một tư thế lúng túng, không biết phải đối phó ra sao cho đúng. Một mặt, họ đành bỏ Ukraine cho Nga (quyền lợi của Mỹ ở Ukraine không nhiều, đa số dân Mỹ nghĩ thế); mặt khác, họ bị cuốn vào một cuộc chiến với một quốc gia hùng mạnh có rất nhiều vũ khí nguyên tử.
Đối với Putin, đó chính là điều ông ta mong đợi. Trong bài diễn từ tuyên chiến đọc sáng thứ Năm 24/2/2022, ông ta đổ mọi thứ tội lỗi lên Hoa Kỳ và Tây Âu, từ sự sụp đổ của Xô-viết cho đến các cuộc xung đột lớn nhỏ ở Trung Đông. “… Bất cứ nơi nào trên thế giới có vết chân của Tây phương đặt tới, nơi đó có máu đổ, có những vết thương không thể chữa lành, và sôi sục máu khủng bố, cực đoan…” Ông ta nói như thế.
Đấy không phải lập luận của kẻ đang tìm cách giải quyết chuyện tranh chấp vặt vãnh giữa hàng xóm láng giềng, nó là lời tuyên chiến với khối đại thù địch gần như truyền kiếp.
Một điều chắc chắn trong những ngày tháng sắp tới: máu của nhân dân Ukraine sẽ đổ xuống thấm đẫm mảnh đất hiền hòa của một dân tộc nằm sát bên cạnh con gấu Nga hung tợn.
– Trịnh Khải Nguyên Chương
Send comment
