Hôm nay,  

Ý Nghĩa Của Việc Tặng Quà Là Gì?

22/12/202300:00:00(Xem: 2521)

y nghia viec tang qua

Đã bao giờ quý vị tự hỏi, vòng lặp vô tận của việc tặng quà qua lại mang ý nghĩa thực sự là gì? (Nguồn: pixabay.com)

 
Quý vị đã lên chuẩn bị xong các món quà cho dịp lễ năm nay chưa? Có thể nhiều người sẽ đợi đến sát lễ rồi chỉ cần đi mua. Nhưng dù cho đó là những món quà đã chuẩn bị tinh tươm từ lâu hay được mua ở các cửa hàng ngay trước thềm lễ, việc tặng quà vẫn luôn là một tập tục quan trọng của con người.
 
Cuốn sách mới “So Much Stuff” của Chip Colwell có đề cập đến việc loài người đã phụ thuộc vào các công cụ và công nghệ như thế nào trong 3 triệu năm qua. Mục đích cho đi là gì? Tại sao mọi người lại cho nhau thứ gì đó quý giá hoặc có giá trị khi họ có thể để cho bản thân xài?
 
Điều gì giải thích cho sức mạnh của quà tặng?
 
Không thể phủ nhận, có rất nhiều mục đích để tặng quà. Một số nhà tâm lý học đã nhận thấy được “ánh sáng ấm áp” – một niềm vui bản năng – liên quan đến việc tặng quà. Các nhà thần học đã lưu ý rằng tặng quà là một cách thể hiện các giá trị đạo đức, chẳng hạn như tình yêu, lòng tốt và lòng biết ơn, trong Công giáo, Phật giáo và cả Hồi giáo. Và các triết gia từ Seneca đến Friedrich Nietzsche coi việc tặng quà là minh chứng rõ nhất cho lòng vị tha. Không có gì ngạc nhiên khi những món quà là một phần trọng tâm của Hannukah, Giáng sinh, Kwanzaa và các ngày lễ mùa đông khác – và một số người thậm chí có thể coi Black Friday, ngày mở đầu mùa mua sắm cuối năm, như một ngày lễ.
 
Nhưng trong tất cả những lời giải thích tại sao mọi người lại tặng quà, lời giải thích có tính thuyết phục nhất được đưa ra vào năm 1925 bởi một nhà nhân chủng học người Pháp tên là Marcel Mauss.
 
Tặng quà, nhận quà, quà đáp lễ
 
Giống như nhiều nhà nhân chủng học, Mauss cũng từng thấy khó hiểu với những xã hội mà người ta hay tặng nhau những món quà xa xỉ.
 
Thí dụ, dọc theo bờ biển phía tây bắc của Canada và Hoa Kỳ, người dân bản địa có lễ hội potlatch. Trong những bữa tiệc kéo dài suốt vài ngày, chủ nhà sẽ tặng đi một lượng tài sản khổng lồ. Trong một dịp lễ hội potlatch nổi tiếng vào năm 1921, do một thủ lãnh bộ tộc Người Kwakwaka'wakw ở Canada tổ chức, ông đã tặng cho các thành viên cộng đồng 400 bao bột mì, hàng đống chăn mền, máy may, đồ nội thất, thuyền canoe, thuyền chạy bằng xăng và thậm chí cả bàn bi-a.
 
Trong một bài luận nổi tiếng hiện nay có tựa đề “The Gift,” được xuất bản lần đầu cách đây gần một thế kỷ, Mauss coi potlaches là một hình thức tặng quà cực đoan. Tuy nhiên, ông cho rằng hành vi này hoàn toàn có thể nhận ra ở hầu hết mọi xã hội loài người: chúng ta cho đi mọi thứ ngay cả khi giữ lại chúng để xài sẽ tiết kiệm hơn rất nhiều.
 
Theo Mauss, quà tặng tạo ra ba hành động riêng biệt nhưng có liên quan chặt chẽ với nhau. Những món quà tặng được trao, nhận và gởi quà đáp lễ.
 
Hành động tặng quà đầu tiên thiết lập những phẩm chất của người tặng. Họ thể hiện sự hào phóng, lòng hảo tâm và danh dự của mình.
 
Ngược lại, hành động nhận quà thể hiện sự sẵn lòng được trân trọng của một người. Đây cũng là cách để người nhận thể hiện sự hào phóng của bản thân, rằng họ sẵn sàng nhận những gì được trao cho mình.
 
Hành động thứ ba của việc tặng quà là đáp lễ, gởi quà tặng để đáp lại với những gì đã được tặng ban đầu. Về cơ bản, người nhận quà giờ đây được cho là - dù ngụ ý hay rõ ràng - sẽ tặng lại món quà cho người tặng ban đầu.
 
Nhưng sau đó, tất nhiên, khi người đầu tiên nhận lại được thứ gì đó, họ sẽ phải trả lại một món quà khác cho người đã nhận món quà ban đầu. Cứ như vậy, việc tặng quà trở thành một vòng lặp vô tận của việc cho và nhận, nhận và cho.
 
Bước cuối cùng này – sự đáp lễ – là điều khiến cho việc tặng quà trở nên độc đáo. Không giống như việc mua một thứ gì đó ở cửa hàng, dùng tiền mua hàng là xong, việc tặng quà sẽ xây dựng và duy trì các mối quan hệ. Mối quan hệ gắn liền giữa người tặng và người nhận. Tặng quà là biểu hiện của sự công bằng vì mỗi món quà thường có giá trị bằng hoặc lớn hơn món quà được tặng lần trước. Và tặng quà là biểu hiện của sự tôn trọng vì nó thể hiện sự sẵn sàng trân quý người khác.
 
Bằng những cách này, việc tặng quà gắn kết mọi người lại với nhau. Nó giữ cho mọi người được kết nối trong một vòng tròn vô tận của những nghĩa vụ chung.
 
Tặng những món quà tốt hơn
 
Liệu có phải người tiêu dùng thời nay đang vô tình áp dụng lý thuyết của Mauss quá tốt? Bởi suy cho cùng, thời nay người ta đau khổ không phải vì thiếu thốn quà tặng mà vì quá thừa thãi.
 
Theo Gallup, trung bình trong mùa lễ năm nay ở Hoa Kỳ, ước tính người tiêu dùng sẽ chi 975 MK cho quà tặng, mức cao nhất kể từ khi cuộc khảo sát này bắt đầu vào năm 1999.
 
Và rất nhiều món quà có kết cục là bị vứt đi. Trong mùa lễ năm 2019 ở Hoa Kỳ, ước tính có hơn 15 tỷ MK quà tặng là những món quà mà người nhận không mong muốn, 4% trong số đó đi thẳng đến bãi rác. Năm nay, chi tiêu cho kỳ nghỉ lễ dự kiến sẽ tăng đều ở Anh, Canada, Nhật Bản và các nơi khác.
 
Thói quen tặng quà thời hiện đại có thể bắt nguồn từ cả sự sợ hãi và tức giận. Một mặt, bằng cách tặng quà, ta đang hòa mình vào một tập tục khiến chúng ta trở nên con người hơn qua việc phát triển và duy trì các mối quan hệ của mình. Mặt khác, có vẻ như một số xã hội đang coi mùa lễ như một cái cớ để tiêu xài, ngày càng nhiều hơn.
 
Ý của Mauss không khuyến khích việc tiêu dùng không kiểm soát. Ngược lại, những lời giải thích của ông về việc tặng quà cho thấy rằng món quà càng mang ý nghĩa và có tính cá nhân, thì sự trân trọng và vinh dự càng lớn. Ít ai nỡ lòng đem vứt một món quà được chăm chút chu đáo. Và các sản phẩm cổ điển, tái chế, làm thủ công - hoặc một trải nghiệm cá nhân như một tour ẩm thực hoặc khinh khí cầu - có thể được đánh giá còn cao hơn so với một món hàng đắt tiền được sản xuất hàng loạt, vận chuyển vượt núi, vượt biển và đóng gói trong mớ hộp nhựa.
 
Tóm lại, những món quà chất lượng có thể nói lên giá trị của người tặng và duy trì các mối quan hệ xung quanh ta một cách đầy ý nghĩa. (VB)
 
Nguồn: “What’s the point of giving gifts? An anthropologist explains this ancient part of being human” được đăng trên trang TheConversation.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hiểu rõ về bảo hiểm, quyền lợi và cách sử dụng dịch vụ y tế là điều cần thiết để mỗi người có thể chủ động hơn trong hành trình chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Vừa được hay tin nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã ra đi trong sự tĩnh lặng của một tâm hồn lớn. Tâm hồn tồn trữ sự bình an của thiền thực dụng qua sự sinh hoạt hằng ngày như là “vô công dụng hạnh.”
Trong buổi điều trần tại Thượng Viện vào ngày 9 tháng 9 năm 2025 về vấn nạn tham nhũng trong khoa học (corruption of science), một nhóm nhân chứng đã trình bày một nghiên cứu chưa được công bố và đưa ra một lời tuyên bố hùng hồn. Họ cho rằng đây chính là bằng chứng quan trọng cho thấy vắc-xin làm tăng cơ nguy mắc các bệnh mãn tính ở trẻ em. Nghiên cứu này thậm chí còn sắp xuất hiện trong một bộ phim được quảng bá rầm rộ mang tên “An Inconvenient Study” (dự kiến phát hành vào đầu tháng 10 năm 2025).
Tại Detroit, thành phố từng là biểu tượng của ngành công nghiệp xe hơi Mỹ, một cuộc khủng hoảng thầm lặng đang diễn ra trong các trường học: hàng ngàn học sinh, từ những đứa trẻ mẫu giáo đến học sinh khối K12, thường xuyên nghỉ học. “Nghỉ học thường xuyên” (chronic absenteeism) tức là nghỉ học ít nhất 10% số ngày học trong năm (tương đương 18 ngày đối với năm học 180 ngày). Hiện tượng này đã gia tăng mạnh mẽ trong thời kỳ đại dịch COVID-19 và vẫn đang là một vấn đề nhức nhối.
Có một câu hỏi thường trực trong tâm trí người tiêu dùng là: “Nên chọn rau củ quả tươi hay đông lạnh?” Trái với quan niệm phổ biến cho rằng đồ đông lạnh chưa ít chất dinh dưỡng hơn đồ tươi, các nghiên cứu khoa học và nhiều chuyên gia lại cho thấy một bức tranh khác, phức tạp và thú vị hơn nhiều. Một nghiên cứu đã so sánh giá trị dinh dưỡng của nhiều loại thực phẩm như bắp, cà rốt, bông cải xanh (broccoli), rau cải bó xôi (spinach), các loại đậu, đậu xanh, dâu tây (strawberries) và dâu xanh (blueberries) ở hai dạng đồ tươi và đồ đông lạnh. Kết quả cho thấy lượng vitamin trong rau củ quả đông lạnh “tương đương hoặc thậm chí cao hơn” so với rau củ quả tươi. Các nghiên cứu khác cũng xác nhận rằng sự khác biệt lớn về hàm lượng dinh dưỡng giữa hai loại thực phẩm này chỉ xảy ra khi rau củ quả tươi bị mất dưỡng chất sau vài ngày để trong tủ lạnh.
Đi bộ là một trong những hình thức vận động đơn giản và phổ biến nhất để giữ sức khỏe. Thế nhưng, chỉ cần thử bước lùi vài bước, lợi ích thậm chí còn nhiều hơn. Đi bộ kiểu ngược về phía sau, đi lùi, hay còn gọi là “retro walking,” đang ngày càng thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu và thể thao. Không chỉ giúp cải thiện thăng bằng, phương pháp này còn kích thích những nhóm bắp thịt ít được sử dụng và thậm chí còn có tác dụng tích cực đến não bộ.
Sự sống trên Trái Đất tuy phức tạp nhưng lại được hình thành từ một số ít thành phần cơ bản. Chẳng hạn, DNA và RNA của chúng ta chỉ được cấu tạo thành từ năm nucleobase, trong khi khoảng 90.000 loại protein khác nhau trong cơ thể đều được tạo nên từ 20 loại axit amin. Mẫu vật mà tàu vũ trụ OSIRIS-REx đem về trái đất từ tiểu hành tinh Bennu cho thấy sự hiện diện của cả 5 loại nucleobase – adenine, guanine, cytosine, thymine và uracil, cùng với các chất khoáng chưa từng thấy trước đây trong đá ngoài vũ trụ. Kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Nature Astronomy, còn cho thấy Bennu chứa nhiều loại muối khác nhau, vốn được cho là có vai trò quan trọng trong giai đoạn sơ khai của sự sống.
Dopamine, thường được mệnh danh là “hormone hạnh phúc,” từ lâu đã được xem như nguồn cơn của những cảm xúc vui vẻ, phấn khởi sau những lần mua sắm thỏa thích hay thưởng thức một tô phở ngon lành. Sự quan tâm đối với dopamine được thể hiện rõ ràng qua hàng ngàn clip trên TikTok, mọi người chia sẻ cách điều chỉnh dopamine, từ việc tìm cách tăng cường hoặc hạn chế dopamine hàng ngày, cho đến các khái niệm như “cao trào dopamine” (dopamine rushes), “thiếu hụt dopamine” (dopamine withdrawals), “cai dopamine” (dopamine fasts), hay “tái thiết lập dopamine” (dopamine resets).
Trong cuộc sống tất bật hàng ngày để mưu sinh, có người luôn thấy mình không có đủ thời gian để nghỉ ngơi và giải trí. Thậm chí có người làm ‘đầu tắt mặt tối’ cả đời mà vẫn không thấy đủ. Họ muốn có thêm thì giờ để làm những việc mình thích. Nhưng khổ nỗi, mỗi ngày chỉ có 24 giờ, mỗi năm chỉ có 12 tháng, và những người sống hơn 100 tuổi thì chẳng có mấy ai? Tuy nhiên, làm việc nhiều quá sẽ dễ đưa tới căng thẳng về thể chất và tinh thần để rồi kéo theo nhiều hệ quả tiêu cực, mà trong đó có việc sút giảm năng suất lao động và bệnh hoạn. Những nghiên cứu của y học ngày nay đã cho chúng ta thấy điều đó và khuyên con người nên có thì giờ cho sự nghỉ ngơi và giải trí.
Với lượng thông tin khổng lồ trong tầm tay, ngày nay chúng ta thường có xu hướng đọc lướt để tiếp nhận nội dung nhanh chóng. Nhưng các chuyên gia nghĩ gì về thói quen đọc này—và liệu bạn có nên thay đổi cách đọc của mình?


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.