Hôm nay,  

Sắc Tộc Krom Giữa Dòng: Không Việt, Không Khmer

1/12/200100:00:00(View: 4187)
PHNOM PENH (KL) – Theo tin của Khun Pagnawath viết cho một tờ báo tại Nam Vang ngày 11/1, những người dân Krom “mất gốc” bớt đi được phần nào đau khổ.

Dân Kampuchia tại Krom, một vùng đất Việt Nam xưa kia là đất của Kampuchia, họ có quyền công dân như người dân của Kampuchia. Những người dân của vùng này được coi như là những công dân Kampuchia hồi hương như những người Kampuchia từ Pháp, Hoa kỳ, Úc và những nơi khác hồi hương.

Bác sĩ Liv Ann là chủ tịch của Hiệp hội Kmer Kampuchia Krom, sự cam kết của bác sĩ đang làm cho những người Krom này được dễ chịu, nhưng người Khmer mất gốc này thường bị chính quyền địa phương gây khó khăn trong khi để công nhận họ.

Phần lớn các giới chức của Kampuchia thường nghi ngờ người Krom của Kampuchia bởi vì có một chút khácï khi đọ họ với người Việt Nam, nhất là khi họ nói tiếng Khmer, giọng nói của họ khác hẳn với người dân Kampuchia. Điểm này đã nổi bật lên khi theo dõi việc bỏ phiếu trong hai lần tổng tuyển cử trước đây, dân Kampuchia đã cho họ là người Việt Nam ở bất hợp pháp đi bỏ phiếu.

Hai mươi mốt thị trấn của Việt Nam nằm sát ngay Kampot, Takeo và Sway Rieng xưa kia là đất của Kampuchia, nhưng đã trở thành đất của Việt Nam theo một thoả hiệp song phương đã có từ lâu trước khi có chuyện đụng độ xẩy ra.

Bác sĩ Liv Ann đã cho biết, sự sáp nhập này đã đem lại hậu quả như gây ra sự mất an ninh cho những người dân mất gốc này, bởi vì người Việt Nam đã coi họ như là người Kampuchia, còn người Kampuchia lại nhìn và cho họ như là người Việt Nam. Họ không phải là giống lai, họ chính là người Khmer sống bị môi sinh hay phong thổ khác ảnh hưởng, một phong thổ không được nhận là một “Melting Pot” như Hoa kỳ.

Bác sĩ đã kể lại Việt Nam là một cộng đồng khắc nghiệt, như sãi cởi áo tu thì tống cổ ngay ra khỏi chùa. Nhưng Tháng Chạp 1969, Quốc Hội CS Việt Nam đã bỏ thăm theo đa số phiếu (88/112) để công nhận những người Kmer mất giống này là một trong 54 đồng bào Việt Nam thuộc dân thiểu số.

Hai tháng trước đây, bác sĩ Liv Ann, người tốt nghiệp trường thuốc của Đại học Phnom Penh, đã liên kết với các lãnh tụ khác của cộng đồng này để lập ra hiệp hội và làm áp lực để công nhận quyền công dân của những người này tại Kampuchia và tại Việt Nam. Trong số các lãnh tụ có Preah Kru Lim Em và nhà sư Kim Sang.

Năm 1991, chính quyền Hanoi đã cho phép cộng động này thành lập các cơ cấu riêng theo Việt Nam. Bác sĩ Liv Ann đã cho biết, có khoảng 10 triệu dân Krom của Kampuchia đang bảo trợ 500 ngôi chùa.

Sự thay đổi dân số cho các cuộc bầu cử tương lai có thể làm thay đổi bối cảnh chính trị của Kampuchia. Vào những năm gần đây, Việt Nam tài trợ để trùng tu chùa cũng như cấp học bổng cho người Khmer Krom gốc Kampuchia để du học trong nước và ngoài nước.

Hiệp hội Krom hiện nay có 40 ngàn thành viên cư ngụ tại thành phố Nam Vang và có chi nhánh tại các tỉnh, ngoài ra còn 2000 chi nhánh nằm tại nước ngoài. Samdech Son Sann đã làm thủ tướng hai lần trong thời kỳ của Sangkum Reaystr Niyum, vị thủ tướng này chính là thành viên của cộng đồng Krom Kmer Kampuchia.

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page27449274502745127452274532745427455

First PagePrev Page27449274502745127452274532745427455
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.