Hôm nay,  

Viêm Phổi Là Gì? Có Những Loại Viêm Phổi Nào?

11/3/202300:00:00(View: 7242)
 
viem phoi
Ở Hoa Kỳ, mỗi năm có hơn một triệu trường hợp phải vào bệnh viện và khoảng 40,000 người chết vì viêm phổi. (Nguồn: pexels.com)
 
Trong những tuần gần đây, tin tức về việc vận động viên thể dục dụng cụ Mary Lou Retton phải vào bệnh viện vì một loại viêm phổi (pneumonia) hiếm gặp đã khiến nhiều người quan tâm và tò mò về căn bệnh này.
 
Trên thế giới, viêm phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho trẻ em dưới 5 tuổi. Còn ở Hoa Kỳ, đây là nguyên nhân hàng đầu khiến người ta phải vào bệnh viện. Mỗi năm, có hơn một triệu trường hợp phải vào bệnh viện và khoảng 40,000 người chết vì căn bệnh này. Viêm phổi là do tình trạng các túi khí nhỏ trong phổi bị viêm, mức độ trải dài từ nhẹ đến nặng đến mức đe dọa tính mạng. Nếu không được điều trị, viêm phổi có thể dẫn đến những hậu quả chết người, như thiếu oxy và nhiễm trùng máu.
 
Viêm phổi được chẩn đoán như thế nào?
 
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp dưới (lower airways), đặc biệt là các túi khí nhỏ gọi là phế nang (alveoli), đóng vai trò là điểm trao đổi để cung cấp oxy vào máu và loại bỏ carbon dioxide. Có nhiều yếu tố khác nhau có thể gây ra bịnh viêm phổi, bắt đầu ở đường hô hấp trên và sau đó di chuyển vào các phần sâu hơn của phổi.
 
Một số triệu chứng phổ biến của viêm phổi bao gồm ho, khó thở, đau ngực và mệt mỏi toàn thân. Để chẩn đoán viêm phổi, bác sĩ sẽ sử dụng ống nghe kiểm tra nhịp thở của bệnh nhân, và nghe được âm thanh tanh tách đặc trưng, ​​tương tự như âm thanh của giấy bị nhàu. Tianshi David Wu, bác sĩ khoa hô hấp tại Baylor College of Medicine cho biết: “Bấy nhiêu là đủ để chẩn đoán bịnh viêm phổi rồi,” đồng thời nói thêm là nếu bác sĩ vẫn không chắc chắn, họ cũng có thể yêu cầu chụp X-quang phổi để xác nhận chẩn đoán.
 
Bốn loại viêm phổi
 
Viêm phổi có 4 loại chính được phân loại dựa trên nguyên nhân: do nhiễm vi khuẩn (bacterial), do nhiễm vi-rút (viral), do nhiễm nấm (fungal) và do bị nhiễm khuẩn bệnh viện (hospital-acquired).
 
Theo bác sĩ Wu, phần lớn là “không có cách nào để biết liệu ca viêm phổi là do vi khuẩn, vi-rút hay nấm gây ra nếu chỉ khám thôi. Hầu hết các trường hợp bị viêm phổi đều không được chẩn đoán về nguyên nhân gây ra bịnh.” Thay vào đó, các bác sĩ sẽ điều trị dựa trên các triệu chứng của bịnh và tiền sử bệnh của bệnh nhân, sử dụng những thông tin này để đưa ra liệu trình điều trị tốt nhất.
 
Đầu tiên, phổ biến nhất là viêm phổi do vi khuẩn. Bởi vì do vi khuẩn gây ra, cho nên nó có thể dễ dàng điều trị bằng kháng sinh. Sử dụng kháng sinh sẽ giúp giải quyết các triệu chứng, bệnh nhân sẽ bắt đầu cảm thấy khỏe hơn sau vài ngày dùng thuốc. Wu nói thêm: “Điều trị càng sớm càng tốt.” Ngoài ra còn có một loại vắc xin chống lại chủng vi khuẩn gây viêm phổi đáng chú ý nhất; vắc xin này được chuẩn thuận cho một số nhóm nhất định, bao gồm cả bệnh nhân trên 65 tuổi và những người từng mắc một số bệnh lý.
 
Thứ hai là viêm phổi do vi-rút, ít phổ biến hơn. Loại viêm phổi này thường do một loại vi-rút như cúm, SARS-CoV-2 (vi-rút gây ra COVID-19), hoặc RSV (một loại vi-rút đường hô hấp thường gây ra các triệu chứng nhẹ giống như cảm lạnh) gây ra. Viêm phổi do vi-rút thường sẽ bắt đầu ở đường hô hấp trên, sau đó di chuyển xuống phổi.
 
Nhiễm vi-rút cũng có thể khiến chúng ta bị viêm phổi do vi khuẩn, vì nó làm suy yếu hệ thống miễn dịch của chúng ta, khiến ta dễ bị nhiễm khuẩn thứ phát (secondary infection). Mặc dù không thể điều trị vi-rút bằng kháng sinh, nhưng có những loại vắc-xin có thể giúp ngăn ngừa: vắc-xin cúm hàng năm, vắc-xin COVID và vắc-xin RSV mới cho những người đủ điều kiện tiêm phòng.
 
Thứ ba là viêm phổi do nấm, loại này rất hiếm và thường gặp ở những bệnh nhân có bệnh lý từ trước, chẳng hạn như hệ thống miễn dịch bị suy giảm. Lucas Kimmig, bác sĩ khoa hô hấp tại University of Chicago Medicine, cho biết viêm phổi do nấm có khuynh hướng ảnh hưởng đến những người bị rối loạn tự miễn dịch, các bệnh nhân đang hóa trị hoặc các loại bịnh mãn tính khác có thể ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch. Viêm phổi do nấm cần có một chiến lược điều trị khác, và thường có thể chuyển biến nặng hơn do các biến chứng của cả viêm phổi và các bệnh lý khác.
 
Cuối cùng, viêm phổi do bị nhiễm khuẩn bệnh viện được xếp là một loại riêng biệt vì môi trường bệnh viện thường khiến bệnh nhân tiếp xúc với một nhóm vi khuẩn khác nhau, bao gồm cả các chủng có khả năng kháng lại thuốc kháng sinh. Viêm phổi do bị nhiễm khuẩn bệnh viện có thể ảnh hưởng đến cách các bác sĩ điều trị. Bệnh nhân có nguy cơ mắc một số loại vi khuẩn khác nhau và điều này ảnh hưởng đến việc lựa chọn kháng sinh.
 
Tại sao bệnh viêm phổi lại nghiêm trọng?
 
Điều nguy hiểm ở bịnh viêm phổi là nếu không được điều trị, nó có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng và có thể lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể.
 
Jason Turowski, bác sĩ chuyên khoa hô hấp tại Cleveland Clinic, cho biết: “Nếu có vi khuẩn hoặc vi-rút lây nhiễm vào tới trong phổi, sẽ không có cách nào để loại bỏ nó. Nó có thể lây nhiễm tràn lan khắp nơi.”
 
Điều nguy hiểm nhất của bệnh viêm phổi là nó có thể làm cho phổi bị tổn thương, khiến cơ thể không nhận đủ lượng oxy cần thiết. Tổn thương này thường xảy ra do các tế bào viêm tích tụ trong phế nang, ngăn cản đường vận chuyển oxy đi vào và không cho carbon dioxide được giải phóng ra.
 
Một nguy cơ khác là viêm phổi có thể lan sang các bộ phận khác, chẳng hạn như khoảng trống giữa phổi và thành ngực, hoặc vào mạch máu. Khi nhiễm trùng bắt đầu lan sang các bộ phận khác, nó có thể chuyển thành tình trạng sepsis (nhiễm trùng trong máu). Sepsis có thể nhanh chóng trở nặng và thường dẫn đến tử vong.
 
Ai có nguy cơ bị viêm phổi cao nhất?
 
Những người có nguy cơ bị viêm phổi cao nhất bao gồm trẻ em dưới 5 tuổi, người cao niên trên 65 tuổi và những người từng mắc các bịnh như bịnh tim mạch và bịnh phổi, hoặc những người có hệ thống miễn dịch suy yếu do hóa trị hoặc ghép tạng.
 
Các yếu tố khác bao gồm mắc bịnh tiểu đường hoặc hút thuốc, uống rượu bia nhiều.
 
Wu nói: “Hầu hết các dạng viêm phổi đều ở mức độ nhẹ và sẽ tự khỏi. Nhưng nếu nó nghiêm trọng đến mức phải phải vào bệnh viện thì có lẽ còn có những nguyên nhân khác.”
 
Dấu hiệu cảnh báo viêm phổi đang chuyển biến xấu
 
Đối với những bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh viêm phổi và đang hồi phục tại nhà, có một số dấu hiệu cho thấy họ có thể cần thêm sự chăm sóc y tế: dù đã được điều trị, uống thuốc, nhưng bịnh tình vẫn trở nặng, có thể là sốt không giảm, vẫn còn bị đau ngực hoặc khó thở, thở nhanh – những dấu hiệu cho thấy cơ thể không nhận đủ oxy.
 
Điều quan trọng là hãy liên lạc với bác sĩ ngay khi cảm thấy có điều gì đó khác thường. Nếu được báo sớm, bác sĩ có thể hướng dẫn quý vị; và sau đó nếu tình trạng quý vị trở nên tồi tệ hơn, họ có thể giúp chuẩn bị sẵn mọi thứ khi quý vị cần phải vào bệnh viện.
 
Nguồn: “There are actually 4 types of pneumonia. These are the differences” được đăng trên trang Nationalgeographic.com.

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page6789101112Next PageLast Page

Người ta thường nói rằng tất cả chúng ta rồi sẽ trở nên mất trí nhớ - trừ khi chết vì ung thư hoặc bệnh tim mạch. Tất nhiên, có những người chết vì các bệnh khác, tai nạn hoặc tự tử. Nhưng chính chứng mất trí nhớ, ung thư và bệnh tim mạch lại chiếm ưu thế trong danh sách về nguyên nhân tử vong. Tuy nhiên, việc điều trị bệnh tim mạch đã tiến bộ và tỷ lệ sống sót hiện nay cao hơn nhiều. Ung thư đã từ một bản án tử hình trở thành một căn bệnh có thể điều trị được - mặc dù vẫn có những biến thể mà tỷ lệ tử vong gần một trăm phần trăm.

Một nhóm nghiên cứu tại Đại học Lund, Thụy điển đã tìm ra một phương pháp để có thể phát hiện sớm các bệnh nghiêm trọng trong não, chẳng hạn như bệnh Parkinson, bằng cách thử dịch tủy sống sau lưng. Và họ cho biết rằng dấu hiệu ban đầu của bệnh là giảm khứu giác, tin từ Đài truyền hình Thụy điển. Tại Phòng khám Trí nhớ ở thành phố Malmö, Thụy điển, các bác sĩ lấy dịch tủy sống từ những người tình nguyện tham gia nghiên cứu bằng một cây kim vào giữa hai đốt ở cột sống, qua thử nghiệm đó các nhà nghiên cứu biết người đó có khả năng mang chứng bịnh thể Lewy* không? Các chứng bịnh thể Lewy là thuật ngữ chung cho bệnh Parkinson và chứng mất trí nhớ thể Lewy, hay còn gọi là sa sút trí tuệ Lewy.

Theo tờ Smithsonianmag, trong một cuộc phẫu thuật thử nghiệm đột phá, các khoa học gia đã điều trị cho bốn bệnh nhân bị thương nặng ở một mắt bằng cách cấy ghép tế bào gốc từ mắt còn lại. Ula Jurkunas, bác sĩ nhãn khoa tại Massachusetts Eye and Ear và là tác giả đầu tiên của nghiên cứu mới, cho biết: “Báo cáo từng trường hợp cụ thể về bốn bệnh nhân cho thấy một số thông số đã có sự cải thiện, đồng thời cơn đau cũng như các triệu chứng khó chịu đều có giảm bớt.”

Các bác sĩ tại NYU Langone Health trong tuần qua cho biết ca ghép thận heo (đã biến đổi gen) cho một người đàn ông (đã chết não) thành công và thận vẫn tiếp tục hoạt động sau 32 ngày, tờ Washington Post đưa tin. Đây là một bước tiến lớn tới khả năng cấy ghép dị chủng. Theo báo cáo, trong vài phút đầu tiên sau khi được cấy ghép, trái thận không bị cơ thể người nhận đào thải – điều này thường là một vấn đề lớn trong cấy ghép dị chủng (sử dụng cơ quan từ loài khác để cấy ghép). Trái thận đã bắt đầu sản xuất nước tiểu và đảm nhận các chức năng của thận người như đào thải các chất độc.

Nếu thuở nhỏ quý vị từng bị rầy la vì vụ đọc sách, truyện trong bóng tối hoặc nếu có xài mắt kính chặn ánh sáng xanh khi làm việc trên máy tính, thì có thể quý vị chưa hiểu đúng về sức khỏe của mắt. Theo Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bịnh (CDC), ở Hoa Kỳ cứ 10 người trưởng thành thì có khoảng 4 người có nguy cơ cao bị suy giảm thị lực. Bác sĩ Joshua Ehrlich, giảng sư về nhãn khoa và khoa học thị giác tại Trường Michigan cho biết, có nhiều bịnh về mắt có thể điều trị hoặc phòng ngừa được. Và sau đây là một số niềm tin phổ biến của mọi người về thị lực và những nhận xét của các chuyên gia.

Gần đây các tin thời sự nói nhiều về vấn đề sinh sản. Những nước Á châu đang phát triển kinh tế tột bực như Nhật, Đài Loan và Đại Hàn đều gặp phải vấn đề mức sinh sản quá thấp. Phụ nữ các xứ này học càng ngày càng lâu, lập gia đình chậm hoặc từ chối lập gia đình, có con ít hoặc chọn lựa không sinh con cái để tiếp tục sự nghiệp cá nhân, nếp sống tự do không vướng bận con cái, hoặc lo ngại không đủ tiền của để giáo dục nuôi dưỡng một đứa trẻ.

Một nhóm các nhà nghiên cứu vây quanh Keith Thomas, 45 tuổi, và nhìn chằm chằm vào bàn tay phải của ông. “Mở ra nào, mở ra nào, mở ra nào,” họ thúc giục, và reo hò khi những ngón tay của Thomas xòe ra và cuộn lại theo các hình ảnh trên màn hình máy tính. Vào tháng 7 năm 2020, bị tai nạn trong một chuyến đi lặn, Thomas bị liệt từ ngực trở xuống. Nhưng giờ đây, ông đã có thể cử động tay trở lại sau một thử nghiệm lâm sàng thực hiện bởi các nhà nghiên cứu từ Feinstein Institutes for Medical Research của Northwell Health ở New York.

Mùa hè đang vẫy gọi với những chuyến du lịch sôi động, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi số ca nhiễm COVID-19 dần tăng trở lại. Một số tiểu bang ở Hoa Kỳ, số người phải vào bệnh viện do COVID-19 cũng đang tăng, đặc biệt là những người cao niên. Theo Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bịnh (CDC), số người phải vào bệnh viện hàng tuần đã tăng nhẹ kể từ giữa tháng 6, từ khoảng 6,300 ca lên hơn 8,000 ca trong tuần kết thúc vào ngày 22 tháng 7. Kể từ khi kết thúc tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng do COVID-19 vào tháng 5, CDC không còn báo cáo về số ca nhiễm COVID-19 trên toàn quốc. Điều này có nghĩa là các sở y tế của tiểu bang không còn phải báo cáo dữ liệu này cho CDC.

Giác mạc (cornea) là một lớp mô cứng, trong suốt bao phủ phía trước mắt. Nó giúp tập trung ánh sáng vào võng mạc (retina). Nếu giác mạc bị tổn thương do bệnh tật hoặc chấn thương, nó có thể gây ảnh hưởng đến thị lực. Trên toàn thế giới, gần 13 triệu người bị mù do các vấn đề về giác mạc.

Các phòng khám ‘lang băm’ hô hào có bán các liệu pháp tế bào gốc (stem cell therapies) mọc lên nhan nhản khắp mọi nơi. Trên thế giới, có hàng ngàn phòng khám, cơ sở tuyên bố có thể chữa được bách bệnh, từ bệnh tự kỷ cho đến bại não. Những nơi có nhiều ‘phòng khám trị liệu tế bào gốc’ nhất là ở Hoa Kỳ, Mexico, Ấn Độ và Trung Quốc. Rất nhiều người đang đi khắp mọi nơi để tiếp cận những phương pháp điều trị này, dẫn đến một hiện tượng được gọi là du lịch tế bào gốc (stem cell tourism).
First PagePrev Page6789101112Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.