Hôm nay,  

Lần đầu tiên, công nghệ mới giúp người bị liệt có thể cử động và cảm giác trở lại

18/08/202300:00:00(Xem: 7703)

cong nghe moi
Sau 3 năm bị liệt từ ngực trở xuống, giờ đây, Keith Thomas đã có thể cử động tay và cảm nhận được các cảm giác trên da nhờ phương pháp bắc cầu nơ ron thần kinh kép (double neural bypass). (Nguồn: Chụp lại từ YouTube)
 
Một nhóm các nhà nghiên cứu vây quanh Keith Thomas, 45 tuổi, và nhìn chằm chằm vào bàn tay phải của ông. “Mở ra nào, mở ra nào, mở ra nào,” họ thúc giục, và reo hò khi những ngón tay của Thomas xòe ra và cuộn lại theo các hình ảnh trên màn hình máy tính.
 
Vào tháng 7 năm 2020, bị tai nạn trong một chuyến đi lặn, Thomas bị liệt từ ngực trở xuống. Nhưng giờ đây, ông đã có thể cử động tay trở lại sau một thử nghiệm lâm sàng thực hiện bởi các nhà nghiên cứu từ Feinstein Institutes for Medical Research của Northwell Health ở New York.
 
Chad Bouton, kỹ sư về sinh học tại Viện Feinstein và là người dẫn đầu cuộc thử nghiệm, cho biết Thomas là người đầu tiên trên thế giới được phẫu thuật bắc cầu nơ-ron thần kinh kép (double neural bypass). Đây là một công nghệ giúp liên kết não, tủy sống và cơ thể, mang tới hy vọng có thể phục hồi cả hai khả năng di chuyển và xúc giác của bệnh nhân – ngay cả khi đã rời khỏi phòng thí nghiệm.
 
Cho đến nay, có vẻ như liệu pháp có hiệu quả khá tốt. Thomas đã có thể nhấc cánh tay lên và có thể cảm nhận được các cảm giác trên da. Ông thổn thức: “Không từ ngữ nào có thể diễn tả được khi có thể cảm nhận trở lại.”
 
Khi mới đến với phòng thí nghiệm của Bouton vào năm 2021, Thomas không thể nhấc tay ra khỏi khung xe lăn. Trong khoảng một năm, để giúp nhóm nghiên cứu hiểu rõ về tình trạng sau tai nạn của mình, Thomas quan sát các bàn tay di chuyển trên màn hình máy tính và cố gắng lặp lại các chuyển động đó. Hầu hết đều thất bại, bởi cơ thể Thomas không thể thực hiện theo mệnh lệnh của tâm trí.
 
Vào tháng 3 năm 2023, sau cuộc phẫu thuật dài 15 tiếng, tình hình đã thay đổi. Bác sĩ giải phẫu thần kinh Ashesh Mehta đã đặt 5 tấm điện cực tí hon vào các vùng não chuyên kiểm soát chuyển động và cảm giác ở bàn tay phải của Thomas. Để xác nhận mình đã tìm đúng chỗ, bác sĩ Mehta đánh thức Thomas trong khi phẫu thuật và kích thích những vùng não đó. Ngay lập tức, Thomas cho biết có thể cảm nhận được một số ngón tay của mình lần đầu tiên sau gần ba năm.
 
Bây giờ, khi Thomas nghĩ về việc di chuyển, thí dụ như tưởng tượng mình đang bóp một cái chai, các tấm điện cực sẽ truyền tín hiệu trong não tới một bộ khuếch đại) trên hộp sọ. Bộ khuếch đại này sẽ truyền tín hiệu thông qua cáp HDMI tới một máy tính gần đó. Máy tính giải mã các thông điệp và gửi tín hiệu đến các điện cực đặt trên da của Thomas. Các điện cực sẽ kích thích các cơ cần thiết để thực hiện chuyển động theo tâm trí của ông. Hầu như toàn bộ sự việc diễn ra trong thời gian thực, nhưng Thomas cũng phải nỗ lực để tưởng tượng và thực hiện các chuyển động.
 
Cùng với các chuyển động, Thomas cũng dần lấy lại cảm giác. Khi chạm vào một đồ vật hoặc người, các cảm biến trên da sẽ gửi tín hiệu đến máy tính, sau đó máy tính sẽ giao tiếp với các tấm điện cực trong não của ông. Thomas hiện đã có thể cảm thấy khi chạm hoặc nắm tay người khác, hoặc một chiếc lông vũ vuốt qua các cảm biến trên đầu ngón tay của ông.
 
Theo Bouton, thử nghiệm mới với Thomas (kết quả chưa được công bố trên các tạp chí khoa học) “kết hợp tất cả các yếu tố (bao gồm não, cơ thể và cột sống) cùng chuyển động và xúc giác.” Bouton cho biết thêm, Thomas cũng đang học lại cách di chuyển và cảm nhận, một cách chậm rãi nhưng chắc chắn, ngay cả khi không kết nối với hệ thống máy tính trong phòng thí nghiệm.
 
Đó là nhờ vào sự kết nối bổ sung giữa não và tủy sống, ngoài cầu nối giữa não và cơ thể. Mỗi lần Thomas thực hiện một chuyển động khi được liên kết với máy tính, hệ thống sẽ kích thích phần tủy sống nằm ngay bên dưới phần bị thương. Về cơ bản, liên lạc giữa não và tủy sống sẽ được tái thiết lập, giúp cơ thể tập tự di chuyển và cảm nhận trở lại. Bouton nói: “Chúng tôi tin rằng sự kích thích điện từ đó đang đánh thức các mạch đã bị hư hỏng và không hoạt động trong ba năm.”
 
Chỉ vài tháng sau ca phẫu thuật, Thomas đã có thể cử động cánh tay của mình khi không kết nối với máy tính, và cũng có thể mô tả chỗ nào trên cánh tay đang được chạm vào, ngay cả khi nhắm mắt. Nhóm nghiên cứu cũng đã quan sát thấy những chuyển động nhỏ, tự nhiên trong ngón tay của ông. Đây là một dấu hiệu tốt.
 
Thomas đang rất phấn chấn và sẽ tiếp tục kiên trì tham gia nghiên cứu.
 
Công nghệ bắc cầu nơ ron thần kinh kép có thể là một phương pháp điều trị rộng rãi trong tương lai. Với hy vọng mang lại lợi ích cho nhiều người hơn, Bouton cũng đang nghiên cứu một hệ thống riêng biệt, nhằm kích thích các chuyển động thông qua các điện cực đặt trên da mà không cần phẫu thuật. Phương pháp này có thể phù hợp cho những người bị liệt nhẹ hơn, chẳng hạn như những người bị đột quỵ hoặc những người không muốn làm phẫu thuật não.
 
Nguồn: “For the First Time, New Tech Enables Paralyzed Man To Move and Feel Again” của Jamie Ducharme, được đăng trên trang Time.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm ngoái, các bác sĩ tại một bệnh viện ở Canberra đã sốc tới lặng người khi gắp một con giun sống ra khỏi não một phụ nữ. Trước đó, nữ bệnh nhân này phải vào bệnh viện với các triệu chứng như bị đau dạ dày, ho khan, đổ mồ hôi đêm trong hàng tháng trời, sau đó thì bà bị trầm cảm và hay quên. Bệnh nhân đã được chỉ định đi scan não.
Người ta thường nói rằng tất cả chúng ta rồi sẽ trở nên mất trí nhớ - trừ khi chết vì ung thư hoặc bệnh tim mạch. Tất nhiên, có những người chết vì các bệnh khác, tai nạn hoặc tự tử. Nhưng chính chứng mất trí nhớ, ung thư và bệnh tim mạch lại chiếm ưu thế trong danh sách về nguyên nhân tử vong. Tuy nhiên, việc điều trị bệnh tim mạch đã tiến bộ và tỷ lệ sống sót hiện nay cao hơn nhiều. Ung thư đã từ một bản án tử hình trở thành một căn bệnh có thể điều trị được - mặc dù vẫn có những biến thể mà tỷ lệ tử vong gần một trăm phần trăm.
Một nhóm nghiên cứu tại Đại học Lund, Thụy điển đã tìm ra một phương pháp để có thể phát hiện sớm các bệnh nghiêm trọng trong não, chẳng hạn như bệnh Parkinson, bằng cách thử dịch tủy sống sau lưng. Và họ cho biết rằng dấu hiệu ban đầu của bệnh là giảm khứu giác, tin từ Đài truyền hình Thụy điển. Tại Phòng khám Trí nhớ ở thành phố Malmö, Thụy điển, các bác sĩ lấy dịch tủy sống từ những người tình nguyện tham gia nghiên cứu bằng một cây kim vào giữa hai đốt ở cột sống, qua thử nghiệm đó các nhà nghiên cứu biết người đó có khả năng mang chứng bịnh thể Lewy* không? Các chứng bịnh thể Lewy là thuật ngữ chung cho bệnh Parkinson và chứng mất trí nhớ thể Lewy, hay còn gọi là sa sút trí tuệ Lewy.
Theo tờ Smithsonianmag, trong một cuộc phẫu thuật thử nghiệm đột phá, các khoa học gia đã điều trị cho bốn bệnh nhân bị thương nặng ở một mắt bằng cách cấy ghép tế bào gốc từ mắt còn lại. Ula Jurkunas, bác sĩ nhãn khoa tại Massachusetts Eye and Ear và là tác giả đầu tiên của nghiên cứu mới, cho biết: “Báo cáo từng trường hợp cụ thể về bốn bệnh nhân cho thấy một số thông số đã có sự cải thiện, đồng thời cơn đau cũng như các triệu chứng khó chịu đều có giảm bớt.”
Các bác sĩ tại NYU Langone Health trong tuần qua cho biết ca ghép thận heo (đã biến đổi gen) cho một người đàn ông (đã chết não) thành công và thận vẫn tiếp tục hoạt động sau 32 ngày, tờ Washington Post đưa tin. Đây là một bước tiến lớn tới khả năng cấy ghép dị chủng. Theo báo cáo, trong vài phút đầu tiên sau khi được cấy ghép, trái thận không bị cơ thể người nhận đào thải – điều này thường là một vấn đề lớn trong cấy ghép dị chủng (sử dụng cơ quan từ loài khác để cấy ghép). Trái thận đã bắt đầu sản xuất nước tiểu và đảm nhận các chức năng của thận người như đào thải các chất độc.
Nếu thuở nhỏ quý vị từng bị rầy la vì vụ đọc sách, truyện trong bóng tối hoặc nếu có xài mắt kính chặn ánh sáng xanh khi làm việc trên máy tính, thì có thể quý vị chưa hiểu đúng về sức khỏe của mắt. Theo Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bịnh (CDC), ở Hoa Kỳ cứ 10 người trưởng thành thì có khoảng 4 người có nguy cơ cao bị suy giảm thị lực. Bác sĩ Joshua Ehrlich, giảng sư về nhãn khoa và khoa học thị giác tại Trường Michigan cho biết, có nhiều bịnh về mắt có thể điều trị hoặc phòng ngừa được. Và sau đây là một số niềm tin phổ biến của mọi người về thị lực và những nhận xét của các chuyên gia.
Gần đây các tin thời sự nói nhiều về vấn đề sinh sản. Những nước Á châu đang phát triển kinh tế tột bực như Nhật, Đài Loan và Đại Hàn đều gặp phải vấn đề mức sinh sản quá thấp. Phụ nữ các xứ này học càng ngày càng lâu, lập gia đình chậm hoặc từ chối lập gia đình, có con ít hoặc chọn lựa không sinh con cái để tiếp tục sự nghiệp cá nhân, nếp sống tự do không vướng bận con cái, hoặc lo ngại không đủ tiền của để giáo dục nuôi dưỡng một đứa trẻ.
Mùa hè đang vẫy gọi với những chuyến du lịch sôi động, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi số ca nhiễm COVID-19 dần tăng trở lại. Một số tiểu bang ở Hoa Kỳ, số người phải vào bệnh viện do COVID-19 cũng đang tăng, đặc biệt là những người cao niên. Theo Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bịnh (CDC), số người phải vào bệnh viện hàng tuần đã tăng nhẹ kể từ giữa tháng 6, từ khoảng 6,300 ca lên hơn 8,000 ca trong tuần kết thúc vào ngày 22 tháng 7. Kể từ khi kết thúc tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng do COVID-19 vào tháng 5, CDC không còn báo cáo về số ca nhiễm COVID-19 trên toàn quốc. Điều này có nghĩa là các sở y tế của tiểu bang không còn phải báo cáo dữ liệu này cho CDC.
Giác mạc (cornea) là một lớp mô cứng, trong suốt bao phủ phía trước mắt. Nó giúp tập trung ánh sáng vào võng mạc (retina). Nếu giác mạc bị tổn thương do bệnh tật hoặc chấn thương, nó có thể gây ảnh hưởng đến thị lực. Trên toàn thế giới, gần 13 triệu người bị mù do các vấn đề về giác mạc.
Các phòng khám ‘lang băm’ hô hào có bán các liệu pháp tế bào gốc (stem cell therapies) mọc lên nhan nhản khắp mọi nơi. Trên thế giới, có hàng ngàn phòng khám, cơ sở tuyên bố có thể chữa được bách bệnh, từ bệnh tự kỷ cho đến bại não. Những nơi có nhiều ‘phòng khám trị liệu tế bào gốc’ nhất là ở Hoa Kỳ, Mexico, Ấn Độ và Trung Quốc. Rất nhiều người đang đi khắp mọi nơi để tiếp cận những phương pháp điều trị này, dẫn đến một hiện tượng được gọi là du lịch tế bào gốc (stem cell tourism).


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.