Hôm nay,  

Những thói quen tốt và xấu đối với thị lực

25/08/202300:00:00(Xem: 1995)

thi luc
Cà rốt có giúp sáng mắt không? Ánh sáng xanh có hại cho mắt không? Các chuyên gia sẽ giải thích về một số niềm tin phổ biến đối với thị lực. (Nguồn: pixabay.com)
 
Nếu thuở nhỏ quý vị từng bị rầy la vì vụ đọc sách, truyện trong bóng tối hoặc nếu có xài mắt kính chặn ánh sáng xanh khi làm việc trên máy tính, thì có thể quý vị chưa hiểu đúng về sức khỏe của mắt.
 
Theo Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bịnh (CDC), ở Hoa Kỳ cứ 10 người trưởng thành thì có khoảng 4 người có nguy cơ cao bị suy giảm thị lực. Bác sĩ Joshua Ehrlich, giảng sư về nhãn khoa và khoa học thị giác tại Trường Michigan cho biết, có nhiều bịnh về mắt có thể điều trị hoặc phòng ngừa được.
 
Và sau đây là một số niềm tin phổ biến của mọi người về thị lực và những nhận xét của các chuyên gia.
 
Đọc sách hoặc xem thiết bị điện tử ở cự li gần có hại cho mắt.
 
Đúng. Bác sĩ Xiaoying Zhu, giảng sư về nhãn khoa và là nhà nghiên cứu về cận thị hàng đầu tại SUNY College of Optometry ở Thành phố New York, cho biết mắt của chúng ta không sinh ra để tập trung nhìn vào các vật ở cự li gần trong thời gian dài. Và nếu chúng ta cứ xem hoặc nhìn gần sát, đặc biệt là từ khi còn nhỏ, trục nhãn cầu sẽ bị giãn ra, dần dà có thể gây ra tật cận thị (nearsightedness hay myopia).
 
Để giúp giảm căng thẳng cho mắt, Bác sĩ Zhu khuyên mọi người nên tuân theo quy tắc 20-20-20: Cứ sau mỗi 20 phút tập trung nhìn gần, hãy nhìn vào một vật cách xa ít nhất 20 feet trong ít nhất 20 giây.
 
Đọc, xem trong bóng tối có thể làm giảm thị lực.
 
Sai. Nhưng nếu ánh sáng quá yếu khiến quý vị phải để sách hoặc thiết bị gần sát mặt, nó có thể làm tăng các rủi ro và gây mỏi mắt, quý vị có thể thấy đau nhức quanh mắt và thái dương, nhức đầu và khó tập trung. Nhưng đây thường là những triệu chứng tạm thời, bác sĩ Zhu nói.
 
Dành nhiều thời gian ngoài trời sẽ giúp cải thiện thị lực.
 
Đúng. Maria Liu, giảng sư về nhãn khoa tại University of California, Berkeley, cho biết một số nghiên cứu (chủ yếu tập trung vào trẻ em) cho thấy dành thời gian cho các hoạt động ngoài trời có thể làm giảm nguy cơ phát triển tật cận thị. Các chuyên gia cũng chưa hiểu lý do tại sao lại như vậy, nhưng một số nghiên cứu cho thấy rằng ánh sáng mặt trời có thể khuyến khích võng mạc sản xuất dopamine, giúp trục nhãn cầu hạn chế bị giãn (dù những thí nghiệm này chủ yếu được tiến hành với động vật).
 
Tiếp xúc với các tia cực tím nhiều có thể gây hại cho mắt.
 
Đúng. Có một lý do mà các chuyên gia khuyên không nên nhìn chằm chằm vào Mặt trời. Bác sĩ Ehrlich cho biết tiếp xúc quá nhiều với các tia cực tím UVA và UVB có thể “gây ra những tổn thương không thể phục hồi” cho võng mạc. Nó cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thể. Tiếp xúc quá nhiều với các tia UV cũng có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư mắt – dù nguy cơ bị bịnh này không cao lắm. Đeo kính râm, kính cận hoặc kính áp tròng chặn các tia UV có thể bảo vệ mắt.
 
Tạm ngừng mang kính thì thị lực sẽ không bị kém thêm.
 
Sai. Một số bệnh nhân cần mang kính nói với Safal Khanal, giảng sư về nhãn khoa và khoa học thị giác tại University of Alabama ở Birmingham, rằng họ không thường xuyên mang kính vì nghĩ rằng nó sẽ khiến tình trạng của mình trở nên tồi tệ hơn. Ông đáp rằng: “Không đúng như vậy đâu,” nếu cần phải mang kính, thì cứ nên mang thôi.
 
Một chút ánh sáng xanh từ màn hình cũng có hại cho mắt.
 
Sai. Bác sĩ Ehrlich cho biết: dù một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng việc tiếp xúc với ánh sáng xanh có thể làm hư hỏng võng mạc và gây ra các vấn đề về thị lực theo thời gian, nhưng không có bằng chứng chắc chắn nào xác nhận rằng điều này xảy ra với các mức tiếp xúc điển hình ở người. Ông nói thêm, cũng không có bằng chứng nào cho thấy việc mang các loại kính chặn ánh sáng xanh sẽ cải thiện sức khỏe của mắt.
 
Nhưng tiếp xúc với màn hình quá nhiều có thể gây hại cho thị lực theo những cách khác, trong đó có việc gây khô mắt. Bác sĩ Zhu giải thích: “Khi mải nhìn chằm chằm vào màn hình, chúng ta sẽ không chớp mắt thường xuyên như mọi khi,” và điều đó có thể khiến cho mắt bị mỏi và mờ tạm thời.
 
Hút thuốc có hại cho thị lực.
 
Đúng. Một nghiên cứu năm 2011của CDC cho thấy thói quen hút thuốc có liên quan đến các bệnh về mắt do tuổi tác, bao gồm đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng ở người cao niên, một căn bệnh mà một phần võng mạc bị phá vỡ và làm cho thị lực bị kém đi. Theo bác sĩ Khanal, các hóa chất độc hại trong thuốc lá sẽ xâm nhập vào máu và làm hư hỏng các mô nhạy cảm trong mắt bao gồm võng mạc, thủy tinh thể và điểm vàng.
 
Ăn cà rốt có lợi cho mắt.
 
Đúng. Dù chế độ dinh dưỡng với nhiều cà rốt không chắc chắn sẽ giúp cho quý vị có thị lực hoàn hảo, nhưng một số bằng chứng cho thấy các chất dinh dưỡng trong cà rốt rất tốt cho sức khỏe của mắt. Thí dụ, một thử nghiệm lâm sàng đã phát hiện ra rằng các chất có trong cà rốt, bao gồm các chất chống oxy hóa như beta-carotene và vitamin C và E, có thể làm chậm quá trình thoái hóa điểm vàng do tuổi tác.
 
Theo bác sĩ Ehrlich, việc tuân theo chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa không nhất thiết ngăn ngừa 100% các bịnh về mắt, nhưng nó có thể hữu ích “đặc biệt đối với những người bị thoái hóa điểm vàng giai đoạn đầu.”
 
Thị lực kém đi là một phần không thể tránh khỏi của quá trình lão hóa.
 
Sai. Bác sĩ Ehrlich cho biết hầu hết các nguyên nhân làm giảm thị lực ở tuổi trưởng thành – bao gồm thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp – đều có thể phòng ngừa hoặc điều trị nếu được phát hiện sớm. Nếu cảm thấy tầm nhìn bắt đầu suy giảm, đừng nghĩ đó là “chỉ là lão hóa thôi,” mà hãy tìm đến một bác sĩ hoặc chuyên gia về nhãn khoa để có cơ hội tốt nhất ngăn chặn những tình trạng này.
 
Nguyên Hòa biên dịch
 
Nguồn: “The Best and Worst Habits for Eyesight” của Hannah Seo, được đăng trên trang NYTimes.
 

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối

Mua thuốc bậy bạ không nguồn gốc là một trò xui rủi. Từ Xanax đến cocaine, thuốc hoặc thuốc giả được mua ở những nơi không phải cơ sở y tế có thể chứa liều lượng fentanyl nguy hiểm cho tính mạng. Các bác sĩ đã chứng kiến sự gia tăng sử dụng fentanyl không cố ý từ những người mua các loại thuốc theo toa thuộc nhóm opioid và các loại thuốc khác có chứa hoặc pha, trộn fentanyl. Người ta nhận thấy Fentanyl đã được đưa vào nguồn cung cấp thuốc heroin ở Massachusetts. Vào năm 2016, Giáo sư Kavita Babu và các đồng nghiệp phát hiện ra rằng những bệnh nhân đến khoa cấp cứu với báo cáo sử dụng quá liều heroin thường có fentanyl trong kết quả xét nghiệm mẫu thuốc của họ.

Hàng năm, trên khắp thế giới sẽ có hàng triệu người quyết tâm không động tới các loại đồ uống có cồn trong một tháng – truyền thống này bắt đầu từ Tháng Giêng Khô Ráo (Dry January) và sau này mở rộng thành nhiều nỗ lực tương tự, chẳng hạn như Tháng Mười Tỉnh Táo (Sober October). Cho dù đó là cả một chiến dịch đông đảo người tham gia, hay chỉ đơn giản là nỗ lực của một cá nhân để bớt ‘say xỉn’ lại, số lượng người tham gia ‘tháng kiêng rượu’ có vẻ như ngày càng nhiều.

Thường thì ai cũng sẽ nghĩ rằng tế bào sống tốt hơn tế bào chết. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng: các tế bào thường hy sinh bản thân để giữ cho chúng ta khỏe mạnh. Chúng là những ‘anh hùng thầm lặng’ chẳng màng sinh-tử để bảo vệ chúng ta. Mặc dù cái chết có vẻ thụ động – là một kết thúc đáng tiếc xảy ra theo kiểu “muốn tránh cũng không được” – nhưng cái chết của các tế bào thường có chủ đích và mang tính chiến lược. Tại sao tế bào chết và chết như thế nào là chuyện khá phức tạp và có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tổng thể của chúng ta.

Một người đàn ông 29 tuổi mắc HIV/AIDS giai đoạn cuối, đã qua đời 18 ngày sau khi được chẩn đoán mắc bệnh đậu khỉ. Trường hợp này nhấn mạnh tính dễ bị tổn thương của hệ thống miễn dịch bị suy giảm trước mối đe dọa mới nổi này, nhắc nhở về nguy cơ gia tăng đậu khỉ đối với một số nhóm dân cư. Riêng tại TPHCM, từ đầu năm đến nay, 20 ca mắc bệnh đậu khỉ được ghi nhận, trong đó có 18 bệnh nhân dương tính với HIV.

Trong những tuần gần đây, tin tức về việc vận động viên thể dục dụng cụ Mary Lou Retton phải vào bệnh viện vì một loại viêm phổi (pneumonia) hiếm gặp đã khiến nhiều người quan tâm và tò mò về căn bệnh này.

Vào mùa cảm cúm, nhiều người sẽ ‘khư khư’ một vũ khí phòng thủ quen thuộc: Vitamin C – dạng viên, dạng bột và tất cả các dạng phổ biến khác. Chất dinh dưỡng này là một trong nhiều loại supplements, từ vitamin A đến kẽm, thường được sử dụng bởi những người muốn tăng cường hệ thống miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Nhưng vitamin C cũng có thể là một trong những chất dinh dưỡng bị lạm dụng nhiều nhất.

Cách đây không lâu, ngôi sao nhạc pop 29 tuổi Justin Bieber đã phải hủy chuyến lưu diễn quốc tế sau khi một phần khuôn mặt của anh bị liệt do biến chứng của bệnh giời leo (shingles), bệnh lo một loại siêu vi gây ra và được cho là chỉ ảnh hưởng đến người cao niên. Tuy nhiên, thực tế là bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh giời leo và có một số bằng chứng cho thấy số trường hợp mắc bệnh ngày càng gia tăng ở người dưới 50 tuổi.

Tập đoàn Nhân sâm Hàn Quốc tại Hoa Kì (KGCUS), nơi sản xuất thương hiệu nhân sâm số một thế giới CheongKwanJang, tự hào giới thiệu thức uống thảo dược có ga HSW kết hợp hồng sâm 6 năm tuổi, tới các khách hàng quan tâm đến sức khỏe tại WaBa Grill, một trong những chuỗi nhà hàng hàng đầu chuyên phục vụ món cơm lành mạnh

Thỉnh thoảng chúng ta mới thấy một thứ thuốc mới làm chấn động không những giới y tế mà còn làm chấn động thị trường kinh tế thế giới. Thí dụ trước đây là thuốc phục vụ trong những nhu cầu căn bản và mạnh mẻ nhất của con người, Viagra, thuốc giúp chữa chứng rối loạn cương cứng (ED) của nam giới, do Pfizer phát triển, đã có tác động kinh tế đáng kể đến ngành dược phẩm kể từ khi được FDA phê duyệt vào năm 1998. Viagra là loại thuốc mang lại lợi nhuận cao cho Pfizer, doanh thu toàn cầu khoảng 1,6 tỷ USD trong năm 2016 mặc dù đã có thuốc generic rẻ tiền hơn nhiều.

Ung thư khởi phát khi các tế bào tích tụ những tổn hại đủ để thay đổi hành vi bình thường của chúng. Khả năng tích tụ tổn hại tăng theo độ tuổi vì các biện pháp bảo vệ trong mã di truyền, nhằm đảm bảo các tế bào hoạt động vì lợi ích tối ưu của cơ thể, sẽ suy yếu theo thời gian. Vậy thì tại sao những đứa trẻ chưa có đủ thời gian để các tế bào tích tụ tổn hại lại có thể mắc bệnh ung thư? Nếu nhìn qua lăng kính tiến hóa, ung thư phát triển từ sự ‘bất hợp tác’ của tế bào, vốn ban đầu các tế bào sẽ cùng kết hợp với nhau và hoạt động như một cơ quan. Ở trẻ em, các tế bào vẫn đang học cách hợp tác. Ung thư ở trẻ em khởi phát khi xuất hiện các tế bào ‘nổi loạn’ không chịu hợp tác và cứ phát triển bất chấp, gây tổn hại cho cơ thể.
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.