Hôm nay,  

Những thói quen tốt và xấu đối với thị lực

25/08/202300:00:00(Xem: 1994)

thi luc
Cà rốt có giúp sáng mắt không? Ánh sáng xanh có hại cho mắt không? Các chuyên gia sẽ giải thích về một số niềm tin phổ biến đối với thị lực. (Nguồn: pixabay.com)
 
Nếu thuở nhỏ quý vị từng bị rầy la vì vụ đọc sách, truyện trong bóng tối hoặc nếu có xài mắt kính chặn ánh sáng xanh khi làm việc trên máy tính, thì có thể quý vị chưa hiểu đúng về sức khỏe của mắt.
 
Theo Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bịnh (CDC), ở Hoa Kỳ cứ 10 người trưởng thành thì có khoảng 4 người có nguy cơ cao bị suy giảm thị lực. Bác sĩ Joshua Ehrlich, giảng sư về nhãn khoa và khoa học thị giác tại Trường Michigan cho biết, có nhiều bịnh về mắt có thể điều trị hoặc phòng ngừa được.
 
Và sau đây là một số niềm tin phổ biến của mọi người về thị lực và những nhận xét của các chuyên gia.
 
Đọc sách hoặc xem thiết bị điện tử ở cự li gần có hại cho mắt.
 
Đúng. Bác sĩ Xiaoying Zhu, giảng sư về nhãn khoa và là nhà nghiên cứu về cận thị hàng đầu tại SUNY College of Optometry ở Thành phố New York, cho biết mắt của chúng ta không sinh ra để tập trung nhìn vào các vật ở cự li gần trong thời gian dài. Và nếu chúng ta cứ xem hoặc nhìn gần sát, đặc biệt là từ khi còn nhỏ, trục nhãn cầu sẽ bị giãn ra, dần dà có thể gây ra tật cận thị (nearsightedness hay myopia).
 
Để giúp giảm căng thẳng cho mắt, Bác sĩ Zhu khuyên mọi người nên tuân theo quy tắc 20-20-20: Cứ sau mỗi 20 phút tập trung nhìn gần, hãy nhìn vào một vật cách xa ít nhất 20 feet trong ít nhất 20 giây.
 
Đọc, xem trong bóng tối có thể làm giảm thị lực.
 
Sai. Nhưng nếu ánh sáng quá yếu khiến quý vị phải để sách hoặc thiết bị gần sát mặt, nó có thể làm tăng các rủi ro và gây mỏi mắt, quý vị có thể thấy đau nhức quanh mắt và thái dương, nhức đầu và khó tập trung. Nhưng đây thường là những triệu chứng tạm thời, bác sĩ Zhu nói.
 
Dành nhiều thời gian ngoài trời sẽ giúp cải thiện thị lực.
 
Đúng. Maria Liu, giảng sư về nhãn khoa tại University of California, Berkeley, cho biết một số nghiên cứu (chủ yếu tập trung vào trẻ em) cho thấy dành thời gian cho các hoạt động ngoài trời có thể làm giảm nguy cơ phát triển tật cận thị. Các chuyên gia cũng chưa hiểu lý do tại sao lại như vậy, nhưng một số nghiên cứu cho thấy rằng ánh sáng mặt trời có thể khuyến khích võng mạc sản xuất dopamine, giúp trục nhãn cầu hạn chế bị giãn (dù những thí nghiệm này chủ yếu được tiến hành với động vật).
 
Tiếp xúc với các tia cực tím nhiều có thể gây hại cho mắt.
 
Đúng. Có một lý do mà các chuyên gia khuyên không nên nhìn chằm chằm vào Mặt trời. Bác sĩ Ehrlich cho biết tiếp xúc quá nhiều với các tia cực tím UVA và UVB có thể “gây ra những tổn thương không thể phục hồi” cho võng mạc. Nó cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thể. Tiếp xúc quá nhiều với các tia UV cũng có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư mắt – dù nguy cơ bị bịnh này không cao lắm. Đeo kính râm, kính cận hoặc kính áp tròng chặn các tia UV có thể bảo vệ mắt.
 
Tạm ngừng mang kính thì thị lực sẽ không bị kém thêm.
 
Sai. Một số bệnh nhân cần mang kính nói với Safal Khanal, giảng sư về nhãn khoa và khoa học thị giác tại University of Alabama ở Birmingham, rằng họ không thường xuyên mang kính vì nghĩ rằng nó sẽ khiến tình trạng của mình trở nên tồi tệ hơn. Ông đáp rằng: “Không đúng như vậy đâu,” nếu cần phải mang kính, thì cứ nên mang thôi.
 
Một chút ánh sáng xanh từ màn hình cũng có hại cho mắt.
 
Sai. Bác sĩ Ehrlich cho biết: dù một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng việc tiếp xúc với ánh sáng xanh có thể làm hư hỏng võng mạc và gây ra các vấn đề về thị lực theo thời gian, nhưng không có bằng chứng chắc chắn nào xác nhận rằng điều này xảy ra với các mức tiếp xúc điển hình ở người. Ông nói thêm, cũng không có bằng chứng nào cho thấy việc mang các loại kính chặn ánh sáng xanh sẽ cải thiện sức khỏe của mắt.
 
Nhưng tiếp xúc với màn hình quá nhiều có thể gây hại cho thị lực theo những cách khác, trong đó có việc gây khô mắt. Bác sĩ Zhu giải thích: “Khi mải nhìn chằm chằm vào màn hình, chúng ta sẽ không chớp mắt thường xuyên như mọi khi,” và điều đó có thể khiến cho mắt bị mỏi và mờ tạm thời.
 
Hút thuốc có hại cho thị lực.
 
Đúng. Một nghiên cứu năm 2011của CDC cho thấy thói quen hút thuốc có liên quan đến các bệnh về mắt do tuổi tác, bao gồm đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng ở người cao niên, một căn bệnh mà một phần võng mạc bị phá vỡ và làm cho thị lực bị kém đi. Theo bác sĩ Khanal, các hóa chất độc hại trong thuốc lá sẽ xâm nhập vào máu và làm hư hỏng các mô nhạy cảm trong mắt bao gồm võng mạc, thủy tinh thể và điểm vàng.
 
Ăn cà rốt có lợi cho mắt.
 
Đúng. Dù chế độ dinh dưỡng với nhiều cà rốt không chắc chắn sẽ giúp cho quý vị có thị lực hoàn hảo, nhưng một số bằng chứng cho thấy các chất dinh dưỡng trong cà rốt rất tốt cho sức khỏe của mắt. Thí dụ, một thử nghiệm lâm sàng đã phát hiện ra rằng các chất có trong cà rốt, bao gồm các chất chống oxy hóa như beta-carotene và vitamin C và E, có thể làm chậm quá trình thoái hóa điểm vàng do tuổi tác.
 
Theo bác sĩ Ehrlich, việc tuân theo chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa không nhất thiết ngăn ngừa 100% các bịnh về mắt, nhưng nó có thể hữu ích “đặc biệt đối với những người bị thoái hóa điểm vàng giai đoạn đầu.”
 
Thị lực kém đi là một phần không thể tránh khỏi của quá trình lão hóa.
 
Sai. Bác sĩ Ehrlich cho biết hầu hết các nguyên nhân làm giảm thị lực ở tuổi trưởng thành – bao gồm thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp – đều có thể phòng ngừa hoặc điều trị nếu được phát hiện sớm. Nếu cảm thấy tầm nhìn bắt đầu suy giảm, đừng nghĩ đó là “chỉ là lão hóa thôi,” mà hãy tìm đến một bác sĩ hoặc chuyên gia về nhãn khoa để có cơ hội tốt nhất ngăn chặn những tình trạng này.
 
Nguyên Hòa biên dịch
 
Nguồn: “The Best and Worst Habits for Eyesight” của Hannah Seo, được đăng trên trang NYTimes.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Bộ não con người có thể thay đổi – nhưng thường với nỗ lực rất lớn và diễn ra từ từ, chẳng hạn như khi chúng ta học một môn thể thao hoặc ngoại ngữ mới, hoặc hồi phục sau cơn đột quỵ. Học các kỹ năng mới có tương quan với những thay đổi trong não; điều này đã được nghiên cứu khoa học thần kinh với động vật và quét não chức năng ở người chứng minh. Có lẽ, nếu quý vị thành thạo Giải tích 1 (Calculus 1), thì trong não quý vị sẽ có điều gì đó khác một chút. Các tế bào thần kinh vận động trong não mở rộng và co lại tùy thuộc vào tần suất chúng được vận động – một sự phản ánh của tế bào thần kinh về việc “xài hoặc mất” (use it or lose it).
Chẳng có ai vừa ra khỏi bụng mẹ là đã biết trượt ván, lướt sóng hay thậm chí là đứng kiễng chân. Không giống như các loài động vật hữu nhũ khác, con người không có khả năng giữ thăng bằng khi mới sinh – không có em bé sơ sinh nào vừa đẻ ra là đã biết đi hoặc đứng. Trước khi có được những khả năng đó, trẻ sơ sinh sẽ phát triển thị giác, thính giác, cơ, xương và não. Quá trình này mất nhiều tháng và thậm chí là nhiều năm đối với một số hoạt động.
Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska đã quyết định trao giải thưởng Nobel về sinh lý học hoặc y học năm 2023 cho hai khoa học gia người Mỹ Katalin Karikó (gốc Hungary) và Drew Weissman hôm nay ngày 2 tháng 10, 2023, vì những khám phá của họ liên quan đến việc biến đổi base của các nucleoside (nucleoside base modifications) cho phép phát triển vắc xin mRNA hiệu quả chống lại COVID-19
Một nhóm các nhà nghiên cứu đã phát triển một phương pháp mới để nghiên cứu cách các gen có thể gây ra bệnh tự kỷ và các bệnh rối loạn về phát triển não bộ (neurodevelopmental disorders) khác: phát triển các cấu trúc nhỏ tương tự như bộ não trong phòng thí nghiệm và điều chỉnh DNA của chúng.
Trung tâm kiểm soát bệnh Hoa Kỳ CDC vừa đưa ra các khuyến nghị về thuốc chủng ngừa Covid cho mùa thu này sau khi thuốc được Cơ quan Quản trị Thực phẩm và Thuốc (FDA) của Hoa Kỳ chuẩn thuận hôm thứ hai, ngày 12 tháng 9, 2023. Sau đại dịch Covid mấy năm vừa qua, kiến thức của quần chúng về các bệnh nhiễm, các thuốc chủng ngừa (vắc xin) đã tăng lên nhiều, cũng như óc phê phán và sự nghi ngờ đối với các biện pháp y tế hay phòng ngừa do chính quyền hay các cơ quan như CDC đề xướng, lắm khi gắn liền với lập trường chính trị của mỗi người, có khi tuỳ theo tiểu bang. Bài sau đây chỉ có tính cách thông tin, dựa trên những nguồn tin tức mà người viết nghĩ là đáng tin cậy. Độc giả cần tham khảo với người săn sóc y tế cho mình để đi tới quyết định có nên dùng vắc xin nào hay không. Sau đây là những điểm chính của các thông báo của CDC cho báo chí, kèm theo chú thích để bàn thêm
Vitamin D là chất dinh dưỡng quan trọng và cần thiết cho sức khỏe. Nó giúp xây dựng và duy trì xương chắc khỏe, đồng thời hỗ trợ chức năng cơ bắp và miễn dịch. Nhưng hầu hết mọi người trên thế giới đều bị thiếu vitamin D, khiến cho nó trở thành loại supplement phổ biến nhất trên thị trường
Lập một kế hoạch điều trị trầm cảm có thể là một thách thức khó khăn. Điều này đặc biệt đúng đối với những bệnh nhân không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường và đang trải qua các liệu pháp thử nghiệm như kích thích các nhân sâu trong não (Deep Brain Stimulation – DBS). Đối với hầu hết các tình trạng bệnh lý, bác sĩ có thể trực tiếp đo lường bộ phận đang được điều trị, chẳng hạn như đo huyết áp đối với các bệnh về tim mạch. Những thay đổi có thể đo lường đóng vai trò là dấu ấn sinh học khách quan (objective biomarker) của quá trình phục hồi, cung cấp các thông tin đáng giá về cách chăm sóc bệnh nhân.
Theo Cơ Quan Kiểm Soát Thực-Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA), khoảng 9 trong số 10 toa thuốc ở Hoa Kỳ có kê thuốc đồng dạng (thuốc generic) của một loại thuốc nguyên gốc (brand name). Tuy nhiên, có thể sẽ có nhiều người không biết là loại thuốc họ mua ở hiệu thuốc là thuốc đồng dạng hay thuốc nguyên gốc. Vậy hai loại thuốc này có gì khác biệt không? Và nếu có, nó có quan trọng không?
Từ hương cỏ mới cắt đến mùi của người thân, các loại mùi hương khác nhau luôn quẩn quanh mọi ngóc ngách trong cuộc sống. Ta không chỉ cảm nhận thấy những mùi hương xung quanh, mà chính bản thân ta cũng đang tạo ra nó. Và quý vị có biết là mùi hương cơ thể chúng ta đặc biệt đến mức có thể dùng để phân biệt mỗi cá nhân?
Mọi người nên thử tập thiền khoảng 45 phút mỗi ngày để giảm áp huyết cao do căng thẳng, theo các hướng dẫn mới cho biết. Những phương cách khác từ Hội Cao Huyết Áp Quốc Tế (ISH) gồm việc dành thời gian nghe nhạc, tập yoga và thực hành chánh niệm.Lời khuyên y khoa – bỏ hút thuốc lá và ăn ít muối – vẫn duy trì. Nhưng các chuyên gia nói rằng các mục tiêu cách sống “thể xác và tinh thần” mới có thể được đề nghị.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.