(1) Hạ viện Hoa Kỳ sáng thứ Sáu đã thông qua một dự luật gia hạn ngân sách đến ngày 21 tháng 11, với tỉ lệ biểu quyết 217–212. (2) trên phi cơ từ Air Force 1 trở về, Trump nói các đài là “cánh tay nối dài của Đảng Dân Chủ” và “giấy phép của họ nên bị thu hồi.”
-- Hạ Viện Thông Qua Dự Luật Ngân Sách Tạm Thời Của Cộng Hòa, Mở Đường Cho Cuộc Đối Đầu Ở Thượng Viện.
-- Trump Đòi Thu Hồi Giấy Phép Phát Sóng Đài Nào Chỉ Trích Ông.
-- Thăm dò mới: Người Mỹ bi quan hơn về hướng đi của đất nước.
-- Dân cử Dân Chủ bị bắt tại cơ sở ICE ở New York.
-- Nga và Việt Nam dùng lợi nhuận năng lượng để né trừng phạt Mỹ trong các hợp đồng vũ khí.
-- Trump Bác Viện Trợ Quân Sự Cho Đài Loan, Chuyển Hướng Bán Vũ Khí.
-- Ủy ban do RFK Jr. bổ nhiệm thay đổi khuyến nghị tiêm chủng trẻ em.
-- Chính Quyền Trump Yêu Cầu Tối Cao Pháp Viện Bãi Nhiệm Thống Đốc Fed Lisa Cook.
-- Trump đòi sa thải công tố liên bang vì không truy tố Letitia James.
-- Luật Sư Bộ Tư Pháp Đưa Sai Sự Thật Để Tòa Đuổi Trẻ Em Guatemala.
-- California Tiếp Tục Đầu Tư Điện Gió Ngoài Khơi Bất Chấp Trump Cắt Ngân Quỹ.
-- Công Đoàn Pháp Đình Công Chống ‘Thắt Lưng Buộc Bụng’, Tạo Áp Lực Lên Macron.
-- Nghị Quyết Do Phía Dân Chủ Lãnh Đạo Tại Thượng Viện Kêu Gọi Công Nhận Nhà Nước Palestine.
-- Mỹ chặn nghị quyết LHQ về ngưng bắn Gaza lần thứ sáu.
-- Ba chiến đấu cơ Nga xâm phạm không phận Estonia.
-- Máy bay không người lái tấn công nhà thờ Hồi giáo ở Sudan, 78 người chết
-- Nhân viên Starbucks kiện về quy định đồng phục mới.
*
Hạ Viện Thông Qua Dự Luật Ngân Sách Tạm Thời Của Cộng Hòa, Mở Đường Cho Cuộc Đối Đầu Ở Thượng Viện
Hạ viện Hoa Kỳ sáng thứ Sáu đã thông qua một dự luật gia hạn ngân sách đến ngày 21 tháng 11, nhằm tránh tình trạng chính phủ phải đóng cửa vào đầu tháng 10 và tạo thêm thời gian cho thương lượng về chi tiêu cả năm. Dự luật được biểu quyết với tỉ lệ 217–212 trong Hạ viện do Cộng Hòa kiểm soát sít sao. Hai dân biểu Cộng Hòa, Thomas Massie (Kentucky) và Victoria Spartz (Indiana), bỏ phiếu chống, trong khi Jared Golden, một dân biểu Dân Chủ từ Maine, bỏ phiếu thuận.
Dự luật Cộng Hòa duy trì mức chi hiện nay trong bảy tuần, đồng thời cấp thêm 30 triệu đô la bảo vệ Quốc hội và 58 triệu đô la cho hành pháp và tư pháp sau vụ ám sát Charlie Kirk. Dân Chủ đưa ra đối đề nghị ngắn hạn một tháng, kèm thêm hơn 320 triệu đô la cho an ninh, đồng thời muốn gia hạn vĩnh viễn tín dụng thuế y tế theo Obamacare, hủy bỏ cắt giảm Medicaid và khôi phục ngân sách cho hệ thống phát thanh–truyền hình công cộng. Cộng Hòa gọi đó là những điều khoản “không thể thương lượng” trong một dự luật ngắn hạn.
Dự luật nay chuyển sang Thượng viện, nơi Cộng Hòa cần ít nhất bảy phiếu Dân Chủ để đạt ngưỡng 60. Tuy nhiên, các thượng nghị sĩ Dân Chủ gần như đồng loạt phản đối, cho rằng dự luật không giải quyết những ưu tiên về y tế. Thượng viện dự trù sẽ biểu quyết cả phương án của Hạ viện lẫn đề nghị riêng của Dân Chủ trong ngày thứ Sáu, nhưng cả hai khả năng đều khó thông qua. Cả Quốc hội sẽ nghỉ cho đến ngày 29 tháng 9, chỉ một ngày trước hạn chót ngân sách
Tổng thống Donald Trump kêu gọi Cộng Hòa ủng hộ, viết trên Truth Social: “Cộng Hòa phải đoàn kết để chống lại những đòi hỏi của cánh tả cực đoan và bỏ phiếu thuận.” Trong khi đó, phía Dân Chủ cho rằng dự luật không đáp ứng được các ưu tiên về y tế và phúc lợi. Lãnh tụ Thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries nói: “Cộng Hòa coi y tế chỉ là đặc quyền của giới giàu có, chúng tôi không chấp nhận.”
Lãnh tụ Thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries tố cáo dự luật Cộng Hòa “chết ngay khi đến Thượng viện” vì bỏ qua bảo đảm y tế. Ngược lại, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và Lãnh tụ Đa số Thượng viện John Thune khẳng định dự luật là “sạch”, không kèm điều kiện chính trị.
Trump Đòi Thu Hồi Giấy Phép Phát Sóng Đài Nào Chỉ Trích Ông
Tổng thống Donald Trump tuyên bố các cơ quan truyền hình nào có chương trình chỉ trích ông có thể bị xét rút giấy phép phát sóng, sau khi ABC đình chỉ vô thời hạn chương trình khuya của Jimmy Kimmel dưới áp lực của Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) Brendan Carr.
Trên phi cơ Air Force One trở về Washington sau chuyến công du Anh quốc, Trump nói các đài là “cánh tay nối dài của Đảng Dân Chủ” và cho rằng “giấy phép của họ nên bị lấy lại.” Ông ca ngợi Carr là “một người yêu nước, cứng rắn,” đồng thời hối thúc FCC giám sát cả các đài địa phương tiếp sóng chương trình từ các mạng lớn.
FCC có quyền thu hồi giấy phép theo tiêu chuẩn “phục vụ công ích” vốn hiếm khi được áp dụng. Anna M. Gomez, ủy viên Dân Chủ duy nhất trong FCC, khẳng định cơ quan này “không có thẩm quyền hay quyền hiến định để trừng phạt phát thanh viên chỉ vì chính quyền không thích nội dung.” Bà cảnh báo không thể lợi dụng vụ sát hại Charlie Kirk làm lý do cho việc kiểm soát ngôn luận.
Sự thay đổi này của chính quyền đánh dấu sự xoay chiều: từ chỗ hứa bảo vệ tự do ngôn luận khi tái nhậm chức, Trump và các cộng sự nay đang thúc đẩy siết kiểm soát. Trong tuần qua, Bạch Ốc đã đe dọa xem xét lại quy chế thuế của các tổ chức cấp tiến, giám sát phát biểu trên mạng, từ chối cấp visa, và nêu khả năng liệt kê một số nhóm là khủng bố trong nước. Phía Cộng Hòa lập luận rằng đây là cách ngăn chặn “ngôn từ hận thù” có thể dẫn tới bạo lực; ngược lại, phía Dân Chủ tố cáo đây là vi phạm Tu chính án thứ Nhất.
Các lãnh đạo Dân Chủ tại Hạ Viện hôm thứ Năm công bố dự luật “No Political Enemies Act,” nhằm tăng bảo vệ pháp lý cho những người bị Tổng thống nhắm tới, đồng thời kêu gọi Carr từ chức vì “lạm quyền” trong việc gây sức ép để Kimmel bị đình chỉ. Cựu Tổng thống Barack Obama viết trên mạng xã hội rằng chính quyền Trump “đang sử dụng sự ép buộc của nhà nước để khiến các cơ quan truyền thông phải bịt miệng nhà báo và bình luận viên,” và theo Ông, Tu chính án thứ Nhất sinh ra để ngăn cản những trường hợp này.
Trong khi đó, một số tiếng nói bảo thủ cũng lo ngại. Sau khi Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi nêu ý định áp dụng luật “ngôn từ hận thù,” nhà bình luận Tucker Carlson cảnh báo: “Nếu chính quyền có thể nói bạn được phép nói gì, tức là họ đang kiểm soát cả ý nghĩ của bạn.”
Thăm dò mới: Người Mỹ bi quan hơn về hướng đi của đất nước
Một cuộc khảo sát của AP–NORC mới công bố cho thấy số người Mỹ tin rằng đất nước đi đúng hướng giảm mạnh sau vụ ám sát Charlie Kirk, nhà sáng lập Turning Point USA. Chỉ một phần tư người dân cho rằng tình hình đang đi đúng chiều, so với bốn phần mười vào tháng 6.
Đáng chú ý, tỷ lệ Cộng Hòa tin vào “đúng hướng” đã tụt từ 70% hồi tháng 6 xuống chỉ còn một nửa. Trong đó, phụ nữ Cộng Hòa và nhóm dưới 45 tuổi là những người thay đổi nhanh nhất, với hơn 60% cho rằng đất nước đang đi sai đường.
Nguyên nhân được nêu gồm bạo lực chính trị, chi phí sinh hoạt cao, tội phạm và lo ngại mất đoàn kết. Các vụ tấn công nhắm vào nhiều nhân vật chính trị thời gian qua, từ Thống đốc Josh Shapiro đến Chủ tịch Hạ viện tiểu bang Minnesota Melissa Hortman, đã làm gia tăng bất an. Trước đó, chính Tổng thống Donald Trump cũng từng là mục tiêu ám sát trong một cuộc vận động năm 2024.
Từ khi Kirk bị bắn chết tại một trường đại học ở Utah, Trump cáo buộc “cánh tả cực đoan” và tuyên bố sẽ xem xét biện pháp mạnh như xếp loại một số nhóm tiến bộ thành khủng bố nội địa.
Ngoài khảo sát AP–NORC, một thăm dò riêng của Fox News cho thấy phần lớn người dân tin kinh tế Mỹ đang “tệ hơn”, chỉ 39% tán thành cách Trump quản lý kinh tế. Khảo sát cũng ghi nhận niềm tin vào “Giấc mơ Mỹ” suy giảm, chỉ còn 31% tin rằng làm việc chăm chỉ vẫn bảo đảm thành công. Trong cuộc phỏng vấn phát sóng trên Fox News ngày 18 tháng 9, 2025, Trump phản ứng gay gắt, gọi đây là “khảo sát tệ hại nhất từ trước tới nay” và cho rằng cách đưa tin có thiên vị, đồng thời kêu gọi tập đoàn truyền thông phải thay đổi đơn vị thăm dò.
Dân cử Dân Chủ bị bắt tại cơ sở ICE ở New York
Mười lăm viên chức dân cử New York thuộc Đảng Dân Chủ đã bị bắt tại tòa nhà liên bang ở khu Lower Manhattan khi tìm cách vào khu giam giữ của cơ quan Di Trú và Quan Thuế (ICE) để phản đối chiến dịch trục xuất hàng loạt của chính quyền Trump.
Bản thông cáo từ văn phòng Tổng Kiểm Soát Brad Lander cho hay ông cùng nhiều dân biểu và nghị viên thành phố, tiểu bang bị nhân viên Bộ Nội An câu lưu tại tầng 10 của tòa nhà 26 Federal Plaza, nơi ICE quản lý các phòng tạm giam. Họ cho biết mục đích là giám sát việc tuân thủ án lệnh vừa ban hành, buộc ICE phải giảm số người giam giữ, cải thiện vệ sinh và mở rộng quyền liên lạc pháp lý cho di dân.
Phát ngôn viên Bộ Nội An Tricia McLaughlin lên án đây chỉ là “màn biểu diễn,” đồng thời cho biết tòa nhà bị phong tỏa vì có đe dọa đánh bom. Hình ảnh ghi lại cho thấy các dân cử ngồi bệt xuống sàn, giăng biểu ngữ “Người New York chống ICE” trước khi bị đưa đi với tay bị trói sau lưng.
Bên ngoài tòa nhà, Public Advocate Jumaane Williams, một dân biểu tiểu bang và hai nghị viên thành phố cũng bị bắt khi cùng hơn sáu chục người chặn lối ra vào nhà để xe của ICE. Văn phòng Lander xác nhận tổng cộng hơn 75 người bị giam giữ.
Các vụ bắt giữ này nối tiếp chuỗi đối đầu giữa giới dân cử Dân Chủ và cơ quan di trú. Tháng 5, Thị trưởng Newark Ras Baraka bị bắt khi tìm cách vào một trung tâm giam mới, sau đó được thả và hủy tội danh. Tháng 6, chính Lander từng bị ICE bắt khi đi theo một thân chủ tại tòa di trú. Thượng nghị sĩ Alex Padilla (California) cũng từng bị còng tay đưa ra ngoài sau khi ngắt lời buổi họp báo của Bộ trưởng Nội An Kristi L. Noem trong lúc diễn ra các đợt bố ráp di dân tại California.
Nga và Việt Nam dùng lợi nhuận năng lượng để né trừng phạt Mỹ trong các hợp đồng vũ khí
Tài liệu nội bộ của Việt Nam do AP thu thập cho thấy Hà Nội và Moscow đã thiết lập cơ chế bí mật để thanh toán hợp đồng vũ khí mà không qua hệ thống ngân hàng quốc tế, nhờ dùng lợi nhuận từ các liên doanh dầu khí. Cách làm này nhằm tránh trừng phạt của Mỹ và phương Tây khi Nga tiếp tục cuộc chiến tại Ukraina.
Theo thỏa thuận, Việt Nam mua máy bay chiến đấu, xe tăng và tàu chiến của Nga bằng tín dụng, sau đó dùng lợi nhuận từ liên doanh Rusvietpetro tại Siberia để hoàn trả. Phần lợi nhuận vượt quá được chuyển sang tập đoàn dầu khí Nga Zarubezhneft rồi quay trở lại Việt Nam thông qua liên doanh tại Hà Nội, giúp toàn bộ giao dịch tránh khỏi hệ thống SWIFT do Mỹ và châu Âu kiểm soát.
Bộ Ngoại giao Mỹ từ chối bình luận chi tiết, chỉ nhắc lại rằng “các biện pháp trừng phạt vẫn có hiệu lực” và những ai tham gia giao dịch với thực thể bị cấm “có nguy cơ bị chế tài”. Hai nhà ngoại giao phương Tây tại Hà Nội nói họ từ lâu nghi ngờ có thỏa thuận ngầm, song chi tiết trong tài liệu lần này là mới.
Tài liệu Bộ Tài chính Việt Nam trước đây cũng cảnh báo rằng các hợp đồng vũ khí với Nga có thể khiến Hà Nội bị áp dụng CAATSA, đạo luật cho phép Mỹ chế tài nước nào mua vũ khí từ Matxcơva. Tuy vậy, phía Việt Nam tin rằng vai trò chiến lược trong kế hoạch Ấn Độ–Thái Bình Dương giúp giảm rủi ro.
Tiết lộ này đến vào lúc Tổng thống Donald Trump đe dọa gia tăng trừng phạt Matxcơva và các nước mua dầu khí hay vũ khí của Nga. Cùng lúc, Washington đang tìm cách củng cố quan hệ với Hà Nội để đối trọng với Bắc Kinh ở Đông Nam Á, trong khi các cuộc thương thảo thương mại song phương vẫn tiếp diễn.
Trump Bác Viện Trợ Quân Sự Cho Đài Loan, Chuyển Hướng Bán Vũ Khí
Tổng thống Donald Trump đã không phê chuẩn gói viện trợ hơn 400 triệu đô la cho Đài Loan trong mùa hè này, nhằm mở đường thương lượng với Tập Cận Bình về một thỏa ước mậu dịch và hội nghị thượng đỉnh. Đây được coi là sự đổi hướng đáng chú ý so với chính sách viện trợ quân sự lâu nay của Hoa Kỳ dành cho hòn đảo tự trị này.
Gói viện trợ bị ngưng lại gồm đạn dược và máy bay không người lái, vốn được đánh giá là “sát thương hơn” so với các đợt trước. Thay vào đó, Bạch Ốc vừa thông báo cho Quốc hội về một thương vụ bán vũ khí mới trị giá 500 triệu đô la cho Đài Loan. Song các hệ thống vũ khí tối tân này sẽ mất nhiều năm mới có thể bàn giao. Trong khi đó, Đài Bắc đang chuẩn bị tăng chi quốc phòng, dự tính lên 3,3% GDP trong năm tới và đạt 5% vào năm 2030.
Giới chuyên gia an ninh cho rằng quyết định này diễn ra đúng lúc Trung Cộng gia tăng tập trận quanh Đài Loan, với chỉ thị từ Tập Cận Bình yêu cầu Quân Giải Phóng sẵn sàng chiếm đảo trước năm 2027. Dan Blumenthal, cựu viên chức Ngũ Giác Đài, cảnh báo đây là thời điểm Hoa Kỳ không nên lùi bước trong việc hỗ trợ Đài Loan.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, trong cuộc gọi với người đồng nhiệm Trung Cộng, khẳng định Hoa Kỳ không tìm cách gây xung đột, thay đổi chế độ hay bóp nghẹt Trung Cộng, và vẫn duy trì các cuộc tham khảo cấp cao trước khi diễn ra hội nghị Trump–Tập vào mùa thu này.
Ủy ban do RFK Jr. bổ nhiệm thay đổi khuyến nghị tiêm chủng trẻ em
Ủy ban Cố vấn về Thực hành Tiêm chủng (ACIP) của CDC, nay do Robert F. Kennedy Jr. bổ nhiệm lại toàn bộ thành viên, đã bỏ phiếu thay đổi một số khuyến nghị chích ngừa quan trọng. Với tỉ lệ 8–3 và một phiếu trắng, ACIP quyết định trẻ em dưới 4 tuổi không cần tiêm vaccine phối hợp sởi–quai bị–rubella–thủy đậu (MMRV) nữa. Thay vào đó, trẻ từ 12 đến 15 tháng tuổi sẽ được tiêm hai mũi riêng biệt: MMR và thủy đậu. Ngay sau đó, ủy ban cũng bỏ phiếu đưa Chương trình Vaccine cho Trẻ em (Vaccines for Children) theo cùng hướng dẫn, đồng nghĩa MMRV sẽ không còn được bao trả bởi chương trình công lập.
Trong cùng cuộc họp, ACIP dự kiến xem xét việc trì hoãn mũi viêm gan B đầu tiên từ sau sinh sang khi trẻ một tháng tuổi. Tuy nhiên, sau tranh luận kéo dài, ủy ban bỏ phiếu 11–0 quyết định hoãn thay đổi. Mũi tiêm viêm gan B sau sinh vốn được khuyến nghị tại Mỹ từ năm 1991 và đã giúp giảm 95% ca nhiễm viêm gan B ở trẻ sơ sinh. Các bác sĩ cảnh báo việc trì hoãn có thể khiến trẻ dễ lây bệnh từ mẹ chưa được tầm soát trong thai kỳ.
Sự thay đổi này làm dấy lên lo ngại trong giới y tế. Một số thành viên mới của ACIP có liên hệ với các tổ chức bị chỉ trích vì phổ biến thông tin sai lệch về vaccine, dẫn đến không ít ý kiến cho rằng quy trình thảo luận thiếu cơ sở khoa học và có thể làm suy giảm niềm tin công chúng vào chính sách y tế. Các hiệp hội y khoa như Hàn lâm Nhi khoa Mỹ cảnh báo việc tách mũi vaccine có thể khiến nhiều phụ huynh chần chừ, làm giảm tỉ lệ tiêm chủng và đe dọa miễn dịch cộng đồng.
ACIP sẽ tiếp tục họp để bỏ phiếu về lịch tiêm vaccine COVID-19. Trong khi đó, một số tiểu bang và hiệp hội y khoa đã tuyên bố sẽ tự ban hành hướng dẫn tiêm chủng riêng, phản ánh sự chia rẽ ngày càng lớn giữa giới chuyên môn và chính quyền liên bang về chính sách vaccine.
Chính Quyền Trump Yêu Cầu Tối Cao Pháp Viện Bãi Nhiệm Thống Đốc Fed Lisa Cook
Chính quyền Trump đã nộp đơn khẩn lên Tối Cao Pháp Viện xin cho phép bãi nhiệm Thống đốc Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang (Fed) Lisa Cook. Đây là lần đầu một tổng thống đương nhiệm tìm cách trực tiếp loại bỏ một thành viên Hội đồng Fed, việc này có thể mở rộng quyền kiểm soát của Bạch Ốc đối với cơ quan vốn được coi là độc lập.
Trump cáo buộc Cook liên quan đến gian lận thế chấp, điều bà phủ nhận. Một tòa phúc thẩm liên bang vừa phán quyết Cook được giữ chức vì không được thông báo và không có cơ hội phản biện trước khi bị yêu cầu rời nhiệm sở. Chính quyền khẳng định bà đã được “xét xử đúng thủ tục” và yêu cầu tòa tối cao can thiệp.
Cook là một trong bảy thành viên Hội đồng Fed. Thượng viện tuần này đã chuẩn thuận thêm một nhân vật thân cận Trump vào ghế trống. Tối Cao Pháp Viện dự trù sẽ quyết định sớm có thụ lý đơn hay không, giữa lúc cơ quan này cũng đang xem xét hai hồ sơ khác liên quan đến quyền hạn kinh tế và chi tiêu của tổng thống.
Trump đòi sa thải công tố liên bang vì không truy tố Letitia James
Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ sa thải Erik Siebert, công tố viên liên bang khu Đông Virginia, sau khi ông từ chối khởi tố Tổng trưởng Tư pháp New York Letitia James. Cuộc điều tra về James, mở ra từ tháng 4 sau khi giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang Bill Pulte gửi hồ sơ cáo buộc gian lận thế chấp, không tìm thấy chứng cứ buộc tội. Tuy nhiên, các quan chức trong chính quyền vẫn thúc ép Siebert truy tố.
Việc thay thế Siebert, người được Trump bổ nhiệm hồi tháng 5, có thể làm chao đảo một trong những văn phòng công tố liên bang quan trọng nhất, chuyên xử lý nhiều vụ án gián điệp và khủng bố. Giới quan sát lo ngại đây là bước leo thang trong chiến dịch trả đũa chính trị, khi chính quyền cũng đang nhắm đến Thượng nghị sĩ Adam Schiff và Thống đốc Fed Lisa Cook.
James từng thắng kiện dân sự chống Trump, trong đó tòa kết luận Trump và gia đình đã thổi phồng giá trị tài sản trong suốt một thập niên. Trump nhiều lần gọi bà là “thiên vị và tham nhũng”, coi vụ kiện là “can thiệp bầu cử”.
Luật Sư Bộ Tư Pháp Đưa Sai Sự Thật Để Tòa Đuổi Trẻ Em Guatemala
Thẩm phán liên bang Timothy J. Kelly, do Trump bổ nhiệm, kết luận luật sư Bộ Tư Pháp Drew Ensign đã đưa thông tin sai để biện minh cho việc vội vàng trục xuất 76 trẻ em Guatemala trong kỳ nghỉ Labor Day.
Ensign khai rằng các em và cha mẹ đều muốn đoàn tụ, nhưng tòa nhận thấy không có bằng chứng nào chứng minh điều này; phía công tố Guatemala cho hay hầu hết cha mẹ các em còn chưa được tìm thấy. Kelly ra lệnh tạm ngưng các chuyến bay, nói kế hoạch có thể gây nguy hại nghiêm trọng cho trẻ em.
Phán quyết này làm tăng áp lực lên chính quyền Trump vốn đang đẩy mạnh chiến dịch trục xuất trẻ vị thành niên. Luật sư Efrén C. Olivares của Trung tâm Luật Di Trú Quốc Gia gọi quyết định là “một chiến thắng quan trọng” giúp hàng trăm trẻ thoát khỏi nguy cơ bị đưa về nơi có thể gặp bạo lực hay ngược đãi.
California Tiếp Tục Đầu Tư Điện Gió Ngoài Khơi Bất Chấp Trump Cắt Ngân Quỹ
Chính quyền Trump vừa hủy gần 427 triệu đô la tiền liên bang cấp cho dự án điện gió ngoài khơi lớn nhất California, nhưng tiểu bang tuyên bố sẽ không lùi bước.
California đặt mục tiêu phát triển 25 gigawatt điện gió nổi ngoài khơi vào năm 2045, đủ cung cấp cho 25 triệu hộ gia đình. Dự án đã có năm hợp đồng thuê biển ngoài khơi Humboldt và Morro Bay, với tiềm năng 10 gigawatt. Cử tri trước đó thông qua Proposition 4, dành 10 tỷ đô la cho khí hậu, trong đó 475 triệu được dành cho điện gió; tuần rồi tiểu bang đã duyệt chi 228 triệu đô la cho giai đoạn 2025–26.
Jana Ganion, cố vấn của Thống đốc Gavin Newsom, khẳng định kế hoạch này “thiết yếu để đạt mục tiêu năng lượng sạch, tạo công ăn việc làm và giữ California cạnh tranh toàn cầu.” Các chuyên gia cũng cho rằng trong vài năm tới, bang nên tập trung nâng cấp hải cảng và hạ tầng truyền tải để chuẩn bị cho việc lắp đặt hàng ngàn turbine nổi xa bờ.
Dù bị mất ngân quỹ liên bang, giới chức địa phương và doanh nghiệp nhấn mạnh họ sẽ tiếp tục. Chris Mikkelsen, giám đốc cảng Humboldt Bay, nói việc này chỉ càng thôi thúc họ đẩy mạnh. Trong khi đó, các nhóm môi trường cảnh báo việc Washington cắt hỗ trợ có thể làm chùn bước đầu tư tư nhân, nhưng California khẳng định sẽ kiên định với kế hoạch điện gió ngoài khơi lâu dài.
Công Đoàn Pháp Đình Công Chống ‘Thắt Lưng Buộc Bụng’, Tạo Áp Lực Lên Macron
Hàng trăm ngàn người xuống đường khắp nước Pháp để phản đối chính sách cắt giảm ngân sách, buộc Tổng thống Emmanuel Macron và tân Thủ tướng Sebastien Lecornu đối diện áp lực lớn.
Giáo viên, nhân viên bệnh viện, dược sĩ và công nhân xe lửa cùng tham gia đình công. Học sinh trung học cũng chặn nhiều trường học. Liên đoàn CGT tuyên bố có khoảng 1 triệu người tham dự, trong khi chính quyền ước lượng khoảng một nửa. Một số va chạm nhỏ xảy ra tại Paris, Nantes và Lyon; hơn 180 người bị bắt.
Công đoàn yêu cầu hủy bỏ kế hoạch ngân sách siết chặt, tăng thuế giới giàu, tăng chi cho dịch vụ công, và đảo ngược cải cách hưu trí. Sophie Binet, lãnh đạo CGT, nhấn mạnh: “Ngân sách phải do đường phố quyết định.” Marylise Leon, lãnh đạo CFDT, cảnh cáo đây là “lời cảnh báo rõ ràng” với Lecornu.
Thủ tướng hứa sẽ gặp lại các công đoàn trong những ngày tới, nhưng ông đứng trước thế khó: phe cánh tả phản đối cắt giảm, giới đầu tư lo ngại thâm hụt ngân sách, còn quốc hội thì chia rẽ, không nhóm nào có đa số. Năm ngoái, thâm hụt ngân sách Pháp gần gấp đôi mức trần 3% của Liên Âu, khiến cuộc thương lượng về ngân sách 2026 trở thành một thử thách chính trị nặng nề.
Nghị Quyết Do Phía Dân Chủ Lãnh Đạo Tại Thượng Viện Kêu Gọi Công Nhận Nhà Nước Palestine
Một nhóm thượng nghị sĩ Hoa Kỳ vừa đệ trình nghị quyết đầu tiên tại Thượng Viện kêu gọi công nhận Nhà nước Palestine, đánh dấu sự thay đổi trong thái độ của Washington đối với Israel sau gần hai năm chiến tranh với Hamas ở Dải Gaza.
Nghị quyết do Thượng nghị sĩ Jeff Merkley (Dân Chủ – Oregon) khởi xướng, cùng các nhà đồng bảo trợ Chris Van Hollen, Tim Kaine, Peter Welch, Tina Smith, Tammy Baldwin, Mazie Hirono và Bernie Sanders, kêu gọi Hoa Kỳ công nhận một Nhà nước Palestine phi quân sự tồn tại song song với một Israel an toàn. Sanders tuần này cũng là thượng nghị sĩ đầu tiên gọi những gì đang diễn ra ở Gaza là “diệt chủng.”
Tại Hạ Viện, Dân biểu Ro Khanna (California) đang vận động thư kêu gọi công nhận Palestine. Những nỗ lực này phản ánh áp lực ngày càng tăng đối với Israel nhằm chấm dứt chiến sự và giảm khủng hoảng nhân đạo ở Gaza. Tuy nhiên, nghị quyết khó được thông qua vì Cộng Hòa hiện chiếm đa số 53–47 tại Thượng Viện, và Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông không đồng ý với Thủ tướng Anh Keir Starmer về việc công nhận Palestine.
Nghị quyết xuất hiện trong bối cảnh một số đồng minh Hoa Kỳ chuẩn bị công nhận Nhà nước Palestine tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào tuần tới. Một thăm dò của Reuters/Ipsos hồi tháng 8 cho thấy 58% người Mỹ tin rằng mọi thành viên Liên Hiệp Quốc nên công nhận Palestine.
Theo giới chức y tế Gaza, số người tử vong đã vượt 65.000 kể từ tháng 10/2023, khi Hamas mở cuộc tấn công làm khoảng 1.200 người Israel thiệt mạng và 251 người bị bắt giữ. Israel cho biết 48 con tin vẫn còn bị giam giữ ở Gaza, trong đó khoảng 20 người được tin là còn sống.
Mỹ chặn nghị quyết LHQ về ngưng bắn Gaza lần thứ sáu
Hoa Kỳ hôm thứ Năm đã phủ quyết lần thứ sáu một bản dự thảo nghị quyết tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, vốn kêu gọi ngưng bắn tức thời và vĩnh viễn tại Gaza cùng việc phóng thích toàn bộ con tin. Mỹ cho rằng bản văn không đủ mạnh trong việc lên án Hamas và không công nhận quyền tự vệ của Israel.
14 thành viên còn lại của Hội đồng đều bỏ phiếu thuận. Nghị quyết mô tả tình cảnh nhân đạo ở Gaza là “thảm khốc” và kêu gọi Israel dỡ bỏ mọi hạn chế viện trợ. Văn phòng nhân đạo LHQ cảnh báo những con đường tiếp tế cuối cùng cho thường dân ở Gaza City đang sụp đổ khi quân đội Israel mở rộng chiến dịch.
Phát biểu trước giờ biểu quyết, bà Morgan Ortagus, phó đặc sứ Mỹ tại Trung Đông, nói sự phản đối của Washington “không có gì đáng ngạc nhiên”. Sau cuộc bỏ phiếu, nhiều đại diện bày tỏ thất vọng. Đại sứ Palestine Riyad Mansour gọi quyết định của Mỹ là “đau đớn và đáng tiếc”.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra ngay trước kỳ họp Đại hội đồng LHQ, nơi Gaza sẽ là đề tài trọng điểm, và một số đồng minh thân cận của Mỹ, kể cả Anh quốc, dự trù sẽ công nhận một quốc gia Palestine độc lập.
Ba chiến đấu cơ Nga xâm phạm không phận Estonia
Estonia cho biết ba chiếc MiG-31 của Nga đã bay vào không phận gần đảo Vaindloo trong khoảng 12 phút hôm thứ Sáu, buộc NATO cho máy bay F-35 của Ý cất cánh chặn lại. Các chiến đấu cơ Nga không nộp kế hoạch bay, tắt hệ thống nhận diện và không liên lạc vô tuyến với cơ quan điều hành không lưu Estonia.
Ngoại trưởng Margus Tsahkna tuyên bố đây là lần vi phạm nghiêm trọng nhất từ đầu năm, sau bốn lần xâm nhập trước đó: “Nga đang ngày càng gia tăng thử thách biên giới và hành vi hung hăng, điều này cần phải được đáp trả bằng sức ép chính trị và kinh tế mạnh hơn.”
Bộ Ngoại giao Estonia đã triệu tập đại biện Nga tại Tallinn để trao công hàm phản đối.
Máy bay không người lái tấn công nhà thờ Hồi giáo ở Sudan, 78 người chết
Một cuộc không kích bằng drone đã phá hủy một nhà thờ Hồi giáo tại thành phố El-Fasher, vùng Darfur, khiến ít nhất 78 người thiệt mạng và khoảng 20 người bị thương, theo nguồn y tế địa phương. Vụ tấn công xảy ra sáng thứ Sáu khi tín đồ đang cầu nguyện.
Giới chức Sudan cáo buộc lực lượng bán quân sự RSF thực hiện vụ này, dù nhóm chưa nhận trách nhiệm. RSF và quân đội Sudan giao tranh suốt hơn hai năm qua, hiện bao vây El-Fasher — căn cứ quân đội cuối cùng ở Darfur, nơi hơn 300.000 thường dân bị mắc kẹt.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy RSF đã tiến sâu, chiếm phần lớn trại tị nạn Abu Shouk và vào được khuôn viên Liên Hiệp Quốc cũ, vốn là phòng tuyến quan trọng. Nếu El-Fasher thất thủ, sân bay và tổng hành dinh quân đội sẽ rơi vào tầm bắn của RSF, củng cố quyền kiểm soát của nhóm này tại miền tây Sudan.
Liên Hiệp Quốc cảnh báo xung đột đang mang màu sắc sắc tộc ngày càng rõ, với nhiều hành vi trả thù và các báo cáo về chính sách “thanh lọc sắc tộc” nhắm vào cộng đồng không phải người Ả Rập.
Nhân viên Starbucks kiện về quy định đồng phục mới
Nhân viên Starbucks tại ba tiểu bang đã khởi kiện hôm thứ Tư, cáo buộc công ty vi phạm luật khi thay đổi quy định đồng phục nhưng không bồi hoàn chi phí mua sắm trang phục mới. Các đơn kiện tập thể được nộp tại tòa án tiểu bang Illinois và Colorado, trong khi tại California, nhân viên gửi khiếu nại đến cơ quan lao động. Nếu cơ quan này không xử phạt, họ dự tính nộp đơn kiện tập thể.
Starbucks cho biết đã đơn giản hóa đồng phục để tạo sự đồng nhất cho khách hàng và cấp miễn phí hai chiếc áo cho mỗi nhân viên. Từ ngày 12 tháng 5, quy định buộc nhân viên mặc áo đen trơn ngắn hoặc dài tay dưới tạp dề xanh, quần kaki, quần jeans đen hoặc xanh không rách, hoặc váy đen dài không quá cao gối bốn inch. Giày bắt buộc màu tối, chất liệu chống thấm. Công ty cũng cấm hình xăm trên mặt, hơn một lỗ xỏ ở mặt, khuyên lưỡi và kiểu trang điểm “kịch tính”.
Trước đây, Starbucks cho phép mặc áo nhiều màu và họa tiết, nhưng theo đơn kiện tại Colorado, quy định mới được áp dụng chặt chẽ đến mức nhân viên không tuân thủ thì không được bắt đầu ca làm. Một nữ sinh viên tại California kể đã phải chi hơn 140 đô la mua quần áo và giày dép để phù hợp yêu cầu, trong khi nhiều đồng nghiệp sống nhờ lương tháng nên khó xoay xở.
Gửi ý kiến của bạn
