Hôm nay,  

Viết Tiếp ‘Người Dân Lớn’

8/15/200700:00:00(View: 8237)

Bạn đã được đọc một bài bài báo rất hay "Người Dân Lớn" của nhà văn Nguyễn Quang Thân, từ báo Thể thao & Văn Hoá trong nước số 90, ngày 29 tháng 7/2007 do trang mạng Doithoai post ngày 10/8/2007. Nguyễn Quang Thân đang sống ở Hà Nội. Chân dung của ông như sau:
Ta quyết không đi "Chung một chuyến tàu",
quyết "Ra khơi tìm miền đất hứa."
Tiếc cho "Chú bé có tài mở khoá"
Vẫn quanh quẩn trên tàu chứ chẳng xuống đâu!

(Trong ngoặc kép là tên các tác phẩm có khuynh hướng phản tỉnh của nhà văn)
Đã nhiều lần văn tài này dự tính nhảy khỏi con tàu văn chương "vì tổ quốc XHCN" (tên biển hiệu treo trên trang đầu báo Văn Nghệ), nhưng rồi vì nhiều lý do ông không chịu rời tàu mà lúc thì ở đầu tàu, lúc ở cuối tàu. Bởi vậy ông không đi hết đời mình trong văn chương. Với bài báo này cũng thế. Cho nên đọc xong bài báo của một nhà văn quen biết, tôi mạn phép ông viết nối vào cho đúng hiện thực:

"Nhưng tại sao lâu nay bạn và mấy ông hàng xóm không biết nhờ ông ấy" Đơn giản vì ông ấy, cái ông Nghị chỗ bạn lại muốn ẩn mình, có thể vì quá khiêm tốn đó thôi. Ông ấy quên rằng, Những Người Dân Lớn tức là ông Chủ Lớn, được hiến pháp dành cho quyền kiểm tra những người luôn tự nhận là công bộc (đầy tớ) của nhân dân; và nếu ai quên như vậy thì khẩu hiệu "dân biết, dân bàn, dân kiểm tra" chỉ là lời nói suông mà thôi" (hết trích của Nguyễn Quang Thân).

Nghĩ vậy, người dân nhỏ tìm sang nhà Người Dân lớn. Quái lạ! Người dân nhỏ gõ cửa thì một người Dân Nhỏ khác lạ hoắc bước ra: - Ông ta không ở đây nữa - Ông ta đổi nhà từ ngày được vào Quốc Hội - Ở Mỹ có Wall Street dành cho bọn tài phiệt, có Las Vegas cho bọn đánh bạc, tại sao ở ta lại không có phố cho bọn "Người dân Lớn" của ông"

Người dân nhỏ này nghe người dân nhỏ kia lộng ngôn mà kinh. Nếu đến tai công an, ông ta rất dễ mang tội bất mãn chế độ, nói xấu chính quyền, nói xấu đại biểu của nhân dân, tuyên truyền chống phá nhà nước, ăn tiền của bọn dân biểu Chris Smith, Dana Rorahbacher phản động Mỹ, của bọn thất trận vượt biên.... Không tranh luận, Người Dân Nhỏ bỏ đi dành nhiều thời gian lưu trú tại nhà Người dân Lớn đặng thỉnh nguyện kỹ càng hơn ý tưởng.

Tại đây, nghe người dân nhỏ đề đạt nguyện vọng uỷ quyền kiểm tra nhà máy nước, Người Dân Lớn tư lự gật gù. Ông bị bệnh gật gù cái đầu và giơ cao cái tay từ ngày trở thành Người Dân Lớn. - Đúng rồi! Tôi cũng nghe cử tri vùng ta kêu như thế đấy! Cái gì chứ có thạch tín vượt quá chuẩn trong nước máy là ghiết dân. Tôi sẽ đi kiểm tra! Tôi sẽ đi kiểm tra! Tôi sẽ đi kiểm tra! Người Dân Lớn cao giọng khẳng định.

Cả tin, cả mừng, người dân nhỏ cung kính cáo biệt
Người Dân lớn khẳng định sẽ đi kiểm tra nhà máy nước là đúng thôi. Quyền hạn đó nằm trong tay ông. Từ khi làm Người Dân Lớn ông chưa được nghe một lời thỉnh nguyện nào của cử tri, không biết vì họ không coi ông là Người Dân Lớn của họ hay nguyên nhân nào khác" Cho nên, bây giờ có cử tri thỉnh nguyện, mà thỉnh nguyện việc chẳng to tát gì lắm, ông nhất quyết làm để xứng đáng là Người Dân Lớn.

Ông tâm sự điều này với một Người Dân Lớn khác. - Ờ! Ờ! Ờ! Đi là đúng! Nếu không đi chúng ta đâu còn là Đại biểu Quốc hội! Người Dân Lớn thứ hai cũng mắc bệnh gật đầu. Ngẫm ngợi một lúc, Người Dân Lớn bạn ông nói thêm - Cơ mà ông "trao đổi" với Người Dân Lớn nhất trong số Người Dân Lớn chúng ta xem sao đã.

Ông thấy bạn mình nói cũng phải nhẽ. Người Việt Nam ta có cái lý còn phải có cái tình. Ông lại bảo lái xe đưa ông đến nhà Người Dân Lớn nhất trong số các ông. Ông gặp lại cảm giác "quái lạ!" của người dân nhỏ khi đến nhà ông, lại phải bảo người lái xe quay lại tìm đến khu phố dành cho những Người Dân Lớn nhất quốc gia, nguyên do vì người này đã rời đến khu phố mà nhà nào cũng có công an đứng canh, mắt gườm gườm nhìn vào những người dân nhỏ lai vãng.

Không hiểu câu chuyện giữa họ ra sao. Có thể giám đốc cái nhà máy nước cung cấp cho những người dân nhỏ chất thạch tín kia là con một ông Lớn Nhất Nhì trong Đảng, hoặc một ai đó cũng Lớn thực hiện Nghị quyết đảng viên biết làm giàu, có cổ phần, được chia lãi nhờ thạch tín, vân vân và vân vân, (tôi dự đoán rằng trong câu chuyện của hai người phải có câu hỏi và trả lời: Ai biến ông thành Người Dân Lớn"...! Ông là Người Dân Lớn của ai"...) cho nên buổi chiều trở về, ông nói với người dân nhỏ: "Tôi không đi kiểm tra nhà máy nước; nhưng tôi biết không có thạch tín trong nước máy! Quý vị đừng nghe mấy gã nhà báo 'không đi đúng lề đường bên phải' mà làm mất ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, mang tội vi phạm điều 88 bộ luật hình sự!"
Hải Phòng, ngày 11 -8-2007
Nguyễn Xuân Nghĩa

 * Đính kèm bài báo:
Người Dân Lớn
Nguyễn Quang Thân
Hải Phòng, ngày 11-8-2007.

Hãy tưởng tượng cạnh nhà bạn có một nhà máy nước cung cấp nước cho một phần tư thành phố của bạn. Trên tường chính diện nhà máy ấy có viết câu khẩu hiệu: "Dân biết, dân bàn, dân kiểm tra". Ông giám đốc nhà máy nước này luôn được khen là có ý thức "phát triển dân chủ cơ sở", nghĩa là ông ta không những không sợ mà còn muốn mời nhân dân kiểm tra công việc của nhà máy ông.

Bạn là dân, bạn đọc báo thấy nói trong nước máy chỗ bạn có thạch tín vượt mấy lần qui định. Vậy là bạn đã biết chuyện trong nước máy bạn uống có vấn đề gì đó. Vì lo cho cuộc sống, bạn bàn với bà con trong lối xóm, thống nhất nên kiểm tra cái ông nhà máy luôn được khen này. Tin vào cái khẩu hiệu trên tường, bạn rủ vài người nữa vào nhà máy để hỏi ông giám đốc xem cái chuyện thạch tín là thật hay đùa. Đến cổng bạn gặp bảo vệ. Bảo vệ không cần giải thích mà chỉ một cái biển khác: "Không nhiệm vụ, cấm vào!". Bạn thấy đúng quá. Nhà máy nước đâu là chợ mà ai cũng có thể vào.
Tình cảnh bạn thật bế tắc. Dân có quyền kiểm tra mà không được vào nhà máy kiểm tra thì kiểm tra cái gì"

Bạn quên nghĩ tới một người. Người này cũng là dân, có thể vào nhà máy bất kỳ lúc nào, có thể bắt buộc ông giám đốc trình bày kỹ càng chuyện thạch tín, có thể yêu cầu ông ta đưa mẫu nước đi kiểm định hàng tuần và làm nhiều việc khác thuộc trách nhiệm của ông ta nhưng từ lâu ông ta đã giả vờ quên. Và ít nhất thì sau đó bạn đã có câu trả lời về những vấn đề mà những người dân như bạn muốn kiểm tra.

Người ấy là ai mà quyền to vậy" Thưa bạn, người đó chính là ông đại biểu Quốc hội ở cách nhà bạn không xa. Ông ấy là Người Dân Lớn, lớn hơn bạn, nhiều quyền hạn hơn bạn, vì ông ấy đại diện cho vài chục ngàn dân chứ có ít đâu. Ông ấy có thẻ miễn trừ, có tiếng nói ở cơ quan quyền lực cao nhất nước. Xem ra bạn chỉ có thể kiểm tra mọi chuyện như chuyện nhà máy nước, chuyện giải tỏa đất đai, chuyện chống tham nhũng... qua Người Dân Lớn ấy.

Nhưng tại sao lâu nay bạn và mấy ông hàng xóm không biết nhờ ông ấy" Đơn giản vì ông ấy, cái ông nghị chỗ bạn lại muốn ẩn mình, có thể vì quá khiêm tốn đó thôi. Ông ấy quên rằng, những Người Dân Lớn tức là Ông Chủ Lớn, được hiến pháp dành cho quyền kiểm tra những người luôn tự nhận là công bộc (đầy tớ) của nhân dân. Và nếu ai quên như vậy thì khẩu hiệu " dân biết, dân bàn, dân kiểm tra" chỉ là lời nói suông mà thôi.

Nguyễn Quang Thân
Thể thao&Văn hóa số 90, 28/07/2007 (VietNam)

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page

Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...

Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.

Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.

Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.

(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.

Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật

Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”

Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.

Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.

Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.