Lễ Tạ Ơn: Nhìn Lại Vấn Đề Di Dân và Tị Nạn
Cao Minh Hưng
Nhóm người đầu tiên trong dòng người di dân đã đặt chân tới khu vực hàng rào biên giới Mexico-Mỹ. Ảnh: screenshot.
Vượt qua chuyến hải trình 66 ngày lênh đênh trên biển cả, con thuyền Mayflower đã rời khỏi Plymouth, Anh Quốc vào ngày 6 tháng 9 năm 1620 và cập vịnh Cape Cod vào ngày 9 tháng 11, đưa 102 người đầu tiên đến Tân Thế Giới (Châu Mỹ) sinh sống. Đây là những người rời bỏ quê hương của họ vì lý do tôn giáo, không muốn bị Hoàng Đế Anh ép buộc phải đổi từ đạo Công Giáo sang Tin Lành trong cuộc "Cải Cách Tin Lành" vào thời điểm đó ở nước Anh. Lịch sử gọi những người này là những "Người Hành Hương" hay tiếng Anh là Pilgrims.
Đặt chân đến vùng đất mới vào lúc thời tiết đang vào mùa đông, nên một nửa trong số họ không qua nỗi mùa đông khắc nghiệt vì đói khát và dịch bệnh. Đến mùa xuân, họ may mắn gặp được những thổ dân da đỏ tốt bụng và cho họ ít lương thực. Người da đỏ dạy họ những cách sinh tồn ở vùng đất mới bằng cách trồng hoa màu, săn bắt, v.v. Khi người Pilgrims đã có thể tự lo cho bản thân được, họ đã tổ chức một buổi tiệc để tạ ơn Chúa Trời vì đã cho họ có thể sống sót và mời những người da đỏ để cùng tham dự tiệc. Đó là lý do lễ Tạ Ơn đã ra đời và trờ thành truyền thống hàng năm vào ngày Thứ Năm của tuần lễ thứ tư trong tháng 11 để nhắc nhở con cháu của lớp người di dân đầu tiên, người Pilgrims, nhớ ơn cho những gì tốt đẹp đã ban đến cho tổ tiên của họ trong những năm tháng đầu tiên trên miền đất mới.
Định mệnh trớ trêu với biến cố tháng Tư đen năm 1975 khi miền Nam Việt Nam rơi vào tay cộng sản. Hàng trăm ngàn người Việt đã bỏ nước ra đi trên những con thuyền nhỏ bé hơn rất nhiều so với con thuyền Mayflower. Hơn một nửa người Việt vượt biển đã gửi thân xác dưới lòng biển cả, không có cơ hội đến được bến bờ Tự Do như những người Pilgrim cách nay vài thế kỷ. Với nguồn gốc và sự cảm thông của những người đã từng phải rời bỏ quê cha đất tổ để đổi lấy sự Tự Do Tín Ngưỡng, người dân Hoa Kỳ đã mở rộng vòng tay để đón những người Việt tị nạn từ đợt di tản năm 1975 và sau đó là những người tị nạn bằng đường biển và đường bộ.
Ngày hôm nay, riêng ở Hoa Kỳ, đã có gần 3 triệu người Việt sống rải rác ở khắp nơi. Người Việt tị nạn cộng sản chúng ta phần lớn phải bắt đầu lại từ đầu từ hai bàn tay trắng. Chúng ta cũng may mắn có được sự cưu mang của những người dân bản xứ trong những ngày đầu trên quê hương mới. Vì lý do đó mà ngày nay mặc dầu con số người Việt tị nạn với thế hệ thứ hai, thứ ba, ngày càng thành công và có mặt trong hầu hết các lĩnh vực từ kinh tế, xã hội đến chính trị, như con số rất đông các dân cử người Mỹ gốc Việt được đắc cử trong kỳ bầu cử vừa rồi, ngày lễ Tạ Ơn cũng là ngày mà chúng ta muốn tạ ơn đất nước Hoa Kỳ, quê hương thứ hai đã cho chúng ta cơ hội để làm lại cuộc đời dù trong lòng chúng ta vẫn không quên đến nỗi khốn khổ và sự bất hạnh của đồng bào của chúng ta còn ở lại quê nhà.
Cũng trong mùa Tạ Ơn này, chúng ta được nghe nhiều đến chữ "caravan", về đoàn người hàng ngàn người di dân từ các nước Trung Mỹ như Honduras, Nicaragua, v.v. đang đi xuyên qua nước láng giềng Mễ Tây Cơ để mong được đặt chân đến miền đất hứa là Hoa Kỳ. Phản ứng của chính phủ Hoa Kỳ mà đứng đầu là Tổng Thống Donald Trump đã và đang cố gằng tìm mọi biện pháp để ngăn đoàn người này tràn qua biên giới giữa hai thành phố Tijuana và San Diego. Khi nghe nhắc đến chữ "Pilgrim" để nói về đoàn di dân này làm chúng ta liên tưởng đến những người di dân đầu tiên đặt chân đến đây từ năm 1620 trên con thuyền Mayflower.
Cũng có cùng thân phân là những "Pilgrim", nhưng có lẽ chúng ta tự hỏi tại sao chính phủ Hoa Kỳ lại mạnh tay đối phó với những người di dân này, thay vì mở rộng vòng tay để cho họ làm lại cuộc đời như người dân Hoa Kỳ đã làm cho người Việt tị nạn của chúng ta ở những thập niên trước? Phải chăng vì những người này được xem là di dân vì lý do kinh tế, chứ không phải là những người tị nạn như người Việt chúng ta khi bỏ nước ra đi vì chế độ cộng sản? Phải chăng những vấn nạn mà người di dân đã gây ra gần đây ở những nước Châu Âu như Đức, Pháp, v.v. đã gây ra những quan ngại cho chính phủ Hoa Kỳ? Chắc chắn đó cũng là một trong những lý do chính dẫn đến phản ứng hiện nay, cũng như những nguồn tin có sự trà trộn của những tên khủng bố, băng đảng, v.v. trong đoàn người "caravan" này.
Tuy nhiên, khi nhìn những tấm hình của những em bé đứng nhìn qua khoảng trống của hàng rào biên giới hướng mắt về miền đất hứa hay nghe câu chuyện của anh Neri Alexander Manueles, một người trong đoàn di dân này, phải bỏ lại hai đứa con thơ ở Honduras mong đến được Hoa Kỳ để kiếm sống vì băng đảng ở quê hương anh luôn đe doạ đến mạng sống của anh nếu anh không nạp đủ tiền cho chúng, v.v. làm chúng ta không khỏi chạnh lòng. Đây là một vấn đề nan giải mà nếu không giải quyết tận gốc rễ, tức nguyên nhân gây ra những thảm cảnh trên những quốc gia này, thì con số những đợt "caravan" khác lại tiếp tục bùng lên.
Ngày lễ Tạ Ơn đang đến, nhưng không biết đến bao giờ thế giới mới không còn những đoàn người caravan, những "người hành hương" Pilgrim khốn khổ khi mà các chế độ cộng sản, độc tài và tham nhũng vẫn còn ngự trị trên những quốc gia bất hạnh này?
Cao Minh Hưng
17 tháng 11, 2018
Gửi ý kiến của bạn
