Hôm nay,  

Đảng Cộng Hòa Hay Đảng Trump?

10/31/201800:50:00(View: 6637)

ĐẢNG CỘNG HÒA HAY ĐẢNG TRUMP?
 

Thắng Đỗ
 

Một người bạn học cũ vài tháng trước gọi điện thoại cho tôi biết anh định nghỉ việc. Tôi ngạc nhiên, vì anh đã làm ở công ty này hơn 20 năm và coi công ty như gia đình.
 

Anh tâm sự là đã cãi nhau kịch liệt với sếp khi khám phá ra sếp anh ủng hộ Trump. Anh sững sờ với những lập luận của sếp mà anh cho là hoàn toàn sai, từ di dân, môi trường cho đến tư cách của Trump.
 

Anh có hai đứa con gái nên phẫn nộ khi nghe Trump khoe khoang đã sàm sỡ phụ nữ hay chứng kiến các phụ nữ khác bị Trump miệt thị trước công chúng. Anh ngưng nói chuyện với sếp trừ khi công việc cần trao đổi. Không khí ở công ty trở nên căng thẳng.
 

Là đảng viên Cộng hòa từ khi nhập tịch Mỹ hơn 30 năm nay, lần đầu tiên trong đời anh bầu cho Dân chủ trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016.

Với nhiều người, đảng Cộng hòa bây giờ chỉ còn cái tên.
 

Những chính sách rường cột của đảng về kinh tế và ngoại giao đã nhường chỗ cho một đường lối hết sức cực đoan, phản khoa học và kì thị, thậm chí có thể gọi là vô nhân. Nhiều trí thức Cộng hòa như George Will hay Max Boot đã bỏ đảng (xem bài "Tôi bỏ đảng Cộng Hòa và nay tôi muốn Dân chủ thắng" của Max Boot.)

Đáng buồn là đại đa số các chính trị gia Cộng hòa tại chức vẫn im lặng, tuy nhiều người trong họ trước kia cũng từng chống lại tính cực đoan của Trump.

Đảng Cộng hòa không còn nữa. Nó đã biến dạng thành Đảng Trump. Anh bạn tôi ngậm ngùi.

Nhưng hai đảng khác nhau thế nào? Câu chuyện của bạn khiến tôi bỏ thời giờ tìm hiểu. 

Đảng Cộng hòa của Lincoln

Tổng Thống Cộng hòa lỗi lạc nhất trong lịch sử là Abraham Lincoln, người đã lãnh đạo các tiểu bang miền Bắc khởi động cuộc nội chiến để giải phóng người nô lệ da đen. Vào thời đó, đảng Cộng hòa cấp tiến hơn Dân chủ. Họ chiến đấu vì niềm tin mọi người sinh ra đều bình đẳng, như đã ghi trong Tuyên ngôn Độc lập và Hiến pháp Hoa Kỳ.
 

Đảng Trump, trong khi đó khơi lên sự hận thù của đám người kì thị. Trump gọi người Mễ là lũ hiếp dâm; Phi Châu là các hố phân. Chưa đụng đến người da vàng, nhưng người Việt chớ tưởng bở. Ông Trump đã bao che cho lũ da trắng thượng tôn gây bạo động ở Charlottesville, với chủ trương là dân da màu cần bị hủy diệt. Chưa bao giờ hận thù dâng cao như dưới thời đại Trump. Lời Trump kêu gọi bạo lực đã trực tiếp dẫn đến vụ thảm sát ở nhà thờ Do Thái tuần qua.

Đảng Cộng Hòa của Reagan

Tổng Thống Reagan là người chống cộng và tin vào các liên minh quốc tế để giữ vững hòa bình thế giới. Dưới nhiệm kì của ông, chế độ Xô-viết bị phá sản, và các quốc gia Đông Âu được giải phóng.
 

Trump, ngược lại, coi đồng minh như địch, trong khi đó lại ca tụng những kẻ thù của Mỹ là bạn tốt. Ông mạt sát các lãnh đạo của Úc, Canada, Đức, Pháp, Mễ Tây Cơ… nhưng cùng lúc đó khen Putin không tiếc lời, kể cả chống chế cho những hành động gây nguy hại trực tiếp đến nước Mỹ như lũng đoạn cuộc bầu cử 2016. Trump khen Kim Jong-un là tài hoa, yêu nước và đồng thời bào chữa cho chế độ Ả Rập Saudi sau khi họ đã thủ tiêu nhà đối lập ngay tại lãnh sự quán ở Thổ Nhĩ Kỳ.

  

Đảng Cộng hòa và Trung Quốc

Chính sách của Dân chủ và Cộng hòa trước đây về Trung Quốc tương tự như nhau, hòa hoãn nhưng cứng rắn. Với sự hậu thuẫn của cả hai đảng, Tổng thống Obama khởi xướng chính sách "xoay trục" từ Âu sang Á, và thiết lập Hiệp Định Châu Á Thái Bình Dương (TPP) để phong tỏa Trung Quốc. Trung Quốc đã rất lo sợ và mạnh mẽ phản đối hiệp định này.
 

Khi đơn phương rút chân ra khỏi TPP, Trump đã tặng Trung Quốc một món quà vô giá. Bất chiến tự nhiên thành: Tập Cận Bình có nằm mơ cũng không nghĩ được may mắn thế. Trump khởi động chiến tranh mậu dịch, dường như không biết rằng đây là một vũ khí rất lỗi thời của thế kỷ 19, đã để lại hậu quả tồi tệ là cuộc Khủng Hoảng Kinh Tế Vĩ Đại toàn cầu vào thập niên 1930.
 

Đảng Cộng hòa và Việt Nam

Người Việt trước nay vẫn thiên về phe Cộng hòa, tuy chính sách đối với Việt Nam của hai đảng thật sự không nhiều khác biệt.

Nếu tỉnh táo nhìn vào thực tại, chủ trương của Trump là "nước Mỹ trên hết". Với thành tích yêu các nhà độc tài từ Putin đến Kim Jong-un và coi nhẹ nhân quyền, Việt Nam chưa bao giờ quan trọng với Trump, nếu không kể việc ông đã ví nỗ lực tránh bệnh giang mai thời trẻ như là một "cuộc chiến Việt Nam của riêng tôi."

Đảng Cộng hòa của pháp luật và trật tự

Trong quá khứ, đảng Cộng hòa đã tự khoác nhãn hiệu là thi hành pháp luật nghiêm chỉnh, cứng rắn với tội phạm và mở rộng các nhà tù.

Trump cũng rêu rao trật tự xã hội, nhưng lại tấn công FBI, CIA và ngay cả chính Bộ Tư Pháp khi họ đi ngược lại quyền lợi cá nhân của mình. Sau khi nhậm chức, Donald Trump đã đuổi Quyền Bộ Trưởng Tư Pháp và Giám Đốc FBI vì họ không chịu ngưng điều tra về quan hệ giữa ủy ban tranh cử của Trump và Nga.

Đảng Cộng hòa của kinh tế

Đảng Cộng hòa từng được đánh giá giỏi về kinh tế. Chủ trương của đảng là thu nhỏ chính phủ để giảm công quỹ, giữ thâm thủng và nợ công ở mức tối thiểu, phát triển kinh tế và thúc đẩy tự do thương mại quốc tế.

Đảng Trump chỉ nhắm vào một mục tiêu duy nhất: giảm thuế cho người giàu và các công ty lớn, ngay cả khi thâm thủng đã ở mức cao do nỗ lực cứu kinh tế Mỹ ra khỏi cuộc Suy Thoái Vĩ Đại 2008. Cuộc giảm thuế khổng lồ vào cuối 2017 đã đẩy nợ công lên mức kỷ lục và sẽ còn lên cao nhiều hơn nữa. Cuộc chiến mậu dịch của Donald Trump, không chỉ với Trung Quốc, mà với cả đồng minh như Mexico, Canada, Nhật, Hàn Quốc và Liên Hiệp Châu Âu mang lại sự bất ổn, và bất ổn trong kinh tế không bao giờ là điều tốt.

 

Đảng Cộng hòa đã bị khống chế?

Đảng Cộng hòa hiện nay làm tôi nghĩ đến truyện chưởng Kim Dung, mà hẳn nhiều bạn đọc quen thuộc. Bang chủ của Cái Bang bị một đại ma đầu ám toán và đưa người giả mạo vào thay thế. Các yếu nhân Cái Bang bị khống chế và phục tòng bang chủ giả. Cũng giống đại ma đầu này, Donald Trump sử dụng các chiêu số cực kì hiểm độc trong cuộc tranh cử sơ bộ 2016, hạ gục các 'cao thủ' Cộng Hòa từ Jeb Bush đến Marco Rubio, Ted Cruz và John Kasich. Trump không từ chiêu bỉ ổi nào: Tấn công cá nhân và gia đình của đối thủ; gọi John McCain, thượng nghị sĩ thâm niên và cựu tù nhân chiến tranh tại Hỏa Lò, là bất tài và hèn nhát vì đã để địch bắt ; sỉ nhục phụ huynh một tử sĩ của cuộc chiến Iraq; gọi giới truyền thông là 'kẻ thù của nhân dân'...
 

Ngoài vài trường hợp lẻ tẻ, hầu hết các chính khách Cộng hòa từ Chủ tịch Thượng viện Mitch McConnel đến Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan, đã không ngượng miệng tung hô Trump, làm như rằng Trump chính là đảng.

Có người còn đi xa hơn, như Devin Nunes, Chủ Tịch Ủy Ban Tình Báo Hạ Viện, đã chuyển trái phép tài liệu mật của Quốc Hội sang cho Nhà Trắng để cản trở cuộc điều tra của chính ủy ban của mình. Quốc Hội Cộng Hòa hành xử tựa như quốc hội bù nhìn của các nước cộng sản.

Khác với các chính khách trên, bạn tôi không mù quáng tôn thờ cá nhân. Anh đã bỏ đảng vì tin vào nguyên tắc, và đảng Cộng hòa trước kia của anh đã đánh mất các nguyên tắc quan trọng đối với anh.

  

 

Thắng Đỗ là một kiến trúc sư hành nghề ở San Jose, California, Hoa Kỳ và thành viên của PIVOT, Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến.

 
(Bài do tác giả Thắng Đỗ gửi tới Việt Báo)

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số, nơi mọi thứ đều được đo bằng thuật toán: nhịp tim, bước chân, năng suất, thậm chí cả tình yêu. Thuật toán không có tình cảm, nhưng khôi hài vì chúng ta điều khiển thuật toán bằng cảm xúc.Máy móc có thể xử lý hàng tỷ dữ liệu mỗi giây, còn con người — chỉ cần một tưởng tượng — mọi thứ biến hoá. Cảm xúc lan truyền nhanh hơn tin tức, giận dữ được tối ưu hóa bằng công nghệ, và hạnh phúc được đong đếm bằng lượt thả tim. Chúng ta tưởng mình tiến hóa thành sinh vật lý trí, nhưng thật ra chỉ là sinh vật cảm xúc có Wi-Fi. Trong khi AI đang thao túng mọi lãnh vực, chúng ta loay hoay với cảm xúc, thao túng mọi ý nghĩ, hành vi.
Năm 2025 sắp khép lại, và theo thông lệ hàng năm, các nhà từ điển trên thế giới lại đi tìm từ ngữ để chọn đặt tên cho cái mớ hỗn độn mà nhân loại vừa bơi qua trong năm. Oxford chọn cụm từ “mồi giận dữ” (rage bait). Theo các nhà ngôn ngữ học của Oxford, đây là cách tiếng Anh vẫn thường vận hành: hai chữ quen thuộc — “giận dữ” và “mồi nhử” — ghép lại trong bối cảnh trực tuyến để tạo nên một ý niệm mới: thứ nội dung bày ra để cố tình khêu gợi bản tính nóng nảy của người xem, người đọc, khiến thiên hạ phải lao vào vòng tranh cãi chỉ để cuối cùng bấm thêm một cú “tức” nữa.
Tài năng như ông vua tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung cũng chỉ có thể tạo ra những vị tướng phản diện nhưng có võ công cao cường và chí lớn, chứ không thể giả mạo làm tướng. Mộ Dung Phục, tức Nam Yến Quốc, là một trong nhiều ví dụ. Mộ Dung Phục là kẻ háo danh, không từ thủ đoạn để đạt mục đích. Hắn sẵn sàng bỏ quên nhân nghĩa, thậm chí phản bội anh em, bạn bè, để leo lên nấc thang quyền lực, khôi phục nước Yên. Nhưng vẫn là một kẻ võ công cái thế. Đối thủ của Mộ Dung Phục là anh hùng chính nghĩa Kiều Phong. Bởi vậy, mới có câu "Bắc Kiều Phong, Nam Mộ Dung" để chỉ hai cao thủ võ lâm mạnh nhất thời bấy giờ. Vậy mà nước Mỹ hôm nay lại có bộ phim kỳ quái về một kẻ giả danh tướng, khoác lên mình chiếc áo quyền lực để công kích một anh hùng, một đại tá Hải Quân, một phi hành gia của NASA, một người yêu nước đích thực.
Trong lúc hàng triệu người không đủ thực phẩm để ăn, chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại để mặc cho nông sản thối rữa hàng loạt ngoài đồng, trong kho bãi, và thậm chí còn trực tiếp tiêu hủy hàng ngàn tấn thực phẩm viện trợ. Tất cả đều nhân danh mục tiêu “nâng cao hiệu quả” của bộ máy chính phủ. Những thay đổi quyết liệt trong chính sách thuế quan, các cuộc bố ráp di dân gắt gao và cắt giảm các chương trình hỗ trợ người dân như tem phiếu thực phẩm đã khiến nông dân kiệt quệ vì thiếu nhân lực và vốn liếng. Nông sản thì bị bỏ mặc cho mốc meo trong kho và thối rữa ngoài đồng, trong khi hàng triệu người dân rơi vào cảnh đói kém. Đó là chưa kể đến những trường hợp chính quyền trực tiếp tiêu hủy nguồn thực phẩm hoàn toàn có thể sử dụng được.
Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ-Hoa Kỳ phản ánh sự dịch chuyển mạnh của trật tự quyền lực toàn cầu. Trung Quốc và Ấn Độ có tiềm năng hợp tác lớn nhờ quy mô dân số và kinh tế, nhưng nghi kỵ chiến lược, cạnh tranh ảnh hưởng và tranh chấp biên giới khiến hợp tác bị hạn chế. Với Mỹ, việc Ấn Độ nghiêng về Trung Quốc có thể làm suy yếu chiến lược kiềm chế Bắc Kinh, trong khi tranh chấp thương mại như thuế 50% của Mỹ càng làm quan hệ thêm bất ổn...
Nếu có ai nói, nhạc của Trịnh Công Soạn giống như nhạc Trịnh Công Sơn, đôi bài nghe còn ác liệt hơn. Chắc bạn sẽ không tin. Tôi cũng không tin, cho đến khi tôi nghe được một số ca khúc của Trịnh Công Soạn, quả thật là như vậy. Tôi nghĩ, nếu anh này dứt bỏ dòng nhạc Trịnh cũ mà khai phá dòng nhạc Trịnh mới, thì chắc anh sẽ thành công. Người viết lách thì tính hay tò mò và mến mộ tài năng, tôi dọ hỏi người quen và nhất là những ca sĩ trẻ mong được nổi bật, đã tranh nhau khởi sự hát nhạc của Soạn. Cuối cùng, tôi cũng tìm đến được nhà anh. Gõ cửa. Mở.
Vào một buổi sáng Tháng Sáu năm 2025, dân biểu, cựu chủ tịch Hạ Viện đảng Dân Chủ tiểu bang Minnesota, Melissa Hortman, một trong những nhà lập pháp được kính trọng nhất của tiểu bang, và chồng của bà bị bắn chết tại nhà riêng. Chú chó cảnh sát lông vàng của họ, Gilbert, cũng ra đi với chủ. Vụ giết người này không phải là ngẫu nhiên. Thượng nghị sĩ John Hoffman và vợ cũng bị tấn công cùng ngày, nhưng may mắn sống sót. Chính quyền sớm tiết lộ thủ phạm, Vance Boelter, 57 tuổi, người theo chủ nghĩa cực hữu, đã viết bà Hortman vào “danh sách mục tiêu” bao gồm các nhà lập pháp Đảng Dân Chủ khác.
Ngày đi phỏng vấn thẻ xanh để trở thành thường trú nhân Hoa Kỳ thường là một ngày tràn đầy hy vọng và đáng nhớ, đặc biệt đối với những đôi vợ chồng, hoặc những hôn phu, hôn thê. Lễ Tạ Ơn tưởng đâu là ngày họ sum vầy, nói câu “Tạ ơn nước Mỹ” với những hy vọng về một tương lai tốt đẹp. Nhưng điều đó không xảy ra trong thời này, ở Hoa Kỳ. Khi bước cuối cùng trong quá trình xin thường trú nhân Hoa Kỳ, là cuộc phỏng vấn với viên chức di trú kết thúc, các đặc vụ liên bang lại ập đến, còng tay người vợ/chồng người ngoại quốc và đưa họ đi. Hy vọng trở thành ác mộng.
Dự thảo Hòa ước Ukraine do Hoa Kỳ và Nga đề ra gồm có 28 điểm đã được công bố gần đây. Kết quả của diễn biến này khá bất thường vì không có sự tham gia đàm phán của Ukraine và Liên minh châu Âu (EU)...
Trong một nghiên cứu phối hợp giữa đại học Hồng Kông và đại học Rutgers tại Mỹ cùng một số khoa học gia trong khu vực hồi tháng 8 năm 2024, báo cáo này chỉ ra rằng vị trí của Việt nam sẽ là một "điểm nóng" của những cơn bão nhiệt đới với cường độ dữ dội và thường xuyên hơn trước sự biến đổi khí hậu toàn cầu, với rủi ro cao là ngay Hải Phòng.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.