Hôm nay,  

Trần Văn Nam - nhà thơ, bạn hiền

14/01/201800:01:00(Xem: 6896)

 

Trần Văn Nam - nhà thơ, bạn hiền
 
Trần Yên Hòa

Tôi không nhớ tôi quen biết Nhà thơ Trần Văn Nam khi nào - tôi muốn gọi anh là nhà thơ hơn là nhà nghiên cứu, nhà triết học (anh đã nghiên cứu viết ra 2 cuốn sách dày cộm mới đây). Bởi vì anh làm thơ và có nhiều bài thơ hay.

blank

Có thể cũng do anh Đạm Thạch và Thành Tôn kết nối những người bạn văn hiền lành chân chất chúng tôi thành một nhóm, nhưng thời gian chính thức gặp, quen, đi ăn chung và cà phê thường xuyên vào thời điểm nào, tôi không nhớ rõ.

Trước đó rất lâu, có thể trước năm 1975, tên Trần Văn Nam có lướt qua trong đầu tôi, hình như ở Khởi Hành, Thời Tập của Viên Linh hay đâu đó...Tôi không chú ý lắm, vì tên Trần Văn Nam thường viết nghiên cứu, triết hay một vài bài thơ, chưa để tác động sâu đậm vào tôi.

Khi quen anh, tôi biết thêm Trần Văn Nam là một người yêu đọc sách, anh tìm tòi nghiên cứu về tác phẩm, tác giả, cũng vì vậy mà anh đã cho in 2 quyển sách về nghiên cứu văn học, cuốn nào cũng dày trên năm, sáu trăm trang, đầy đặc cả chữ.

1. Trong Dòng Cảm Thức Văn Học Miền Nam Phân Định Thi Ca Hải Ngoại. Sưu Tầm và Tiểu Luận của Trần Văn Nam, 556 trang.

2. Tiếp nối dòng cảm thức văn học sau năm 1975 (556 trang).

 

Đây là một công trình rất đồ sộ mà Trần Văn Nam đã dày công nghiên cứu. Hầu như những tác giả quen thuộc ở hải ngoại có sáng tác thơ, văn, anh đều để mắt tới. Anh viết với tấm lòng thương yêu quý mến các bạn văn.

Trong 2 quyển sách nhà nghiên cứu Trần Văn Nam in ra, phần lớn là anh dành biếu cho bạn bè. Anh muốn đem những nghiên cứu của mình về các tác giả quen biết, giới thiệu đến với bạn bè, bạn đọc.

Đó là nói về 2 cuốn sách đồ sộ mà tác giả Trần Văn Nam đã trình làng, nhưng trước đó, khi anh còn học ở Đại Học Văn Khoa Sài Gòn, Khoa Triết, (anh tốt nghiệp cử nhân Triết) hay khi anh đã ra trường đi dạy học, anh đã có xuất bản mấy tập thơ.

Thơ anh cũng mang màu sắc triết học, khó đọc, nhưng đọc kỷ, rất hay, sâu sắc về ngôn từ.

Anh có một bài thơ viết về giòng sông Cửu Long, một bài thơ hay, mà tôi, cả các anh Phạm Phú Minh, Thành Tôn cũng đều khen hay...


Tôi xin ghi một số đoạn:

 



Ngược Dòng Vạn Dặm Trường Giang

 


Dòng sông không phải bắt nguồn từ không gian

Của bình nguyên tuyết trắng

Qua rừng núi bạt ngàn

Dòng sông đã bắt nguồn từ thời gian

Do tình thương quá khứ

Do muôn trùng kỷ niệm miên man.

Phải, dòng nước tâm tư ra đi từ đất lành

Vang xa tiếng hát ru con của quê hương thời tuổi mộng

Bên cầu tàu Mỹ Tho đèn lu đèn tỏ

Nhớ về Sài Gòn đèn ngọn đỏ ngọn xanh

Phải, ngọn nguồn sẽ khởi hành từ quê hương

Tất cả sẽ được kể từ dĩ vãng

Câu chuyện một dòng sông sẽ không đi về cửa biển

Chín Con Rồng sẽ bơi ngược tạm biệt trùng dương…

Dẫn khởi kể từ quê tôi có hàng dừa xanh trường cửu

Những đồng bằng cũng rợp bóng cò bay

... 

Xuyên Á Xuyên Á

Ngược dòng mà đi, dòng sông muôn dặm

Chảy dọc trời xa: giải nước khổng lồ

Mặt trăng đỏ lừ chặn đường qua biên giới

Và võ vàng trên điêu tàn phế tích hư vô.

Ngã ba biên giới, ngã ba cuộc đời

Nước chảy mông mênh nước lên Biển Hồ

Đường chia đất đai, đường chia dân tộc

Những cuộc tranh hùng là xương trắng khăn sô.

Hỡi bí mật Đế Thiên, hỡi linh thiêng Đồng Tháp

Nước của tình thương xuyên qua bao nhiêu thế kỷ?

Vượt lên bao nhiêu cơ đồ?

Hai dân tộc mong tìm đường thân thiện

Nhạc của đại hòa trên sóng nước mấp mô…

 .... 

Trong suốt hơn mười lăm năm, quen biết anh, được làm bạn với anh, tôi rất quí mến anh. Nhóm chúng tôi có năm anh em: Phạm Phú Minh, Thành Tôn, Trần Văn Nam, Đạm Thạch, Trần Yên Hòa, thường hẹn nhau, cứ hai (02) tuần một lần, chúng tôi gặp nhau ở một quán ăn nào đó, cùng ăn sáng, rồi sau đó qua cà phê Factory (Brookhurst - Mc Faden), uống cà phê.

Hơn 15 năm như vậy, tạm coi là thường xuyên, anh không bỏ sót lần hẹn nào. Anh Trần Văn Nam dù ở rất xa, tận Walnut City, CA, đi xuống cà phê Factory cũng từ 45-50 phút, vậy mà anh không có lần nào anh sai hẹn, kể cả những tuần chúng tôi không có hẹn, anh cũng lái xe xuống, vào quán Factory uống một ly nước cam, nói chuyện với anh em văn nghệ quen biết một chút rồi về. Có thể nói là cho đỡ nhớ bạn bè cũng nên.



Và những cuộc gặp mặt, ra mắt sách, của tôi (TYH) hay của Phan Xuân Sinh (2015), Phạm Quốc Bảo (2016), Viên Linh (2017), Nguyễn Đức Tùng (2017), anh đều không bỏ sót. Tình bạn, tình anh em văn nghệ với anh, rất quý giá...Những buổi gặp gỡ của anh em ở xa về thăm Cali như Song Thao (2011), Nguyên Minh, Trương Văn Dân, Mã Lam (từ VN qua, 2014, 2016, 2017), Trần Phù Thế, Lâm Hảo Dũng (2015), Luân Hoán (2016), Trần Hoài Thư (20...) Trần Doãn Nho (2017), Nguyễn Hàn Chung (2017), anh đều có mặt...Nghĩa là anh em có cuộc vui nào, cuộc họp mặt nào, "hú" anh một tiếng là anh có mặt ngay...

Sau này, cũng khoảng 6 tháng trở lại đây, anh than mệt, ăn không ngon, nên anh chỉ ghé cà phê Factory để uống nước cam và ngồi chơi với chúng tôi. Từ đó, sức khỏe anh yếu dần đi.

Mỗi lần ngồi chung uống cà phê với anh, anh thấy một người bạn nào đó mà anh quen, trong giới văn nghệ, anh đều hỏi chuyện và tìm cách biếu sách. Hình như đó cũng là một thú vui, khi sách của mình được đến tay bạn đọc.

Trước đây, khi anh thực hiện và in cuốn sách "Tiếp nối dòng cảm thức văn học sau năm 1975", anh có nhờ một người bạn, thực hiện lay-out và in trên Amazon, nhưng anh chờ đợi quá lâu, sách chưa thực hiện xong. Anh bèn tìm cách mày mò trên internet, tìm ra cách lay-out cho đúng khổ, cũng như cách làm bìa. Và anh liên lạc thẳng với Amazon để in. Kết quả, cuốn sách của anh được ra đời. Thế là anh đã biết qua cách thực hiện và gởi in ở Amazon. Sự thành công đó, anh vui vẻ khoe với chúng tôi, như một kỳ công. Tôi rất thán phục tinh thần học hỏi và đam mê sách của anh, (anh đã 77, 78 tuổi rồi). Cuốn sách của anh đã được anh in nhiều lần, mỗi lần mấy chục cuốn đem biếu cho  bạn văn. Trên xe anh lúc nào cũng có những cuốn sách mới, có sẳn những bì thư vàng lớn, và bút mực, để khi anh định biếu cho ai, anh ghi ngay tại xe, đem biếu.

Tôi muốn học anh cách thực hiện và in sách trên Amazon, anh vui lòng chỉ dẫn. Hẹn anh nhiều lần, nhưng tôi vì có những bận bịu công việc gia đình, nên cứ trì hoãn. Mãi đến...cách đây khoảng 2 tháng, mới có dịp mời anh đến nhà, để nhờ anh. Tôi nhớ, hôm đó, vào ngày Thứ ba (Tuesday), anh chạy xe từ Walnut xuống Anaheim, hẹn nhau 10 am, mà trước khoảng 10 phút, anh đã có mặt tại nhà tôi. Tôi chỉ chỗ anh đậu xe và đưa anh vào nhà.
Anh hướng dẫn tôi. Chúng tôi cùng nhau thực hiện những điều mà Amazon yêu cầu để in sách. Anh rất tận tụy và có lòng, hướng dẫn rất tường tận. Sau đó, anh cùng tôi uống mỗi người một ly rượu đỏ, cũng như ăn bún cari gà do bà xã tôi đã làm sẳn. Hôm đó, anh khen bún ngon, nhưng miệng anh đắng quá, chỉ ăn ít thôi. Tôi thì vô tư, cứ nghĩ anh mệt. Chuyện anh ăn không được khiến người anh xuống ký, đó chính là triệu chứng của bịnh ung thư sau này của anh...

Sau đó, chúng tôi đồng ý là cùng nhau thành lập Nhà Xuất Bản Bạn Văn, sẽ đứng ra chịu trách nhiệm lay-out, và in ấn cho các bạn văn khắp nơi, có tác phẩm mà không biết in ở đâu. Chúng tôi sẽ làm mọi công đoạn từ A-Z, để có sách gởi đến tận tay tác giả, dù tác giả chỉ cần in 20, 30, hay 50 cuốn, chúng tôi đều thực hiện, với giá rẻ nhất. Còn những độc giả muốn có sách, thì có thể đặt hàng ngay trên Amazon, sách sẽ được gởi đến nhà. Số tiền thu được từ Amazon chi trả, chúng tôi sẽ gởi ngay đến cho tác giả có sách in...

Bây giờ thì nhà thơ Trần Văn Nam đã ra đi, và ước nguyện của anh chưa thàng, tôi nghĩ những ngày sau này tôi sẽ cố thực hiện tiếp ý nguyện của anh, là thành lập nhà xuất bản Bạn Văn, in sách trên Amazon, cho các tác giả có nhu cầu muốn in tác phẩm của mình, với điều kiện thuận lợi nhất.

 

Bản tính anh Trần Văn Nam rất hiền lành, chân thật. Nhiều lúc có vấn đề gì đó chúng tôi hay nói đùa vui với anh, mà anh cứ tưởng là thật, hỏi đi hỏi lại mãi. Quê anh ở Bến Tre, nhưng tuổi thơ anh sống nhiều ở Nha Trang, có lẽ nhờ đất đai hiền hòa của hai quê này cộng lại, tạo nên một Trần Văn Nam hiền hòa.


Tôi yêu mến anh, và chúng tôi, những người bạn, yêu mến nhau, có lẽ cũng vì những điều hiền lành, chân thật đó./.


Trần Yên Hòa

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.