Hôm nay,  

Trần Văn Nam - nhà thơ, bạn hiền

14/01/201800:01:00(Xem: 6891)

 

Trần Văn Nam - nhà thơ, bạn hiền
 
Trần Yên Hòa

Tôi không nhớ tôi quen biết Nhà thơ Trần Văn Nam khi nào - tôi muốn gọi anh là nhà thơ hơn là nhà nghiên cứu, nhà triết học (anh đã nghiên cứu viết ra 2 cuốn sách dày cộm mới đây). Bởi vì anh làm thơ và có nhiều bài thơ hay.

blank

Có thể cũng do anh Đạm Thạch và Thành Tôn kết nối những người bạn văn hiền lành chân chất chúng tôi thành một nhóm, nhưng thời gian chính thức gặp, quen, đi ăn chung và cà phê thường xuyên vào thời điểm nào, tôi không nhớ rõ.

Trước đó rất lâu, có thể trước năm 1975, tên Trần Văn Nam có lướt qua trong đầu tôi, hình như ở Khởi Hành, Thời Tập của Viên Linh hay đâu đó...Tôi không chú ý lắm, vì tên Trần Văn Nam thường viết nghiên cứu, triết hay một vài bài thơ, chưa để tác động sâu đậm vào tôi.

Khi quen anh, tôi biết thêm Trần Văn Nam là một người yêu đọc sách, anh tìm tòi nghiên cứu về tác phẩm, tác giả, cũng vì vậy mà anh đã cho in 2 quyển sách về nghiên cứu văn học, cuốn nào cũng dày trên năm, sáu trăm trang, đầy đặc cả chữ.

1. Trong Dòng Cảm Thức Văn Học Miền Nam Phân Định Thi Ca Hải Ngoại. Sưu Tầm và Tiểu Luận của Trần Văn Nam, 556 trang.

2. Tiếp nối dòng cảm thức văn học sau năm 1975 (556 trang).

 

Đây là một công trình rất đồ sộ mà Trần Văn Nam đã dày công nghiên cứu. Hầu như những tác giả quen thuộc ở hải ngoại có sáng tác thơ, văn, anh đều để mắt tới. Anh viết với tấm lòng thương yêu quý mến các bạn văn.

Trong 2 quyển sách nhà nghiên cứu Trần Văn Nam in ra, phần lớn là anh dành biếu cho bạn bè. Anh muốn đem những nghiên cứu của mình về các tác giả quen biết, giới thiệu đến với bạn bè, bạn đọc.

Đó là nói về 2 cuốn sách đồ sộ mà tác giả Trần Văn Nam đã trình làng, nhưng trước đó, khi anh còn học ở Đại Học Văn Khoa Sài Gòn, Khoa Triết, (anh tốt nghiệp cử nhân Triết) hay khi anh đã ra trường đi dạy học, anh đã có xuất bản mấy tập thơ.

Thơ anh cũng mang màu sắc triết học, khó đọc, nhưng đọc kỷ, rất hay, sâu sắc về ngôn từ.

Anh có một bài thơ viết về giòng sông Cửu Long, một bài thơ hay, mà tôi, cả các anh Phạm Phú Minh, Thành Tôn cũng đều khen hay...


Tôi xin ghi một số đoạn:

 



Ngược Dòng Vạn Dặm Trường Giang

 


Dòng sông không phải bắt nguồn từ không gian

Của bình nguyên tuyết trắng

Qua rừng núi bạt ngàn

Dòng sông đã bắt nguồn từ thời gian

Do tình thương quá khứ

Do muôn trùng kỷ niệm miên man.

Phải, dòng nước tâm tư ra đi từ đất lành

Vang xa tiếng hát ru con của quê hương thời tuổi mộng

Bên cầu tàu Mỹ Tho đèn lu đèn tỏ

Nhớ về Sài Gòn đèn ngọn đỏ ngọn xanh

Phải, ngọn nguồn sẽ khởi hành từ quê hương

Tất cả sẽ được kể từ dĩ vãng

Câu chuyện một dòng sông sẽ không đi về cửa biển

Chín Con Rồng sẽ bơi ngược tạm biệt trùng dương…

Dẫn khởi kể từ quê tôi có hàng dừa xanh trường cửu

Những đồng bằng cũng rợp bóng cò bay

... 

Xuyên Á Xuyên Á

Ngược dòng mà đi, dòng sông muôn dặm

Chảy dọc trời xa: giải nước khổng lồ

Mặt trăng đỏ lừ chặn đường qua biên giới

Và võ vàng trên điêu tàn phế tích hư vô.

Ngã ba biên giới, ngã ba cuộc đời

Nước chảy mông mênh nước lên Biển Hồ

Đường chia đất đai, đường chia dân tộc

Những cuộc tranh hùng là xương trắng khăn sô.

Hỡi bí mật Đế Thiên, hỡi linh thiêng Đồng Tháp

Nước của tình thương xuyên qua bao nhiêu thế kỷ?

Vượt lên bao nhiêu cơ đồ?

Hai dân tộc mong tìm đường thân thiện

Nhạc của đại hòa trên sóng nước mấp mô…

 .... 

Trong suốt hơn mười lăm năm, quen biết anh, được làm bạn với anh, tôi rất quí mến anh. Nhóm chúng tôi có năm anh em: Phạm Phú Minh, Thành Tôn, Trần Văn Nam, Đạm Thạch, Trần Yên Hòa, thường hẹn nhau, cứ hai (02) tuần một lần, chúng tôi gặp nhau ở một quán ăn nào đó, cùng ăn sáng, rồi sau đó qua cà phê Factory (Brookhurst - Mc Faden), uống cà phê.

Hơn 15 năm như vậy, tạm coi là thường xuyên, anh không bỏ sót lần hẹn nào. Anh Trần Văn Nam dù ở rất xa, tận Walnut City, CA, đi xuống cà phê Factory cũng từ 45-50 phút, vậy mà anh không có lần nào anh sai hẹn, kể cả những tuần chúng tôi không có hẹn, anh cũng lái xe xuống, vào quán Factory uống một ly nước cam, nói chuyện với anh em văn nghệ quen biết một chút rồi về. Có thể nói là cho đỡ nhớ bạn bè cũng nên.



Và những cuộc gặp mặt, ra mắt sách, của tôi (TYH) hay của Phan Xuân Sinh (2015), Phạm Quốc Bảo (2016), Viên Linh (2017), Nguyễn Đức Tùng (2017), anh đều không bỏ sót. Tình bạn, tình anh em văn nghệ với anh, rất quý giá...Những buổi gặp gỡ của anh em ở xa về thăm Cali như Song Thao (2011), Nguyên Minh, Trương Văn Dân, Mã Lam (từ VN qua, 2014, 2016, 2017), Trần Phù Thế, Lâm Hảo Dũng (2015), Luân Hoán (2016), Trần Hoài Thư (20...) Trần Doãn Nho (2017), Nguyễn Hàn Chung (2017), anh đều có mặt...Nghĩa là anh em có cuộc vui nào, cuộc họp mặt nào, "hú" anh một tiếng là anh có mặt ngay...

Sau này, cũng khoảng 6 tháng trở lại đây, anh than mệt, ăn không ngon, nên anh chỉ ghé cà phê Factory để uống nước cam và ngồi chơi với chúng tôi. Từ đó, sức khỏe anh yếu dần đi.

Mỗi lần ngồi chung uống cà phê với anh, anh thấy một người bạn nào đó mà anh quen, trong giới văn nghệ, anh đều hỏi chuyện và tìm cách biếu sách. Hình như đó cũng là một thú vui, khi sách của mình được đến tay bạn đọc.

Trước đây, khi anh thực hiện và in cuốn sách "Tiếp nối dòng cảm thức văn học sau năm 1975", anh có nhờ một người bạn, thực hiện lay-out và in trên Amazon, nhưng anh chờ đợi quá lâu, sách chưa thực hiện xong. Anh bèn tìm cách mày mò trên internet, tìm ra cách lay-out cho đúng khổ, cũng như cách làm bìa. Và anh liên lạc thẳng với Amazon để in. Kết quả, cuốn sách của anh được ra đời. Thế là anh đã biết qua cách thực hiện và gởi in ở Amazon. Sự thành công đó, anh vui vẻ khoe với chúng tôi, như một kỳ công. Tôi rất thán phục tinh thần học hỏi và đam mê sách của anh, (anh đã 77, 78 tuổi rồi). Cuốn sách của anh đã được anh in nhiều lần, mỗi lần mấy chục cuốn đem biếu cho  bạn văn. Trên xe anh lúc nào cũng có những cuốn sách mới, có sẳn những bì thư vàng lớn, và bút mực, để khi anh định biếu cho ai, anh ghi ngay tại xe, đem biếu.

Tôi muốn học anh cách thực hiện và in sách trên Amazon, anh vui lòng chỉ dẫn. Hẹn anh nhiều lần, nhưng tôi vì có những bận bịu công việc gia đình, nên cứ trì hoãn. Mãi đến...cách đây khoảng 2 tháng, mới có dịp mời anh đến nhà, để nhờ anh. Tôi nhớ, hôm đó, vào ngày Thứ ba (Tuesday), anh chạy xe từ Walnut xuống Anaheim, hẹn nhau 10 am, mà trước khoảng 10 phút, anh đã có mặt tại nhà tôi. Tôi chỉ chỗ anh đậu xe và đưa anh vào nhà.
Anh hướng dẫn tôi. Chúng tôi cùng nhau thực hiện những điều mà Amazon yêu cầu để in sách. Anh rất tận tụy và có lòng, hướng dẫn rất tường tận. Sau đó, anh cùng tôi uống mỗi người một ly rượu đỏ, cũng như ăn bún cari gà do bà xã tôi đã làm sẳn. Hôm đó, anh khen bún ngon, nhưng miệng anh đắng quá, chỉ ăn ít thôi. Tôi thì vô tư, cứ nghĩ anh mệt. Chuyện anh ăn không được khiến người anh xuống ký, đó chính là triệu chứng của bịnh ung thư sau này của anh...

Sau đó, chúng tôi đồng ý là cùng nhau thành lập Nhà Xuất Bản Bạn Văn, sẽ đứng ra chịu trách nhiệm lay-out, và in ấn cho các bạn văn khắp nơi, có tác phẩm mà không biết in ở đâu. Chúng tôi sẽ làm mọi công đoạn từ A-Z, để có sách gởi đến tận tay tác giả, dù tác giả chỉ cần in 20, 30, hay 50 cuốn, chúng tôi đều thực hiện, với giá rẻ nhất. Còn những độc giả muốn có sách, thì có thể đặt hàng ngay trên Amazon, sách sẽ được gởi đến nhà. Số tiền thu được từ Amazon chi trả, chúng tôi sẽ gởi ngay đến cho tác giả có sách in...

Bây giờ thì nhà thơ Trần Văn Nam đã ra đi, và ước nguyện của anh chưa thàng, tôi nghĩ những ngày sau này tôi sẽ cố thực hiện tiếp ý nguyện của anh, là thành lập nhà xuất bản Bạn Văn, in sách trên Amazon, cho các tác giả có nhu cầu muốn in tác phẩm của mình, với điều kiện thuận lợi nhất.

 

Bản tính anh Trần Văn Nam rất hiền lành, chân thật. Nhiều lúc có vấn đề gì đó chúng tôi hay nói đùa vui với anh, mà anh cứ tưởng là thật, hỏi đi hỏi lại mãi. Quê anh ở Bến Tre, nhưng tuổi thơ anh sống nhiều ở Nha Trang, có lẽ nhờ đất đai hiền hòa của hai quê này cộng lại, tạo nên một Trần Văn Nam hiền hòa.


Tôi yêu mến anh, và chúng tôi, những người bạn, yêu mến nhau, có lẽ cũng vì những điều hiền lành, chân thật đó./.


Trần Yên Hòa

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.