Hôm nay,  

Tên Lửa Đối Hạm KCT-15 Của Việt Nam

01/10/201717:02:00(Xem: 12698)

TÊN LỬA ĐỐI HẠM KCT-15 CỦA VIỆT NAM



  1. TỔNG QUÁT

  2. THƯƠNG VỤ ĐÓNG CHIẾN CHO VIỆT NAM

  • TÀU SIGMA VỚI HÒA LAN

  • TÀU GEPARD 3.9 VỚI NGA SÔ

  1. THƯƠNG VỤ MUA TÊN LỬA CỦA VIỆT NAM

  • BRAHMOS VỚI ẤN ĐỘ

  • EXOCET VỚI PHÁP

  1. KỀT LUẬN


TỔNG QUÁT


Năm 2016, 2 tác giả Douglas Barrie và Tom Waldwyn thuộc Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS - Anh), đã có bài phân tích về việc Việt Nam đang thực hiện chương trình sản xuất phiên bản cải tiến KCT-15 thiết kế tên lửa hành trình 3M24 Uran (NATO định danh là SS-N-25 Switchablade) của Nga. Các chuyên gia phân tích của IISS cho rằng, tên lửa KCT-15 của Việt Nam đã được công khai xuất hiện lần đầu tiên hồi cuối năm 2015 trong một đợt triển lãm công nghệ quốc phòng với tập đoàn công nghệ viễn thông Viettel. Loại tên lửa bắt đầu sản xuất vào năm 2016 gồm 3 phiên bản Kh-35E bắn từ chiến hạm, phi cơ và phòng thủ bờ biển như là thành phần của hệ thống 3K60 Bal/SSC-6 Sennight. Theo chuyên gia của IISS, Hải quân Việt Nam đang vận hành các tên lửa 3M24 với mục đích chống tàu cho các tàu chiến lớp Gepard, 6 tàu tên lửa cao tốc 12418 Molniya cũng như cho 1 tàu hộ tống BPS-500. Ngoài phiên bản chống tàu, 3M24 còn có phiên bản phóng từ trên không khi gắn liền với loại radar dẫn đường chủ động, được sử dụng ở nhiều quốc gia như Nga, Ấn Độ, Algeria. Phiên bản này có tên gọi là Kh-35 được tích hợp vào các trực thăng và máy bay chiến đấu cánh cố định để đảm nhận nhiệm vụ tấn công trên biển.


Image result for tên lửa kct 15 của việt nam


Tên lửa KCT-15 được giới thiệu hồi năm 2015

Theo phân tích, tên lửa chống hạm KCT-15 do Việt Nam sản xuất mạnh hơn nguyên bản 3M24 của Nga:

  • Trong khi 3M24 Uran (SS-N-25 Switchblade) bắt đầu sản xuất từ đầu những năm 1980 có tầm xa 130 km (70 nmi) thì KCT-15 sản xuất năm  2015 được cho là có tầm hoạt động lên đến 260-300 km (160 nmi). Điều cần để ý là phiên bản chống hạm của tên lửa hành trình đa năng Kalibr (3M54 và 3M-54E, ám danh NATO: SS-N-27 Sizzler) cũng do Nga Sô phát triển là có tầm bắn lên đến 660 km. Đòn tấn công ngày 7/10/2015 của Nga vào các mục tiêu tại Syria đã cho thấy "Kalibr" thực sự có tầm bắn ít nhất là 1,500 km.

  • Tên lửa được phóng ở trạng thái thẳng đứng với sự trợ giúp của động cơ tăng cường nhiên liệu rắn với tốc độ bay cận âm. Hệ  thống dẫn đường được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính (INS), hệ thống INS/Định vị toàn cầu trên hành trình bay, ở pha cuối tiếp cận mục tiêu trang bị radar chủ động ARGS-14 đem lại độ chính xác rất cao, trong vòng 3 m.

  • Dẫn nguồn từ Tập đoàn Tên lửa chiến thuật Nga (KTRV), Defenceblog cho biết, Moskva đã chuyển giao các thiết kế phiên bản tên lửa khác nhau theo yêu cầu của Việt Nam. Ngoài tên lửa chống hạm, tên lửa phóng từ trên không Kh-35, Việt Nam còn có thể được phép chế tạo cả phiên bản phòng thủ bờ biển được tích hợp vào trong hệ thống 3K60 Bal. Dù chưa rõ 2 bên góp vốn như thế nào, nhưng tên lửa sẽ được sản xuất tại Việt Nam với số lượng rất lớn với khoảng 3,000 tên lửa chống hạm KCT-15. Hiện nhiều thông chi tiết chưa được tiết lộ rõ ràng, nhưng chương trình này có thể sẽ nhằm tới việc thúc đẩy ngành công nghiệp chế tạo vũ khí nội địa. Điều đó sẽ giúp cho việc đơn giản hóa các dịch vụ hỗ trợ cho việc sử dụng tên lửa 3M24 cho Hải quân Việt Nam. Thông thường, Việt Nam có thể lần lượt chia tiến trình sản xuất thành nhiều phiên bản khác nhau để có thể liên tục đưa vào những cải tiến cần thiết. Các chuyên gia Anh cho rằng, với KCT-15 Việt Nam sẽ là nước thứ hai ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương bắt tay vào việc sản xuất nội địa tên lửa dựa trên 3M24 Uran của Nga. Trước đó Triều Tiên đã sản xuất một loại tên lửa tương tự như tên lửa chống hạm tầm trung 3M24 Uran. Tuy nhiên, Triều Tiên không có lợi thế như Việt Nam có quan hệ với nhiều đối tác.  

  • Ngoài ra, Việt Nam cũng có quyền xuất khẩu sang bất kỳ nước nào, giống như trường hợp Ấn Độ xuất khẩu tên lửa BrahMos.

 

blank

 

KCT-15 được giới thiệu với cái tên mới VCM-01 vào tháng 3/2017


THƯƠNG VỤ ĐÓNG CHIẾN CHO VIỆT NAM


Thương vụ đóng tàu chiến cho Việt Nam liên quan đến 2 quốc gia: Hòa Lan và Nga Sô.


Tàu Sigma với Hòa Lan

Ngày 22/8/2013, xưởng đóng tàu Gorinchem, một đơn vị của Damen cho biết Hòa Lan đã đạt được một thỏa thuận với Việt Nam về việc cung cấp 2 tàu hộ tống tàng hình lớp SIGMA  9814 cho Hải quân Việt Nam. Theo tiết lộ, thỏa thuận cung cấp 2 tàu chiến SIGMA cho Việt Nam sẽ được thông qua vào cuối năm, mở ra dấu mốc đặc biệt cho Tập đoàn đóng tàu Damen Schelde (DSNS) của Hòa Lan trong việc mở rộng thị trường hợp tác quốc tế. Tổng trị giá uớc lượng 1.5 tỷ USD liên quan đến 4 chiếc, 2 chiếc đóng tại Hòa Lan, 2 chiếc đóng tại Việt Nam. Giá trị của thỏa thuận về 2 chiếc đóng tại Hòa Lan có thể đạt tới nửa tỷ Euro (tương đương  668 triệu  USD), trong đó, có sự tham gia "tài trợ" của cả Chính phủ Hòa Lan.


1,5 tỷ USD dừng dự án Sigma, VN đóng được bao nhiêu Gepard-3.9? - Ảnh 1.


Tàu hộ vệ tên lửa Sigma của Tập đoàn Damen được giới thiệu với Hải quân Việt Nam


Tuy nhiên từ những tin tức mới nhất, dự án đóng 4 tàu tên lửa tàng hình Sigma bị tạm dừng có thể vì lý do kỹ thuật và giá cả. SIGMA  9814 trên thực tế cũng chỉ tương đương như tàu Gepard 3.9 lớp đầu của Nga.


Tàu Gepard 3.9 với Nga Sô


Bắt đầu từ 2007, Nga khởi sự đóng cho Việt Nam 2 chiếc Gepard 3.9 đầu tiên, về đến Việt Nam năm 2011. Sau khi nhận 2 tàu Gepard đầu tiên năm 2011, việc bàn giao cặp tàu Gerpard thứ 2 bị trở ngại vì công ty ở Ukraine cung cấp động cơ Turbin khí cho cặp tàu này, tuy nhiên việc giao hàng bị hoãn sau khi Nga sáp nhập Crimea đầu năm 2014. Sau nhiều lần đàm phán, phía Ukraine mới đồng ý cung cấp động cơ cho Việt Nam để Việt Nam chuyển cho nhà máy Zelenodolsk lắp ráp. Sự cố về việc trì hoãn giao động cơ từ phía Ukraine đã ảnh hưởng đến ý định của Việt Nam đặt đóng cặp tàu chiến Gepard thứ ba. Phía Nga Sô cho hay việc đàm phán đặt đóng hai chiếc Gepard nữa sẽ chỉ được nối lại sau khi Nga bàn giao 2 chiếc Gepard hiện tại cho Việt Nam.


Cặp tàu Gerpard thứ 2 sẽ về Việt Nam cuối năm 2017 và đầu năm 2018. So với cặp tàu Gepard đầu tiên thì cặp thứ hai chỉ có một thay đổi đáng kể đó là đã được bổ sung chức năng chống ngầm. Tuy nhiên sang đến cặp thứ ba, rất có thể chúng sẽ có sức mạnh cả tấn công lẫn phòng thủ tương đương với các khu trục hạm 4,000 tấn, điều này cũng phù hợp với đường hướng phát triển và  khả năng của Việt Nam.

Các chuyên viên Nga Sô cho biết, các tàu Gepard đầu tiên của Việt Nam được trang bị tên lửa cận âm Uran đủ sức tiêu diệt các tàu có lượng giãn nước tới 5,000 tấn ở khoảng cách lên tới 300 km. Song khi đặt Nga đóng cặp tàu Gepard thứ ba, phía Việt Nam bày tỏ ý muốn để cặp tàu mới được trang bị không phải tên lửa Uran mà các hệ thống tên lửa Kalibr với tầm xa 1,500-2,000 km. Điều đặc biệt là cặp tàu thứ 3 (chiếc số 5 và 6) sẽ được đóng ở Nga, cặp tàu thứ 4 (chiếc số 7 và 8) được đóng ở Việt Nam.


Image result for Một mô hình nâng cấp khác của tàu hộ vệ tên lửa Gepard


Mô hình tàu hộ vệ tên lửa Gepard nâng cấp với bệ phóng thẳng đứng đa năng UKSK mang 8 tên lửa Klub được lắp đặt phía trước phần thượng tầng


THƯƠNG VỤ MUA TÊN LỬA CỦA VIỆT NAM


Brahmos với Ấn Độ


Đây là dòng tên lửa hành trình chống hạm siêu thanh do Công ty Liên doanh Brahmos Aerospace giữa Nga và Ấn Độ chế tạo với tầm bắn lên tới 290 km, mang theo đầu nổ có trọng lượng từ 200 tới 300 kg. Loại tên lửa này có vận tốc 2.5 đến 2.8 Mach với khả năng bay hình chữ "S". Nó nhanh hơn 3.5 lần so với tên lửa hành trình Harpoon của Hoa Kỳ vốn bay dưới tốc độ âm thanh. BrahMos có thể phóng từ tàu chiến, tàu ngầm, máy bay hay các trạm phóng lưu động trên mặt đất.


Chương trình được phát triển từ 2004 dựa trên sự hợp tác nghiên cứu giữa NPO Mashinostroeyenia của Nga và tổ chức nghiên cứu và phát triển BrahMos Aerospace Private Limit thuộc Bộ quốc phòng của Ấn Độ. Phiên bản đối đất đã được Ấn Độ trang bị cho lực lượng trên bộ từ năm 2007 và sau đó nghiên cứu tiếp các phiên bản trang bị cho chiến hạm, tàu ngầm và máy bay. Trong khi Ấn Độ thì muốn BrahMos lấy nền tảng từ tên lửa hành trình tầm trung P-700 Granit còn Nga thì muốn nó nên là anh em với tên lửa hành trình tầm ngắn P-800 Oniks (Yakhont) để thích hợp với hiệp định kiểm soát công nghệ tên lửa mà Nga đã ký vào. Động cơ đẩy được lấy nền từ tên lửa của Nga trong khi hệ thống dẫn đường được phát triển bởi BrahMos Corp.


BrahMos sơ khởi nặng 3,000 kg, sau đó được cải tiến thành BrahMos-A với trọng lượng 2,500 kg. Biến thể hiện đại hóa BrahMos-M được giới thiệu vào năm 2014, chiều dài tên lửa được rút từ 8.4 m xuống còn 6 m, trọng lượng được giảm xuống còn 1,500 kg để máy bay mang dễ dàng hơn. Tầm bắn giữ nguyên và có vận tốc đạt Mach 3.5, cao hơn 20% so với phiên bản đầu.


Image result for BrahMos-M


Kích thước Brahmos và Brahmos-M

 

Khi bắt đầu sản xuất, Ấn Độ công bố đơn giá ban đầu vào khoảng 4.5 triệu USD cho một tên lửa; hoặc 900 triệu USD cho mỗi tổ hợp BrahMos đất đối hải bao gồm 2 trạm chỉ huy, 5 xe mang phóng tự hành cùng 67 tên lửa, đã có nhận định rằng New Delhi sẽ rất khó xuất khẩu. Nhưng hiện nay, khi bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt với số lượng cực lớn thì giá thành của BrahMos đã giảm đi rất nhiều. Hãng tin Reuters từng ước tính Hải quân Ấn Độ chỉ phải bỏ ra số tiền dao động quanh mức 3 triệu USD cho mỗi quả BrahMos phiên bản triển khai từ tàu mặt nước, thậm chí con số này sẽ tiếp tục hạ xuống chỉ còn 2.3 triệu USD. Điều này cũng hợp lý khi chi phí nghiên cứu phân bổ đều trên số lượng xuất xưởng.

 

Cả Nga và Ấn Độ đều "bật đèn xanh" cho việc xuất khẩu tổ hợp vũ khí này sang nước thứ 3 dù rằng việc chuyển giao tên lửa BrahMos cho các nước trong khu vực thường vấp phải sự phản đối của Trung Quốc. Hiện nhiều nước đang quan tâm tới khả năng sở hữu tên lửa BrahMos, trong đó có các quốc gia Đông Nam Á mà đứng đầu là Việt Nam. Tin tức về việc Ấn Độ bán hỏa tiễn Brahmos cho Việt Nam đã được đề cập nhiều lần trong mấy năm gần đây sau khi liên doanh Ấn-Nga phát triển thành công loại hỏa tiễn tầm xa này. Năm 2016, đã có tin Ấn Độ thỏa thuận nguyên tắc để cung cấp cho Việt Nam cả hỏa tiễn tầm xa Brahmos và hỏa tiễn phòng không tầm trung Akash. Nhưng đến nay vẫn không thấy có tin tức chính thức nào từ cả hai phía xác nhận. Với Hà Nội, các vụ mua bán võ khí và trang bị quốc phòng thường bị bưng bít vì là “bí mật nhà nước.” Tại triển lãm LIMA 2017, ông Alexander Maksichev - người phát ngôn của Công ty Liên doanh Brahmos Aerospace xác nhận hợp đồng xuất khẩu tên lửa hành trình siêu thanh Bramos cho khách hàng nước ngoài đầu tiên sẽ được ký vào trước cuối năm nay. Trong cuộc họp báo ngày 17/8/2017, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao VN khi được yêu cầu xác nhận nguồn tin từ báo ngoại quốc nói chính phủ Ấn Độ đã bán hỏa tiễn chống hạm siêu thanh Brahmos cho Việt Nam, đã trả lời nước đôi, không phủ nhận và cũng không xác nhận. Bộ Ngoại Giao Ấn Độ sau đó cũng phủ nhận tin chính phủ nước này đã bán loại hỏa tiễn chống hạm hành trình siêu thanh BrahMos cho Việt Nam.

 

Exocet của Liên Âu

Ông Daniel Petit, giám đốc tiếp thị của tập đoàn quốc phòng MBDA ngày 29/8/2017,  tuyên bố tại Triển lãm Quốc tế về An ninh (HSE) 2017 diễn ra tại Hà Nội rằng "MBDA đang sở hữu những công nghệ vũ khí tốt nhất từ Pháp, Anh, Đức, Ý và Tây Ban Nha. Chúng tôi sẵn sàng bán những tên lửa chiến thuật hiện đại nhất để phục vụ quá trình hiện đại hóa nền quốc phòng Việt Nam", Ông Petit khẳng định tập đoàn MBDA, có trụ sở tại Pháp, sẽ giới thiệu nhiều giải pháp trang bị cho Việt Nam, bao gồm những vũ khí như tên lửa diệt hạm Exocet MM40 Block 3 cho tàu chiến, tổ hợp tên lửa phòng không VL-MICA dùng ống phóng thẳng đứng cho tàu nổi và bệ phóng mặt đất. Khi được hỏi về khả năng chuyển giao công nghệ sản xuất tên lửa, đại diện MBDA cho rằng quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào mong muốn của phía Việt Nam. "Mọi chuyện đều có thể. Chúng tôi coi Việt Nam là một thị trường đầy tiềm năng hợp tác", ông Petit khẳng định.

MBDA là một trong những tập đoàn phát triển và chế tạo tên lửa lớn nhất châu Âu, được thành lập từ sự hợp nhất của hãng Aérospatiale-Matra Missiles trực thuộc Airbus Defence (Pháp - Đức), Alenia Marconi Systems (Ý) và Matra BAE Dynamics (Anh). Tập đoàn này đã cung cấp vũ khí cho 90 lực lượng vũ trang trên toàn thế giới.


KỀT LUẬN

Hiện nay, Liên Âu phải cạnh tranh với Nga Sô và ngay cả Ấn Độ, Do Thái về kỷ thuật, giá cả cũng như khả năng chuyển giao công nghệ cho Việt Nam. Việt Nam cần phải nghiên cứu những ưu khuyết điểm giữa 3 loại tên lửa Kalibr/Klub của Nga, BrahMos của liên doanh Ấn-Nga và Exocet của Liên Âu để có sự chọn lựa thích hợp. Nếu không mua công nghệ toàn phần, Việt Nam vẫn có thể mua từng thành phần riêng lẻ, hay tham khảo qua cách làm của Ấn Độ. Tên lửa BrahMos - sản phẩm hợp tác với Nga được Moskva cung cấp động cơ còn New Delhi phát triển hệ thống dẫn đường. Nhưng trình độ có hạn của phía Ấn Độ đã khiến thời gian đầu xác suất trúng mục tiêu của BrahMos PJ-10 rất thấp. Để nhanh chóng cải thiện tình hình, Quốc Vụ khanh phụ trách quốc phòng Ấn Độ - ông Inderjit Rao Singh trong cuộc gặp Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Jean-Yves Le Drian năm 2015 đã đề nghị Paris trợ giúp kỹ thuật. Kết quả thu được là rất đáng khích lệ, tỷ lệ trúng đích của BrahMos hiện nay đã lên tới 100%. Có lẽ cũng nên tham khảo cách làm của Ấn Độ bằng việc nhập khẩu công nghệ dẫn đường của tên lửa Exocet rồi tích hợp lên KCT-15, điều này sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ công việc, thậm chí còn giúp tên lửa này sở hữu nhiều ưu điểm hơn cả Kh-35 nguyên bản. Cách làm này sẽ giúp cho Việt Nam tiếp cận công nghệ Exocet dễ dàng hơn so với mua toàn bộ hệ thống, đồng thời kinh phí cũng được tiết giảm ở mức tối ưu.

THAM KHẢO

  1. 3M-54 Klub - Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

  2. BrahMos - Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

  3. Bài viết “Vietnam produced KCT-15 anti-ship missile with big volume” trên mạng Today News ngày 29/5/2016.

  4. Bài viết “Lộ diện tên lửa đối hải lợi hại mới do Viettel chế tạo” trên mạng Sputnik VN ngày 30/3/2017.

  5. Bài viết “Báo Anh: Tên lửa KCT-15 Việt Nam mạnh hơn 3M24 của Nga” trên mạng Trandaiquang.Org ngày 30/8/2017.

  6. Bài viết “KCT-15 Việt Nam sẽ trang bị công nghệ dẫn đường của Exocet?” trên mạng Trandaiquang.Org ngày 30/8/2017.

  7. Bài viết “Ấn Độ phủ nhận tin đã bán hỏa tiễn BrahMos cho Việt Nam” trên mạng Trandaiquang.Org ngày 20/8/2017.

  8. Bài viết “Đã có Gepard, Việt Nam cần gì ở chiến hạm Sigma?” trên mạng Trandaiquang.Org ngày 23/3/2015.

  9. Bài viết “1.5 tỷ USD dừng dự án Sigma, VN đóng được bao nhiêu Gepard-3.9?” trên mạng SOHA ngày 12/5/2016.

  10. Bài viết “Tập đoàn Pháp muốn bán tên lửa diệt hạm tối tân cho Việt Nam” trên mạng VNE ngày 29/8/2017.


File: ITN-100117-VN-QS-Tên lửa đối hạm KCT-15 của Việt Nam.doc



Nguyễn Mạnh Trí
Tu chỉnh: 1 tháng 10 năm 2017

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.
Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.
Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.
Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.