Hôm nay,  

Park Geun Hye Và 60 Năm Lịch Sử Của Nam Triều Tiên 1945-2009

10/12/201600:20:00(Xem: 7193)

 

 PARK GEUN HYE VÀ 60 NĂM LỊCH SỬ
CỦA NAM TRIỀU TIÊN
1945-2009

 

Đào Như

 

Lời Phi Lộ. Nguyên Tổng thống Nam Triều Tiên bà Park Geun hye, phải nói là người đàn bà bất hạnh và đang chịu cảnh cô đơn nhất hành tinh hôm nay. Hôm thứ sáu vừa rồi,9-12-2016 Quốc Hội Nam Triều Tiên (1)đã truất phế nữ Tổng thống đầu tiên của họ, bà Parh Geun hye ra khỏi quyền lực của tòa Nhà Lam của Seoul. Cũng như thân phụ của bà, cố Tổng thống Park Chung hee, tinh thần lãnh đạo đất nước vô vàn thương yêu của bà, Nam Triều Tiên, sẽ được chẳng những lịch sử của Nam và Bắc Triều Tiên mà còn cả thế giới sẽ soi rọi và đánh giá đúng mức hơn trong tương lai…Tôi xin mạo muội giới thiệu cùng các độc giả nguyên Tổng thống Nam Triều Tiên, bà Park Geun hye với những nét đậm đặc của quá khứ đấu tranh gian khổ, lên xuống đầy vơi, của người phụ nữ Nam Triều Tiên kiên cường này. Chúng tôi xin lồng bà trong dòng lịch sử của Nam Triều tiên trong suốt gần 60 năm qua.

  blank

    
 Sau khi vừa được đắc cử vẻ vang hôm 19-12-2012, tân Tổng thống Nam Triều Tiên, Bà Park Geun hye đã đến nghĩa trang từ sáng sớm hôm 20-12-2012 để thắp nén hương tưởng nhớ đến người cha của bà, cố Tổng thống Park Chung hee, công lao của ông đã hiện đại hóa xứ sở Nam Triều Tiên và công lao dưỡng dục của ‘Người’ đối với bà.

   Trong một biến cố lịch sử Nam Triều Tiên vào năm 1974, thân mẫu của bà bị ngộ nạn ám sát, chết. Lúc đó Park Geun hee vừa đúng 22 tuổi, trở thành Đệ Nhất Tiểu Thư của nam Triều Tiên. Bà thay thế mẹ cận kề giúp đỡ cha, đón tiếp các nguyên thủ của các quốc gia đến viếng Seoul ngay tại tòa nhà Lam, tư dinh của cha bà Tổng thống Park Chung hee.

    Sứ mệnh đệ nhất Tiểu Thư của bà chấm dứt vào năm 1979 khi cha bà cốTổng thống Park Chung hee bị giết chết do chính Giám đốc Cục Tình Báo Trung Ương Nam Hàn, KCIA. Từ ngày thân phụ của bà qua đời, bà Park Geun hye có cuộc spống âm thầm kín đáo. Năm nay bà đúng 60 tuổi, chưa lâp gia đình. Trước khi đắc cử Tổng thống Nam Triều Tiên, Park Geun hye đã từng là Nghị sỹ Quốc hội Nam Triều Tiên trong 5 nhiệm kỳ liên tiếp…

     Nhân tiện đây, chúng tôi mạo muội giới thiệu quí vị sơ lược lịch sử đấu tranh sắt máu của Nam Triều Tiên trong suốt 10 đời tổng thống từ năm 1945 đến năm 2009.

                                                         Đào Như Ngày 09-12-2016

   

                         SƠ LƯỢC LỊCH SỬ CỦA NAM TRIỀU TIÊN 1945-2009.

 

      Xin bắt đầu sơ lược lich sủ của Nam Triều Tiên với cố Tổng thống Syngman Rhee:

 

1-Syngman Rhee hay là Yi Seungman Việt Nam có thời gọi ông ta là Lý Thừa Vãn

                                                             1875-1965

1919-1925-Syngman Rhee,Tổng thống đầu tiên của chính phủ lưu vong lâm thời của Đại Hàn chống Nhật tại Thượng Hải

1948-1960- Tổng thống Cộng hoà Hàn Quốc của 3 nhiệm kỳ

1960-1965- Bị truất phế sống lưu vong ở Hawai, chết tại Honululu 1965 vì stroke

      Cuộc đời của Syng Man Rhee-

Thuộc gia đình quí tộc Hàn Quốc, Rhee chống đối dữ dội sự đô hộ tàn bạo của Nhật.

1897-Tổ chức biểu tình chống đối sự thống trị của Nhật, bị bắt bỏ tù

1904-Được tha bổng, sang Mỹ. Tốt nghiệp BA ở George Washington- MA ở Harvard và PhD.ở Princeton.

1910-Hồi hương. Tổ chức kháng chiến chống Nhật

1919-Tham gia hội ‘Những Người Đại Hàn Yêu Nước Lưu Vong’ chống Nhật tại Thượng hải- Được bầu làm Tổng thống của Chính phủ Lâm Thời của Đại hàn lưu vong.

1925- Bị cách chức vì lạm dụng quyền lực

      1945-Nhật thất trận, ông trở về Seoul sớm hơn những nhà chính trị Nam Hàn khác. Cùng

      năm ấy ông được chỉ định thành lập chính phủ với sự yểm trợ của Mỹ (With strong backing

      by the United States) Ông liền tổ chức càng quét truy lung tiệu diệt Cộng Sản ác liệt.

20-7-1948- Rhee được quốc hội Nam Hàn bầu lên làm Tổng thống-Cộng Hòa Nam Hàn với số phiếu 184/13. Ông liền thâu tóm quyền hành, tỏ ra một nhà độc tài đẳng cấp trước khi cuộc chiến Korean War bùng nổ-1950. Rhee truy diệt tàn bạo ngay cả những người Đại hàn chỉ bị nghi ngờ là công sản, và các cán bộ cộng sản Nam và bắc Triều Tiên.Tổng số người bị giết trong vòng 2-3 năm lên đến 200.000 người. Rhee tỏ vẻ phẫn uất khi yêu cầu Mỹ dội bom TQ mà Chính Phủ Mỹ không chịu làm theo ý kiến của Rhee. (he expressed annoyance at the reluctance of the United States  to bomb China)

28-4-1960- Rhee bị truất phế sau khi âm mưu thất bại tìm cách ngồi thêm một nhiệm kỳ thứ tư nữa. Chiếc phi cơ DC-4 chuyên cơ của CIA-Mỹ- đưa Rhee ra khỏi Nam hàn buộc ông sống lưu vong tại Hawai-Honululu. Rhee mang theo trên 20M usd với người vợ gốc người Áo, châu Âu, Franciska Donner, và người con nuôi (con trai) 

July-19-1965- Rhee chết vì stroke, đem về Hàn Quốc chôn tại nghĩa trang Quốc Gia-Hán thành- Seoul.

 

2-Yun Bo seon hay là Yoon-Po-son-     1897-1990

                                1960-1962: Tổng thống Nam Hàn

1931- MA đại học Edinburgh

1945- Tham gia chính trị sau khi người Nhật rút khỏi Nam Hàn

1948- Yun được Rhee chỉ định làm bộ trưởng thương mại

          Sau vì chống Rhee, đổi sang làm chủ tịch Red Cross

1954- Đắc cử Hội Đồng Quốc Gia-(Nationnal Assembly)

1955- Thành lập đảng Dân Chủ. đối lập với Rhee.

Aug-13-1960- được bầu làm Tổng thống, sau khi Rhee bị lật đổ do sinh viên biểu tình phản đối chính sách độc tài của Rhee và đòi dân chủ dân quyền.

        Việc cải tạo lớn nhất của Yun là là chuyển đổi Nam hàn từ chế độ độc tài của Rhee sang chế độ Dân chủ Đại nghị (Parlimentary  System)

1961- Tướng Park Chung hee đảo chánh

March-13-1962- Yun từ nhiệm  

1963-1967- Chống đối chính sách độc tài của Park Chung hee. Ông bị án treo nhiều lần

1980- Rời bỏ chính trường, lui về đời sống văn hóa

1990- Yun chết vì bịnh tiểu đường và cao áp huyết

          Tất cả con cháu của Yun hiện đang sống tại Hoa kỳ.

 

3- Park Chung hee-       

       1917-1979

Tổng thống Nam hàn 1961-1979.

Sanh tại Nam hàn thuộc vùng Gyeongsang. Gia dình di tản sang Nhật trong thời gian Nhật chiếm đóng Đại hàn. Tốt nghiệp trường quân sự Nhật, Từng làm sĩ quan Huấn luyện tại trường võ bị của Nhật,

1942- là Trung Úy phục vụ trong Quân Đội Nhật. Có tên Nhật là Masao Takagi.

1945- Sau khi Nhật thua trận, ông trở về Nam Hàn, phục vụ quân đội Nam Hàn lên đến cấp tướng lãnh.

Chaebol System- Khi lên nắm chính quyền ông lật đổ Chính phủ Dân Chủ tạm bợ và yếu kém của bậc tiền nhiệm, Yun Bo seon. Park Chung hee quốc hữu hóa tất cả các ngân hàng và đưa đất nước Korea và hệ thống kinh tế mà ông gọi là Chaebol System: Ưu tiên dành cho một số doanh nhân sở hữu những công nghệ lớn được độc quyền thay thế nhà nước Korea lãnh đạo và phát triển kinh tế. Park Chung hee tạo nên một bộ luật mới về kinh tế mà ông gọi là Khuyến khích TậpTrung Tài Sản. (Illicit Wealth Accumulation Law). Ông tập trung tất cả vốn và tài sản của nghững doanh nhân nhỏ, công nghệ nhỏ thành một số Doanh nghiệp lớn, công nghệ lớn. Những doanh nghiệp lớn này, cũng có trọn quyền phát triển kinh tế đất nước và hưởng lợi nhuận họ làm ra, độc lập với nhà nước. Những ai phản đối việc tập trung này, chắc chắn sẽ gặp khó khăn có thể bị bỏ tù. Ông cũng tịch thu những tài sản của chế độ trước, của những ngưoi làm giàu từ chế độ trước, bổ sung vào nguồn vốn quốc gia đầu tư phát triển kinh tế. Nhờ chính sách này, Tổng thống Park Chung hee đã đưa đất nước Nạm Hàn về sau này thành một cường quốc kinh tế thứ 11 của thế giới.     

1965- Park Chung hee nâng tầm ban giao với Nhật ở cấp bậc đại sứ. Ngay sau đó Nhật cho Đại hàn vay $800 triệu usd để xây dựng đường cao tốc Pusan-Seoul và nhà máy luyện thép ở Pohang.Nhà máy luyện thép này sau này đóng vai trò quan trọng trong xây dựng công nghệ sản xuất xe hơi Hyunhdai và nhà máy đóng tàu tầm cở quốc tế, Samsun. Park Chung hee là người quyết định gửi quân đội Nam Hàn qua chiến đấu tại Việt Nam bên cạnh quân đội Mỹ, và quân đội Đồng minh Mỹ, theo lời yêu cầu của chính phủ Mỹ, để đổi lấy chế độ của ông sẽ được chính phủ MỸ triệt để ủng hộ, và một nguồn viện trợ kinh tế rất lớn để xây dựng và phát triển doanh nghiệp và công nghệ Nam Hàn và hiện đại hóa võ trang quân đội Nam Hàn.

Jan 18-1968- Park Chung hee phá vỡ cuộc xâm nhập của du kích BTT nhầm vào giết ông. Có 30 du kích BTT chết, 68 người nam Hàn chết và 60 ngưởi bị thương và có 3 người Mỹ chết trong cuộc đụng độ này

Jan 23-1968- Chiếc USS PUEBLO bị BTT chận bắt trên lãnh hải của BTT.

 

1963-1971- Trong thòi gian này Park Chung hee lãnh đạo Nam Hàn như một vị Tổng thống Dân sự. Nhưng đến năm 1971 ông đã vất vã và thắng cử trong gang tấc với Kim Dae jung (a rigged election), ông cảm thấy vị trí của ông bị hâm dọa. Ông thiết lập tình trạng khẩn trương và giới nghiêm toàn cỏi NamHàn. Ông bắt đầu lãnh đạo Nam Hàn mạnh hơn, gần giống như quân phiệt độc tài. Ông  hủy bỏ hiến pháp cũ, soạn thảo tân hiến pháp gọi Yushi

1970- Park Chung hee bắt đầu canh tân và cơ giới hóa nông nghiệp nam Hàn đẩy mạnh xứ này sản xuất nông phẩm, gạo lúa, cây trái hoa quả chẳng những đủ dùng trong nước còn dư để xuất cảng ra ngọai quốc nhất là trái cây.  

Aug 15-1974- Park Chung hee đọc bài diễn văn để tưởng nhớ sự đô hộ tàn bạo của Nhật 29 năm về trước. Một đặc công của bắc Triều Tiên, Meun Segwang, đứng ngay hàng đầu của các quan khách, đã xã súng bắn vào ông, nhưng đạn đã đi lạc không trúng Park Chung hee, trúng vào vợ ông. Park Chung hee vẫn tiếp tục đọc bài diễn văn cho đến hết. Trong lúc đó đội cứu thương cố đem vợ ông thoát khỏi hiện trường và bà đã chết sau đó. Park Chung hee là người chấp nhận đưa quân đội Đại Hàn tham chiến tại ViệtNam bên cạnh quân đội Mỹ để đổi lấy những quyền lợi to lớn phát triển và hiện đại hóa Kinh tế và Quân lực Đại Hàn.

October-26-1979: Park Chung Hee bị ám sát bởi Kim Jaegyu, giám đốc cơ quan mật vụ tinh baó nam Hàn –KCIA-, lý do là Park Chung hee cản trở việc Dân chủ hóa Hàn quốc. Lý do này vẫn được xem còn mờ ám.

    Park Chung hee có đời sống giản dị, khắc hẳn với lãnh tụ Bắc Triều Tiên, Kim Ill Sung. Park Chinh hee không tham nhũng, không làm giàu cho chính bản thân mình, không làm giàu cho gia đình. Ông là vị tổng thống duy nhất của thế giới ăn cơm độn (lúa mạch), ăn mặc giản dị, đời sống thanh bạch. Ông cho xây một bồn chứa nước bắng gạch ngay trong phòng ông để ông múc nước ông tắm, tiết kiệm nước. Về đời sống tình cảm ông, hai lần lấy vợ. Người vợ thứ nhất, ông ly dị. Người vợ thứ hai có được một cô con gái. Bà vợ thứ hai đã chết trong sự cố Aug 15-1974 vừa trình bày ở trên. Con gái ông, Park Geun Hye, lớn lên và là lãnh tụ đảng Đại Quốc Gia- ra ứng cử TT Nạm hàn năm 2008, bị người cùng đảng Lee Myung Bak, loại.     

    Sau khi Park Chung hee chết, một loạt tứơng lãnh Nam hàn nối tiếp nhau làm Tổng thống và theo đuổi đường lối cải tổ quốc gia gần giống như ông. Chế độ Chính Phủ Quân Phiệt này kéo dài mãi đến năm 1993, Kim Yeong Sam, vị tổng thống dân sư, được bầu lên làm tổng thống Nam hàn, nhưng vẫn còn độc tài. Ảnh hưởng chính trị của Park Chung hee thật sự hoàn toàn chấm dứt vào 1998, khi Kim Dae jung đắc cử tồng thống, ông này xóa sạch chính sạch độc tài còn sót lại từ thời Park Chính hee.

    

4- Choi Kyu Hah hay ha- 1919-2006

        Tổng thống Nam Hàn 1979-1980

Lúc Park Chung Hee bị ám sát thì Choi Kyu hah là thủ tướng, do đó Choi Kyu Hah lên thay thế làm Tổng thống Nam Hàn. Lập tức Tổng thống Choi đề xuất bầu cử dân chủ và viết lại Hiến Pháp Mới. Ông chính thức đắc cử qua bầu cử dân chủ vào tháng 12-1979. Ngay sau đó, Tướng Chun Doo hwan dung quân đội đảo chánh chính phủ dân sự. Dưới áp lực của Chun, ông phải chấp nhận Chun làm giám đốc cơ quan tình báo quốc gia Nam hàn-KCIA vào tháng 5-1980. Chun liền ban bố tình trạng khẩn trương .Sinh viên và dân chúng ở Seoul và ờ Gwangju-(Kwangju), quê hương của Choi, nỗi lên biểu tình. Chun ra lệnh quân đội dàn áp, chỉ trong 5 ngày có 987 người chết. Cuộc tàn sát nỗi tiếng nhất là cuộc tán sát tại tỉnh Gwangju- (Kwangju-massacre) .

        Choi bị bắt buộc từ chức vào cuối tháng 8 1980.

Sau khi từ nhiêm, T T Choi sống ẩn dật, xa cách quần chúng và chết vào ngày 22-tháng 10 năm 2006– (Choi lived quietly out of the public eye.He died in Oct-22-2006).

 

5- Chun Doo hwan 1931-

     Tổng thống Nam hàn: 1980-1988

1955- Là Thiếu úy quân đội Nam hàn

1961- Chun ủng hộ cuộc đảo chánh của Park Chung Hee 16-May-1961

1962- Tổng thu ký Chương trình Tái thiết Quốc gia Nam Hàn

1963- Giám đốc Cô Quan Tình Báo Trung Ương Quốc Gia Nam Hàn -KCIA

1969- Cố vấn quân sự cho Park Chinh Hee

1970- Chỉ huy trưởng Trung Đoàn 29, thuộc sư đoàn 9-Bộ binh- Chun tham chiến tại Việt Nam

1971- Chỉ huy trưởng lực lượng đặc biệt

1972- Thăng chuẩn tướng

1976- Chỉ huy an ninh quân đội lên Trung tướng

1978- Chỉ huy sư đoàn 1-Bộ binh

1979- Chỉ huy lực lượng an ninh Nam hàn

26-Oct-1979- Kim Jae Kyu, giám đốc co quan tình báo Nam hàn, ám sát Park Chinh Hee nhưng Kim không bị bắt liền sau đó. Không ai hiểu lý do tại sao Kim ám sát và tại sao Kim không bị bắt liền sau khi ám sát Park Chung Hee

Tháng 2-1981- Được chính thức bầu lên làm tổng thống với số phiếu 90.6%. Liền sau đó, chính phủ Renald Reagan nhìn nhận chính phù quân nhân của Chun sau khi Chun hứa là Nam hàn sẽ không triển khai hỏa tiển mang đầu đạn 453 kg và có tầm xa 180km. TT thống Chun có công lớn chuẩn bị chu toàn cho Nam Hàn trong việc đăng cai ThếVậnHội-1988.

 

Kế Hoạch Chế Tạo Vũ Khí Hạt Nhân Của Nam Hàn   

Năm 1982-83 Nam hàn kín đáo chế tạo vũ khí hạt nhân Plutonium. Đó là sư phát hiện của do báo chí Nhật, tờ Asahi Shimbun. Năm 1983, TT Reagan liền bay đến Seoul, yêu cầu Tổng thống Chun  Doo hwan ngưng ngay lập tức chương trình này.

Chun Doo hwan chống cộng mãnh liệt, không những cộng sản Bắc Triều Tiên, chống cả Liên Xô và Trung Cộng.

Quan hệ Với Bắc Triều Tiên

1982- tổng thống Chun Doo hwan đề nghị với BTT  hợp tác thống nhất Triều tiên nhưng bị BTT bác bỏ

   

     Chun Doo hwan rời chức vụ năm 1988 như ông đã hứa và chính ông đã chỉ định Roh Tae

      Woo là ứng cử viên Tổng thống cho nhiệm kỳ 88-93.

Ngày 11 tháng 11-1988 –Nguyên TT Chun xin toàn dân Nam hàn tha thứ cho ông trong vụ tàn sát Gwangju năm 1980. Ông vào chùa Baekdamsa để tu và sấm hối. Năm 1990 ông rời chùa trở về gia đình. Tuy nhiên quá khứ tội ác của ông quá nhiều. Ông bị T T Kim Young Sam sau này kêu án tù chung thân…Nhưng sau đó, Tổng thống Kim Dae Jung tha bổng ông.

 

6- Roh Tae woo- 1932-

     Tổng thống NamHàn: 1988-1993

Nguyên là cựu tướng lãnh, bạn thân của Chun Doo hwan

1979- Roh Được thăng Đại tướng. Đã âm mưu cùng Chun trong vụ đảo chánh Choi, để cho Chu Doo hwan lên làm Tổng thống. Chính Roh đã đàn áp đẩm máu vụ biểu tình Kwangju -1980

1987- Chun đề cử Roh làm Ứng cử viên Tổng thống cho nhiệm kỳ 88-93. Roh đắc cử tổng thống, đánh bại hai đối thủ Kim Young sam và Kim Dae jung. Hai người này sau đều là Tổng thống Nam hàn. Roh đã tổ chức thành công Thế Vận Hội 1988 tại Hán Thành.

1993- Roh bị tổng thống Kim Young Sam, người kế nhiệm của Roh, cáo buộc Roh và và Chun Doo hwan đồng lõa âm mưu ám sát cố Tổng thống Park Chung hee, và có nhúng tay vào vào sự cố đẩm máu Cuộc tàn sát tại Gwangju-1980.

      Chun bị án tù chung thân

      Roh bị án tù ở 17 năm 

Có điều khôi hài chính Roh là người giúp cho Kim Young Sam trong quá khứ được thăng tiến trên đường chính trị.

Nhưng tất cả Roh và Chun đều được lệnh tha ra tù vào tháng 12-1997 do đương nhiệm tổng thống Kim Dae jung.

 

7-Kim Yeong sam : 1927-

   Tổng thống Nam hàn:1993-1998

BA in Philosophy tại Dai học Hán thành 1952. Kim Young Sam là người chấm dứt chế độ quân phiệt từ đời Park Chung Hee.

1952- BA Triết- tại đại học Hán thành. Có một thời phục vụ Quân đội Nam hàn, sau đó xuất ngũ, trở về dân sự hoạt động chính trị.

1954- Người trẻ nhất trong hội đồng quốc gia Nam hàn…Kim Yeong Sam đã từng hợp tác với Kim Dae jung, Park Chung hee, Chun Doo hwan, trong âm mưu chống lại Rhee. Ông bị Rhee trục xuất ra khỏi Hội Đồng Quốc Gia vì những hoạt động đòi tự do dân chủ của ông từ 1980. Kim Yeong sam đã từng cộng tác với Kim Dae Jung, Park Chung hee, Chun Doo hwan trong âm mưu lật đổ Choi.

1983- Kim Yeong sam tuyệt thực 21 ngày để phản đối chế độ chuyên chính độc tài của Chun Doo hwan

1993- Khi lên làm tổng thống 1993, Kim Young sam ra lệnh bỏ tù Roh Tae woo (người đã từng nâng đỡ ông lên làm Tổng thống) - và Chun Doo hwan vì :

  1-Tội tham nhủng

  2- Có liên quan đến việc ám sát Park chung Hee.

  2- Tội ác trong vụ tàn sát tại Gwangju 1980

Bản tuyên án 1996: Chu bị tù chung thân

                                 Roh bị tù 17 năm

Kim Yeong sam ra lịnh phóng thích hàng ngàn tù nhân chính trị và tha bổng nhữ người xách động biểu tình tại Gwangju-1980.

1996- Kinh tế suy thoái. Hãng xe hơi KiA bị sụp đổ lôi theo sư suy thoái kinh tề tài chánh tại châu Á-Asian Financial Crisis.vào năm 1997.

1998- Sau khi rời chức vụ, Kim Yeong sam đi chu du thiên hạ diễn thuyết về Dân chủ…

 

8-Kim Dae Jung-   Dec 1925- Aug 2009

  -Tổng thống: 2-1998 - 2-2003

  - Nobel Hòa bình 2000

Kim Dae Jung sinh tại vùng nghèo khó: Jeolla-Namhàn

Trong khi đó Park Chung hee- Chun Doo hwan- Roh Tae woo- Kim Yeong sam đều sinh tại Gyeongsang.

Từng là nhân viên của hãng đóng tàu của Nhật tại Nam Hàn trong thời Nhật chiếm đóng Nam Hàn. Sau khi Nhật thua trận, rút khỏi Nam Hàn, Kim Dae Jung trở thành sở hữu chủ của hãng đó, và trở nên giàu có..

1950-Trong chiến tranh Korean War ông suýt bị Cộng sản bắt

1954- Kim Dae Jung bắt đầu hoạt động chính trị

1961- Ông có tham dự vào âm mưu đảo chánh của Park Chung hee

1963- 67: Đại biểu quốc hội

1971- Tranh cử Tổng thống, KimDae Jung suýt đánh bại Park Chung Hee trong cuộc bầu cử này. Nhưng việc tranh cử này trở thành thảm họa cho ông.

1973- Sau cuộc thất cử ông trốn sang Nhật và ông mật vụ nam Hàn-KCIA-bắt cóc tại Nhật. Họ chở KDj ra ngoài khơi định thủ tiêu ông ta theo lịnh của Park Chung hee. Nhưng nhờ sự can thiệp mạnh mẽ của Đại sứ Mỹ tại Seoul, Philip Habib, yêu cầu Park Chung hee phải thả KDj. Nếu KDj có mệnh hệ nào, thì chánh quyền của Park Chinh hee và chính Park Chung hee phải nhận những hậu quả nghiêm trọng. Sau đó KDj được thả cách nhà ông vài blocks tại Seoul. Sau đó KDj di tản (thoát) sang Mỹ. KDj thành một nhân vật gắng bó với Mỹ từ đó.

1976- Ở Mỹ sau một thời gian lại trở về NamHàn, dưới sự bảo trợ của Mỹ, ông chống Park Chung Hee, bị bỏ tù kêu án 5 năm. Nhưng sau chỉ còn quản thúc tại gia 1978.

1979- Park Chung Hee bị giết, Kim Dae Jung được phục hồi quyền lợi công dân

1980- Kim Dae Jung lại bị Chun Doo hwan kêu án tù chung thân vì tội xách động biểu tình trong sự cố Gwangju1980 và âm mưu lật đổ Chun Doo hwan. Được chính phủ Mỹ can thiệp, giảm án còn tù ở 20 năm, sau đó ông được phóng thích (do Mỹ can thiệp), và sống lưu vong bên Hoa Kỳ. Ông định cư tại Boston, Học đại học Harvard tốt nghiệp PhD. Tại Mỹ, ông cải đạo, theo Cơ Đốc giáo có tên thánh là Thomas More Kim Dae Jung..

1987- Ứng cử Tổng thống, thất bại, vì phải chia phiếu chia phiếu với Kim Yeong sam nên phải thua Roh Tae woo.

1992- Tranh cử TT một lần nữa-Lại một lần nữa thất bại. Sau lần thất bại này, Kim Dae jung di tản sang Anh ẩn thân.

1995- Kim Dae jung trở về Seoul, tranh cử Tổng thống. Vào lúc này là thời kỳ suy thoái kinh tế. Kim Dae jung thắng cử khá dễ dàng vào ngày 18-12-1997. Lễ đăng quan tổng thống được tổ chức vào ngày 25-2-1998. Đó là lễ đăng quan tổng thống duy nhất của Nam hàn từ trước thời điểm đó, được tổ chức trọng thể, trong hòa bình. Nam hàn thật sự chuyển sang chế độ Dân chủ, chấm dứt chế độ độc tài qua 7 đời tổng thống trước KimDae jung.

Chúng ta nhớ rằng Kim Dae jung có nhiều quan hệ với chế độ độc tài quân phiệt của Nam hàn:

1998- Kim Dae jung ân xá cho Chun Doo hwan và Roh Tae woo (hai người này bị Kim Yeong sam kêu án tù chung thân (Chun) và tù giam 17 năm (Roh))

2000- Sau hơn nửa thế kỷ, sau những khát khao chờ đợi của người dân trên bán đảo Triều Tiên qua hai bên bờ vĩ tuyến, bất chấp mọi nguy hiểm, nhiều phản ứng từ nhiều phía khác nhau, Tổng thống Kim Dae jung đề xuất với Bắc Triều Tiên tổ chức một buổi họp mặt giữa hai lãnh đạo của Bắc Triều Tiên và Nam hàn tại Bình Nhưỡng. Đề xuất này được lãnh đạo BTT chấp nhận. Sau đó, hai nhà lãnh đạo Kim Dae jung-Nam hàn và Kim Chung il-BTT đã thật sự gặp nhau tại Bình nhuỡng để thúc đẩy tiến trình thống nhất bán đảo Triều Tiên. Đó là cột mốc lịch sử mở ra một thời đại hòa đàm giữa hai miền Nam và Bắc triều tiên vì hòa bình, vì thống nhất vì tương lai dân tộc Triều Tiên.  

Cùng năm 2000- Kim Dae jung được Hoàng Gia Thụy Điển trao tặng giả Nobel Hòa bình-2000.

2002- Hợp tác với Nhật, Nam hàn đăng cai và tổ chức thành công giải Túc Cầu Thế Giới-FIFA-2002.

   Sau 5 năm làm Tổng thống, Kim Dae jung đã tỏ ra xứng đáng nhà lãnh đạo của Nam Triều Tiên trong thời đại Toàn Cầu Hóa. Ông mở rộng bang giao với thế thế giới. Giao hảo và than thiện với Nhật, hợp tác chặt chẽ với Hoa Kỳ, mở rộng cửa bang giao kinh tế, giao lưu văn hóa, đối tác kinh tế rộng khắp toàn cầu. Ông là nhà lãnh đạo đã xây dựng nền dân chủ thật sư bền vững cho Nam hàn; giải phóng người dân Nam hàn ra khỏi chế độ độc tài. Kim Dae Jung đẩy mạnh phát triển nền công nghệ của Nam hàng, đẩy mạnh tiến trình thống nhất đất nước Triều Tiên, người thật sự đưa Nam hàn thành một cường quốc kinh tế, quân đội và văn hóa.

 

9-Roh Moo hyun-1946 - May 2009

     Tổng thống: 2-2003 - 2-2008

Tư tưởng chính yếu của Roh Moo hyun là tranh đấu cho nhân quyền. Ông cương quyết đấu tranh phá vỡ tinh thần cục bộ, cảm tình địa phương, trong những cuộc đấu tranh chính trị tại Nam hàn.

Ông cũng là ứng cử viên Tổng thống Nam hàn lần đầu tiên biết vận dụng mạng lưới toàn cầu, internet, trên computer cho công cuộc tranh cử. Đường lối tranh cử của ông và cũng là cương lĩnh lãnh đạo của ông sau này là bảo vệ nhân quyền cho mỗi mái nhà, cho mỗi con người, hòa giải với Bắc Triều Tiên, tiến tới thống nhất, ban giao với Nhật và Hoa kỳ với tinh thần bình đẳng giữa cá quốc gia, trong tinh thần Toàn-cầu-hóa

Tuy vậy, chính phủ của ông cũng bị mang tiếng tham nhũng rất sớm. Trong suốt nhiệm kỳ tổng thống của ông, ông gặp nhiều sức đối kháng, Chính phủ Mỹ và Nhật, cũng thật sự rất dè dặt khi tiếp cận với ông. Vì đường lối ngoại giao bình đẳng giữa các quốc gia, theo tinh thần ToànCầu hóa, ông có nhiều va siết đụng chạm với Nhật và Hoa Kỳ.

Sau khi rời chức vụ những tai tiếng tham nhũng vẫn theo đuổi và ám ánh ông. Cuối cùng ông bí tố cáo có nhúng tay vào tham nhũng. Muốn biện minh cho mình và để thóat khỏi nỗi nhục ông gieo mình từ một mõm núi cao và chết vào ngày 23 tháng 5, năm 2009.

Nhưng vượt lên trên mọi nhầm lẫn và cũng là điểm nổi bật của đời ông là cố gắng hóa giải với Bắc Triều Tiên, thúc đẩy tiến độ thống nhất đất nước Triều Tiên càng sớm càng tốt:

   Thứ ba, ngày 2 tháng 10, năm 2007, nhân dân Triều Tiên chứng kiến một sư kiện lịch sử là cuộc gặp gỡ giữa hai nhà lãnh đạo Nam và Bắc Triều Tiên, Roh Moo hyun và Kim Chung il tại Bình Nhưỡng, do đề xuất của Tổng thống Roh Moo.hyun để thúc đẩy tiến độ thống nhất Triều Tiên. Để thực hiện cuộc gặp gỡ này Tổng thống Roh Moo hyun tình nguyện đi bộ qua vùng giới tuyến và phi quân sự. Sau đó ông lên xe đi tiép đến Bình Nhưỡng để hội đàm với lãnh tụ Bắc Triều Tiên, Kim Chung il. Cuộc đi bộ qua vùng giới tuyến và phi quân sự của nhà lãnh đạo Nam Triều Tiên, Roh Moo hyun, được trực tiếp truyền hình cho mọi nguời cùng theo dõi. Là người Triều Tiên hàng trăm năm sau chưa chắc có ai quên được hình ảnh của Tổng thống Roh Moo hyun với sự kiện lịch sử vô cùng ấn tượng và xúc động này.

 

10- Lee Myung bak:12-1941-sanh tại Nhật-Osaka- Có tên Nhật: Akihiro Tsukiyama

      Tổng thống Nam Hàn 2008-2012

1945- Nhật thua trận, gia đình trở về nam Hàn, quê hương là vùng Pohang thuộc Gyeongsangbuk-do

1964- Năm thứ 3 đại học, đắc cử chủ tịch tổng hội sinh viên Hán thành.Tổ chức biểu tình chống đối độc tài Park Chung hee. Bị bỏ tù 3 tháng

1968- Kỹ sư, làm việc hãng Hyundai. Năm 35 tuổi trở thành Giám Đốc Điều Hành CEO. CEO trẻ tuổi nhất của các hãng xe hơi tầm cỡ của thế giới.

1988- Chủ tịch Công trình xây đựng của hãng Hyundai.

           Sau 27 năm làm việc cho Hyundai, Lee dấn thân vào chính trị

1992- Thành viên của Hội Đồng Quốc gia Thống Nhất

1995- Ứng cử viên Đô trưởng Seoul, thất bại ngay trong đảng, không được đảng chỉ định

1996- Thành viên Hội Đồng Quốc gia

1998- Tranh cử tổng thống, thất bại vì bất hợp lệ-tranh cử quá sớm bị phạt 4 triệu Won

2002- Đắc cử Đô trưởng Seoul

Lee là người có nhiều tham vọng tái cấu trúc lại Thủ đô HánThành, biến khu Cheogzealeon thành một Central park của New york, và tạo nhiều khoảng xanh công viên cho du khách và dân chúng du ngoạn, thư giãn. Về điểm này Lee rất thành công và nỗi danh khắp thế giới nhất là vùng Bắc Đông Á.

May -2007- Quyết định ra tranh cử Tổng thống

Aug- 2007- Đánh bại người cùng đảng, ái nữ của cố tổng thống Park Chung Hee, Park Geun hye.

    Kế hoach tranh cử là tiêu đề 747:

                                                   7% tăng trưởng kinh tế

                                                   $40,000USD/ GDP per capita

                                                   7 =Nam hàn là quốc gia hùng mạnh về kinh tế vào hàng thứ 7 trên thế giới.

    Sẽ thúc đẩy Bắc Triều Tiên mở rộng qua hệ kinh tế, giáo dục, tài chánh và phúc lợi dân sinh. Trao đổi quan điểm về vũ khí hạt nhân với Bắc Triều Tiên. Ngân quỹ cụ bị cho việc nối lại quan hệ với Bắc Triều Tiên được biết là 40 tỷ usd.

17-Fev-2008- Lễ nhậm chức Tổng thống sau khi thắng cử với 48, 7%.

TT Lee Myung bak mở rộng bao giao với Nga, với Trung Quốc, thắt chặt ban giao với Hoa kỳ, thân thiện với Nhật. Dưới thời của T.T.Lee Myung bak, Nam Hàn là đối tác kinh tế rộng khắp toàn cầu./.

 

Tôi tìm hiểu và tham khảo để viết bài này trong tháng 11-2009, sơ lược qua 10 đời Tổng thống Nam hàn 1948-2009, tôi thấy còn nhiều thiếu sót lắm, cần được bổ túc. Nhất là sự hiện diện thường trực 20,000 quân đội Mỹ tại Nam Hàn từ sau đại-chiến-thế-giới II đến nay và chiều dày ảnh hưởng của Mỹ trên đời sống chính tri kinh tế và quân đội Nam Hàn chưa được nhắc đến và đánh giá đúng mức. Về Bắc Triều Tiên, mong rằng sẽ có người viết lại trung thực những gì xảy ra tại vùng đất nhiêu khê này kể từ thế hệ của Chủ tịch Kim Nhật Thành cho đốn hôm nay.

Trong hơn 60 năm qua toàn thể người dân của Bán Đảo Triều Tiên đau đáu nhìn về ngày thống nhất đất nước trong hòa bình. Niềm đau chia cắt Bắc Nam ngày ngày vẫn cháy lên, ngày ngày nóng bỏng hơn. Mong rằng niềm khao khát lớn lao và chính đáng này sẽ được thực hiện do chính dân tộc Triều Tiên anh hùng này trong tương lai gần đây…/.   

 

Đào Như-

BS Đào Trọng Thể-Oak park-

 

      Chú Thích

(1)- Đây là lối gọi theo Bộ Ngoại giao Mỹ sau chuyến viếng thăm Bắc Triều Tiên bất ngờ của nguyên Tổng thống Bill Clinton năm 2009. Từ ngữ: Nam Hàn-Bắc Hàn đã chuyển thành Nam Triều Tiên-Bắc Triều Tiên và Bán đảo Triều Tiên thay vì Hàn Quốc

 

 

 

 

 

 

 



.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.