Hôm nay,  

Bảo Thủ - Cấp Tiến: Bầu Bên Nào?

23/08/201600:00:00(Xem: 13227)

...Đảng DC cũng là đảng của bà tài tử Jane Fonda và anh lính John Kerry...

Cuộc bầu tổng thống phần lớn bị chi phối bởi hai cá nhân đại diện cho hai đảng. Thiên hạ tụ năm tụ bẩy khen chê về hai nhân vật này, cãi cọ nên bầu cho ai. Câu chuyện không giản dị như vậy. Lá phiếu của một cử tri suy nghĩ chín chắn thường bị chi phối bởi 5 lựa chọn:

1. giữa hai cá nhân đang tranh cử,

2. giữa hai chính đảng lớn,

3. giữa hai nhân sinh quan hay ý thức hệ tạm gọi là bảo thủ và cấp tiến,

4. giữa việc nắm quyền hay giữ lý tưởng,

5. giữa ý thức hệ và thực tế.

Cả 5 yếu tố trên đều cần được cân nhắc kỹ lưỡng, và rất khó nói cái nào có tính quyết định. Tất cả là tùy ý kiến cá nhân mỗi người.

- Có người thì coi cá nhân ứng viên là yếu tố cột trụ, vì tổng thống là bộ mặt, là người lấy quyết định cuối cùng, là quyền lực thực sự. Đây là ưu tư của đa số nên thiên hạ cho đến nay vẫn chú tâm vào bà Hillary và ông Trump.

- Có người coi đảng trên hết, giải thích việc các chính khách trước đây tranh cử chống nhau nhưng bây giờ lại ủng hộ nhau, như TNS Sanders, sỉ vả bà Hillary thậm tệ khi tranh cử chống bà, bây giờ ủng hộ bà vì cùng là đồng chí trong đảng DC.

- Có người nhìn vào quan điểm bảo thủ hay cấp tiến, như TNS Ted Cruz thuộc thành phần bảo thủ cực đoan, tranh cử thua ông Trump nhưng nhất quyết không chấp nhận ông này vì nghĩ ông này là bảo thủ giả mạo.

- Có người nghĩ then chốt là chiếm được Nhà Trắng vì không nắm quyền thì chẳng làm được gì, trong khi nhiều người khác coi nặng vấn đề tôn trọng lý tưởng, không bán ý thức hệ đổi lấy quyền hành. Phần lớn khối cử tri của ông Trump bất cần chuyện ông thắng hay thua, chỉ bỏ phiếu vì lý tưởng hay vì cảm xúc, nhiều khi "cho bõ ghét". Ngay chính ông Trump cũng có vẻ không sống chết vì cái Nhà Trắng, trong khi bà Hillary nghiến răng nghiến lợi lo chiếm cho được Nhà Trắng bằng mọi giá, mọi mánh.

- Cuối cùng là những người không cần biết ý thức hệ, đảng phái hay cá nhân gì hết, mà chỉ nhìn vào nhu cầu đời sống thực tế, như một số lớn dân lao động tại các tiểu bang kỹ nghệ bất mãn với DC vì đời sống khó khăn dưới mấy năm của TT Obama, bầu cho ông Trump.

Nhìn chung thì đây là lựa chọn giữa hai ý thức hệ bảo thủ hay cấp tiến. Chúng ta nghe hai cụm từ này thường xuyên, nhưng dường như vẫn chưa nhận thức được rõ ràng thế nào là bảo thủ, thế nào là cấp tiến. Ta hãy xét lại qua một vài khiá cạnh chính. Dĩ nhiên cột báo nhỏ nhoi này chỉ có thể đưa ra vài nét đại cương và thực tế để chúng ta hiểu thêm khác biệt thôi.

Đảng DC theo con đường cấp tiến. Thật ra, cấp tiến không có nghiã rõ ràng gì, mà phải nói là DC đặt nặng tính công bằng xã hội, chủ trương nâng đỡ những thành phần thiểu số, hay ít nhất cũng giúp cho họ có cơ hội đồng đều, không bị chèn ép. Nếu để yên thì san bằng bất công không thể nào "tự nhiên" xẩy ra vì bản tính con người là ích kỷ, mạnh ai nấy tự lo cho mình trước, lấn át người khác nếu cần. Do đó, phải có can thiệp của Nhà Nước, vừa làm trọng tài, vừa ra luật nâng đỡ và bảo vệ khối thiểu số.

Cụ thể là trên phương diện kinh tế, cấp tiến chủ trương tái phân phối lợi tức, lấy tiền của những người có tiền qua hình thức thuế nặng và nếu chưa đủ, thì vay mượn khắp nơi, để đưa lại cho những người không có tiền, qua hình thức trợ cấp đủ loại.

Nhà nước can thiệp mạnh cũng có hệ quả khác: một rừng luật lệ trói tay thiên hạ trong mọi khiá cạnh cuộc sống, qua một hệ thống hành chánh nặng nề, tốn kém, mà không hữu hiệu.

Trong khi đó thì đảng CH theo con đường gọi là bảo thủ. Đúng ra phải nói CH là đảng tôn trọng tự do cá nhân, trong đó Nhà Nước đóng một vai trò tối thiểu, kiểu như "mạng lưới an toàn cuối cùng" để bảo đảm không ai bị thiệt thòi quá nhiều, bị đàn áp quá mức. Quan điểm CH tin tưởng ở sáng kiến cá nhân, ở luật quân bình thiên nhiên kiểu như cái gì thái quá thì sẽ bị phản ứng ngược tạo lại thế quân bình. Ai bị đàn áp sẽ nổi lên chống đối. Giá cả cao quá không ai mua, sẽ phải giảm.

Vì vai trò tối thiểu của Nhà Nước nên không có nhu cầu luật lệ rườm rà, cũng chẳng có nhu cầu tiền nhiều, thuế nặng. Khuynh hướng này dĩ nhiên cũng nhìn thấy tính ích kỷ tự nhiên của nhân loại, nhưng lại nhìn dưới khiá cạnh tích cực, nghiã là chính vì cái ích kỷ đó mà ai cũng muốn tiến thân, ai cũng muốn làm giàu, từ đó cả xã hội được nhờ. Trong cái ích kỷ chung, tất cả đều làm giàu sẽ như nước thủy triều dâng lên, nâng tất cả các con thuyền, tức là tất cả các khối dân, giàu cũng như nghèo.

Nhìn chung, khó ai chối cãi được quan điểm cấp tiến có vẻ nhân bản hơn, tốt đẹp hơn nhiều. Tuy nhiên, nhìn vào thực tế lịch sử, quan điểm cấp tiến luôn luôn có cái hố sâu giữa lý thuyết và thực tế. Lý thuyết rất hay, thực tế luôn luôn là thất bại. Chính sách cấp tiến khó đi đến thành công hơn, với thành công hiểu theo nghiã chung là dân giàu, nước mạnh.

Trước tiên là quan điểm đó mang tính giả tạo, gượng ép vì đi ngược lại bản năng con người. Việc thi hành thông thường phải qua hình thức áp chế, nhẹ thì là đủ thứ luật lệ mà mọi vi phạm đều phải bị trừng phạt, nặng thì bị áp đặt bằng súng đạn và nhà tù.

Lý do thứ hai khó thành công chỉ vì hầu như tất cả đều tùy thuộc vào Nhà Nước. Ở đây, không còn là sáng kiến cá nhân của cả triệu người nữa, mà tất cả do một số rất nhỏ quan chức, có người có khả năng và thiện chí, nhưng phần lớn ít khả năng hay cũng chẳng có động cơ nào để cố gắng làm tốt, làm đúng. Họ ngồi trong phòng làm việc –comáy lạnh như ở Mỹ, hay nóng chẩy mỡ bên các xứ Phi Châu- rồi ra kế hoạch dựa trên những tin tức, dữ kiện phần lớn không chính xác, không thực tế. Rồi áp đặt kế hoạch lên cả nước. Kế hoạch dựa trên dữ kiện sai thì dĩ nhiên đi đến kết quả sai luôn.

Bằng chứng cụ thể và gần đây nhất là thất bại của Obamacare. Trên lý thuyết cũng như trên phương diện nhân bản, khó ai có thể bác bỏ mục đích tốt của Obamacare, muốn toàn dân có bảo hiểm y tế. Nhưng lại có tính áp đặt như ai không mua bảo hiểm sẽ bị phạt nặng. Lại cũng vì soạn thảo hấp tấp bởi một nhúm công chức, dựa trên dữ kiện không chính xác, các quan chức không có khả năng đoán biết trước hết mọi trường hợp, nên ra kế hoạch luộm thuộm, để rồi Obamacare gặp đủ khó khăn, từ computer chạy sai, đến gian lận đủ kiểu, lỗ lã lớn cho các hãng bảo hiểm, cuối cùng là tất cả chi phí bảo hiểm cũng như dịch vụ y tế đều tăng vọt.

Khuynh hướng cấp tiến dĩ nhiên có nhiều cấp. Cực đoan nhất là chủ nghiã cộng sản, áp đặt kế hoạch của Nhà Nước một cách tuyệt đối cứng ngắc bằng bạo lực. Các chế độ của Staline, Mao, Pol Pot, Hồ Chí Minh, họ Kim,... đã giết cả trăm triệu người để áp đặt các kế hoạch không tưởng, để rồi cuối cùng vẫn thất bại.

Một khuynh hướng cấp tiến tương đối ôn hoà hơn được áp dụng tại đa số các quốc gia Âu Châu. Nhưng ngay cả trong chính sách "ôn hoà" này, cũng có màu nhạt, màu đậm. Càng đậm thì lại càng gặp nhiều khó khăn. Tiêu biểu là các nước Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Ái Nhĩ Lan. Tất cả đang gặp khó khăn kinh tế nặng nề, trong đó chính những người nghèo bị thiệt hại nặng nhất. Nhạt hơn như Đức hay Anh thì ít rắc rối hơn.

Con đường tự do cá nhân dĩ nhiên cũng không phải là hoàn hảo. Phải thẳng thắn nhìn nhận nếu không có áp lực của khối cấp tiến và cộng sản, mà cứ hoàn toàn tin tưởng vào luật quân bình tự nhiên, tôn trọng tự do cá nhân một cách tuyệt đối thì thế giới ngày nay có lẽ vẫn còn chìm đắm trong khung cảnh thế kỷ 19 trong đó giới tài phiệt nhà giàu vẫn bóc lột tận xương tủy khối lao động và nhà nghèo.

Định nghiã một chủ thuyết thành công là một chủ thuyết đạt được tình trạng dân giàu nước mạnh thật ra cũng đã có thành kiến rồi vì đó là quan điểm của khối tự do cá nhân hay bảo thủ. Trong quan điểm cấp tiến, thành công không phải chỉ là chuyện tiền nhiều, ăn sung mặc sướng, mà còn là công bằng xã hội. Một chế độ đưa đến giàu sang nhưng đầy rẫy bất công vẫn là một thất bại. Nói cách khác, chủ nghiã tự do cá nhân dù sao cũng phải có giới hạn và cần Nhà Nước làm cảnh sát.


Nhìn dưới một khiá cạnh khác, sự can thiệp quá nhiều biến Nhà Nước cấp tiến thành Nhà Nước "vú em". Trên phương diện xã hội, Nhà Nước vú em chỉ khiến cho thiên hạ ngày càng ỷ lại vào trợ cấp, ngày càng lười, càng nhược, mất ý chí tiến thân, mất sáng kiến. Nước Mỹ qua hơn 200 năm lịch sử từ ngày dựng nước đến giờ, phát triển không ngừng, biến thành cường quốc chính là nhờ tinh thần khai phá, tự túc tự cường chứ không phải nhờ "tiền chùa" do Nhà Nước ban phát. Chỉ nhìn sự suy thoái của các cường quốc vú em Âu Châu thì thấy rõ.

Quan điểm tự do coi trọng mỗi cá nhân, tin tưởng ở khả năng, tài trí, "tính bản thiện" của tất cả. Quan điểm cấp tiến nghĩ chỉ có quan chức lãnh đạo là tốt, là giỏi biết phải làm gì, còn thiên hạ thì có hai khối: thiểu số nhà giàu tàn ác, và đại đa số là "dân ngu khu đen" như GS Gruber đã nói.

Con đường nào đúng, sai hoàn toàn tùy thuộc mỗi người trong mỗi hoàn cảnh, nhưng có điều chắc chắn là trong cả hai quan điểm, nếu đi quá xa đều tai hại.

Khác biệt cấp tiến – bao thủ còn được thể hiện qua khiá cạnh văn hoá. Bảo thủ ở đây mang ý nghiã bảo vệ những phong tục, giá trị luân lý, tôn giáo cổ điển, trong khi cấp tiến muốn cải đổi cho hợp xu thế thời đại, phóng khoáng hơn, chấp nhận bỏ suy tư cũ. Tiêu biểu nhất là chấp nhận bỏ tôn giáo quá khắt khe, nhìn nhận đồng tính, cổ võ hội nhập và hoà đồng màu da, văn hoá, chấp nhận phá thai, chống sở hữu súng,…

Trong "cuộc chiến" giữa bảo thủ và cấp tiến, truyền thông thân phe cấp tiến đã bóp méo rất nhiều chuyện. Chẳng hạn như đã tô vẽ đảng CH như đảng của nhà giàu da trắng, kỳ thị màu da, kỳ thị nam nữ, chống môi trường sạch, và chống bảo hiểm y tế toàn dân. Sự thật không phải vậy.

Lấy ví dụ TT Cộng Hòa Nixon: ông là người đã khai sinh ra Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (Environment Protection Agency – EPA), luat Title IX bảo đảm bình quyền không phân biệt nam nữ trong ngành giáo dục [TT Obama đang dựa trên luật này để áp đặt việc dân chuyển giới được sử dụng phòng vệ sinh theo ý mình], cũng là tổng thống đưa ra dự luật bảo hiểm y tế toàn dân đầu tiên nhưng bị quốc hội do DC kiểm soát thời đó bác bỏ.

Trên đây là những diễn giải có tính lý thuyết tổng quát. Riêng đối với dân tỵ nạn chúng ta, vấn đề đặt ra có hơi khác với dân Mỹ.

Đa số dân tỵ nạn ta ủng hộ DC. Lý do hiển nhiên là vì tin rằng DC là đảng của người nghèo lo bảo vệ trợ cấp, trong khi CH là đảng của dân nhà giàu da trắng. Thêm lý do nữa là CH với TT Nixon và NT Kissinger đã bán đứng Miền Nam cho TC. Cả hai lý lẽ đều sai.

Lập luận DC là đảng của nhà nghèo là chủ đề tuyên truyền của DC, được truyền thông dòng chính nhai đi nhai lại, mãi rồi thiên hạ tưởng là sự thật.

Kẻ viết này nhớ lại một trao đổi với một bà tỵ nạn lớn tuổi hồi PTT Al Gore tranh cử với TĐ George Bush của CH năm 2000. Đại khái câu chuyện như sau:

- Thưa bác, thế bác tính bầu cho ai?

- Cụ bà: ấy chết, nhất định là phải bầu cho ông Gore chứ. Bầu cho Bush, nó cắt hết tiền già tiền thuốc của tôi thì lấy gì sống?

Câu chuyện ngắn gọn này giải thích tại sao đa số dân tỵ nạn bỏ phiếu cho DC. Ai cũng sợ CH nắm quyền là sẽ mất trợ cấp, tiền già, Medicare, Medicaid, tiền thất nghiệp,... Sự thật khác xa khi ta nhìn vào lịch sử cận đại Mỹ:

Từ sau Thế Chiến II đến nay, đã có 6 tổng thống CH cai trị tổng cộng 36 năm, và 5 tổng thống DC nắm quyền 28 năm. Chưa có một tổng thống CH nào cắt một xu trợ cấp nào của ai.

Ta thử nhìn vào chương trình Medicare, bảo hiểm y tế cho những người cao niên trên 65 tuổi. Chương trình này thật sự được khai sinh bởi TT Eisenhower của CH năm 1951, bắt đầu cho các cựu quân nhân. TT Johnson của DC bành trướng ra cho khối dân sự vào năm 1965. Đến thời TT Reagan của CH thì Medicare mở rộng ra thêm để bồi hoàn chi phí y tế của các tổ chức HMO [Health Maintenance Organization]. TT Bush con của CH khai sinh ra thêm Medicare Part D, Nhà Nước trợ cấp phần lớn tiền thuốc luôn, tốn cả trăm tỷ.

Lập luận CH cắt trợ cấp hay không lo cho người nghèo, người già chỉ là một huyền thoại đã ăn sâu vào tâm lý quần chúng, rất khó giải phá, mặc dù sai hoàn toàn.

Về câu chuyện "mất" Miền Nam VN, đổ lỗi lên đầu TT Nixon và NT Kissinger là việc đảng DC đã cố gắng diễn giải với sự phụ họa của truyền thông phe ta từ nửa thế kỷ nay. Sự thật là phe cấp tiến, từ đảng DC đến truyền thông và trí thức khoa bảng, đã trói tay khoá chân TT Nixon, ép ông vào ngõ cụt, bắt buộc phải rút ra khỏi VN thôi. Quý độc giả muốn tham khảo kỹ vấn đề, có thể đọc bài nghiên cứu của GS Sử Học Julian Zelizer của đại học Princeton:

http://prospect.org/article/how-congress-helped-end-vietnam-war

Đại khái, tất cả là từ quốc hội do DC kiểm soát dưới thời TT Nixon:

- Trong 4 năm nhiệm kỳ đầu của TT Nixon, quốc hội biểu quyết 80 lần (trung bình cứ ba tuần một lần) đòi hỏi TT Nixon chấm dứt cuộc chiến và rút quân về.

- Năm 1969, ra luật cấm tất cả mọi hoạt động quân sự trên xứ Lào, bảo đảm an toàn cho VC tải quân trên đường mòn Hồ Chí Minh, cũng trói tay Mỹ không giúp VNCH được trong chiến dịch Lam Sơn 719 năm 1971.

- Năm 1970, cấm tất cả mọi hoạt động quân sự trên đất Căm-Pu–Chia, bao đảm VC có chiến khu an toàn bên kia biên giới.

- Năm 1972, cấm tất cả mọi tài trợ cho các cuộc hành quân của quân đội Mỹ tại Đông Nam Á.

- Tháng Tám 1973, cấm tất cả mọi hình thức viện trợ quân sự cho Miền Nam VN.

- Năm 1973, thông qua luật War Power Acts, bắt buộc tổng thống muốn sử dụng quân lực phải có sự chấp thuận của lưỡng viện quốc hội. Vì luật này, sau khi Hiệp Định Paris được ký và quân Mỹ đã rút về, CSBV tấn công năm 1975, cho dù TT Ford có muốn nhẩy vào cũng không được vì quốc hội do DC kiểm soát sẽ không phê chuẩn.

- Năm 1975, quốc hội hai lần bác bỏ thỉnh cầu của TT Ford xin giải ngân khẩn cấp cho Nam VN trước là 700 triệu, sau là 300 triệu.

Trước những tu chính án liên tục cắt tiền, cắt súng đạn, cắt quyền như vậy của quốc hội do DC kiểm soát, TT Nixon và NT Kissinger bắt buộc phải đi TC và Liên Xô để tìm cách cứu vãn được chừng nào hay chừng nấy. Phe DC và truyền thông nhất quyết chối bỏ trách nhiệm trong việc mất Nam VN, viết lại lịch sử, đổ thừa cho Nixon-Kissinger bán đứng NVN, và không thiếu gì dân tỵ nạn không nghiên cứu kỹ vấn đề, hay vì tính phe đảng, lập lại lập luận của DC.

Ta cũng nên nhớ năm 1972, ứng viên TT của DC, George McGovern, hô hào chấm dứt chiến tranh VN, rút hết quân về trong vòng ba tháng, chỉ cần một điều kiện duy nhất: VC trả lại tù binh Mỹ, còn chuyện gì xẩy ra cho Nam VN là chuyện của... Nam VN ông không cần biết. Nếu ông McGovern thắng cử, thì VC đã lấy gọn miền Nam từ đầu năm 1973, không cần Hiệp Định Paris, không cần phải đi Bắc Kinh, cũng không cần 12 sư đoàn, thay vì chúng ta đã cầm cự được tới tháng 4, 1975. Và cũng chẳng có ai qua Mỹ tỵ nạn được hết vì ông McGovern [cũng như TNS Joe Biden và TĐ Jerry Brown] công khai chống lại việc nhận dân tỵ nạn Việt. Tháng Tư năm 1975, quốc hội DC bác bỏ thỉnh cầu của TT Ford xin 177 triệu để tài trợ việc di tản 100.000 người Việt qua Mỹ [sau đó được thông qua khít nút sau khi TT Ford nhất định đòi biểu quyết lại]. Đảng DC cũng là đảng của bà tài tử Jane Fonda và anh lính John Kerry với câu nói để đời "lính Mỹ và đồng minh chỉ giỏi ăn cắp gà và hãm đàn bà". Hầu hết truyền thông cấp tiến viết bài miệt thị lính VNCH và xã hội đĩ điếm, tham nhũng VNCH cũng đều là ký giả theo phe DC.

Trong xứ tự do này, dân tỵ nạn ta muốn bầu cho ai cũng được, nhưng nếu bầu cho DC, thì không thể nghĩ vì DC cho trợ cấp mà CH lo cắt, cũng khỏi cần gãi đầu gãi tai thắc mắc sao "mấy lão già VNCH lại thích cái đảng CH". Không phải là "thích CH", mà là "không thích DC" thì đúng hơn. (21-08-16)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.

Ý kiến bạn đọc
17/10/201617:58:19
Khách
Bà Clinton bên ngoài thì nói láo không ai còn tin, chắc chú Cuội hoặc bọn CS còn phải chào thua. Bên trong thì càng tệ hại hơn như hủ mắm thúi, còn thúi hơn mắm tôm mà bọn nhà hắt vào của nhà của những nhà bất đồng chính kiến. Rõ ràng bà là một tội phạm do nói láo trước Quốc Hội và FBI về vụ Email. Không có ai nói láo như thế mà không bị trừng phạt cả.. Nên nhớ dù bà có bị ở trong tù thì 75% phe đảng Dân Chủ cũng ủng hộ bà. Càng ngày đất nước này càng tệ để cho bọn tài phiệt thao túng. Hàng hóa toàn là của Tàu, rau cải phần nhiều từ Mexico, Canada, Nam Mỹ... Hãy ra Sams Club thì sẽ rõ. Bọn tài phiệt làm giàu bất kể đất nước này ra sao. Ông Trump dù không sáng giá gì lắm nhưng đứt khoát ông ta không bị bọn tài phiệt thao túng. Ông ta biết rõ nước Mỹ tệ hại ra sao nhất là vấn đề công ăn việc làm, ngoại thương, khủng bố....
27/08/201611:33:22
Khách
Cám ơn ông Vũ Linh, cả ông Nguyễn xuân Nghĩa nữa đã bỏ công "khai sáng" cho đám "Lừa... lai" này. Nhưng bản chất Lừa gột mãi chưa hết, một mặt, vục vào cái "máng" lợi ích cá nhân, một mặt, co chân đá vào người khai sáng cho chúng!
Có lẽ phải đến thế hệ sau và ...sau nữa mới khá được!
25/08/201623:50:45
Khách
Một lần nữa, cảm ơn VL rất nhiều. Mong tác giả tiếp tục đóng góp cho cồng đồng Việt ngữ.
Tâm lượng mỗi người mỗi khác. Thói thường hễ thắng thì hỷ hả huênh hoang, còn lỡ thua thì sầu khổ, chửi bới. Hạnh phúc gì trong chỗ thắng thua chứ? Người ta thường quên còn một chỗ khác tuyệt diệu hơn; đó là không thắng cũng chẳng thua. Việc ta ta cứ làm, lòng ta yêu chuộng sự thật thì cứ viết. Chỗ tự do ai muốn viết gì thì viết, người Việt ta đâu có thiếu ý thức xây dựng và tiếng Việt ta đâu có thiếu từ ngữ trong sáng. Viết như “chim khôn hót tiếng rảnh rang” để giúp người yêu chuộng sự thật có thêm hiểu biết thì tiếng Việt chắc chắn sẽ tồn tại với cái đẹp của nó. Và cho dù người có chửi rủa thì cũng không thể nào thay đổi được sự thật hiển nhiên dưới ánh mặt trời mà bạn đã viết. Và lòng tự trọng giúp người ta cảm thấy giá trị thuyết phục trước lời nói.
Có gì lạ đâu, từ lâu Socrates cũng đã nói: “When the debate is lost, slander becomes the tool of the loser.”
Chúc kẻ thắng người thua ba bên bốn bề vui vẻ. Nếu ai muốn tham gia diễn đàn thì xin mời vui vẻ. Sự thật như chính nó “sự như sự, như sự” chắc rốt rồi sẽ được hoanh nghênh hơn là sự nghĩ tưởng, thiên lệch.
25/08/201602:09:55
Khách
Xin đươc góp một ý nhỏ với độc giả Trọng Nhân:"... Cảm ơn anh VL. đã cho những người có óc cầu tiến nhưng tội là không có thời gian và thiếu điều kiện tìm hiểu. Một số bà con quanh đây hôm nay đã thấy: À thì ra..."
Tội nghiệp con quá đi bố ơi. Bố có Dốt hay Mù thì bố nên lo giữ riêng cho bố đi, đừng bày đặt lập bè , lập đảng Dốt và Mù. Ai mà còn sáng con mắt thì người ta đã biết Trump là ai rồi. Bố bày đặt ..." À thì ra..." là cái nghĩa gì
Để con nói cho bố nghe: Trump là cái thằng khùng, có tiền nên thích chơi nổi. Ăn nói bất chấp phải trái, chuyên nói chuyện ngược đời để quảng cáo tên mình mà không tốn tiền. Trump không có ý tưởng, ý niệm, chủ trương, chính sách gì ráo trọi. Lão ta là thằng ngu, chỉ thích chơi gái đẹp. Trong phong khách, phong làm viêc của lão ta không có lấy được một quyển sách. Lão Trump chỉ đọc toàn báo lá cải: NATIONAL INQUIRER, GLOBE...bán ở các chợ. Lão ta chuyên mánh mung, chôm chĩa để làm giàu. Vậy thôi. Hắn có biết trời biết đất gì đâu mà đòi làm Tổng thông? Hắn cũng biết là không đời nào hắn có thể thắng cử đươc nhưng xài tiền của thiên ha ( đảng CH), tuyên bố vung vít để báo chí nhắc đên tên Trump hằng ngày là hắn thích chí rồi . Mất mát gì đâu nhỉ?
Bây giờ xin hỏi lại bố, bố đã sáng mắt chưa. À thì ra vậy, phải không
24/08/201622:45:16
Khách
Hồi âm độc giả Trọng Nhân - Nói Người Chẳng Nghĩ Đến Ta, Thử Sờ Lên Gáy Rằng Xa Hay Gần.

P.S: NVTNCS, nhất là giới trí thức khoa bảng, thích làm "dáng" nên theo đảng CH.
24/08/201622:30:24
Khách
hoan ho vu linh ,noi nhu thanh. an gi em cung....... chuoi nha. 1 vote cho CLINTON
24/08/201619:48:00
Khách
Sự đóng góp của VL không ít trong việc nâng cao dân trí cộng đồng! Càng hiểu biết nhiều chiều hướng càng có tinh thần độc lập, tự chủ vững mạnh và chắc chắn sẽ không rơi vào nạn ngu dân.
Đến bây giờ mà nhiều người bị mê, vẫn không biết gì cả về cả hai ứng viên và những lợi hại của các chính sách khác nhau cho tương lai lâu dài, họ cũng chưa hiểu thấu căn bản nền chíh trị HK vì sao có trái, có phải và có Center mà cứ cãi càn, chửi càn ứng viên trong lúc chưa hiểu gì về cuộc đời, con người và lý tưởng của họ. Họ không thấy cả những lý lẽ tự nhiên ngay trong thế giới nhị nguyên mà chúng ta đang sống, cứ hễ cái gì trái với cái mình chấp dính vào thì là sai quấy, nếu cãi không được thì không ngại buông lới chửi rủa !!! Mỗi người phải tự bứt phá sợi dây tự trói để có được tự do, bằng không thì không ai giúp được!
Cảm ơn anh VL. đã cho những người có óc cầu tiến nhưng tội là không có thời gian và thiếu điều kiện tìm hiểu. Một số bà con quanh đây hôm nay đã thấy: À thì ra...
24/08/201618:50:10
Khách
Cả thế giới đều biết Hillary nói láo, tham nhũng, gian lận...lúc nào cũng luơn lẹo vơ vét cho đầy hầu bao. Chắc chắn bà này không lấy được phiếu của gia đình tôi.
Tác giả V.Linh nên viết thêm sự lợi dụng chức tước để ăn hối lộ của Hillary qua Clinton Foundation cho mọi người tỏ tuờng.
24/08/201617:49:15
Khách
Tôi không thích lão Trump, nhưng tôi lại càng không thích bà mánh mung Clinton vì nhìn mặt là thấy hết những gian xảo trong mắt. Những gì tệ hại là do DC chủ trương và thực hiện. Riêng lão thống đốc California thì khỏi nói, ngay từ những ngày đầu của 30 tháng 4, hắn đã không muốn nhận ty nạn Việt Nam vào tiểu bang Cal. này rồi. Chẳng thà bỏ cho Trump vẫn hơn là ma cô.
24/08/201614:29:36
Khách
Gửi ông Hai Hoang:
Người có phu nhân gốc VN là cựu Thượng Nghị Sĩ Jim Webb, không phải ông Kaine.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.