Hôm nay,  

Một Tuần Lễ Vĩ Đại Cho TT Obama

30/06/201500:00:00(Xem: 8551)

...nói cho chính xác là TT Obama quả nhiên đã... lãnh đạo từ phiá sau lưng giới trẻ và khối đồng tính...

Tuần vừa qua có lẽ là tuần lễ vĩ đại thứ ba trong cuộc đời chính trị của TT Obama, sau hai cái tuần lễ đầu tháng Mười Một năm 2008 và 2012, sau khi ông đắc cử và tái đắc cử tổng thống.

Tối Cao Pháp Viện thụ lý hai vụ thưa kiện quan trọng liên quan đến chính sách của TT Obama, và trong cả hai vụ, đều có quyết định theo hướng của TT Obama. Quyết định thứ nhất liên quan đến Obamacare, mà nếu TCPV chống lại, sẽ đưa đến việc Obamacare đóng cửa tiệm. Quyết định thứ hai liên quan đến hôn nhân đồng tính mà nếu không thuận lợi sẽ làm mấy anh cấp tiến buồn năm phút, nhưng không có hại gì to lớn. Ta thử xét lại hai chuyện này.

Trước hết, bàn về Obamacare.

Trong luật Obamacare được viết bởi cả ngàn chuyên gia, công chức và cố vấn, có ghi những người với mức lợi tức thấp, dưới một mức nào đó, sẽ được Nhà Nước trợ cấp tiền để đóng bảo phí cho bảo hiểm sức khỏe, nếu họ mua bảo hiểm qua Obamacare, tức là qua các trung tâm phối hợp do liên bang hay tiểu bang thiết lập.

Nhưng lạ lùng thay, cái luật cũng ghi là thiên hạ sẽ được trợ cấp khi mua Obamacare qua các trung tâm phối hợp của tiểu bang thôi. Trên toàn quốc hiện nay, có 26 tiểu bang không chấp nhận thành lập trung tâm phối hợp, do đó, nếu muốn mua Obamacare thì phải mua qua trung tâm phối hợp của liên bang. Có nghiã là trên nguyên tắc, những người mua qua trung tâm liên bang sẽ không nhận được trợ cấp, trong khi thực tế Nhà Nước liên bang đã trợ cấp cho tất cả mọi người đủ điều kiện, bất kể mua bảo hiểm ở đâu.

Một số những người chống Obamacare đã thưa kiện ra tòa, cho rằng Nhà Nước liên bang làm chuyện phi pháp, cấp trợ cấp cho cả những người mua bảo hiểm qua liên bang, trái với điều lệ ghi rõ trong luật do quốc hội thông qua và TT Obama ký.

Nhà Nước Obama cãi lại, cho rằng đây chỉ là vấn đề sơ xuất kỹ thuật, không quan trọng. Nhưng vấn đề trở thành rắc rối hơn khi một ông giáo sư –Jonathan Gruber- giúp việc thảo luật Obamacare lại công khai tuyên bố luật Obamacare đã được viết ra một cách lươn lẹo, úp mở, cố tình lừa gạt đám dân ngu, thì mới có hy vọng được chấp nhận và quốc hội thông qua. Nôm na ra, theo ông giáo sư này thì những người ủng hộ Obamacare chỉ là đám “ngu” –stupid, danh từ của ông Gruber- bị mắc lừa thôi.

Vấn đề ở đây cực kỳ nghiêm trọng. Nếu TCPV chấp nhận đây là vi phạm luật, thì Obamacare muốn tồn tại phải sửa đổi. Mà sửa đổi thì chắc chắn sẽ không được khi Cộng Hoà kiểm soát cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện. Mà không sửa đổi thì trợ cấp của gần một chục triệu người sẽ bị cắt, và dĩ nhiên, Obamacare sẽ xập tiệm, phải bị thu hồi.

Cuối cùng, TCPV quyết định đây chỉ là sai lầm kỹ thuật, và cả Hành Pháp lẫn Lập Pháp khi thông qua Obamacare đều có ý định trợ cấp cho tất cả những người lợi tức thấp, việc mua ở đâu chỉ là chuyện thủ tục hành chánh. Quyết định được sự hậu thuẫn của cả bốn vị thẩm phán cấp tiến, nhưng cũng được hậu thuẫn của hai vị thẩm phán tương đối bảo thủ do TT Reagan và Bush con bổ nhiệm.

Ở đây phải nói ngay, quyết định của TCPV không có gì đáng ngạc nhiên. Một bộ luật quan trọng như Obamacare không thể bị thu hồi hay hủy bỏ bởi một sơ xuất kỹ thuật nhỏ. Cả chục triệu người không thể bị mất trợ cấp vì một sai lầm của mấy ông công chức vừa ngáp vừa viết luật, bất kể ông Gruber phát ngôn bừa bãi đến đâu. Dĩ nhiên đây là cơ hội chính đáng để đóng cửa tiệm Obamacare, nhưng những vị thẩm phán TCPV suy tính thấu đáo hơn vậy.

Quyết định của TCPV dĩ nhiên là một tin mừng vĩ đại cho TT Obama, bảo đảm gia tài lớn nhất của ông sẽ tồn tại vĩnh viễn bất kể những luộm thuộm. Phải nói là vĩnh viễn, vì cho dù năm 2016, đảng Cộng Hoà có vào được Nhà Trắng và vẫn kiểm soát lưỡng viện thì cũng khó có thể thu hồi Obamacare. Cùng lắm chỉ có thể sửa đổi nhiều ít. Cả chục triệu người đã mua Obamacare, không ai có thể lấy lại được. Nhất là khi Cộng Hoà hiển nhiên chưa có gì cụ thể để thay thế Obamacare.

Luật Obamacare, cũng như tất cả các luật khác, không thể nào xấu hay tốt cho 100% thiên hạ. Dĩ nhiên sẽ có người được lợi, có người bị thiệt. Những người được lợi có quyền ăn mừng, những người bị thiệt có quyền buồn ít nhiều, nhưng chẳng có thể làm gì để thay đổi được.

Tóm lại, bỏ qua yếu tố nhân đạo và cảm tính, thuần túy trên phương diện kinh tế gia đình, Obamacare sẽ

- Có hại chút đỉnh cho những người già lãnh Medicare vì sẽ phải đóng nhiều tiền hơn tuy không bao nhiêu,

- Có hại lớn cho đại đa số dân trung lưu và giới trẻ là hai giới sẽ chịu phần lớn gánh nặng tài chánh của Obamacare,

- Có lợi lớn cho Nhà Nước vì không còn ai không có bảo hiểm và Nhà Nước sẽ khỏi phải lo cho những người đó,

- Có lợi lớn hơn nữa cho những người đang bệnh nặng không mua được bảo hiểm,

- Có lợi cho giới trung lưu thấp được trợ cấp,

- Nhưng không ảnh hưởng gì nhiều cho giới đại gia dư tiền mua đủ loại bảo hiểm và giới nghèo đã nhận được Medicaid.

Nạn nhân chính là giới trung lưu, cũng là khối đại đa số dân Mỹ, vì vậy mà Obamacare cho đến giờ vẫn bị hơn 55% dân Mỹ chống đối.

Ủng hộ hay chống đối tùy thuộc hoàn cảnh cá nhân, có lợi hay bị thiệt. Nếu như bị thiệt thòi từ đời mình đến đời con cháu mà vẫn nhắm mắt tung hô mừng rỡ, hay ngược lại, được lợi cả đời cha lẫn con mà vẫn nhắm mắt chống, thì chỉ phản ánh một cảm tính phe đảng mù quáng.

Nói chung, đại đa số thiên hạ sẽ thấy chi phí y tế cao hơn, thời gian lấy hẹn bác sĩ lâu hơn, và thời gian ngồi đợi trong phòng mạch sẽ thừa thời giờ đọc hết năm tờ báo từ trang đầu đến trang cuối.

Trên phương diện kinh tế tổng quát, Obamacare sẽ có ảnh hưởng bất lợi khiến cho việc giảm thất nghiệp trở nên khó khăn hơn, tăng trưởng kinh tế trì trệ thêm. Nhưng dĩ nhiên đó không phải là những ưu tiên của TT Obama và khối cấp tiến, vì họ đã dành mọi ưu tiên không phải cho tăng trưởng kinh tế, mà cho “công bằng xã hội”, tái phân phối lợi tức theo mô thức xã hội chủ nghiã.

Quan điểm của kẻ viết này đã được trình bày rất rõ từ ngay năm 2013, trong bài “Chuyện dài Obamacare” ngày 3/11/2013, trong đó có đoạn sau:

“Tóm lại, kẻ viết này hoàn toàn hoan nghênh hai mục tiêu [y tế toàn dân và giảm chi phí] mà TT Obama đề ra trong luật cải tổ y tế. Điều mà tôi không ủng hộ là:

1. Tất cả đều có cái giá phải trả. TT Obama đáng lẽ ra đã phải nói sự thật cho dân và có đủ can đảm để giải thích cho dân là muốn đạt mục tiêu cao đẹp đó thì mọi người sẽ phải trả một giá rất đắt. Trong khi đó, ông lại khăng khăng hứa hẹn chi phí y tế sẽ giảm, mọi người đều có thể giữ bảo hiểm và bác sĩ cũ của mình, không ai bị mất bảo hiểm, không có gì thay đổi....

2. Những thay đổi quá lớn qua cải tổ cần phải được áp dụng qua một thời gian dài, chẳng hạn 10 năm, cho nước Mỹ có thời gian thu nhận thêm ba chục triệu người vào hệ thống y tế, có thời giờ để mở thêm nhà thương, huấn luyện thêm bác sĩ, chế thêm thuốc. Vấn đề là TT Obama muốn làm cho gấp rút để cải cách được thực hiện trọn vẹn trong hai nhiệm kỳ của ông.…


3. Bất chấp bối cảnh kinh tế cũng là một sai lầm cực lớn. Nước Mỹ đang còn trong giai đoạn kinh tế hết sức yếu ớt, với thâm thủng ngân sách thật lớn, công nợ ngút ngàn, thất nghiệp tràn lan. Cải cách y tế của TT Obama sẽ trầm trọng hoá tất cả những vấn đề này. Lúc này không phải là lúc thực hiện cải tổ y tế rất tốn kém này.

Obamacare là việc tốt, cần làm, nhưng cách làm hoàn toàn sai trật đưa đến nhiều nguy hại lớn trong tương lai, khiến y tế Mỹ sẽ đắt hơn mà phẩm chất lại xuống cấp nhiều. Đảng Cộng Hoà sai lầm khi khăng khăng chống phá Obamacare...”.

Bây giờ ta bàn qua chuyện hôn nhân đồng tính

TCPV quyết định hôn nhân đồng tính là hợp Hiến Pháp Hoa Kỳ, và tất cả 50 tiểu bang đều phải chấp nhận hôn nhân đồng tính. Quyết định này được 4 vị thẩm phán cấp tiến ủng hộ, thêm một phiếu của TP Anthony Kennedy, do TT Reagan bổ nhiệm. Ông Kennedy cho đến nay đã luôn luôn chứng tỏ là lá phiếu quyết định cuối cùng khi trong TCPV có bốn vị cấp tiến và bốn vị bảo thủ.

Quyết định này cũng không có gì đáng ngạc nhiên, vì hai lý do.

Lý do đầu, người có tiếng nói quyết định là TP Kennedy, nhưng trong vụ hôn nhân đồng tính, ông đã nhiều lần công khai bày tỏ quan điểm thân thiện với chuyện đồng tính từ lâu rồi. Lá phiếu của ông là chuyện tất nhiên.

Lý do thứ hai bao quát hơn. Chuyện đồng tính đã trở thành một xu hướng thời thượng, biểu tượng cho một biến đổi có tính văn hoá tổng quát, mang màu sắc bình đẳng nhân quyền, không còn là chuyện tình dục tầm thường nữa.

Sau quyết định của TCPV, TT Obama đã tuyên bố đây là “thắng lợi cho nước Mỹ”. Tuy có vẻ khiêm nhượng, nhưng sự thật là vậy. Đây không phải là thắng lợi của cá nhân TT Obama mà là thắng lợi của một xu hướng thời đại của cả nước.

Ta không nên quên rằng chỉ mới cách đây không lâu, năm 2008, cả hai ứng viên tổng thống chính của đảng Dân Chủ, bà Hillary Clinton, và TNS Barack Obama, đều công khai bác bỏ hôn nhân đồng tính khi họ định nghiã hôn nhân là một sự kết hợp giữa một người đàn ông và một người đàn bà.

Nhưng ảnh hưởng ngày một lớn mạnh của khối đồng tính, với sự hậu thuẫn mạnh mẽ của giới trí thức trẻ đã ép cả hai người phải... thức thời vận vì không tránh né được nữa.

Năm 2012, khi tranh cử tổng thống lần thứ hai, TT Obama đã bị áp lực rất nặng của khối này cũng như của khối cấp tiến cực đoan bất mãn về chuyện ông vẫn tiếp tục cuộc chiến tại Afghanistan và Trung đông qua các vụ tập kích bằng máy bay không người lái, cũng như chưa đóng cửa nhà tù Guantanamo. Do đó, để xoa dịu khối cấp tiến cũng như để kiếm phiếu khối đồng tính và giới trẻ, ông đã quẹo về hướng họ, thay đổi quan điểm và chấp nhận hôn nhân đồng tính.

Ở đây, phải nói cho chính xác là TT Obama quả nhiên đã... lãnh đạo từ phiá sau lưng giới trẻ và khối đồng tính. Và thành quả này chính là thành quả của cuộc “tranh đấu” của họ từ hơn hai chục năm nay, tuyệt đối không phải là thành quả của TT Obama, cho dù ông sẽ không bỏ qua cơ hội kể công. Phải nói là giới trẻ và khối đồng tính đã chiến thắng được cả TT Obama và bà Hillary, ép họ phải chấp nhận hôn nhân đồng tính trước khi TCPV chấp nhận.

Quyết định của TCPV đánh dấu một khúc quanh lịch sử về văn hoá và xã hội, nhưng không có tác động gì lớn lắm trên phương diện cụ thể. Theo những tài liệu của các tổ chức đồng tính, hiện nay trên nước Mỹ có khoảng gần hai triệu người đồng tính, không bao nhiêu so với khối 320 triệu dân Mỹ.

xxx

Nhìn vào hai quyết định mới nhất của TCPV, ta thấy rõ cả hai đều mang nặng màu sắc chính trị, không còn là thuần tuý pháp lý, dựa trên Hiến Pháp nữa. Nói cách khác, TCPV đã biến thể, trở thành một tổ chức bị chính trị chi phối ngày càng mạnh. Hầu hết các quyết định của TCPV gần như đều có thể tiên đoán trước phần nào khi lá phiếu của 8 người đều bị chi phối bởi quan điểm chính trị, với 4 vị cấp tiến và 4 vị bảo thủ. Chỉ có một vị sàng qua sàng lại khó đoán trước và là tiếng nói quyết định.

Như vậy mới thấy rõ vai trò càng ngày quan trọng của việc bầu tổng thống. Bầu một vị bảo thủ hay cấp tiến sẽ đưa đến việc bổ nhiệm thẩm phán bảo thủ hay cấp tiến cho đến mãn đời, từ đó có thể thay đổi hướng đi toàn xã hội. Các thẩm phán không còn là những người chỉ nhắm mắt áp dụng luật lệ và Hiến Pháp, mà đã thành những người có thể định hướng tiến của xã hội, tùy theo cách họ diễn giải Hiến Pháp.

Nhìn chung về TT Obama, phải công nhận dưới triều đại của ông, nước Mỹ đã chuyển hướng mạnh qua phiá tả.

Năm xưa TT Obama đã tuyên bố ông thán phục TT Reagan vì TT Reagan đã để lại dấu ấn lớn trong xã hội Mỹ khi ông chuyển hướng cả nước về phiá bảo thủ, biến cái danh từ “cấp tiến” –liberal- thành một thứ ngáo ộp ai cũng tránh né. Ý định của TT Obama là muốn theo gương TT Reagan, để lại ấn tượng lớn trong xã hội Mỹ, nhưng trong chiều hướng đối nghịch. Có nghiã là ông sẽ cố phục hồi tư tưởng cấp tiến, đánh bại tư tưởng bảo thủ của TT Reagan.

Người ta có thể đặt câu hỏi TT Obama đã chuyển hướng xã hội Mỹ? Hay xã hội Mỹ đã chuyển hướng và TT Obama chỉ là... lãnh đạo từ sau lưng, nương theo đà tiến hoá của xã hội. Một yếu tố không thể bỏ qua: nếu xã hội Mỹ không chuyển qua hướng cấp tiến từ trước thì dĩ nhiên TT Obama đã không được bầu làm tổng thống.

Nói theo kiểu ba phải thì có lẽ xã hội đã rẽ qua phiá tả, nhờ vậy ông thiên tả Obama đắc cử, nhưng sau đó ông này cũng có công mang xã hội qua phiá tả mạnh hơn, nhanh hơn một chút nữa.

Có người so sánh tình trạng này như vận hành của quả lắc đồng hồ, lúc chạy qua cực tả, khi chạy qua cực hữu, đánh qua đánh lại. Thời bảo thủ của TT Reagan kéo dài hơn ba chục năm đã đến lúc nhường chỗ cho thời cấp tiến, có thể kéo dài một vài năm hay một vài thập niên nữa, để rồi sẽ trở lại bảo thủ thôi.

Thời đại Kennedy-Johnson là thời huy hoàng của cấp tiến. Qua đến thời Nixon thì chuyển qua bảo thủ nhưng không được bao lâu thì bị Carter kéo về cấp tiến, nhưng Carter chỉ làm tổng thống có một nhiệm kỳ. Phải đợi đến thời Reagan thì mới đúng là thời cực thịnh của tư tưởng bảo thủ, kéo dài cho tới TT Obama.

Nhìn một cách tích cực hơn, có thể nói hướng tiến tới không khác gì một người bước tới phiá trước. Chân phải tới trước, rồi tới chân trái, rồi lại qua chân phải. Có như vậy mới đi tới được. Không thể tiến tới bằng cách đi có một chân hoài trong khi chân kia bất di bất dịch. Cũng thế, nước Mỹ muốn tiến, và thực sự đã tiến xa hơn cả thế giới, chính là nhờ vào tiến trình tả-hữu-tả-hữu này.

Tiến trình kiểu đó bảo đảm sự vững mạnh của thể chế dân chủ của Mỹ và nước Mỹ sẽ còn tiến rất xa trong thời gian rất dài.

Dù vậy, những người bảo thủ vẫn cần chỉ trích cấp tiến, và những người cấp tiến vẫn cần chỉ trích bảo thủ. Để ngăn cản không cho ông bà lãnh đạo nào có thể đưa nước Mỹ về một hướng cực đoan quá xa quá lâu. Bảo đảm nước Mỹ sẽ không bao giờ có Hitler hay Xít-Ta-Lin. (28-06-15)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.

Ý kiến bạn đọc
09/07/201518:21:22
Khách
Thật là "lộng ngôn" khi cho rằng ,cái phán quyết của" Tối Tăm Pháp-viên Hoa-kỳ" về " Hôn nhân Đồng tính" là "Thắng lợi cho nước Mỹ".Phải nói cho rõ, đây là cái "thắng lợi " kiếm phiếu nếu có, là cho đảng Dân-chủ của Obama mà thôi. Các đấng Chính-trị-gia thì luôn luôn "chưa nhổ đã liếm" là vậy. Thương-đế quả thật bất công khi nặn đẻ ra một lũ "Ngượm". Vubinh
30/06/201519:32:41
Khách
Bai` hay qua'!
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.