Hôm nay,  

Sổ Tay Thường Dân Tưởng Năng Tiến: Hậu Lục Vân Tiên

06/06/201400:00:00(Xem: 4361)

Có khoảng một trăm ngàn người Việt sống quần tụ ở thành phố San Jose, California. Trong số này tôi biết (ít ra) cũng hơn phân nửa. Giao thiệp rộng (tới) cỡ đó rất tốn thời giờ, và tốn... bộn tiền. Đám cưới, cũng như đám ma, xẩy ra ngày một.

Bù lại, được cái tiện là mỗi ngày – sau khi tan sở – lái xe vòng vòng ngang đâu cũng thấy nhà quen, và ghé bất cứ ai cũng có thể kiếm được một bữa cơm chiều hoàn toàn miễn phí! Lần rồi tạt qua một bà đồng hương sồn sồn tôi được mời ăn tối, cùng với một nhân vật (tăm tiếng) mới từ Việt Nam sang: ông Bùi Minh Quốc.

Thiệt là vinh dự hết biết luôn. Niềm vinh dự này – tiếc thay – chỉ thoảng qua như gió. Sau độ mươi, mười lăm phút ngồi cạnh thi nhân là tôi đã bắt đầu cảm thấy... có cái gì không ổn. Tuyệt nhiên, không nghe nhà thơ bàn chuyện thơ văn gì ráo trọi. Cha nội chỉ mải miết ăn thôi.

Mà có phải cao lương mỹ vị gì cho cam. Trên bàn (Giời ạ!) toàn là rau muống:

- Rau muống xào tỏi.

- Rau muống xào mắm ruốc.

- Rau muống xào chao.

- Rau muống xào thịt bò.

- Rau muống chẻ.

- Rau muống làm nộm, trộn với bắp chuối cộng vừng và thịt ba chỉ thái nhỏ như những que diêm.

- Rau muống luộc, cùng với nước chan có dằm cà chua và vắt thêm mấy giọt chanh.

- Hết!

Vào mùa hè, loại rau thổ tả này ở California rẻ như bèo. “Bà chủ nhà hà tiện dữ,” tôi thầm nghĩ như thế và chợt thấy ái ngại vô cùng cho ông thi sĩ. Chắc là con mẹ này chả xem thi phú ra cái đinh gì nên mới đãi đằng (và đãi bôi) như vậy.

- Thế anh sang đây công tác hay tham quan ạ ? Tôi hỏi cho có hỏi.

- Không, không công tác cũng chả tham quan gì sất, tôi nghe nói ở California rau muống rẻ và lành nên ghé (ăn) chơi cho nó đã thôi.

Thấy tôi há hốc miệng, không cách nào ngậm lại được, và nhà thơ thì mải nhai chả để ý người đối thoại nên chủ nhà vội vã đỡ lời:

- Chả là anh ấy vốn hảo rau muống nhưng ở Việt Nam loại rau này không ăn được nữa nên mới phải lặn lội “tha phương cầu thực” một phen...

- Nhưng sao lại không ăn được?

- Toàn là rau muống đểu chứ sao, chả hiểu chúng nó giồng bằng cái thứ hoá chất gì mà hễ cứ ăn vào là bị mửa. Nhà thơ vừa ực vội bát nước rau, vừa trả lời, suýt sặc.

Tôi chợt nhớ ra một câu thơ hay được truyền tụng của ông: “Quay mặt vào đâu cũng phải ghìm cơn mửa.” Té ra ông ấy cứ bị ói mửa đều đều vì ăn phải rau muống đểu. Thế mà cả nước, nhất là đám công an văn hoá, cứ ngờ là thi sĩ có ý miệt thị Chính Phủ, Nhà Nước và Đảng (kính yêu) của toàn dân. Thiệt là một sự hiểu lầm đáng tiếc.

blank
Hình ảnh Hội Phụ nữ nhân quyền Việt Nam.

Bùi Minh Quốc còn nhiều câu thơ nổi tiếng nữa nhưng tiếc là (nay) đã bị thời thế bỏ xa rồi:

Bao nghẹn uất Nguyệt Nga xé trời kêu chẳng thấu
Giữa chợ đời biệt dạng Lục Vân Tiên
Hảo hớn bận giang hồ quán nhậu
Thi nhau bốc phét để quên hèn

Giữa chợ đời (vẫn) biệt dạng Lục Vân Tiên nhưng những nàng Nguyệt Nga, ngày nay, không thèm kêu la cầu cứu đến ai nữa. Họ đã xăm xăm bước ra khỏi nhà, và giữa đường gặp cảnh bất bằng chẳng tha – theo tường thuật của blogger Huỳnh Phương Ngọc:

“Đại diện cho Hội Phụ Nữ Nhân Quyền Việt Nam, tôi cùng chị Nguyễn Ngọc Lụa đi Tuyên Quang tham gia phiên tòa phúc thẩm 3 người H’Mông là ông Thào Quán Mua, Lý Văn Dinh và Dương Văn Tu. Chúng tôi khởi hành từ Hà Nội, đi xe khách lên Tuyên Quang từ tối ngày 26 tháng 5 và có mặt ở cổng Trại giam Công an tỉnh Tuyên Quang sáng ngày 27 tháng 5 năm 2014.

Từ sáng sớm, an ninh, công an sắc phục và thường phục, cảnh sát giao thông đặt chốt chặn ở mọi ngã đường dẫn đến trại giam Tuyên Quang. Chị em chúng tôi không được cho vào tham dự phiên tòa nên ngồi đợi ở quán nước bên đường. Đợi đến 8h40, khi đã bắt đầu phiên xét xử, chị em tôi đi đến cổng trại giam và trình thẻ chứng minh xin vào xem xét xử. Một lúc sau, tôi bị ba người công an yêu cầu vào làm việc...

Lúc làm việc họ đã quát tháo, dí máy quay sát vào mặt tôi, chỉ mặt sỉ vả to tiếng. Lúc ấy tôi rất hoang man vì đây là lần đầu tôi bị công an bắt cóc và thẩm vấn. Chúng tôi là hai cô gái, không sức lực, không phương tiện liên lạc, phải ngồi một chỗ cho họ thẩm vấn và xúc phạm. Tuyên Quang là một nơi vô cùng xa xôi hẻo lánh, tôi bắt đầu lo sợ họ bất chấp luật pháp và hành động sai trái làm ảnh hưởng đến sức khỏe nên tôi im lặng và không trả lời. Tôi gục đầu mệt mỏi vì đói lã sau buổi tối bị say xe từ Hà Nội đi Tuyên Quang, sáng đi vào trại giam sớm, rồi bị bắt qua trưa không ăn uống gì…

Tôi về lại nhà nghỉ. Hai chị em nói chuyện với nhau tôi mới biết họ đã hành động và cư xử với Lụa không khác gì với tôi. Mỗi người đã làm việc với hơn 30 công an tỉnh Tuyên Quang. Bây giờ đây, mọi chuyện đã qua, chúng tôi được nghỉ ngơi và tranh thủ thời gian ít ỏi đi thăm bạn bè tại Hà Nội, nhưng vẫn còn rất mệt mỏi và lo sợ các hành động sách nhiễu khác có thể gặp phải tại nơi này. Chúng tôi đang xa gia đình và rất lo lắng cho an nguy của mình khi vẫn đang còn tạm trú tại Hà Nội...”

blank
Hình ảnh Hội Phụ nữ nhân quyền Việt Nam.

Nguyệt Nga thời nay cũng làm bộ nói là “lo sợ các hành động sách nhiễu” và “lo lắng cho an nguy của mình” – giữa cảnh thân gái dặm trường – cho ra vẻ (yểu điểu thục nữ) chớ thiệt ra hai em Huỳnh Phương Ngọc và Nguyễn Ngọc Lụa chả có e ngại cái con bà (hay con tự do) nào cả. Sáng hôm sau, họ lại tiếp tục hành hiệp giang hồ – vẫn theo như tự thuật của blogger Huỳnh Phương Ngọc:

“Hôm nay, ngày 29/5/2014 chị em Hội Phụ nữ nhân quyền Việt Nam gặp nhau tại bệnh viện Việt Pháp, nơi chị Nga đang chữa trị vì bị an ninh giả danh côn đồ đánh gãy chân và nhiều vết thương trên cơ thể.

Vì chuyến đi tham dự phiên tòa phúc thẩm và viếng thăm gia đình các tù nhân người H’mông ở Tuyên Quang không thực hiện được, chúng tôi đành hẹn thân nhân của ba tù nhân này (con trai của các ông: Thào Quán Mua, Lý Văn Dinh và Dương Văn Tu) xuống Hà Nội để gặp mặt.

Mặc dù đang mệt mỏi, chị Thúy Nga vẫn cùng hai chị em Hội Phụ Nữ Nhân Quyền VN khác là Huỳnh Phương Ngọc và Mai Phương Thảo tổ chức buổi gặp mặt ngay tại Bệnh viện để thăm hỏi, nói chuyện và tặng quà cho đại diện ba gia đình...”

Theo tường thuật của phóng viên Huyền Trang (VRNs) sau khi bị hành hung mang thương tích đến nỗi phải nhập viện bà Thúy Nga vẫn thản nhiên khẳng định: “Cho dù ngành công an có dùng tất cả những cái trò bẩn thỉu đê hèn đối với những người đấu tranh cho Công lý và Sự thật, đặc biệt cho vấn đề biển đảo quê hương đang bị Trung Cộng xâm lược, thì tôi tin rằng nỗi đau của tôi nó chỉ là một phần nhỏ so với những anh chị em đấu tranh khác.” Thúy Nga – thành viên Hội Phụ Nữ Nhân Quyền V.N.

Hành động cũng như khẩu khí của bà Thúy Nga (nói riêng) và cả hội PNNQVN (nói chung) quả là một tín hiệu đáng mừng, rất đáng mừng cho giới anh hùng hảo hớn ở xứ sở này. Từ nay, đám liền ông có thể hoàn toàn yên tâm để tiếp tục mà giang hồ quán nhậu – trừ ông ông Trương Tấn Sang. Theo Tiền Phong, số ra ngày 17 tháng 5 năm 2014, có trích dẫn lời kêu gọi “thống thiết” của Chủ Tịch Nước trước “tình huống khó khăn” hiện nay:

“Tôi mong bà con trong những tình huống khó khăn như thế này cần phải hết sức bình tĩnh, sáng suốt và nhắc nhở nhau tăng cường đoàn kết xung quanh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội và phải hết sức cảnh giác trước những thông tin mang tính chất chia rẽ nội bộ.”

Nhìn hình ảnh các thành viên của HPNNQVN và những thanh niên H’mông bên cạnh giường bệnh của Thúy Nga khiến tôi tin rằng “tinh thần đoàn kết cũng như sự bình tĩnh và sáng suốt” của dân Việt có thừa nhưng chỉ e là họ không chịu “đoàn kết xung quanh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc Hội – như ông Chủ Tịch Nước mong đợi thôi. Bộ điên hay sao mà lại đoàn kết quanh một bầy sâu, một đám côn đồ, hay một lũ bù nhìn – cha nội?

Vậy chớ họ đoàn kết với ai? Xin thưa: họ đoàn kết với nhau. Và đây mới là điều đáng lo nhất “trước tình huống khó khăn như thế này,” bác Sang à.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.