Hôm nay,  

Sổ Tay Thường Dân Tưởng Năng Tiến: Hậu Lục Vân Tiên

06/06/201400:00:00(Xem: 4360)

Có khoảng một trăm ngàn người Việt sống quần tụ ở thành phố San Jose, California. Trong số này tôi biết (ít ra) cũng hơn phân nửa. Giao thiệp rộng (tới) cỡ đó rất tốn thời giờ, và tốn... bộn tiền. Đám cưới, cũng như đám ma, xẩy ra ngày một.

Bù lại, được cái tiện là mỗi ngày – sau khi tan sở – lái xe vòng vòng ngang đâu cũng thấy nhà quen, và ghé bất cứ ai cũng có thể kiếm được một bữa cơm chiều hoàn toàn miễn phí! Lần rồi tạt qua một bà đồng hương sồn sồn tôi được mời ăn tối, cùng với một nhân vật (tăm tiếng) mới từ Việt Nam sang: ông Bùi Minh Quốc.

Thiệt là vinh dự hết biết luôn. Niềm vinh dự này – tiếc thay – chỉ thoảng qua như gió. Sau độ mươi, mười lăm phút ngồi cạnh thi nhân là tôi đã bắt đầu cảm thấy... có cái gì không ổn. Tuyệt nhiên, không nghe nhà thơ bàn chuyện thơ văn gì ráo trọi. Cha nội chỉ mải miết ăn thôi.

Mà có phải cao lương mỹ vị gì cho cam. Trên bàn (Giời ạ!) toàn là rau muống:

- Rau muống xào tỏi.

- Rau muống xào mắm ruốc.

- Rau muống xào chao.

- Rau muống xào thịt bò.

- Rau muống chẻ.

- Rau muống làm nộm, trộn với bắp chuối cộng vừng và thịt ba chỉ thái nhỏ như những que diêm.

- Rau muống luộc, cùng với nước chan có dằm cà chua và vắt thêm mấy giọt chanh.

- Hết!

Vào mùa hè, loại rau thổ tả này ở California rẻ như bèo. “Bà chủ nhà hà tiện dữ,” tôi thầm nghĩ như thế và chợt thấy ái ngại vô cùng cho ông thi sĩ. Chắc là con mẹ này chả xem thi phú ra cái đinh gì nên mới đãi đằng (và đãi bôi) như vậy.

- Thế anh sang đây công tác hay tham quan ạ ? Tôi hỏi cho có hỏi.

- Không, không công tác cũng chả tham quan gì sất, tôi nghe nói ở California rau muống rẻ và lành nên ghé (ăn) chơi cho nó đã thôi.

Thấy tôi há hốc miệng, không cách nào ngậm lại được, và nhà thơ thì mải nhai chả để ý người đối thoại nên chủ nhà vội vã đỡ lời:

- Chả là anh ấy vốn hảo rau muống nhưng ở Việt Nam loại rau này không ăn được nữa nên mới phải lặn lội “tha phương cầu thực” một phen...

- Nhưng sao lại không ăn được?

- Toàn là rau muống đểu chứ sao, chả hiểu chúng nó giồng bằng cái thứ hoá chất gì mà hễ cứ ăn vào là bị mửa. Nhà thơ vừa ực vội bát nước rau, vừa trả lời, suýt sặc.

Tôi chợt nhớ ra một câu thơ hay được truyền tụng của ông: “Quay mặt vào đâu cũng phải ghìm cơn mửa.” Té ra ông ấy cứ bị ói mửa đều đều vì ăn phải rau muống đểu. Thế mà cả nước, nhất là đám công an văn hoá, cứ ngờ là thi sĩ có ý miệt thị Chính Phủ, Nhà Nước và Đảng (kính yêu) của toàn dân. Thiệt là một sự hiểu lầm đáng tiếc.

blank
Hình ảnh Hội Phụ nữ nhân quyền Việt Nam.

Bùi Minh Quốc còn nhiều câu thơ nổi tiếng nữa nhưng tiếc là (nay) đã bị thời thế bỏ xa rồi:

Bao nghẹn uất Nguyệt Nga xé trời kêu chẳng thấu
Giữa chợ đời biệt dạng Lục Vân Tiên
Hảo hớn bận giang hồ quán nhậu
Thi nhau bốc phét để quên hèn

Giữa chợ đời (vẫn) biệt dạng Lục Vân Tiên nhưng những nàng Nguyệt Nga, ngày nay, không thèm kêu la cầu cứu đến ai nữa. Họ đã xăm xăm bước ra khỏi nhà, và giữa đường gặp cảnh bất bằng chẳng tha – theo tường thuật của blogger Huỳnh Phương Ngọc:

“Đại diện cho Hội Phụ Nữ Nhân Quyền Việt Nam, tôi cùng chị Nguyễn Ngọc Lụa đi Tuyên Quang tham gia phiên tòa phúc thẩm 3 người H’Mông là ông Thào Quán Mua, Lý Văn Dinh và Dương Văn Tu. Chúng tôi khởi hành từ Hà Nội, đi xe khách lên Tuyên Quang từ tối ngày 26 tháng 5 và có mặt ở cổng Trại giam Công an tỉnh Tuyên Quang sáng ngày 27 tháng 5 năm 2014.

Từ sáng sớm, an ninh, công an sắc phục và thường phục, cảnh sát giao thông đặt chốt chặn ở mọi ngã đường dẫn đến trại giam Tuyên Quang. Chị em chúng tôi không được cho vào tham dự phiên tòa nên ngồi đợi ở quán nước bên đường. Đợi đến 8h40, khi đã bắt đầu phiên xét xử, chị em tôi đi đến cổng trại giam và trình thẻ chứng minh xin vào xem xét xử. Một lúc sau, tôi bị ba người công an yêu cầu vào làm việc...

Lúc làm việc họ đã quát tháo, dí máy quay sát vào mặt tôi, chỉ mặt sỉ vả to tiếng. Lúc ấy tôi rất hoang man vì đây là lần đầu tôi bị công an bắt cóc và thẩm vấn. Chúng tôi là hai cô gái, không sức lực, không phương tiện liên lạc, phải ngồi một chỗ cho họ thẩm vấn và xúc phạm. Tuyên Quang là một nơi vô cùng xa xôi hẻo lánh, tôi bắt đầu lo sợ họ bất chấp luật pháp và hành động sai trái làm ảnh hưởng đến sức khỏe nên tôi im lặng và không trả lời. Tôi gục đầu mệt mỏi vì đói lã sau buổi tối bị say xe từ Hà Nội đi Tuyên Quang, sáng đi vào trại giam sớm, rồi bị bắt qua trưa không ăn uống gì…

Tôi về lại nhà nghỉ. Hai chị em nói chuyện với nhau tôi mới biết họ đã hành động và cư xử với Lụa không khác gì với tôi. Mỗi người đã làm việc với hơn 30 công an tỉnh Tuyên Quang. Bây giờ đây, mọi chuyện đã qua, chúng tôi được nghỉ ngơi và tranh thủ thời gian ít ỏi đi thăm bạn bè tại Hà Nội, nhưng vẫn còn rất mệt mỏi và lo sợ các hành động sách nhiễu khác có thể gặp phải tại nơi này. Chúng tôi đang xa gia đình và rất lo lắng cho an nguy của mình khi vẫn đang còn tạm trú tại Hà Nội...”

blank
Hình ảnh Hội Phụ nữ nhân quyền Việt Nam.

Nguyệt Nga thời nay cũng làm bộ nói là “lo sợ các hành động sách nhiễu” và “lo lắng cho an nguy của mình” – giữa cảnh thân gái dặm trường – cho ra vẻ (yểu điểu thục nữ) chớ thiệt ra hai em Huỳnh Phương Ngọc và Nguyễn Ngọc Lụa chả có e ngại cái con bà (hay con tự do) nào cả. Sáng hôm sau, họ lại tiếp tục hành hiệp giang hồ – vẫn theo như tự thuật của blogger Huỳnh Phương Ngọc:

“Hôm nay, ngày 29/5/2014 chị em Hội Phụ nữ nhân quyền Việt Nam gặp nhau tại bệnh viện Việt Pháp, nơi chị Nga đang chữa trị vì bị an ninh giả danh côn đồ đánh gãy chân và nhiều vết thương trên cơ thể.

Vì chuyến đi tham dự phiên tòa phúc thẩm và viếng thăm gia đình các tù nhân người H’mông ở Tuyên Quang không thực hiện được, chúng tôi đành hẹn thân nhân của ba tù nhân này (con trai của các ông: Thào Quán Mua, Lý Văn Dinh và Dương Văn Tu) xuống Hà Nội để gặp mặt.

Mặc dù đang mệt mỏi, chị Thúy Nga vẫn cùng hai chị em Hội Phụ Nữ Nhân Quyền VN khác là Huỳnh Phương Ngọc và Mai Phương Thảo tổ chức buổi gặp mặt ngay tại Bệnh viện để thăm hỏi, nói chuyện và tặng quà cho đại diện ba gia đình...”

Theo tường thuật của phóng viên Huyền Trang (VRNs) sau khi bị hành hung mang thương tích đến nỗi phải nhập viện bà Thúy Nga vẫn thản nhiên khẳng định: “Cho dù ngành công an có dùng tất cả những cái trò bẩn thỉu đê hèn đối với những người đấu tranh cho Công lý và Sự thật, đặc biệt cho vấn đề biển đảo quê hương đang bị Trung Cộng xâm lược, thì tôi tin rằng nỗi đau của tôi nó chỉ là một phần nhỏ so với những anh chị em đấu tranh khác.” Thúy Nga – thành viên Hội Phụ Nữ Nhân Quyền V.N.

Hành động cũng như khẩu khí của bà Thúy Nga (nói riêng) và cả hội PNNQVN (nói chung) quả là một tín hiệu đáng mừng, rất đáng mừng cho giới anh hùng hảo hớn ở xứ sở này. Từ nay, đám liền ông có thể hoàn toàn yên tâm để tiếp tục mà giang hồ quán nhậu – trừ ông ông Trương Tấn Sang. Theo Tiền Phong, số ra ngày 17 tháng 5 năm 2014, có trích dẫn lời kêu gọi “thống thiết” của Chủ Tịch Nước trước “tình huống khó khăn” hiện nay:

“Tôi mong bà con trong những tình huống khó khăn như thế này cần phải hết sức bình tĩnh, sáng suốt và nhắc nhở nhau tăng cường đoàn kết xung quanh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội và phải hết sức cảnh giác trước những thông tin mang tính chất chia rẽ nội bộ.”

Nhìn hình ảnh các thành viên của HPNNQVN và những thanh niên H’mông bên cạnh giường bệnh của Thúy Nga khiến tôi tin rằng “tinh thần đoàn kết cũng như sự bình tĩnh và sáng suốt” của dân Việt có thừa nhưng chỉ e là họ không chịu “đoàn kết xung quanh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc Hội – như ông Chủ Tịch Nước mong đợi thôi. Bộ điên hay sao mà lại đoàn kết quanh một bầy sâu, một đám côn đồ, hay một lũ bù nhìn – cha nội?

Vậy chớ họ đoàn kết với ai? Xin thưa: họ đoàn kết với nhau. Và đây mới là điều đáng lo nhất “trước tình huống khó khăn như thế này,” bác Sang à.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.