TỈNH BÌNH THUẬN
Tỉnh Bình Thuận, diện tích: 7.850 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.180.300 người, mật độ 151 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Chàm, Ra Glai, Hoa, Cơ Ho... Gồm có: Thành phố Phan Thiết, thị xã La Gi và 8 huyện: Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân, Đức Linh, Tánh Linh, huyện đảo Phú Quí. Tỉnh lỵ ở thành phố Phan Thiết. Thành phố Phan Thiết cách thành phố Sài Gòn 185 km. Tỉnh Bình Thuận ở cực nam của miền Trung, bắc giáp Lâm Đồng, Ninh Thuận, tây giáp Đồng Nai, tây nam giáp Bà Rịa-Vũng Tàu, nam và đông giáp biển Đông (192 km). Nhiệt độ trung bình 26,5 độ C.
Các sông lớn chảy qua tỉnh Bình Thuận: La Ngà, Sông Quao, Sông Công, Sông Dinh.
Lịch sử tỉnh Bình Thuận: Năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần đánh chiếm đất Phan Lang (sau này gọi Phan Rang), để lại đất phía Tây cho Chiêm Thành. Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu, lấy luôn đất còn lại đặt tên là Thuận Phủ, rồi đổi thành Thuận Thành trấn. Đến thời vua Minh Mạng đổi lại Bình Thuận phủ. Năm 1927, đổi Bình Thuận phủ thành tỉnh Bình Thuận. Năm 1976, Bình Thuận sáp nhập với Bình Tuy và Ninh Thuận thành tỉnh Thuận Hải. Tháng 4-1992, Thuận Hải lại tách ra hai tỉnh riêng: Bình Thuận và Ninh Thuận.
Giao thông: Bình Thuận, đường biển có cảng Phú Quý và cảng Phan Thiết. Đường hàng không có sân bay Phan Thiết. Đường sắt Bắc-Nam qua tỉnh với chiều dài 190 km. Đường bộ, quốc lộ 1A (chiều dài qua tỉnh là 178 km). Quốc lộ 55, đi Bà Rịa-Vũng Tàu. Quốc lộ 28, từ thành phố Phan Thiết đi huyện Di Linh và một số huyện thuộc Lâm Đồng.
Về di tích, lễ hội, Bình Thuận có nhiều chùa tháp trang nghiêm. Lễ hội Katê của dân tộc Chăm, xiển dương thần linh, anh hùng dân tộc, tổ tiên, và cũng là dịp gặp gỡ người quen.
Nhà lưu giữ bảo vật Vương quốc Chăm của bà Nguyễn Thị Thềm ở huyện Bắc Bình, bà là hậu duệ của vua Chăm, bà sưu tập được khoảng 100 di vật giá trị: Vương miện, áo bào, mũ, hia... của các vua Chăm.
Nước khoáng Vĩnh Hảo: Tương truyền, vào thế kỷ 13, người Chăm đã dùng nước khoáng của một suối nước để rửa tượng thánh và chữa khỏi bệnh phong cho vua Chế Mân. Công chúa Huyền Trân, cũng là hoàng hậu của vua Chế Mân thấy sự màu nhiệm của suối nước, nên đặt tên suối này là Vĩnh Hảo, nghĩa là “đời đời tốt đẹp”. Đến nay, nước khoáng Vĩnh Hảo đã cung cấp nước cho nhiều nơi và rất nổi tiếng.
Tỉnh Bình Thuận phát triển công nghiệp về chế biến gỗ, có hải sản rất dồi dào, nước mắm Phan Thiết rất nổi tiếng. Bình Thuận đang phát triển trồng cây thanh long và cây cao su. Nhưng diện tích trồng cây điều lại sụt giảm. Về cát thủy tinh: các mỏ ở Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình và Hàm Tân với trữ lượng dồi dào, đã sản xuất thuỷ tinh có phẩm chất cao, chế ra kính xây dựng, gạch thủy tinh. Đá granit cũng có trữ lượng phong phú ở nhiều nơi. Về dầu khí, tỉnh Bình Thuận có nhiều mỏ dầu có trữ lượng lớn đã được phát hiện ở ngoài biển khơi, cách đất liền khoảng 50-70 km: Các mỏ dầu Rạng Đông, Sư Tử Đen và Rubi đang khai thác.
Phong cảnh Bình Thuận: Chùa Hang (Chùa Cổ Thạch) ở huyện Tuy Phong, do thiền sư Bảo Tạng lập ở trong hang lớn, mé chùa là bãi đá nhiều màu sắc rực rỡ. Bình Thuận có nhiều bãi biển đẹp: Huyện Tuy Phong, gần Cà Ná (Ninh Thuận) có bãi biển dài tới 50 km, trông rất thơ mộng. Mũi Né, cách Phan Thiết 22 km về phía đông bắc, bãi biển dài khoảng 10 km, cát trắng, nước trong. Bãi biển Đồi Dương mát mẻ, nên thơ.Lầu Ông Hoàng là một di tích, nằm trên một ngọn đồi rất đẹp ở Bà Nài phường Phú Hải thuộc Phan Thiết, do ông hoàng Pháp là Ferdinand d’Orléans, Công tước De Montpensier, cháu nội vua Louis Philippe I của Pháp. Vào năm 1911, Công tước De Montpensier qua Việt Nam du lịch và săn bắn. Nhìn thấy phong cảnh nơi đây hữu tình, đã bỏ ra một số tiền lớn để xây một tòa biệt thự nghỉ mát. Địa danh này cũng gắn liền với cuộc đời đầy gian nan và lãng mạn của thi sĩ Hàn Mặc Tử.
Huyện đảo Phú Quí cách Phan Thiết 100 km (56 hải lý), diện tích 32 km vuông, là cụm đảo có 9 hòn: Hòn Tranh, Hòn Đen, Hòn Trứng... trên đảo có chùa: Linh Quang, Cao Cát, không khí luôn mát mẻ, cát mịn, nước trong, cảnh mỹ miều. Ngoài khơi có hòn Lao Câu thuộc huyện Tuy Phong, cách bờ 7 km, diện tích khoảng 10.000 mét vuông, trên đảo có những khối đá trông ly kỳ, với thảm cỏ xanh mượt mà. Bình Thuận còn những thắng cảnh khác: Hồ Biển Lạc, khu nghỉ mát Novotel Ocean Dunes.
Bình Thuận là một tỉnh gần thành phố Sài Gòn, lại ở ven biển, khí hậu quanh năm ấm áp, có nhiều bãi biển còn hoang sơ và thơ mộng, giao thông tiện lợi, nên Bình Thuận sẽ phát triển thành một trong những trung tâm du lịch nhộn nhịp.
Biển khơi Bình Thuận mênh mông
Núi sông xinh xắn, ruộng đồng thênh thang
Cảm tác: Non nước Bình Thuận
.
Đất đai Bình Thuận rộng thênh thang
Di tích xa xưa những tháp Chàm
Ninh Thuận láng giềng nơi hướng bắc
Biển Đông giáp giới phía đông nam
.
Gỗ cây Bình Thuận khá dồi dào
Mắm muối, cá tôm, có biết bao!
Kinh tế vững vàng, người tấp nập
Giao thông rộng rãi, chợ xôn xao
.
Người Chăm lễ hội rộn ràng thay!
Kèn trống sửa sang suốt mấy ngày
Van vái lâm râm, xin xỏ lộc
Cầu nguyền khấn khứa, ước ao may
.
Chùa Hang tịch mịch, chẳng xa xôi
Lặng lẽ cửa thiền, ở một nơi
Bãi đá muôn màu, san sát nước
Lao Câu một đảo, mịt mù khơi
.
Bến bờ Vĩnh Hảo, đẹp như tranh
Nước khoáng trong veo, hoa điểm cành
Cát trắng, trắng tinh, nà nuột trắng
Nước xanh, xanh lẻo, lạ lùng xanh
.
Xa xăm Phú Quí ngó lờ mờ
Cụm đảo chín hòn, sóng nhấp nhô
Riêng rẽ Linh Quang chùa tịch mịch
Vấn vương Bình Thuận cảnh nên thơ!
Nguyễn Lộc Yên
Tỉnh Bình Thuận, diện tích: 7.850 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.180.300 người, mật độ 151 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Chàm, Ra Glai, Hoa, Cơ Ho... Gồm có: Thành phố Phan Thiết, thị xã La Gi và 8 huyện: Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân, Đức Linh, Tánh Linh, huyện đảo Phú Quí. Tỉnh lỵ ở thành phố Phan Thiết. Thành phố Phan Thiết cách thành phố Sài Gòn 185 km. Tỉnh Bình Thuận ở cực nam của miền Trung, bắc giáp Lâm Đồng, Ninh Thuận, tây giáp Đồng Nai, tây nam giáp Bà Rịa-Vũng Tàu, nam và đông giáp biển Đông (192 km). Nhiệt độ trung bình 26,5 độ C.
Các sông lớn chảy qua tỉnh Bình Thuận: La Ngà, Sông Quao, Sông Công, Sông Dinh.
Lịch sử tỉnh Bình Thuận: Năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần đánh chiếm đất Phan Lang (sau này gọi Phan Rang), để lại đất phía Tây cho Chiêm Thành. Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu, lấy luôn đất còn lại đặt tên là Thuận Phủ, rồi đổi thành Thuận Thành trấn. Đến thời vua Minh Mạng đổi lại Bình Thuận phủ. Năm 1927, đổi Bình Thuận phủ thành tỉnh Bình Thuận. Năm 1976, Bình Thuận sáp nhập với Bình Tuy và Ninh Thuận thành tỉnh Thuận Hải. Tháng 4-1992, Thuận Hải lại tách ra hai tỉnh riêng: Bình Thuận và Ninh Thuận.
Giao thông: Bình Thuận, đường biển có cảng Phú Quý và cảng Phan Thiết. Đường hàng không có sân bay Phan Thiết. Đường sắt Bắc-Nam qua tỉnh với chiều dài 190 km. Đường bộ, quốc lộ 1A (chiều dài qua tỉnh là 178 km). Quốc lộ 55, đi Bà Rịa-Vũng Tàu. Quốc lộ 28, từ thành phố Phan Thiết đi huyện Di Linh và một số huyện thuộc Lâm Đồng.
Về di tích, lễ hội, Bình Thuận có nhiều chùa tháp trang nghiêm. Lễ hội Katê của dân tộc Chăm, xiển dương thần linh, anh hùng dân tộc, tổ tiên, và cũng là dịp gặp gỡ người quen.
Nhà lưu giữ bảo vật Vương quốc Chăm của bà Nguyễn Thị Thềm ở huyện Bắc Bình, bà là hậu duệ của vua Chăm, bà sưu tập được khoảng 100 di vật giá trị: Vương miện, áo bào, mũ, hia... của các vua Chăm.
Nước khoáng Vĩnh Hảo: Tương truyền, vào thế kỷ 13, người Chăm đã dùng nước khoáng của một suối nước để rửa tượng thánh và chữa khỏi bệnh phong cho vua Chế Mân. Công chúa Huyền Trân, cũng là hoàng hậu của vua Chế Mân thấy sự màu nhiệm của suối nước, nên đặt tên suối này là Vĩnh Hảo, nghĩa là “đời đời tốt đẹp”. Đến nay, nước khoáng Vĩnh Hảo đã cung cấp nước cho nhiều nơi và rất nổi tiếng.
Tỉnh Bình Thuận phát triển công nghiệp về chế biến gỗ, có hải sản rất dồi dào, nước mắm Phan Thiết rất nổi tiếng. Bình Thuận đang phát triển trồng cây thanh long và cây cao su. Nhưng diện tích trồng cây điều lại sụt giảm. Về cát thủy tinh: các mỏ ở Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình và Hàm Tân với trữ lượng dồi dào, đã sản xuất thuỷ tinh có phẩm chất cao, chế ra kính xây dựng, gạch thủy tinh. Đá granit cũng có trữ lượng phong phú ở nhiều nơi. Về dầu khí, tỉnh Bình Thuận có nhiều mỏ dầu có trữ lượng lớn đã được phát hiện ở ngoài biển khơi, cách đất liền khoảng 50-70 km: Các mỏ dầu Rạng Đông, Sư Tử Đen và Rubi đang khai thác.
Phong cảnh Bình Thuận: Chùa Hang (Chùa Cổ Thạch) ở huyện Tuy Phong, do thiền sư Bảo Tạng lập ở trong hang lớn, mé chùa là bãi đá nhiều màu sắc rực rỡ. Bình Thuận có nhiều bãi biển đẹp: Huyện Tuy Phong, gần Cà Ná (Ninh Thuận) có bãi biển dài tới 50 km, trông rất thơ mộng. Mũi Né, cách Phan Thiết 22 km về phía đông bắc, bãi biển dài khoảng 10 km, cát trắng, nước trong. Bãi biển Đồi Dương mát mẻ, nên thơ.Lầu Ông Hoàng là một di tích, nằm trên một ngọn đồi rất đẹp ở Bà Nài phường Phú Hải thuộc Phan Thiết, do ông hoàng Pháp là Ferdinand d’Orléans, Công tước De Montpensier, cháu nội vua Louis Philippe I của Pháp. Vào năm 1911, Công tước De Montpensier qua Việt Nam du lịch và săn bắn. Nhìn thấy phong cảnh nơi đây hữu tình, đã bỏ ra một số tiền lớn để xây một tòa biệt thự nghỉ mát. Địa danh này cũng gắn liền với cuộc đời đầy gian nan và lãng mạn của thi sĩ Hàn Mặc Tử.
Huyện đảo Phú Quí cách Phan Thiết 100 km (56 hải lý), diện tích 32 km vuông, là cụm đảo có 9 hòn: Hòn Tranh, Hòn Đen, Hòn Trứng... trên đảo có chùa: Linh Quang, Cao Cát, không khí luôn mát mẻ, cát mịn, nước trong, cảnh mỹ miều. Ngoài khơi có hòn Lao Câu thuộc huyện Tuy Phong, cách bờ 7 km, diện tích khoảng 10.000 mét vuông, trên đảo có những khối đá trông ly kỳ, với thảm cỏ xanh mượt mà. Bình Thuận còn những thắng cảnh khác: Hồ Biển Lạc, khu nghỉ mát Novotel Ocean Dunes.
Bình Thuận là một tỉnh gần thành phố Sài Gòn, lại ở ven biển, khí hậu quanh năm ấm áp, có nhiều bãi biển còn hoang sơ và thơ mộng, giao thông tiện lợi, nên Bình Thuận sẽ phát triển thành một trong những trung tâm du lịch nhộn nhịp.
Biển khơi Bình Thuận mênh mông
Núi sông xinh xắn, ruộng đồng thênh thang
Cảm tác: Non nước Bình Thuận
.
Đất đai Bình Thuận rộng thênh thang
Di tích xa xưa những tháp Chàm
Ninh Thuận láng giềng nơi hướng bắc
Biển Đông giáp giới phía đông nam
.
Gỗ cây Bình Thuận khá dồi dào
Mắm muối, cá tôm, có biết bao!
Kinh tế vững vàng, người tấp nập
Giao thông rộng rãi, chợ xôn xao
.
Người Chăm lễ hội rộn ràng thay!
Kèn trống sửa sang suốt mấy ngày
Van vái lâm râm, xin xỏ lộc
Cầu nguyền khấn khứa, ước ao may
.
Chùa Hang tịch mịch, chẳng xa xôi
Lặng lẽ cửa thiền, ở một nơi
Bãi đá muôn màu, san sát nước
Lao Câu một đảo, mịt mù khơi
.
Bến bờ Vĩnh Hảo, đẹp như tranh
Nước khoáng trong veo, hoa điểm cành
Cát trắng, trắng tinh, nà nuột trắng
Nước xanh, xanh lẻo, lạ lùng xanh
.
Xa xăm Phú Quí ngó lờ mờ
Cụm đảo chín hòn, sóng nhấp nhô
Riêng rẽ Linh Quang chùa tịch mịch
Vấn vương Bình Thuận cảnh nên thơ!
Nguyễn Lộc Yên
Gửi ý kiến của bạn
