Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Viễn Ảnh 2014

05/12/201300:00:00(Xem: 1980)
...chúng ta sẽ gặp hoàn cảnh gọi là ‘tranh tối tranh sáng’...

Chúng ta sắp đi hết năm 2013 nên đã đến lúc phải làm tổng kết và bước qua năm tới, tình hình kinh tế sẽ hưng thịnh ra sao là điều mà nhiều người muốn biết. Diễn đàn Kinh tế nêu câu hỏi với chuyên gia Nguyễn-Xuân Nghĩa trong loạt tổng kết cuối năm do Vũ Hoàng thực hiện sau đây.

Vũ Hoàng: Xin kính chào ông Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thấm thoát vậy mà chúng ta đã lại bắt đầu đi vào cuối năm. Trong chương trình đầu tiên của Tháng 12 này, chúng tôi xin đề nghị là ta sẽ làm bảng tổng kết về tình hình kinh tế, trước hết là của toàn cầu. Vào ngày này năm ngoái, khi kiểm lại tình hình kinh tế, dưới tiêu đề là "cùng nhau hạ cánh" và nói đến tình trạng gọi là tứ/lục của kinh tế thế giới, ông có trình bày trên diễn đàn này một bức tranh không mấy sáng sủa. Bây giờ là cuối năm thì dự đoán ấy ra sao và qua năm tới thì tình hình sẽ có gì khác?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi cố gắng tổng hợp những dữ kiện và nhận định của các trung tâm nghiên cứu để trình bày một khung cảnh chung rồi mình sẽ lần lượt tìm hiểu từng phần trước khi hết năm dương lịch. Qua năm tới và cũng là dịp cận Tết Giáp Ngọ, mình mới nói về tình hình kinh tế của Việt Nam. Trước hết là về chuyện tứ/lục như ông vừa nhắc tới.

- Người ta thường phân biệt một cách khái quát hai khối kinh tế trên thế giới. Thứ nhất là các nước công nghiệp hóa, đứng đầu là Hoa Kỳ, Âu Châu và Nhật Bản; thứ hai là các nước gọi là đang phát triển, chủ yếu là các nước Á Châu ngoài Nhật và các đại lục còn lại. Nói về sản lượng thì khối công nghiệp hoá đóng góp chừng 40% tổng số hàng hóa và dịch vụ; 60% còn lại là sản lượng của các nước kia. Nói về chuyện hạ cánh thì sau năm năm không mấy khả quan, tình hình năm 2013 cũng chưa có gì cải thiện và các nước nói chung đều có đà tăng trưởng thấp hơn.

- Lý do là vì khối công nghiệp hoá chưa ra khỏi khó khăn xuất phát từ mấy chục năm vay mượn quá nhiều và đến hồi trả nợ, trong khi các nền kinh tế gọi là đang lên cũng chẳng khá hơn mà còn có triệu chứng suy yếu và thậm chí cũng lại vay mượn quá đà, như Trung Quốc và Việt Nam. Tính đến cuối năm nay thì dự báo đó không sai. Và suốt năm nay, thế giới còn thấy bốn nước tiêu biểu của các nền kinh tế đang lên gọi là nhóm BRIC, gồm có Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc, quả nhiên là có vấn đề chứ không là đầu máy phục hồi cho kinh tế thế giới.

Vũ Hoàng: Cũng trong những dự báo năm ngoái, ông có nói đến một xu hướng bất lợi trước nỗi khó khăn chung là phản ứng bảo hộ mậu dịch khá mạnh của nhiều quốc gia theo kiểu ví von của ông, rằng "đèn nhà nào nhà ấy rạng và mạng người nào người ấy giữ". Tình hình cả năm có đúng như vậy không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Chúng ta không quên là khối công nghiệp hóa phải qua một chu kỳ trả nợ mà tôi gọi là "gẫy đòn bẩy" theo ý nghĩa kinh doanh là đi vay tiền như dùng đòn bẩy để vận dụng một vật nặng hơn sức mình. Khi phải trả lại khoản nợ tích lũy từ 30 năm, các nước đó khó áp dụng biện pháp tăng chi ngân sách để kích thích kinh tế vì tăng chi là lại đi vay nữa.

- Vì hoàn cảnh đó, họ áp dụng biện pháp tiền tệ và tín dụng là hạ lãi suất tới sàn và bơm tiền với một khối lượng cực lớn. Hậu quả là làm đồng bạc mất giá nhưng với hy vọng là tiền mất giá lại dễ bán hàng hơn. Khi ấy, ta thấy rằng khối công nghiệp hoá xưa nay cứ tiêu thụ và mua hàng của các nước đang phát triển nay lại đảo ngược chính sách là cố gắng xuất khẩu đến tối đa và còn chiếm lợi thế bán hàng nhờ tiền rẻ. Vì vậy, giữa các nước với nhau đã xảy ra tình trạng mà người ta gọi là trận chiến ngoại hối, trong ý nghĩa là xứ nào cũng muốn đồng bạc của mình có hối suất thấp so với đồng tiền xứ khác để bán hàng rẻ hơn, và muốn lập hàng rào cản trở việc nhập khẩu.

Vũ Hoàng: Thưa ông, kết quả của những xoay chuyển đó là tình trạng tranh chấp về mậu dịch hay ngoại thương. Chuyện ấy có xảy ra hay không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Sự thật thì điều ấy có xảy ra khi xu hướng bảo hộ mậu dịch đã tác động mạnh. Ta không quên là sau vụ Tổng khủng hoảng thời 1929-1933, chính là phản ứng bảo hộ mậu dịch của các nước mới kéo dài nạn suy thoái kinh tế, thậm chí còn là một trong nhiều lý do dẫn tới chiến tranh. Lần này thì các nước không thể xuất khẩu lên Hoả tinh hay Nguyệt cầu mà phải buôn bán với nhau và tranh chấp chỉ gây vấn đề khi mà xứ nào cũng phải tự điều chỉnh và cần phối hợp với nhau khi chuyển hướng, là điều mà diễn đàn của chúng ta đã nhiều lần đề cập.

- Về xu hướng bảo hộ mậu dịch thì ta thấy rằng vòng Đàm phán Doha của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO đã lâm bế tắc từ 12 năm qua, từ Tháng 10 năm 2001 cho đến nay, mà chưa thể khai thông. Vụ thứ hai là việc đàm phán để hoàn tất Hiệp định Đối tác Xuyên Thái bình dương, gọi tắt là TPP, vẫn chưa hoàn thành trong năm nay mặc dù xứ nào cũng bảy tỏ thiện chí như ta đã thấy tuần qua khi Đại sứ Thương mại Hoa Kỳ viếng thăm Việt Nam. Vụ thứ ba là việc Hoa Kỳ cùng các nước Âu Châu đang thương thảo hiệp định tự do mậu dịch Mỹ-Âu mà cũng chưa có kết quả. Riêng tại Hoa Kỳ, là quốc gia xưa nay vẫn đề cao nguyên tắc tự do mậu dịch, nhiều Dân biểu bên đảng Dân Chủ còn cản trở Hành pháp Dân Chủ khi cần đàm phán mậu dịch theo thủ tục gọn nhẹ. Nói chung thì lãnh đạo nước Mỹ gặp quá nhiều vấn đề nội bộ nên chưa thể qua các dịp thượng đỉnh mà vận động các nước cùng phối hợp và cộng tác để khai thông trở ngại.

Vũ Hoàng: Bây giờ, ta sẽ thử nhìn vào tương lai. Thưa ông, qua những gì mà ông đúc kết được từ các trung tâm nghiên cứu trên thế giới thì tình hình kinh tế sẽ ra sao trong năm 2014?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ gặp hoàn cảnh gọi là "tranh tối tranh sáng".

- Tranh sáng là khi mà các nước công nghiệp hoá Âu-Mỹ-Nhật lại phục hồi mạnh hơn, dẫn đầu là Hoa Kỳ, với một bất trắc lớn là khả năng vượt nạn của Âu Châu. Tranh tối là những khó khăn của các nước đang phát trỉển, đứng đầu là hai nước đông dân nhất, là Trung Quốc và Ấn Độ.

- Trước hết, trong năm 2014 này, Hoa Kỳ sẽ đóng góp nhiều nhất cho đà tăng trưởng của kinh tế toàn cầu, còn nhiều hơn kinh tế Trung Quốc, và Nhật Bản sẽ có sức kéo còn mạnh hơn Ấn Độ. Nói chung, nếu kể về tốc độ thì các nền kinh tế đang phát triển đều có đà tăng trưởng cao hơn các nước công nghiệp hóa nhưng thật ra mới chỉ là quốc gia có mức lợi tức trung bình nên chưa tạo ra lực đẩy cho toàn cầu. Trong thế giới hai mặt tứ lục, kinh tế Mỹ có thể đạt mức tăng trưởng là 3%, Nhật là 2% và Âu Châu thì từ 1,2 đến 1,3% nhưng vẫn có sức kéo mạnh nhất.

Vũ Hoàng: Thưa ông là suốt năm qua, từ đầu năm đến cuối năm, người ta thấy Hoa Kỳ gặp hết khó khăn này đến khó khăn khác, thậm chí có lúc chính quyền liên bang bị đóng cửa một phần trong mấy tuần liền. Vậy mà vì sao kinh tế Mỹ vẫn hồi phục và dẫn đầu thế giới trong năm tới?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Chúng ta có sự khác biệt giữa cảm quan ấn tượng và chuyện thực tế. Hoa Kỳ là xứ dân chủ, nơi mà người dân chứ không phải nhà nước mới giữ vai trò trọng yếu, và chính quyền thật ra không tạo ra thịnh vượng mà đấy là phần vụ của doanh nghiệp. Vì bội chi và vay mượn quá nhiều, cuộc tranh luận trên chính trường về việc nên giảm chi hay tăng thuế hoặc về những tiêu chuẩn đi vay đã khỏa lấp thực tế bên dưới là doanh nghiệp phải tự tìm giải pháp. Họ đã tìm ra và lặng lẽ áp dụng chứ không chờ đợi chính quyền cho phép hay giúp đỡ.

- Tôi xin được nhắc đến một quy luật mà bên ngoài nên chú ý là trong khi các chính khách ồn ào than vãn về nhiều vấn đề và dọa nhau về một tương lai thiếu sáng sủa thì người dân Mỹ lại tìm giải pháp khắc phục vấn đề và tạo ra một tương lai khác. Cũng vì vậy mà ở một xứ dân chủ nhất, người ta không khâm phục chính quyền và cho rằng lệ thuộc vào nhà nước là điều không hay.

- Một thí dụ mà bây giờ người ta mới nhìn ra là cuộc cách mạng âm thầm về công nghệ khai thác năng lượng và tổ chức sản xuất tự động. Nhờ công nghệ mới về năng lượng, giá thành sản xuất đã sút giảm đáng kể khiến việc đầu tư vào các ngành chế biến lại có lời hơn trước. Nhờ áp dụng công nghệ tự động và hiện đại, năng suất tại Mỹ đã tăng vọt và hàng hoá có sức cạnh tranh cao hơn trong khi người ta cứ phàn nàn về mức thất nghiệp vẫn còn quá cao của Hoa Kỳ.

Vũ Hoàng: Đã nói về Hoa Kỳ, ông nghĩ sao về cuộc tranh luận hiện nay về chính sách tiền tệ mà Ngân hàng Trung ương theo đuổi từ năm năm vừa qua? Cuộc tranh luận ấy cũng gây ấn tượng là có cái gì đó bất toàn trong hệ thống kinh tế chính trị Mỹ.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thưa hệ thống ngân hàng trung ương Hoa Kỳ là một định chế độc lập với chính trị và có phần đóng góp về chính sách của các ngân hàng tư nhân. Khi kinh tế suy trầm và chính quyền liên bang tăng chi ào ạt từ năm 2009 rồi gây ra khủng hoảng về chính trị trong bốn năm liền thì chỉ còn định chế độc lập này ra tay bơm tiền và chữa cháy. Nhưng việc duy trì mức lãi suất quá lâu ở gần số không cũng tạo ra tranh luận vì lãi suất thấp đánh sụt lợi tức của người tiết kiệm để cho vay và giúp những người vay tiền được lợi hơn. Người ta cho là liều thuốc này mà kéo dài thì có khi lại đổ bệnh khác. Trong năm tới, khi kinh tế đã khả quan hơn thì biện pháp thu hồi lại lượng tiền bơm ra và nâng lãi suất sẽ là tất yếu. Khi đó ta sẽ ít thấy tranh luận nhưng nên chú ý đến một hiện tượng khác. Đó là một lượng tiền rất lớn sẽ từ các nước đang phát triển chảy ngược về Hoa Kỳ, là nơi có mức lời cao hơn nhờ phí tổn sản xuất thấp hơn do cải tiến về công nghệ sản xuất như chúng ta vừa mới trình bày. Vì vậy, trong năm 2014 này ta nên dự trù tình huống đó vì sẽ có nhiều biến động trên các thị trường tài chính.

Vũ Hoàng: Chúng ta trở về các nước đang phát triển, trong số này có Trung Quốc và Việt Nam. Thưa ông, viễn ảnh 2014 sẽ là gì trong mảng tranh tối này?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ rằng năm 2013 đang chấm dứt là một thời giác ngộ cho nhiều người về ảo ảnh Trung Quốc khi đà tăng trưởng kinh tế của xứ này thật ra không cao mà lại thiếu phẩm chất. Họ bắt đầu bước qua một chu kỳ điều chỉnh khá gay go, Việt Nam cũng thế. Sau nhiều năm lạc quan hồ hởi nhờ gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO, xứ này đã trải qua một chu kỳ bất ổn triền miên, khi thì lạm phát tăng vọt lên hai số và nay lại sợ bị nạn giảm phát là hàng họ xuống giá mà bán không chạy và cả vạn doanh nghiệp theo nhau phá sản.

Vũ Hoàng: Chúng ta sẽ còn nhiều chương trình kế tiếp, nhưng thưa ông, nếu có một câu tổng kết cho Việt Nam thì đấy là gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ đến chữ cải cách. Ở bên cạnh Trung Quốc đầy khó khăn và hết là nơi thu hút đầu tư của thiên hạ để sản xuất thật rẻ, Việt Nam có cơ hội mới, là trở thành giải pháp thay thế Trung Quốc. Miễn là kịp thời cải cách để không giống như Trung Quốc.

Vũ Hoàng: Xin trân trọng cảm tạ ông Nghĩa về cuộc trao đổi này.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đại dịch Vũ hán do virus cộng sản Bắc Kinh gây ra chưa dứt thì nhiều tổ chức, nhiều nước đã lập hồ sơ kiện Xi và đảng cộng sản Trung Quốc về tội dấu xử thật. Trong lúc đó, chánh phủ một số các nước khác cũng bị dân chúng khiếu kiện về tội không bảo vệ hữu hiệu xửc khỏe và đời sống dân chúng.
Sự tăm tối và độ hoang tưởng của các chú – xem ra – cũng ngang ngửa với các bác, chứ chả kém cạnh gì. Cỡ Lê Duẩn, Đỗ Mười, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Xuân Phúc… e cũng chỉ “ngoan cố” và “ngu dốt” đến cỡ đó là cùng. Tuổi trẻ và những năm du học, ngó bộ, không giúp cho các chú đỡ “gù” hơn các bác bao nhiêu. Vậy mà các chú vẫn được coi như những ngôi sao đang lên (rising stars) trên chính trường nước Việt, một đất nước là vô phúc. Thiệt là họa vô đơn chí!
Trump có tâm tính độc tài nhưng nhiều cử tri vẫn ủng hộ tin rằng nền dân chủ Mỹ sẽ tiếp tục đứng vững cho dù có phải chao đảo thêm bốn năm nửa do những quyết định độc đoán của Trump. Cho nên bỏ phiếu cho Trump là cái giá cần phải trả vì Trump chống Tàu và sẽ ngăn chận khuynh hướng xã hội chủ nghĩa của phe cấp tiến trong đảng Dân Chủ. Điều này chẳng khác gì bán linh hồn cho ác quỷ vì không kẻ nào thương lượng với quỷ dữ trước đó nghĩ rằng mình sẽ suốt đời trở thành nô lệ cho cái ác.
(Lời người dịch: Là một trong những nhân vật cuối cùng còn sót lại của nhóm Big Six, sáu lãnh tụ chính yếu của phong trào dân quyền Hoa Kỳ vào thập niên 60, Dân Biểu John Lewis vừa qua đời vào ngày 17/07/2020 vừa qua, hưởng thọ 80 tuổi. Tốt nghiệp Thần Học và trở thành Mục sư, Dân Biểu John Lewis đã sát cánh cùng Mục Sư Luther King Jr. để trở thành một biểu tượng của phong trào dân quyền và nhân quyền Hoa Kỳ, cũng như là một dân biểu Quốc Hội có tầm ảnh hưởng lớn lao trong suốt hơn 30 năm qua. Tang lễ của ông được tổ chức trang trọng với sự tham dự và phát biểu của các tổng thống tiền nhiệm như Bill Clinton, George W. Bush và Barack Obama. Chúng tôi xin lược dịch bài điếu văn của Tổng Thống Obama đọc trong tang lễ của ông vừa được tổ chức tại thành phố Atlanta, Georgia hồi cuối tuần qua).
Ngày 24/6/2020, Cố vấn an ninh quốc gia Robert O’Brien nêu lên một sự thật phũ phàng là gần nửa thế kỷ qua các chính trị gia cả hai đảng, các nhà khoa bảng, nhà giáo dục, nhà báo, nhà kinh doanh Mỹ đều thụ động và ngây thơ (passivity and naivety) trước Trung cộng. Người Mỹ không biết sự khác biệt giữa người dân Trung Hoa và đảng Cộng sản, một tổ chức theo chủ nghĩa Marxist-Leninist, mà Tập Cận Bình là hiện thân của Joseph Stalin.
Giống như hầu hết các nước trên thế giới, Hoa Kỳ đang cố gắng vượt qua trận đại dịch COVID-19 và cuộc suy thoái kinh tế trầm trọng do lệnh đóng cửa của chính phủ. Tính theo tỷ lệ thường niên, nền kinh tế Mỹ đã giảm 5% trong quý đầu năm 2020 và trong quý hai vừa kết thúc, có thể giảm đến 40%, mức suy sụp mạnh nhất kể từ thời Đại Suy thoái năm 1930. Hơn nữa, hàng chục triệu công nhân đã mất việc, khiến tỷ lệ thất nghiệp trong tháng Tư tăng vọt lên mức cao sau Đại Khủng hoảng là 14,7%. Dù 70% những người bị sa thải hy vọng sẽ được gọi làm việc lại, nhưng không phải tất cả sẽ có việc, vì nhiều doanh nghiệp sẽ sát nhập, di dời hoặc tổ chức lại. Đúng vậy, lúc đầu, sự mở cửa lại của nền kinh tế đã dẫn đến tình trạng phục hồi mạnh mẽ, nó được dự kiến là sẽ tiếp tục trong quý ba. Việc làm đã tăng 2,5 triệu trong tháng Năm, trong khi dữ liệu từ các thẻ tín dụng và theo dõi di động cho tháng Năm và tháng Sáu cho thấy, mức phục hồi khá lớn từ lúc thấp trong tháng Tư, với hoạt động trong
Bộ Ngoại giao Cộng sản Việt Nam đã kín đáo bắn tiếng muốn Mỹ nhảy vào giải quyết xung đột ở Biển Đông, nhưng Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị của Trung Cộng đã cảnh giác Việt Nam “không dành bất cứ cơ hội nào cho sự quấy rối và phá hoại của thế lực bên ngoài”. Đề nghị bán chính thức của Việt Nam đưa ra ngày 17/7/2020, bốn ngày sau khi Bộ trưởnng Ngoại giao Mỹ, Mike Pompeo gọi hành động đe dọa các nước nhỏ để chiếm đoạt và mưu toan cướp chủ quyền nguồn tài nguyên ở phần lớn Biển Đông của Trung Quốc là “phi pháp”.
Tôi tình cờ “nhặt” trên FB một tác phẩm khá độc đáo của Marc Riboud. Ông “chớp” được cảnh một anh bộ đội (với con búp bê nằm dưới nắp ba lô, và cái sắc cầm tay) đang trên đường trở về quê cũ. Cùng với bức ảnh là lời bình, cũng độc đáo không kém, của face booker Nguyễn Hoàng : “Thằng này coi vậy mà hiền, chỉ lấy con búp bê cho con và cái bóp đầm cho vợ mà thôi.”
Tất cả họ đều nói cùng một giọng, và làm chung một điệu – theo nhận xét của Huỳnh Ngọc Chênh: Ông Đinh Thế Huynh bị bệnh nặng phải qua Nhật chữa. Trước đó ông Phùng Quang Thanh thì đi Pháp, ông Nguyễn Bá Thanh thì bỏ cả tiền triệu đô la qua tận nước Mỹ để nhờ họ cứu mạng. Nghe nói hai ông Chung và Thưởng vừa rồi lâm bệnh cũng đi Nhật và Pháp điều trị.
Vào thời Ronald Reagan làm tổng thống gần 40 năm trước, hầu hết người Mỹ lấy tin tức từ tờ báo và các đài truyền hình địa phương. Những tổ chức này có tính chuyên nghiệp, dồi dào tài chính, và cố gắng đăng tải quan điểm của cả đảng Cộng hòa lẫn Dân chủ. Người dân đồng thuận về sự thật nói chung, và bất đồng về phương cách giải quyết. Những công ty này cũng đưa ra sự thật, vì họ sẽ mất quảng cáo, mất độc giả dài hạn và có thể bị tòa án phạt nếu họ loan tải tin giả, nhất là nếu tin giả đó gây ra tai hại cho người khác.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.