Hôm nay,  

Tiếng Lắc Của Chùm Chìa Khoá

17/10/201300:00:00(Xem: 6574)
Tôi theo dòng Moskva
Xuống công viên Gorky
Lắng nghe ngọn gió đổi thay
Một đêm hè tháng tám…
.
…Thế giới thu nhỏ lại
Có bao giờ bạn nghĩ rằng
Chúng ta có thể thật gần nhau, như anh em
(Wind Of Change - Klaus Meine)


Tiếng huýt gió mở đầu bài hát Wind Of Change của Klaus Meine, ca sĩ chính của ban nhạc rock Scorpions cho chúng ta cái cảm giác như anh là một trong những người lính đang đi dọc dòng sông Moskva để xuống công viên Gorky. Nơi anh có thể nghe thấy những người trẻ đang nói chuyện với nhau về giấc mơ tương lai. Nơi mà cơn gió đổi thay đang thổi thẳng vào khuôn mặt của thời gian. Wind Of Change được Meine sáng tác và hát vào năm 1990 để kỷ niệm ngày bức tường Berlin sụp đổ. Là một trong những bài hát đã đem đến cho Meine niềm kính trọng của thế giới về những đóng góp của anh cho âm nhạc và nhân quyền. Và rồi đúng như cái cảm nhận của Meine, gió tự do đã thổi về Moskva và Liên Xô đã sụp đổ sau đó một năm.

Cái thời huy hoàng, cực thịnh của đảng cộng sản ngày nào đến đó là chấm dứt. Hàng loạt những quốc gia cộng sản đã lần lượt sụp đổ, các quốc gia ở Đông Âu đã bắt tay xây dựng lại đất nước của họ từ hai thập niên trước. Phải chăng đây là lúc mà những con dân Việt Nam phải đứng lên nhận trách nhiệm của chính mình cho tổ quốc và các thế hệ tương lai. Chủ nghĩa CS đã ngự trị ở Liên Xô và sụp đổ sau bảy mươi năm, tính ra nó cũng ngự trị ở Việt Nam ngót nghét gần bảy mươi năm rồi. Liệu diễn đàn mang tên “Diễn Đàn Xã Hội Dân Sự” vừa được một số nhân sĩ, trí thức trong và ngoài nước tuyên bố thành lập có làm thành “ngọn gió đổi thay” cho Việt Nam?

Câu trả lời là: Tại sao không!?

Hai thập niên trước, không một ai có thể đồn đoán rằng cuộc cách mạng ở Đông Âu có thể làm sụp đổ một cách nhanh chóng thành trì của khối Cộng sản Xô Viết. Còn tại Tiệp Khắc, tin từ chức của Tổng Bí Thư Jakes và toàn bộ hàng ngũ lãnh đạo của đảng cộng sản Tiệp xảy ra quá chóng vánh. Đến nỗi lời tiên đoán của giáo sư Timothy Garton Ash, chuyên gia lịch sử Trung Âu trở thành như tiên tri. Timothy đoán rằng tốc độ sụp đổ của các chế độ cộng sản tại Đông Âu sẽ diễn ra như sau: “tại Ba Lan mất mười năm; Đông Đức mất mười tuần; và Tiệp Khắc mất mười ngày.”

Người dân Tiệp lúc đó không hề biết rằng sự có mặt của họ trong đoàn biểu tình, một hành động nho nhỏ của từng con người, có thể đem lại tự do cho đất nước Tiệp Khắc nhanh chóng đến như vậy. Cho đến tận ngày hôm nay, không ai biết mặt một trong những người hùng đã làm nên chiến thắng của cuộc cách mạng Nhung: người đầu tiên đã rút chùm chìa khóa và lắc lên giữa quảng trường Wenceslas. Tiếng chìa khoá được đáp lại bằng âm vang của 300.000 chùm chìa khoá của những người đang hiện diện trong đoàn biểu tình. Âm vang reo vui của những chiếc chìa khoá này đã đưa nhà văn kiêm nhà biên kịch Vaclav Havel vào vị trí dẫn đầu cuộc cách mạng. Và chính ông - người sau này trở thành vị tổng thống đầu tiên của nước Tiệp Khắc dân chủ - đã lèo lái cuộc cách mạng như đạo diễn một vở kịch, với những màn kịch đầy bất ngờ, thú vị và xúc động đến rơi lệ.

Con người không thể sống mãi với sự lừa dối và khủng bố. Tôi tin là ở thời điểm này, toàn thể nhân dân Việt Nam đang thực sự mong muốn một đổi thay tốt đẹp cho đất nước mình. Tôi muốn nói đến cái ước muốn của tất cả mọi người dân Việt đang quan tâm đến vận mệnh của đất nước. Xin nhấn mạnh “Tất Cả”. Kể cả những đảng viên cộng sản, những người đang làm việc trong bộ máy cầm quyền.

Nếu nhân dân Tiệp Khắc đã cùng nhau đứng lên để thoát khỏi ách độc tài cộng sản và đặc biệt là thoát ách thống trị của người Nga; thì theo tôi, nhân dân Việt Nam không chỉ đứng lên để bảo vệ tổ quốc trước sự xâm lược của Tàu Cộng, họ còn đứng lên để tự cởi bỏ cái ách sợ hãi, mà bộ máy cầm quyền tuy đã rệu rã vẫn còn cố sức kềm toả người dân. Thái độ của các thanh niên yêu nước, của cô sinh viên 20 tuổi Nguyễn Phương Uyên ở trước phiên toà là một điển hình. Cách hành xử vững vàng cương quyết của các em làm tôi nhớ đến tâm sự của nhạc sĩ người Tiệp Ondrej Soukup. Anh có mặt trong hầu hết các buổi xuống đường trong cuộc cách mạng Nhung, anh kể lại: “Mỗi ngày trôi qua là một ngày mà người dân Tiệp cảm thấy mình mạnh mẽ hơn, và đứng thẳng lưng hơn. Người Tiệp chúng tôi thấy mình đường hoàng hơn. Chúng tôi đã quá hèn mọn. Nhưng giờ chúng tôi bắt đầu cảm thấy tự hào. Quả là một cảm giác phi thường.”

Đấu tranh cho điều Đúng không chỉ đem lại phúc lợi cho tha nhân, nó đem lại ý nghĩa cho cuộc sống và danh dự cho chính mình. Hơn nửa thế kỷ qua, những nhà văn, nhà báo phải sống với một nền báo chí vô cảm, xoay lưng lại với nỗi đau của đồng bào. Những người từ trước đến giờ vẫn giữ thái độ im lặng, đã không im lặng nữa. Và rõ ràng bạo lực, tù đày vẫn còn đó, vẫn sừng sững trước mặt, nhưng dường như nó đang phải cúi đầu trước sự góp mặt càng ngày càng đông của những nhà báo, những blogger Việt Nam.

Hãy nghe anh Nguyễn Lân Thắng khẳng định: “Ngày càng có nhiều nhóm hoạt động dân sự hình thành thông qua mạng xã hội. Nhà nước điên cuồng tấn công các blogger bằng triệu tập, thẩm vấn, và nhà tù… nhưng họ gần như bối rối, bất lực trước sự phát triển ồ ạt của truyền thông xã hội… Những gì đang xảy ra ở Việt Nam 3 năm qua nhanh hơn 30 năm trước gộp lại… Nhất định chúng tôi, người dân Việt Nam sẽ chiến thắng.”

Góp mặt trong Diễn Đàn Xã Hội Dân Sự (XHDS), nhà báo Lê Phú Khải viết: “thực tế tồn tại của đất nước càng ngày nó càng làm cho nhà văn nhà báo hiểu ra và thấy được con đường dân tộc đi phải là con đường tiến bộ, dân chủ chứ không còn cách nào khác”

Đúng như nhà báo Lê Phú Khải đã nói, con đường dân tộc đi phải là con đường tiến bộ, dân chủ chứ không có cách nào khác. Diễn Đàn XHDS đang là một tiếp nối, là một mốc điểm; nhưng để được sống còn, Diễn Đàn XHDS phải được tiến hành một cách thực tiễn và linh động. Nó không thể chỉ dừng lại ở trên Mạng Ảo mà phải được thể hiện bằng hành động. Nó phải trở thành biểu tượng của sự hợp lực. Nó phải xuống tới đường phố, xuống từng xóm nhà, xuống từng chung cư sinh viên,....

Cuộc cách mạng Nhung ở Tiệp Khắc cũng bắt đầu bằng một diễn đàn như thế; được gọi tên là Diễn Đàn Dân Sự (Civic Forum). Với mục đích cao nhất là loại bỏ chủ nghĩa độc tài toàn trị, Havel và Civic Forum đã khéo léo đoàn kết được nhiều thành phần. Tuy có quan điểm từ đồng thuận đến hoàn toàn đối nghịch nhau, nhưng họ đã đứng vào cùng một chiến tuyến để dành chiến thắng cho đất nước Tiệp Khắc thân yêu của họ. Tôi tin vào nỗ lực của các nhân sĩ, trí thức trong Diễn Đàn XHDS và tin vào tấm lòng thiết tha đối với tiền đồ tổ quốc của mỗi người dân Việt Nam. Thời điểm đã đến, và kết quả sẽ không khác được, dân chủ chắc chắn sẽ có mặt tại Việt Nam.

Người Tiệp bảo rằng tiếng lắc chìa khoá của họ gửi đến Tổng Bí Thư Jakes và các ông trùm cộng sản Tiệp Khắc thông điệp: “Đến giờ rồi! Đi thôi các ông ơi!”. Để bảo vệ tổ quốc, để mọi người dân Việt Nam được sống và bắt tay vào xây dựng một thể chế dân chủ tốt đẹp cho quê hương, mỗi chúng ta hãy cùng xuống đường với Nguyễn Lân thắng, Lê Phú Khải, Nguyễn Quang Thuận,… và hãy lắc chùm chìa khoá của chính mình./.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.