Hôm nay,  

Trái Sầu Riêng

04/05/201300:00:00(Xem: 7260)
Ai cũng có mẹ. Mẹ của ai cũng đẹp, hiền và duy nhất!

Tôi cũng thế! Mẹ tôi có nụ cười từ bi, tấm lòng bao dung và duy nhất! Chưa hết... còn có cả trái sầu riêng! Mỗi năm đến mùa, thấy trái sần sùi bầy bán trong chợ, lòng tôi se lại vì nhớ đến câu chuyện cũ... Mẹ tôi qua đời đã lâu, kỷ niệm cũng lu mờ theo năm tháng nhưng nỗi sầu riêng tư ấy không bao giờ phai. Trái sầu riêng bản chất gai góc dữ dằn bề ngoài nhưng còn chứa đựng tấm lòng thương yêu bao la của mẹ dành cho tôi trong từng múi ngọt bên trong.

Gia đình tôi vừa tạm ổn sau chuyến di cư năm 54. Một căn nhà nhỏ, ghế bố làm giường ngủ cho mấy đứa con vào chiều tối rồi đến sáng, xếp lại để có lối đi ra vào. Tiền bạc eo hẹp, ăn tiêu thu vén từng đồng nên ít khi chúng tôi no đủ mỗi khi có món ngon vật lạ.

Trưa hôm ấy, một buổi trưa hè nắng chói ở miền Nam. Hai mẹ con thuê xích lô đến văn phòng bà bác sĩ Blanche toạ lạc phía sau chợ Bến Thành. Thuở bé, tôi mắc bệnh phổi nên thường phải đến đó chiếu điện. Sớm trước giờ hẹn, mẹ dắt tay tôi đi về phía chợ. Tôi vui vì ít khi được theo mẹ đi chơi nhưng vào chợ thì thể nào mẹ cũng sẽ cho ăn quà! Bụng đang đói nên nghĩ đến đồ ăn là thèm... Đến gian hàng bán trái cây, sầu riêng xếp từng hàng trên mảnh đất vuông. Mẹ làm dấu bảo ngồi xuống! Sau đó, tôi không còn nhớ những gì đã xẩy ra vì mắt đã mờ đi... Tôi tưởng tượng những múi sầu riêng béo ngậy sắp tan vào miệng như “petit beurre” khi thấy mẹ lật vạt áo trả tiền. Cô bán hàng bóc nguyên trái, từng múi vàng nghệ, phơi trần ra trước mặt. Tai chỉ còn nghe loáng thoáng lời mẹ dặn: “Con thèm thì ăn no đi! Mang về nhà, con sẽ không có nhiều đâu!” Ngồi giữa chợ, tôi đã ngốn hết trái sầu riêng trước khi gặp bà bác sĩ chuyên khoa người Pháp. Hôm ấy, mẹ đã chi gần hết số tiền để dành trong hầu bao nên mua thuốc tây phải đành chờ đến ngày khác.

Thời gian trôi âm thầm, tuổi thanh niên cầu tiến nên lưu lạc khắp năm châu, mong được thỏa lòng chiêm ngưỡng những kỳ quan nhưng cuối cùng, tôi thấy chẳng một kỳ quan nào từng qua trong đời đẹp bằng tình mẹ năm xưa! Đó là mỹ cảm vô giá mà tạo hóa thiết kế nguy nga trong lòng các bà mẹ, những người đã một lần mang nặng đẻ đau...


Bây giờ, có tiền để mua tặng mẹ và tôi, mỗi người môt ngàn trái sầu riêng thì mẹ đã ra người thiên cổ! Giả sử, nếu mẹ tôi còn sống, chắc người cũng đã quên kỷ niệm buổi trưa hè hôm ấy. Lòng mẹ bao la, làm sao nhớ hết muôn vàn hy sinh? Suốt đời, mẹ cặm cụi dè sẻn, chỉ mong các con có một ngày mai tươi sáng. Biết con tham ăn, thèm quả ngọt vị béo nên mẹ thương tôi trước giờ khám bệnh, cho ăn trọn vẹn trái sầu riêng và dĩ nhiên, tôi đã ăn hết phần của các em ở nhà... Những múi bơ vàng nghệ, hình bầu dục chẳng khác nào những con cá nhỏ trong biển Thái Bình, mẹ bắt bằng tất cả bả mồi mẹ có để tôi hưởng vị khoái một lần no đủ.

Nhưng câu chuyện trái sầu riêng buổi trưa nắng ở miền Nam hôm ấy chưa ngừng kể. Vào cuối thập niên 70, đến Casablanca làm việc, nhân dịp lễ cuối năm, tôi bay đến thăm vợ chồng anh bạn là bác sĩ nha khoa tại thị trấn Agadir. Buổi tối, ngồi ăn ở một nhà hàng sang trọng ven bờ biển, bạn tôi khoe phòng mạch hiện nay có một bà bệnh nhân tên là Dr Blanche sống ở Sài Gòn lúc trước. Qua câu chuyện, tôi nhận ra ngay vị cứu tinh hồi còn bé. Ngay hôm sau, chúng tôi liên lạc và bà mời tôi đến thăm gia đình ở thành phố nắng nóng sa mạc này. Gặp lại bà, tôi cảm động vì bất ngờ. Dáng bà có đổi khác, già và to béo hơn thời trung niên, vài ngón tay bị tàn phế bởi chất phóng xạ quang tuyến nhưng đặc biệt hôm đó, bà giới thiệu với chúng tôi người đàn bà Spanish đứng sau lưng chính là cô bạn đời cùa bà lúc bây giờ. Sự việc ấy có lẽ riêng tư, không quan trọng lắm nhưng đã làm tôi hồi tưởng ngay đến mẹ tôi vào buổi trưa nắng đã dắt tôi đến phòng mạch của bà để chữa bệnh.

Quả đất tròn giống như chuyện vừa kể, thể nào tôi cũng sẽ gặp lại mẹ ở kiếp luân hồi... Niềm mơ ước nhiệt thành muốn gặp lại mối tình mẫu tử mầu nhiệm chẳng may đã mất! Ngày nay, sống trên đất Mỹ, mỗi khi trời nóng sang hè, mọi người long trọng ăn mừng Mothers Day và cũng là lúc thấy trái sầu riêng đầu mùa bầy bán trên sạp chợ, tôi lại chạnh lòng nhớ đến mối sầu riêng tư của mình: Hình ảnh mẹ tôi dịu hiền qua cái vỏ ngoài sần sùi của trái sầu riêng.

Cao Đắc Vinh

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.