Hôm nay,  

Nghệ Thuật Vĩnh Cửu Ars Est Longa

20/06/201200:00:00(Xem: 15738)
Hai buổi chiều thứ bảy 16 và chủ nhật 17/6/2012, khi bầu trời thành phố Hoa Hồng xanh trong báo hiệu mùa nắng Hạ lại về, khi thời tiết bất thường của Portland, Oregon – mây xám gồng gánh mưa sa đi lánh mặt- đã ưu ái tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hàng trăm thanh nhân lịch khách đến hội trường Hollywood Center để chiêm ngưỡng các họa phẩm của 15 họa sĩ, trong đó có “ViVi” Võ Hùng Kiệt và Cát Đơn Sa đến từ California.

Những khuôn mặt trượng phu của cộng đồng như các ông Trịnh Đình Bội, Tiến Sĩ Nguyễn Kim Quý, ông Đoàn Kim Bảng . . . . những cổ thụ âm nhạc như Nhạc Sĩ Từ Công Phụng . . . và các phu nhân của họ, những nam thanh nữ tú thế hệ thứ hai của đồng bào tỵ nạn cộng sản và cha ông của họ, những người Mỹ yêu nghệ thuật, cả những vị giáo sư hội họa, và dĩ nhiên những khuôn mặt văn hóa nghệ thuật mọi ngành đều có mặt. (xem ảnh chụp đính kèm).

Các họa phẩm của họ miêu tả nhiều hình thái của cuộc sống qua biến thái của màu sắc. Tuy không có cảnh cung vàng điện ngọc của các vương triều những thế kỷ trước nhưng cũng có mỹ nhân đài các kiêu sa của một “Nàng Bạch Liên” (ViVi); không có những điển tích Kinh Thánh của các thế kỷ 13-18 nhưng cũng có bóng dáng đức tin trong “Chuỗi Bồ Đề” (ViVi), “Suy Niệm Lời Chúa” (Cao Uy-điêu khắc).

Không có thiên thần trên chín tầng trời nhưng cũng có “Thiên Thần Đáng Yêu, Hạ Sinh Vì Đời, Bé NaNa và Cào Cào Lá Dứa” (ViVi), “Tuổi Mộng” (Cao Uy), “Baby” (Lý Ngọc) ngay trong thần thế quanh ta.

Không chỉ có loài hoa lá khoe sắc thắm chân phương của đất trời như “Hoa Phong Lan, Hoa Irish Tím, Hoa Irish Xanh” (Cát Đơn Sa), “Hoa Đầu Mùa” (Sen Trang), “Flowers” (Bảo Trâm), “Leaves” (Tống Phước Cường), mà còn có cả bông hoa khoe ngữ ngôn tình cảm của loài người như “Áo Trắng Ti-gôn, Nàng Bạch Liên” (ViVi), “Xuân Thì, Thả Tóc” (Phạm Băng Hồ); và có đủ bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông như “Xuân Thì” (PBH), “Nắng Hạ, Thu Phong” (Huỳnh Vinh),”Hạ Vàng Hắc Tiêu” (ViVi), “Thu” (Duy Cường), “Tuyết Đầu Mùa” (ViVi); có đủ “tâm trạng” của cả đất trời và loài người; huyên náo như “Baby” (Lý Ngọc), “Mảng Đời 13” (Lê Văn Hưởng), “Tuổi Mộng” (Cao Uy), “Chợ Nổi” (Huỳnh Vinh); trầm mặc như “Tĩnh Vật” (LVHưởng), “Hoang” (Thụy Phong), “Between” (TP Cường), “Rainbow” (Bảo Trâm), “Chuỗi Bồ Đề” (ViVi).


Không chỉ “phong lưu” như “Giấc Mơ Hồng, Giấc Mơ Xanh” (Hoàng Kim), “Vui Dưới Trăng” (Thụy Phong), “Tỳ Bà Áo Đỏ, Chân Dung Tự Họa” (ViVi), “Âu Yếm” (Cát Đơn Sa), mà cũng “phong trần” như “Bán Rau” (Hải Chí), “U Sầu” (Khánh Huỳnh).

Màu sắc không chỉ hiển hiện thường xuyên nhưng lắm khi cũng ẩn náu; kín đáo nhường chỗ cho “chủ đề” lọt ra ngoài “à perte de vue” để cho khách thưởng ngoạn “arrìere-pensée” như trong “Áo Trắng Ti-gôn” (ViVi). Cái “prix dor” (đáng giá, đắt giá) của tranh là ở chỗ đó!

Họa sĩ Vivi không xa lạ với độc giả báo “Tuổi Hoa”; một nguyệt san chuyên về giáo dục thiếu niên có tòa soạn đặt tại nhà sách đường Kỳ Đồng Q3 Saigon trước 1975 do Dòng Chúa Cứu Thế chủ trương xuất bản. Một số trong 10 bức tranh của ông đã từng xuất hiện trên báo chí Việt hải ngoại. Họa sĩ ViVi đã thay thế họa sĩ Nguyễn Rĩ vẽ cho nguyệt san Tuổi Hoa khi vị tiền nhiệm gia nhập quân ngũ sau vụ cộng sản vi phạm ngừng bắn hồi Tết Mậu Thân. Họa sĩ Nguyễn Rĩ ký dưới bút hiệu “R Nguyễn” đã giã từ cây cọ từ đó đến nay và hiện cư ngụ tại California. Ông không chỉ giã từ cây cọ mà còn giã từ đời “tham, sân, si” của xã hội; thường xuyên ẩn mình ở chốn thiền môn. Ông mới là thần tượng của người viết bài này; không phải Họa sĩ Tạ Tỵ mà tác giả bài này đã thụ huấn trong một niên khóa chín tháng hồi thập niên 1960s.

Được biết, hội Họa Sĩ Oregon đã được thành lập - không chính thức với danh xưng “Hội Họa Sĩ Việt Nam Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ”- từ năm 1994 với 7 thành viên chính thức sáng lập gồm các họa sĩ Nguyễn Tuấn Khanh, Phạm Ngọc Thẩn, Nguyễn Văn Nhớ, Tống Phước Cường, Lê Văn Hưởng, Nguyễn Đại Giang và Huỳnh Vinh. Ngoài ra còn các cảm tình viên của hội hoạt động với tư cách riêng. Kể từ năm 2009 đến nay, Hội đã làm thủ tục tái đăng bộ với danh xưng “Vietnamese Artists Society” cũng có giấy phép hoạt động bất vụ lợi (non-profit) như trước đây do chính phủ liên bang và tiểu bang Oregon cấp.

Để kết luận về buổi triển lãm này, có thể nói như câu châm ngôn “Autant dhommes, autant davis” (đa nhân túc ý) hay “Mỗi tranh mỗi vẻ, mười phân vẹn mười!”.

Hà Bắc
(viết tặng Hội Họa Sĩ Oregon)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.