TOKYO - Đầu tháng chín, công ty Nintendo Co. (NTDOY) sẵn sàng để tung ra tủ chơi điện tử GameCube của Nhật Bản, tủ đầu tiên của năm năm. Rồi thì vụ tấn công khủng bố đã xẩy ra ngày 11/9 tại New York và Ngũ Giác Đài, công ty Nintendo đã trông mong cho 450 ngàn tủ đi hết vào ngày 14/9, nhưng 300 ngàn tủ đã bán sạch trong ba ngày.
Ngay cả giới tiêu thụ Nhật, không bị ảnh hưởng mấy về vụ tấn công khủng bố, cũng đã bị ám ảnh bởi biến cố thê thảm để chi tiền cho một trong những sản phẩm mới nhất còn nóng hổi của năm nay. Không có ai có thể dự đoán chính xác nền kinh tế chịu tác dụng phụ của vụ tấn công, và cuộc chiến toàn cầu chống khủng bố. Nhưng đã có dấu hiệu cho thấy một cuộc khủng hoảng kinh tế đang tới tại Á châu.
"Cuộc khủng hoảng này rất trầm trọng," theo như lời của Eisuke Sakakibara, nguyên thứ trưởng tài chánh về quốc tệ vụ của Nhật trong thời kỳ khủng hoảng tài chánh 1997. "Nhật Bản cũng đã bị kinh tế suy thoái trước vụ xẩy ra này, phần nhiều các nền kinh tế khác của Á châu cũng đang hướng vào sự suy thoái kinh tế."
Việc xuất khẩu của Á châu vốn đã kém chỉ còn trông mong vào hàng hóa gửi đi Hoa kỳ để đẩy nền kinh tế phát triển. Nay thì kinh tế Mỹ rớt thẳng xuống. Nạn thất nghiệp vọt lên. Mậu dịch Hoa kỳ đang đóng xập cửa lại, nhất là đối với các hàng hóa điện tử. Guồng máy xuất khẩu của Trung quốc đang chập choạng cho thấy, xuất khẩu của Hong Kong rớt xuống 9,1% hồi tháng tám. Hàng gửi từ Nam Hàn, Đài Loan, Singapore và Mã Lai sang Hoa kỳ đã giảm đi từ 20% cho tới 40% theo như so sánh cùng giai đoạn hồi năm ngoái vào quí sau cùng.
"Theo viễn cảnh trong trường hợp xấu nhất, chúng ta có thể nhìn thấy hàng bán sang Hoa kỳ giảm xuống tới 20% trong sáu tháng tới," theo như lời của Yukio Shohtoku, giám đốc điều hành các hoạt động tại nước ngoài của công ty Matsushita Electronic Components Co (MC).
Shohtoku cho biết thêm, nếu hàng bán sụt xuống trong thời kỳ nghỉ lễ "Chúng tôi bắt buộc phải cho thu hẹp các hoạt động chế xuất tại Á châu, Hoa kỳ và kể cả tại Nhật."
Đây mới chỉ là lúc đầu. Eddie Wong, kinh tế gia của hãng ABN Amro, đã ngắt đi từ 2% tới 4% sự phát triển của nền kinh tế Á châu theo dư đoán cho năm 2002. Ngoại trừ nền kinh tế của Ấn Độ và Trung quốc có sự bao che, con số của Wong đưa ra cho biết không có nền kinh tế nào khác tại Á châu có thể phát triển trên 3% vào năm tới. Đa số các nền kinh tế này hầu như đứng lại.
Tại Nhật, công ty Nomura Securities Co. dự đoán những tiền lời chưa chịu thuế tại 400 công ty lớn nhất không vay nợ sẽ giảm đi 20% trong năm nay dù có sự hồi phục khá nhất vào năm 2002. Chỉ số vốn quốc tế của công ty tài vụ Morgan Stanley đi theo các thị trường tại Á châu, ngoại Nhật Bản, đã xuống gần mức khủng hoảng của năm 1998 vào ngày 21/9 trước khi cho tổng kết vào tuần sắp tới.
Nhật Bản, nền kinh tế lớn nhất đứng thứ hai trên thế giới sẽ co lại khoảng 0,8% trong năm nay. Con số mới tung ra cho thấy luợng sản xuất điện tử trong tháng sáu sụt xuống 15,6% so với đầu năm, và còn tiếp tục xuống nữa. Công ty Sony Corp. và công ty Matsushita Electric Industrial Co. (Panasonic) đang trông vào sự mua bán quen thuộc của giới tiêu thụ về các máy chụp hình số liệu, máy TV số liệu và các loại máy móc khác trong mùa nghỉ lễ này để kéo Nhật ra khỏi sự đình trệ.
Cùng lúc, sự khủng hoảng này có thể giúp cho Thủ tướng Junichiro Koizumi của Nhật có sẵn sự bao che về mặt chính trị để cho cải tổ. Ngân hàng Nhật Bản cũng đã đáp ứng áp lực của nước ngoài bằng cách cho bơm tiền mặt vào hệ thống này. Tokyo đã đưa ra một kế hoạch cứng rắn hơn cho ngân hàng và đã hứa để cho qũy IMF được quyền kiểm soát sổ sách của ngân hàng. Dự đoán con số nợ không trả 145 tỷ Mỹ kim của các ngân hàng Nhật sẽ bị lăn móc vào gần 700 tỷ Mỹ kim. Mức độ khủng hoảng của Nhật Bản mỗi ngày mỗi lớn ra. Điển hình là chính phủ muốn đẩy 30 công ty không trả nổi nợ phải khai phá sản. Trong thời gian hốt hoảng này, Nhật Bản chìm sâu hơn trong sự suy thoái kinh tế.
Lúc trứơc, sự khủng hoảng tại Á châu là sự khủng hoảng nội địa. Lúc này vấn đề đã bắt đầu tại Hoa kỳ và các giám đốc và các nhà lập chính sách tại Á châu hết sức trông đợi cho Hoa kỳ mau hồi phục. Nếu không, một sự kinh hoàng đang chờ đợi.
Gửi ý kiến của bạn
