Quả bom nổ chậm: Mỗi năm có 100,000 dân nhập lậu vào Sài Gòn, 25,000 vào Hà Nội để tìm việc; Họ và con em bị từ chối y tế, giáo dục…
Là một trong những nước nghèo nhất và bị cô lập chính trị nhất Châu Á, với thu nhập bình quân đầu người 300 đô/năm, nước CS này rất nhạy cảm với các dấu hiệu bất ổn. Hai năm trước, cuộc phản kháng của các nông dân chống các viên chức tham nhũng đã đóng cửa toàn tỉnh Thái Bình. Các nông dân từ các vùng khác cũng kéo tới ngồi im biểu tình trước nhà các lãnh tụ CSVN.
Nan đề dân nhập cư có thể là một yếu tố quan trọng trong việc tăng bất ổn, theo cảnh cáo của một số phân tích gia chính trị. Nếu VN không chịu cải tổ kinh tế thêm, chiến lược hiện nay trong việc bỏ lơ dân nhập cư có thể thúc đẩy những người như ông Hùng tới mép lề xã hội, mở cửa cho bất ổn dân sự.
Theo lời Carlyle Thayer, giáo sư Trung Tâm Nghiên Cứu An Ninh Á Châu Thái Bình Dương ở Honolulu, có khả năng “cho một biến động nhỏ mau chóng bùng nổ thành biến động lớn.”
Nhập cư không được xem như vấn đề cho tới gần đây. Một thập niên trước, các thợ thuyền đi lại đã bị đẩy vào các vùng cần lao động cho nương rẫy hay xây đường lộ. Dân nhập cư không hộ khẩu bị đưa vào các trại cải tạo. Rồi thì, khi VN bắt đầu mở cửa kinh tế cho đầu tư nước ngoài hồi đầu 1990s, các xưởng và khu xây cất thu hút hàng đợt sóng nông dân, nên nhà nước nhắm mắt làm ngơ với nạn di dân tìm việc trong nước.
Tuy nhiên, khi các nhà đầu tư nước ngoài bỏ chạy khỏi VN, việc làm hiếm dần đi. Nhưng lưu dân nhập lậu vẫn liên tục. Tại nông thôn, nông dân gặp hàng loạt trận lụt và thiên tai khác trong vài năm vừa qua. Một bản tường trình của Chương Trình Phát Triển Liên Hiệp Quốc UNDP mới đây ước tính là từ 70,000 tới 100,000 dân nhập cư mới đồ vào Sài Gòn mỗi năm, cộng vào số hàng triệu người mà nhà nước nói là đã sống sẵn nơi đây, mặc dù không nhất thiết tất cả đều có thể trụ lại được. Thêm nữa, khoảng 25,000 lưu dân nhập cư lậu vào Hà Nội mỗi năm, theo tường trình này. Từ chối lưới an toàn xã hội cho lưu dân có thể sẽ làm vấn đề tệ hại hơn, theo bản tường trình UNDP, trong đó bản văn thúc giục Hà Nội hủy bỏ chế độ hộ khẩu.
Điều bi hài là, trong nhiều phương diện, các dân nhập cư lại là công dân gương mẫu. Họ thường là trẻ, có học và tham vọng. Họ tiết kiệm và gửi tiền dư về cho gia đình nơi làng quê, giúp trong cách khiêm tốn của họ để thăng tiến nông thôn khỏi đói nghèo.
SAIGON, Vietnam (VB) - Đó là quả bom nổ chậm của Việt Nam: nan đề làn sóng lưu dân vào thành phố tìm việc. Tin dưới đây dựa theo bài viết trên tờ Wall Street Journal số Thứ Hai.
Những làn sóng dân quê đổ xô vào các thành phố tìm việc, mà những việc làm này cũng đã cạn sau trận khủng hoảng tài chánh đánh vào Á Châu 3 năm trước. Đó là một trong những nan đề lớn nhất cho các lãnh tụ CSVN: Làm sao để cải thiện đời sống giai cấp nông dân trong khi duy trì ổn định xã hội.
Tới giờ, chiến lược nhà nước đối phó với những người không hộ khẩu chỉ là đẩy họ vào chỗ mập mờ thư lại với hy vọng rằng họ sẽ về lại nông thôn. Như trường hợp Trương Văn Hùng, một người bán hủ tiếu tại các khu nhà lá Sài Gòn. Ông đến đây từ một ngôi làng Miền Trung VN để cho các con có điều kiện học, nhưng không giấy hộ khẩu để cho các con vào trường công. Bởi vì ông không thể cào cấu ra các lệ phí 20 Mỹ Kim một khóa học trường tư, nên phải vay nợ cá mập. Ông nói, “Đời tôi sẽ dễ dàng hơn nhiều, nếu nhà nước cho tôi đăng ký” làm một cư dân thành phố hợp pháp.
Chính phủ xem Hùng và hàng trăm ngàn lưu dân như ông là hiểm họa cho ổn định xã hội. Các dân nhập cư lậu chiếm 20% dân số 5 triệu người ở Sài gòn, theo một ước tính của nhà nước; chính phủ còn cho là các khu nhà lá của dân nhập cư là hang ổ tệ nạn xã hội. Các lưu dân bị từ chối giáo dục, y tế, vay mượn nợ, và bảo hiểm taht nghiệp, vì không hộ khẩu. Mặc dù không phải tất cả các dịch vụ này một cách pháp lý liên hệ tới hộ khẩu, dân có hộ khẩu được ưu tiên chăm sóc tại các trường học và bệnh viện đã chật cứng.
Việt Nam hiện có nhiều gánh nặng. Mức tăng kinh tế đã đứng lại; đầu tư ngoại quốc trong năm 1999 thì ít hơn một phần ba mức của năm 1997. Tham nhũng thì tràn lan. Một chiến dịch rộng lớn chống tham nhũng năm ngoái đã bắt hơn 1,000 người trong mọi lĩnh vực, chỉ trừ cấp cao nhất của nhà nước. Và các tệ nạn ma túy và xã hội khác đã gần như tăng gấp ba trong thập niên qua, theo thống kê nhà nước.
Là một trong những nước nghèo nhất và bị cô lập chính trị nhất Châu Á, với thu nhập bình quân đầu người 300 đô/năm, nước CS này rất nhạy cảm với các dấu hiệu bất ổn. Hai năm trước, cuộc phản kháng của các nông dân chống các viên chức tham nhũng đã đóng cửa toàn tỉnh Thái Bình. Các nông dân từ các vùng khác cũng kéo tới ngồi im biểu tình trước nhà các lãnh tụ CSVN.
Nan đề dân nhập cư có thể là một yếu tố quan trọng trong việc tăng bất ổn, theo cảnh cáo của một số phân tích gia chính trị. Nếu VN không chịu cải tổ kinh tế thêm, chiến lược hiện nay trong việc bỏ lơ dân nhập cư có thể thúc đẩy những người như ông Hùng tới mép lề xã hội, mở cửa cho bất ổn dân sự.
Theo lời Carlyle Thayer, giáo sư Trung Tâm Nghiên Cứu An Ninh Á Châu Thái Bình Dương ở Honolulu, có khả năng “cho một biến động nhỏ mau chóng bùng nổ thành biến động lớn.”
Nhập cư không được xem như vấn đề cho tới gần đây. Một thập niên trước, các thợ thuyền đi lại đã bị đẩy vào các vùng cần lao động cho nương rẫy hay xây đường lộ. Dân nhập cư không hộ khẩu bị đưa vào các trại cải tạo. Rồi thì, khi VN bắt đầu mở cửa kinh tế cho đầu tư nước ngoài hồi đầu 1990s, các xưởng và khu xây cất thu hút hàng đợt sóng nông dân, nên nhà nước nhắm mắt làm ngơ với nạn di dân tìm việc trong nước.
Tuy nhiên, khi các nhà đầu tư nước ngoài bỏ chạy khỏi VN, việc làm hiếm dần đi. Nhưng lưu dân nhập lậu vẫn liên tục. Tại nông thôn, nông dân gặp hàng loạt trận lụt và thiên tai khác trong vài năm vừa qua. Một bản tường trình của Chương Trình Phát Triển Liên Hiệp Quốc UNDP mới đây ước tính là từ 70,000 tới 100,000 dân nhập cư mới đồ vào Sài Gòn mỗi năm, cộng vào số hàng triệu người mà nhà nước nói là đã sống sẵn nơi đây, mặc dù không nhất thiết tất cả đều có thể trụ lại được. Thêm nữa, khoảng 25,000 lưu dân nhập cư lậu vào Hà Nội mỗi năm, theo tường trình này. Từ chối lưới an toàn xã hội cho lưu dân có thể sẽ làm vấn đề tệ hại hơn, theo bản tường trình UNDP, trong đó bản văn thúc giục Hà Nội hủy bỏ chế độ hộ khẩu.
Điều bi hài là, trong nhiều phương diện, các dân nhập cư lại là công dân gương mẫu. Họ thường là trẻ, có học và tham vọng. Họ tiết kiệm và gửi tiền dư về cho gia đình nơi làng quê, giúp trong cách khiêm tốn của họ để thăng tiến nông thôn khỏi đói nghèo.
Gửi ý kiến của bạn
