Hôm nay,  

Trái Đất Đã Nóng Lên Hay Chỉ Là Đảo Ngược Khuynh Hướng Nguội lạnh Dài Hạn?

03/03/202300:00:00(Xem: 1735)

trai dat nong len
Tránh bỏ sót một số hồi tiếp khí hậu (climate feedback) quan trọng diễn ra tự nhiên và chậm rãi, các khoa học gia sẽ có thể cải thiện khả năng dự báo khí hậu trong tương lai. (Nguồn: pixabay.com)
 
Trong thế kỷ qua, nhiệt độ trung bình của Trái Đất đã tăng nhanh khoảng 1 độ C (1.8 độ F). Đây là điều không cần phải tranh cãi bởi vì nó là kết quả đo đạc chính xác từ các nhiệt kế và dụng cụ cảm biến khác trên khắp thế giới.
 
Nhưng còn hàng ngàn năm trước cuộc Cách Mạng Công Nghiệp, trước khi có nhiệt kế và trước khi con người làm cho khí hậu ấm lên bằng khí carbon dioxide thì sao?
 
Thời đó, nhiệt độ Trái Đất đã từng theo khuynh hướng nóng lên hay nguội lạnh đi?
 
Dù rằng các khoa học gia biết nhiều hơn về 6,000 năm gần đây nhất so với bất kỳ khoảng thời gian nào khác trong bề dày lịch sử Trái Đất, các nghiên cứu về khuynh hướng dài hạn của nhiệt độ toàn cầu vẫn chỉ ra những kết luận trái ngược nhau.
 
Để cố gắng giải thích cho những khác biệt, một nhóm nghiên cứu từ Trường Đại Học University of Arizona đã tiến hành cuộc đánh giá toàn diện trên quy mô toàn cầu về các bằng chứng hiện có, bao gồm cả những gì được lưu lại trong tự nhiên, như vòng gỗ thân cây và trầm tích đáy biển cũng như mô hình khí hậu. Kết quả nghiên cứu được công bố vào ngày 15 tháng 2 năm 2023, gợi ý một số cách cải thiện khả năng dự báo khí hậu để tránh bỏ sót một số diễn biến khí hậu quan trọng xảy ra tự nhiên và chậm rãi.
 
Sự nóng lên toàn cầu
 
Các khoa học gia nghiên cứu khí hậu trong quá khứ, hoặc cổ khí hậu học (paleoclimate), tìm kiếm các dữ liệu nhiệt độ từ rất xa xưa, rất lâu trước khi có nhiệt kế và vệ tinh.
 
Họ có hai lựa chọn: tìm thông tin về khí hậu trong quá khứ được lưu lại trong thiên nhiên hoặc giả lập lại tình trạng quá khứ dựa trên các mô hình khí hậu.
 
Có một số ‘kho lưu trữ tự nhiên’ ghi lại những thay đổi của khí hậu theo thời gian. Các vòng sinh trưởng hình thành hàng năm trên cây cối, măng đá và san hô có thể được sử dụng để tái tạo lại tình hình nhiệt độ trong quá khứ. Các dữ liệu tương tự có thể được tìm thấy trong các tảng băng ở sông băng và trong vỏ sò nhỏ được tìm thấy trong trầm tích tích tụ theo thời gian ở đáy đại dương hoặc sông hồ. Chúng có thể đóng vai trò thay thế hoặc đại diện cho các phép đo dựa trên nhiệt kế.
 
Thí dụ, những thay đổi về độ rộng của các vòng gỗ có thể ghi lại các biến động nhiệt độ. Nếu nhiệt độ trong mùa sinh trưởng quá lạnh, vòng gỗ hình thành năm đó sẽ mỏng hơn so với những năm nhiệt độ ấm hơn.
 
Một đặc trưng nhiệt độ khác được tìm thấy trong trầm tích đáy biển, trong phần còn lại của các sinh vật nhỏ bé sống ở đại dương có tên là trùng lỗ (foraminifera). Khi một con trùng lỗ còn sống, thành phần hóa học của lớp vỏ của nó thay đổi tùy thuộc vào nhiệt độ của đại dương. Khi nó chết đi, lớp vỏ chìm xuống và bị chôn vùi bởi các mảnh vụn khác theo thời gian, tạo thành các lớp trầm tích dưới đáy đại dương. Các nhà cổ sinh vật học sau đó có thể trích xuất lõi trầm tích và phân tích hóa học các lớp vỏ trong đó để xác định thành phần và tuổi của chúng, đôi khi có từ hàng thiên niên kỷ trước.
 
Các mô hình khí hậu cũng là công cụ để khám phá các môi trường trong quá khứ. Chúng là các biểu diễn toán học của hệ thống khí hậu Trái Đất. Chúng mô hình hóa các mối quan hệ giữa khí quyển, sinh quyển và thủy quyển để tạo ra bản sao giống với thực tế nhất.
 
Các mô hình khí hậu được sử dụng để nghiên cứu các điều kiện hiện tại, dự báo những thay đổi trong tương lai và tái tạo lại quá khứ. Thí dụ: chúng ta có thể biết được thông tin về nồng độ khí nhà kính trong quá khứ từ các bong bóng nhỏ trong băng cổ đại (nghiên cứu ice core: lõi băng). Các khoa học gia có thể nhập thông tin này vào, rồi mô hình có thể sử dụng nó để mô phỏng lại nhiệt độ trong quá khứ. Người ta sẽ sử dụng dữ liệu khí hậu hiện đại và chi tiết từ kho lưu trữ thiên nhiên để kiểm tra độ chính xác của chúng.
 
Dữ liệu đặc trưng “proxy data” và mô hình khí hậu có những điểm mạnh khác nhau.
 
Các dự liệu đặc trưng proxy là hữu hình và có thể đo lường được. Chúng cũng thường có phản ứng dễ hiểu đối với nhiệt độ. Tuy nhiên, chúng không được phân bổ đều khắp thế giới hoặc theo thời gian. Điều này gây khó khăn cho việc tái tạo lại môi trường nhiệt độ liên tục trên toàn cầu.
 
Ngược lại, các mô hình khí hậu tồn tại liên tục trong không gian và thời gian, nhưng dù vậy, chúng sẽ không nắm bắt được hết mọi chi tiết của hệ thống khí hậu.
 
Nhiệt độ thời cổ xưa: một câu hỏi hóc búa
 
Trong bài nghiên cứu mới, nhóm nghiên cứu đã đánh giá lý thuyết khí hậu, dữ liệu đại diện và mô hình mô phỏng, tập trung vào các chỉ số về nhiệt độ toàn cầu. Họ đã xem xét cẩn thận các quá trình xảy ra tự nhiên có ảnh hưởng đến khí hậu, bao gồm các biến thể dài hạn trong quỹ đạo của Trái Đất quanh Mặt Trời, nồng độ khí nhà kính, các vụ phun trào núi lửa và cả cường độ năng lượng nhiệt của Mặt Trời.
 
Nhóm cũng đã kiểm tra các tiếp hồi khí hậu quan trọng, chẳng hạn như sự thay đổi của thảm thực vật và băng biển, có thể ảnh hưởng đến nhiệt độ toàn cầu. Thí dụ, có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy trong khoảng thời gian khoảng 6,000 năm trước so với thế kỷ 19, Bắc Cực từng có ít băng biển hơn và nhiều thảm thực vật hơn. Điều đó sẽ khiến bề mặt Trái Đất tối hơn, khiến nó hấp thụ nhiều nhiệt hơn.
 
Hai loại bằng chứng đưa ra những câu trả lời khác nhau về khuynh hướng nhiệt độ của Trái Đất trong 6,000 năm trước khi xảy ra sự nóng lên toàn cầu hiện nay. Những dữ liệu trong tự nhiên thường cho thấy nhiệt độ trung bình của Trái Đất vào khoảng 6,000 năm trước ấm hơn khoảng 0.7 độ C (1.3 độ F) so với nhiệt độ trung bình của Trái Đất ở thế kỷ 19, sau đó nguội dần cho đến Cách Mạng Công Nghiệp. Hầu hết các bằng chứng đều chỉ ra kết quả này.
 
Trong khi đó, các mô hình khí hậu nói chung cho thấy khuynh hướng ấm lên nhẹ, tương ứng với sự gia tăng dần lượng khí carbon dioxide.
 
Làm thế nào để cải thiện dự báo khí hậu
 
Nghiên cứu mới nêu lên một số cách để cải thiện dự báo khí hậu.
 
Thí dụ: nhóm nghiên cứu nhận thấy rằng các mô hình sẽ hiệu quả hơn nếu chúng thể hiện đầy đủ hơn các diễn biến khí hậu nhất định. Một thí nghiệm mô hình khí hậu có tính tới sự gia tăng độ che phủ của thảm thực vật ở một số vùng cách đây 6,000 năm có thể mô phỏng đỉnh nhiệt độ toàn cầu tương tự như những gì được thấy qua các dữ liệu proxy. Hầu hết các mô phỏng dựa trên mô hình khác không tính tới thảm thực vật mở rộng này.
 
Hiểu và kết hợp tốt những diễn biến khí hậu là điều quan trọng để các khoa học gia cải thiện khả năng dự đoán những thay đổi khí hậu trong tương lai.
 
Việt Báo phỏng dịch theo bài viết “Was Earth already heating up, or did global warming reverse a long-term cooling trend?” của Ellie Broadman và Darrell Kaufman, được đăng trên trang TheConversation.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Một học sinh trung học ở North Carolina đã bị truy tố tội hành hung sau khi bị camera ghi lại cảnh tát vào mặt một giáo viên trong một cuộc trao đổi mà học sinh này chửi mắng cô giáo bằng ngôn từ tục tĩu. Vụ này liên quan đến thiếu niên được ẩn danh vì là vị thành niên, xảy ra tại trường trung học Parkland ở Winston-Salem vào ngày 15 tháng 4, theo Văn phòng Cảnh sát trưởng Quận Forsyth (FCSO) cho biết trên Facebook.
Nhà văn, sử gia Nguyên Vũ - Vũ Ngự Chiêu đã ra đi. Tên khai sanh là Vũ Ngự Chiêu, sử dụng hai bút hiệu là Nguyên Vũ và Chính Đạo. Ông sinh ngày 6 tháng 10/1942 tại Hải Dương, VN, và từ trần ngày 19 tháng 4 năm 2024 tại Houston, TX, Hoa Kỳ. Hưởng thọ 82 tuổi.
Donald Trump đã tung ra một loạt bài đăng trên mạng xã hội yêu cầu quyền miễn tố của tổng thống và đe dọa những người tiền nhiệm trước khi bước vào ngày thứ tư của phiên tòa hình sự hôm thứ Sáu. Tòa án Tối cao Hoa Kỳ sẽ nghe các tranh luận vào tuần tới trong đơn kháng cáo của Trump đối với vụ truy tố về lật đổ cuộc bầu cử ở Washington, D.C.,
Các thành viên trong đại gia đình của dòng họ Kennedy phần lớn đã xa lánh chiến dịch tranh cử tổng thống của Robert F. Kennedy Jr., gọi nó là nguy hiểm và chính thức ủng hộ việc Tổng thống Biden tái tranh cử. Dòng họ Kennedy đã đưa ra sự chứng thực chính thức và nhấn mạnh vào thứ Năm, Politico đưa tin, xuất hiện cùng Biden vào thứ Năm tại Philadelphia.
Nếu có thể kéo dài tuổi thọ hoặc thậm chí là bất tử, liệu chúng ta có thực sự muốn điều đó không? Trong cuốn sách mới có tựa đề “Why We Die: The New Science of Aging and the Quest for Immortality” (Tạm dịch “Tại Sao Chúng Ta Chết: Phát Hiện Mới Về Lão Hóa và Đi Tìm Sự Bất Tử”), Venki Ramakrishnan, khoa học gia về sinh học phân tử đoạt giải Nobel, đã sàng lọc các nghiên cứu từ trong quá khứ đến tiên tiến nhất để tìm hiểu những lý thuyết kéo dài tuổi thọ cùng với những hạn chế thực tế. Trong quá trình tìm hiểu, ông cũng đặt ra các câu hỏi quan trọng về những vấn đề liên quan đến xã hội, chính trị và đạo đức của những nỗ lực đi tìm sự sống vĩnh cửu.
Canada: Sáu người đã bị bắt trong vụ trộm vàng trị giá hàng chục triệu đô la năm ngoái tại Sân bay Quốc tế Pearson ở Toronto, theo lời cảnh sát Canada và Mỹ cho biết hôm thứ Tư. Cảnh sát cũng đã ra lệnh truy nã ba người khác. Tất cả 9 nghi phạm đã bị truy tố tội trộm với hơn 19 tội danh.
Diễm biến mất. Giáo sư nói với tôi con người không thể tự biến mất. Bà hỏi chủ tiệm tóc kỹ hơn, cô chủ tiệm nói lý do cô khẳng định Diễm “biến mất”, là vì tất cả bạn bè của Diễm ở Bình Tân, ở thị trấn, ở quê của mẹ, đều cùng một thời điểm đột ngột mất liên lạc với Diễm. Không phải là chặn Zalo hay block Facebook, mà đơn giản là biến mất. Chủ tiệm tóc có vài học trò học xong nghề cũng lên mở tiệm hoặc làm thuê gần Bình Tân, Quận 12, là những chị Diễm thường ghé ở nhờ mỗi khi lên Sài Gòn. Họ đều nói họ mất liên lạc với Diễm cùng một thời điểm.
Biden kêu gọi Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) tăng gấp ba lần mức thuế 7,5% hiện tại đối với thép và nhôm nhập cảng từ Trung Quốc, với lý do TQ cạnh tranh không công bằng đối với công nhân Mỹ từ “các sản phẩm thay thế giá rẻ giả tạo của Trung Quốc được sản xuất với lượng khí thải cao hơn”.
Phá giá đôla để tăng xuất cảng... Các cố vấn chủ chốt của Donald Trump được cho là đang âm mưu những cách mới để phá giá đồng tiền Mỹ nếu Trump thắng cử tổng thống vào tháng 11, theo Politico đưa tin. Động thái này sẽ là một nỗ lực mạnh mẽ và đầy rủi ro nhằm nâng cao xuất cảng của Mỹ và giảm thâm hụt thương mại với cái giá phải trả là lạm phát tăng cao và gây nguy hiểm cho sự thống trị toàn cầu của đồng đô la cũng như vị thế là đồng tiền dự trữ chính của thế giới.
Thêm một vụ đâm dao ở Úc châu: làn trước ở thương xá, lần này ở nhà thờ. Bốn người bị thương trong vụ đâm tại Nhà thờ Christ the Good Shepherd ở Sydney, theo cơ quan dịch vụ khẩn cấp New South Wales cho biết hôm thứ Hai. Cảnh sát cho biết họ đã bắt giữ một nghi phạm đang "hỗ trợ [họ] điều tra."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.