Hôm nay,  

Khi Họa Sĩ Chống lại Cuộc Chiến của Putin

06/05/202200:00:00(Xem: 2612)
 
Tổng Thống Nga Vladimir Putin đưa gần 200.000 chiến binh Nga xâm lăng Ukraine từ ngày 24/2/2022. Nhưng người trí thức và giới hoạt động nghệ thuật từ nước Nga đã nhìn thấy đây là cuộc chiến của Putin, một lãnh tụ cuồng bạo, và không xem đây là cuộc chiến giữa hai dân tộc. Trong các thành phần chống lại cuộc chiến ở Ukraine, giới họa sĩ có cách riêng để bày tỏ ý kiến. Có người xuống đường biểu tình như nữ họa sĩ Nga Yelena Osipova, 76 tuổi, bất chấp cảnh sát thành phố St Petersburg nổi tiếng là tàn bạo, đàn áp mạnh tay đối với người biểu tình. Trong khi đó, họa sĩ Nga Andrei Molodkin triển lãm ở London một bức tranh chân dung Putin với máu của người Ukraine. Hay như trường hợp họa sĩ Pháp, có nghệ danh là C215, nổi tiếng với tranh sơn xịt đường phố Paris, đã tình nghuyện vào Kyiv, thủ đô Ukraine, vẽ tranh đường phố để kêu gọi hòa bình và ngợi ca dân tộc Ukraine. Và nhiều trường hợp nữa trên toàn cầu, và cũng ngay tại nước Nga.

Báo Moscow Times ngày 23/3/2022 ấn bản tiếng Anh có bài viết về họa sĩ Nga Andrei Molodkin, hiện đang sống lưu vong ở Pháp, nổi tiếng về nhiều lần sử dụng tác phẩm hội họa để kêu gọi hòa bình, phản đối chiến tranh --- ngay từ thời cuộc chiến Chechen War năm 2009. Và khi cuộc chiến Putin đưa quân vào Ukraine năm 2022 khởi phát, họa sĩ Molodkin đã sáng tác một bức chân dung Putin loang đầy máu để bênh vực dân tộc Ukraine.

Đó là bức chân dung Putin được sáng tác với máu thật của người Ukraine. Đúng ra, họa sĩ Andrei Molodkin dùng chất liệu là máu người và dầu thô (crude oil) để làm bức tranh sắp đặt với chất liệu hỗn hợp đa phương tiện (mixed-media installation). Molodkin đặt tên cho bức chân dung này là “Putin Filled with Ukrainian Blood” (Putin vấy đầy máu người Ukraine). Tranh sắp đặt này phóng hình lên cao 8 mét được tạm thời gắn trên bàn thờ của một ngôi nhà thờ ở giữa London, thủ đô Anh quốc, trong buổi trình diễn Thứ Tư 16/3/2022. Chất liệu máu là do các bạn người Ukraine của họa sĩ hiến tặng trước khi các bạn này từ hải ngoại trở về Ukraine để chiến đấu chống Nga.

zz 1 ART PUTIN BLOOD

Tranh sắp đặt chân dung Putin tại nhà thờ London, máu người trộn với dầu được bơm loang mặt kính để mô tả sự tàn bạo của chiến tranh.



zz-2-ART-AGAINST-PUTIN-BLOOD

Hàng trên, từ trái, xem theo kim đồng hồ: Máu người Ukraine và hỗn hợp dầu thô loang trên chân dung Putin qua các giai đoạn của tranh. Trong khi máu loang, có âm thanh của nhịp tim đập. 

Khi họa sĩ Molodkin trình diễn tranh sắp đặt này ở London, bạn của họa sĩ là Oleksandr Turchynets, người đã hiến máu làm tranh và đã trở về quê hương Ukraine để chiến đấu chống quân Nga, từ Lviv, miền tây Ukraine, đã gửi tin nhắn cho Molodkin: “Tôi phải trở về chiến đấu bảo vệ quê hương, tôi đã tặng máu của tôi trước khi tôi về tham dự chiến trường là để cho thấy máu Ukraine loang ra dưới bàn tay của một người.”

Họa sĩ Andrei Molodkin nói: “Tôi sáng tạo tác phẩm này để tạo ra tình đoàn kết giữa người Ukraine và người Nga. Giấc mơ của các chế độ hình sự là bịt miệng tất cả những cuộc thảo luận. Đã tới lúc chúng ta phải dùng nghệt huật đưa ra một thông điệp minh bạch về chiến tranh và về con người thực của Putin.”

Tranh sắp đặt “Chân Dung Putin Vấy Máu Ukraine” có thể xem qua video này, dài 2:50 phút:


Trong khi đó, nữ họa sĩ Yelena Osipova, 76 tuổi, cư dân Saint Petersburg, Nga, người đã sống sót qua trận bao vây Leningrad, có một cách chống chiến tranh kiểu riêng. Cụ bà người Nga này kể rằng khi nghe tin Putin đưa quân Nga vào xâm lăng Ukraine, cụ bà không ăn gì được trong suốt ba ngày. Rồi cụ bà kẻ biểu ngữ phản chiến lên các tấm giấy dày, và mời gọi bạn hữu cùng xuống đường biểu tình với bà cụ.

Tại sao họa sĩ Yelena Osipova phải xuống đường biểu tình? Đơn giản, trong chế độ của Putin, không phòng tranh nào có chỗ cho hội họa phản chiến như ở London hay Paris.

zz 3 artist Yelena Osipova 76 years old PROTEST WAR

Khi cụ bà họa sĩ biểu tình, cảnh sát Saint Petersburg tới bắt ngay.


Văn hóa là tài sản lớn của dân tộc Ukraine. Do vậy, khi quân Nga bắn phi đạn vào các thành phố lớn, các giới chức Ukraine phải nghĩ cách bảo toàn các công trình nghệ thuật. Các bảo tàng viện, các phòng tranh, các nhà thờ xưa cổ và các cơ sở văn hóa Ukraine phải lo bảo vệ các tác phẩm văn hóa giá trị.

Một số nhà thờ chở các tranh, tượng quý sang gửi qua các nhà thờ cùng giáo hội bên kia biên giới. Bảo tàng viện gửi bảo vật ra hải ngoại. Tất cả không để tranh quý trên tường nữa, tất cả phải đưa xuống dưới hầm trú bom. Dân Ukraine lo ngại rằng quá khứ văn hóa của họ sẽ không còn bao nhiêu, khi phi đạn Nga đã bắn nát nhiều thành phố.

Tất cả những di sản văn hóa quý nhất là phải cất nơi an toàn. Bảo tàng viện Andrey Sheptytsky National Museum tại thành phố Lviv là bảo tàng viện nghệ thuật lớn nhất Ukraine đã đóng cửa ngay từ khi quân Nga khởi động cuộc chiến xâm lăng. Bảo tàng viện này sống sót qua Thế Chiến 2, nhưng qua cuộc chiến chống Nga không rõ sẽ được giữ gìn tới mức nào. Các bộ sưu tập của bảo tàng đều đã đóng gói và đưa vào tầng hầm.

Nhiều pho tượng trong thành phố Lviv đã được bọc lại cẩn thận. Tuy nhiên, ai cũng biết rằng chỉ cần một trận không kích hay phi đạn bắn chính xác, thì không tượng với tranh nào có thể tồn tại. Dù vậy, lệnh ra là tất cả các bức tường trong các bảo tàng viện đều phải là tường trống, không treo gì nữa, cho tới khi kết thúc cuộc chiến này. Một chương lịch sử mới của Ukraine đang bắt đầu. Đầy đau thương và đổ vỡ.

zz 4 art museum in UKRAINE

Tranh phải gỡ để đưa xuống hầm.


Trang tin Euronews hôm 15/4/2022 loan tin rằng họa sĩ chuyên ngành sơn xịt tại Paris có nghệ danh là C215 trong những ngày giữa tháng 4/2022 đã tới Kyiv, thủ đô Ukraine, nơi đã bị bom đạn dập vùi, để bày tỏ ủng hộ Ukraine bằng cách vẽ tranh trên các tường vách còn chưa sụp đổ. Họa sĩ C215 đã tới vẽ trước nhất là nơi các bảng thông tin ở các trạm xe buýt, trạm xe lửa, tức là những nơi đông người qua lại. Bởi vì vẽ lên tường có thể sẽ là vô ích khi người ta xây lại, sẽ phá vỡ các bức tường đi. Trong khi đó, các bản thông tin nơi các trạm xe buýt, xe điện thì hẳn là còn ở mãi với các đường xe buýt, xe điện.

Họa sĩ C215 năm nay 48 tuổi, tên thật là Christian Guemy – nói rằng anh chấp nhận nguy hiểm, anh phải rời Paris để vào tận Kyiv, nơi phi đạn Nga vẫn bắn hàng ngày, để đứng sơn xịt kêu gọi hòa bình. Anh nói anh không thể làm khác hơn được. Họa sĩ C215 trả lời phỏng vấn của truyền thông: “Tôi không thực sự quyết định tới Kyiv, nhưng nhiều phần là các tấm tranh của tôi quyết định cho tôi.”
 
zz-5-French-artist-to-KYIV

Họa sĩ C215 đứng giữa Kyiv vẽ tranh kêu gọi thế giới ủng hộ Ukraine.

C215 cũng là niềm tự hào của Pháp, vì giới phê bình nghệ thuật nói rằng trong nghệ thuật vẽ trên đường phố bằng kỹ thuật sơn xịt thì C215 được gọi là “câu trả lời của Pháp đối với Banksy.” Họa sĩ Banksy là người Anh, hiện là họa sĩ sơn xịt trên đường phố nổi tiếng nhất thế giới.

Nghệ danh C215 chỉ mới xuất hiện từ năm 2006 nhưng anh là họa sĩ sơn xịt (graffiti artist) tính tới năm 2022 là hơn 30 năm trong làng hội họa. Tác phẩm của C215 chủ yếu là cận ảnh chân dung. Như trong các tấm hình anh vẽ ở Kyiv thì thấy phần đông là tranh chân dung như thế. Người ta dễ hiểu vì sao C215 chọn ngay Ukraine lửa đạn để vào vẽ tranh: bởi vì trước giờ đề tài vẽ của C215 phần lớn là kẻ ăn mày, người vô gia cư, dân tỵ nạn, trẻ em bụi đời và những người già lụm khụm. Tại sao anh muốn vẽ những hình ảnh rất buồn như thế của xã hội? Lý do vì C215 xúc động trước các cảnh đời như thế, anh muốn mọi người nhìn thấy thực tại rất buồn của nhân loại, đó là những người bị xã hội bỏ quên.
 
Tranh vẽ trên đường phố của C215 hiện nay đã xuất hiện tại nhiều thành phố trên thế giới, như ở Barcelona, Amsterdam, London, Rome, Paris, Oslo, Colombo và ở nhiều thành phố của Morocco.

Tuy nhiên, vẫn phải kiếm sống chớ, không lẽ vẽ chùa trên đường phố mãi. Do vậy, không chỉ vẽ tranh trên đường phố, C215 cũng vẽ tranh thương mại cho nhiều phòng triển lãm đại diện cho anh – loại tranh thương mại chủ yếu anh vẽ trên gỗ và canvas.  C215 từng có nhiều cuộc triển lãm một mình cho các tranh thương mại.
.
Xem video dài 1:08 phút về họa sĩ C215:

Tuy nhiên, chuyến đi Ukraine để vẽ cho một dân tộc đang bị vùi dập giữa lửa đạn bây giờ hẳn là cuộc triển lãm quan trọng nhất trong đời C215, bởi vì sinh mạng của anh cũng đang trở thành dễ tan vỡ y như các chân dung anh đang vẽ.
.
Cuối cùng, cũng nên nhắc về một bản tin trên báo Artnet ngày 1/3/2022, tức là một tuần sau khi quân Nga tiến vào xâm lăng Ukraine, một Thư Ngỏ yêu cầu kết thúc cuộc chiến của Nga tại Ukraine đã được phổ biến, trong thư là chữ ký của hơn 13,000 người Nga làm việc trong các ngành nghệ thuật --- họ ý thức rằng khi còn sống trong lãnh thổ Nga mà lên tiếng chống cuộc chiến của Putin là liều mình với nguy hiểm, tự làm hại cho sự nghiệp, việc làm, và có thể với vài người sẽ là sinh mạng.

Cô Katya Dolinina, người quản lý 2 sân khấu Moskino tại Moscow, đã bị ép từ chức vào ngày 28/2/2022, tức là ba ngày sau khi cô đồng ý ký tên vào Thư Ngỏ. Vào lúc 4 giờ chiều ngày 26/2/2022, tức là ngày Thư Ngỏ ấn hành, một cú điện thoại gọi tới Dolinina từ cấp cao hơn trong ngành quản trị sân khấu nghệ thuật. Cô Dolinina kể với báo Artnet News rằng cấp trên của cô đề nghị cô viết một bản văn để nói rằng tên cô xuất hiện trong Thư Ngỏ là vì nhầm lẫn, “nhưng tôi đã từ chối.” Cô được lệnh phải dọn sạch bàn giấy vào cuối ngày. Thủ tục giấy tờ để rời chức vụ chỉ trong một giờ đồng hồ. Dolinina kể rằng cô thấy như đang khóc, những người ra lệnh sa thải cô cũng chì vì lệnh, “Tôi được nói rằng tôi là người đầu tiên bị sa thải vì ký tên trên lá thư phản chiến, nhưng không phải là người cuối cùng.”

Trong khi đó có tin Bảo Tàng Nghệ Thuật Hiện Đại Moscow (Moscow Museum of Modern Art) cũng đã sa thải bất kỳ nhân viên nào ký tên trong thư phản chiến đó. Bảo tàng này từ chối trả lời các câu hỏi từ báo Artnet News. Nhiều người đã ký tên vào thư và rồi đã rút tên lại: báo New York Times loan tin rằng có một lúc Thư Ngỏ trên bản lưu hành có khoảng 17,000 chữ ký của giới hoạt động nghệ thuật. Nghĩa là, có rất nhiều người bị ép đổi ý, rút tên.

Một thỉnh nguyện thư khác có lời lẽ mạnh hơn, lưu hành ở Facebook, kêu gọi Vladimir Putin từ chức, theo tin của Archi.ru. Lá thư quyết liệt này ghi là từ “các họa sĩ, kiến trúc sư, người thiết kế, sử gia nghệ thuật, sử gia, nhân viên các viện bảo tàng, các văn khố và các thư viện, và người sưu tập nghệ thuật,” lên án cuộc chiến, nói rằng lý do vì Putin nắm quyền tuyệt đối trong 20 năm qua. Thư này viết: “Gỡ bỏ Putin ra khỏi quyền lực là kết thúc xong cuộc chiến. Chúng tôi đòi hỏi Putin từ chức tức khắc…”

Một người đã ký tên trên cả hai lá thư nói với báo Artnet News rằng không thể biết chuyện gì xảy ra cho người này vào ngày mai hay trong 2 giờ nữa, “Chúng tôi không biết rằng Nga sẽ xâm lăng Ukraine. Không ai có thể hình dung như thế. Bây giờ thì chuyện gì cũng có thể. Chúng tôi hiểu rằng cú đánh sắp tới sẽ là chống lại các kẻ nội thù trong nước Nga. Đó là chúng tôi.”
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Anh Cao Huy Thuần vừa qua đời lúc 23giờ 26 ngày 7-7-1924 tại Paris. Được tin anh qua đời tôi không khỏi ngậm ngùi, nhớ lại những kỷ niệm cùng anh suốt gần 60 năm, từ Việt Nam đến Paris. Anh sinh tại Huế, học Đại Học Luật Khoa Sài Gòn (1955-1960) và dạy đại học Huế (1962-1964). Năm 1964 anh sang Pháp du học. Năm 1969 anh bảo vệ Luận án Tiến sĩ Quốc Gia tại Đại Học Paris, và giảng dạy tại Viện Đại Học Picardie cho đến khi về hưu.
Khi lần đầu tiên gặp một họa sĩ, tôi thường có khuynh hướng tìm vài nét tương đồng để liên tưởng đến một họa sĩ nổi tiếng nào đó thuộc những thế hệ trước. Với Nguyễn Trọng Khôi, tôi cũng làm như vậy nhưng trừ vài nét chung chung như được đào tạo ở trường ốc hay năng khiếu, tôi không tìm được gì đậc biệt. Nguyễn Trọng Khôi (NTK) không giống một họa sĩ nào khác.
Hồ Hữu Thủ cùng với Nguyễn Lâm, Nguyễn Trung của Hội Họa sĩ Trẻ trước 1975 còn sót lại ở Sài Gòn, họ vẫn sung sức lao động nghệ thuật và tranh của họ vẫn thuộc loại đẳng cấp để sưu tập. Họ thuộc về một thế hệ vàng của nghệ thuật tạo hình Việt Nam. Bất kể ở Mỹ như Trịnh Cung, Nguyên Khai, Đinh Cường… hay còn lại trong nước, còn sống hay đã chết, tranh của nhóm Hội Họa sĩ Trẻ vẫn có những giá trị mang dấu ấn lịch sử. Cho dù tranh của họ rất ít tính thời sự, nhưng cái đẹp được tìm thấy trong tác phẩm của họ lại rất biểu trưng cho tính thời đại mà họ sống. Đó là cái đẹp phía sau của chết chóc, của chiến tranh. Cái đẹp của hòa bình, của sự chan hòa trong vũ trụ. Cái mà con người ngưỡng vọng như ý nghĩa nhân sinh.
Westminster, CA – Học Khu Westminster hân hoan tổ chức mừng lễ tốt nghiệp của các học sinh đầu tiên trong chương trình Song Ngữ Tiếng Việt (VDLI) tiên phong của học khu. Đây là khóa học sinh đầu tiên ra trường và các em sẽ được ghi nhận tại buổi lễ tốt nghiệp đặc biệt được tổ chức vào thứ Ba, ngày 28 tháng Năm, lúc 6:00 giờ chiều tại phòng Gymnasium của Trường Trung Cấp Warner (14171 Newland St, Westminster, CA 92683).
Tháng Năm là tháng vinh danh những đóng góp của người Mỹ gốc Á Châu và các đảo Thái Bình Dương cho đất nước Hoa Kỳ mà trong đó tất nhiên có người Mỹ gốc Việt. Những đóng góp của người Mỹ gốc Á Châu và các đảo Thái Bình Dương cho Hoa Kỳ bao gồm rất nhiều lãnh vực, từ kinh tế, chính trị đến văn học nghệ thuật, v.v… Nhưng nơi đây chỉ xin đề cập một cách khái quát những đóng góp trong lãnh vực văn học của người Mỹ gốc Việt. Bài viết này cũng tự giới hạn phạm vi chỉ để nói đến các tác phẩm văn học viết bằng tiếng Anh của người Mỹ gốc Việt như là những đóng góp nổi bật vào dòng chính văn học của nước Mỹ. Điều này không hề là sự phủ nhận đối với những đóng góp không kém phần quan trọng trong lãnh vực văn học của Hoa Kỳ qua hàng trăm tác phẩm văn học được viết bằng tiếng Việt trong suốt gần năm mươi năm qua.
Vì hình ảnh ảm đạm, buồn sầu, như tiếng kêu đòi tắt nghẹn. Tôi, tác giả, đi giữa lòng thủ đô Hà Nội mà không thấy gì cả, không thấy phố không thấy nhà, chỉ thấy mưa sa trên màu cờ đỏ. Cờ đỏ là quốc kỳ. Mưa sa làm cho những lá quốc kỳ sũng nước, bèo nhèo, nhếch nhác, úng rữa. Một hình ảnh thảm hại. Hình ảnh thảm hại là dự phóng cho tương lai thảm hại. Và thất bại. Lạ một điều, người ta chỉ trích dẫn năm dòng thơ này, tổng cộng 14 chữ, mà không ai trích dẫn cả bài thơ, và hẳn là hơn 90% những người biết năm dòng này thì không từng biết, chưa bao giờ đọc, cả bài thơ, và tin rằng đó là những lời tâm huyết của nhà thơ Trần Dần nói về thời cuộc mà ông nhận thức được vào thời điểm 1955.
Viet Book Fest cho thấy thế hệ trẻ gốc Việt nay đã vượt qua được những ràng buộc cơm áo gạo tiền của thế hệ đi trước, để cộng đồng Việt nay có thể vươn lên với giấc mơ văn học nghệ thuật trên đất nước Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ.
Hư vỡ là đặc tính bất biến của cuộc đời, của tất cả những gì có mặt trong vũ trụ này. Nghĩa là những gì hợp lại, thì sẽ tan; những gì sinh ra, rồi sẽ biến mất. Không có gì kiên cố, bất biến trên đời. Đức Phật đã chỉ ra sự thật đó, và biến những thái độ sống không vui thành sự kham nhẫn mỹ học: cái đẹp chính là vô thường. Bởi vì vô thường, nên có hoa mùa xuân nở, có những dòng suối chảy từ tuyết tan mùa hè, có những trận lá mùa thu lìa cành, và có những trận mưa tuyết mùa đông vương vào gót giày. Bởi vì sống hoan hỷ với hư vỡ là tự hoàn thiện chính mình, hòa hài làm bạn với hư vỡ là sống với sự thật, và cảm nhận toàn thân tâm trong hư vỡ từng khoảnh khắc là hòa lẫn vào cái đẹp của vũ trụ. Và sống với chân, thiện, mỹ như thế tất nhiên sẽ đón nhận được cái chết bình an.
Mỗi 30 tháng 4 là mỗi năm xa hơn ngày đó, 1975, thêm một bước nữa xa hơn, đi vào dĩ vãng. Hầu hết những người trực tiếp tham gia vào cuộc chiến trước 75, nay đã vắng mặt. Non nửa thế kỷ rồi còn gì. Khi không còn ai nữa, không hiểu những thế hệ trẻ tha hương sẽ nhớ gì? Một thoáng hơi cay? Có khi nào bạn đọc ngồi một mình chợt hát lên bài quốc ca, rồi đứng dậy, nghiêm chỉnh chào bức tường, thằng cháu nhỏ thấy được, cười hí hí. Ông ngoại mát rồi. Trí tưởng tượng của người thật kỳ diệu. Rượu cũng kỳ diệu không kém. Nửa chai vơi đi, lơ mơ chiến sĩ trở về thời đó. Lạ lùng thay, quá khứ dù kinh hoàng, khốn khổ cách mấy, khi nhớ lại, có gì đó đã đổi thay, dường như một cảm giác đẹp phủ lên như tấm màn mỏng, che phía sau một thiếu phụ trẻ đang khóc chồng. Cô có mái tóc màu nâu đậm, kiểu Sylvie Vartan, rủ xuống che nửa mặt. Nhưng thôi, đừng khóc nữa. Chỉ làm đất trời thêm chán nản. Để tôi hát cho em nghe, ngày đó, chúng tôi, những người lính rất trẻ.
Ngày 30 tháng 4 năm nay, 2024, đánh dấu 49 năm ngày Sài Gòn thất thủ vào tay cộng sản Bắc Việt (30 tháng 4 năm 1975). Biến cố này đã mở ra một tương lai đen tối cho dân tộc Việt Nam mà một trong những hệ lụy thảm khốc nhất là hàng triệu đồng bào đã bỏ nước ra đi tìm tự do, trong đó có khoảng hơn 400,000 người chết thảm giữa lòng biển cả. Cuộc chiến tranh Việt Nam kéo dài trong 20 năm đã khiến cho hơn 950,000 bộ đội và thường dân miền Bắc chết và khoảng 600,000 lính cộng sản bị thương. Trong khi đó, có khoảng hơn 700,000 thường dân và binh sĩ Việt Nam Cộng Hòa thiệt mạng, cùng với 1,170,000 lính VNCH bị thương. Phía Hoa Kỳ có 58,281 binh sĩ tử thương và 303,644 lính bị thương. Đó là chưa kể số thương vong của binh sĩ các nước tham chiến ở hai miền Nam-Bắc, theo www.en.wikipedia.org.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.