Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Karl Marx: Ta Còn Để Lại Gì Không? (2)

16/11/200200:00:00(Xem: 3653)
Cái còn lại, lấy ra được, từ chủ nghĩa Marx, tức là từ đống vụn nát mới ngày nào tự phong đả biến thiên hạ vô địch thủ, bách chiến bách thắng, là phê bình mang tính đạo đức về nền văn minh tư bản, và cái này thì đúng là của Marx, thoát thai từ trái tim nhỏ máu của ông trước nỗi đau khổ của kiếp sống công nhân Anh. Vào thập niên 1960, "Marx Trẻ" (Young Marx) - tác giả "Bản thảo Kinh tế và Triết học" do "chàng" sáng tác vào năm 1984 - được thiên hạ xưng tụng như là "triết gia của [tư tưởng] vong thân", một cặp bài trùng, nếu nói về hai ông nổi cộm thời đó: Marx và Freud. Chủ nghĩa duy vật lịch sử - tư tưởng "không phải ý thức quyết định cuộc đời, mà là cuộc đời quyết định ý thức" , hay nói theo kiểu hiện sinh, "hiện hữu có trước yếu tính" - cũng hớp hồn chẳng kém, mặc dù nó không còn nối kết với bất cứ một mưu đồ lịch sử mang tính giai đoạn nào [mưu đồ lịch sử mang tính giai đoạn, thí dụ như "người ta" coi biến cố Xô Viết Nghệ Tĩnh là một diễn tập, sửa soạn cho Cách Mạng Tháng Tám sau đó]. Những câu nói của Marx, những văn đoạn của ông, là "tiếng nói đầu con gọi" của bất cứ băng, nhóm, ở bất cứ đâu, khi mà những cá nhân thành viên cảm thấy mình bị cho ra rìa (excluded), bởi những cơ cấu quyền lực hiện hữu. Tiểu luận của ông "Về Vấn Đề Do Thái" được coi là "luôn mang tính thời sự". Tiếp theo sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản, "Tuyên Ngôn Cộng Sản" của Marx, được viết năm 1948, lại sống lại, và được coi như lời tiên tri, cảnh báo nhân loại trước "hiểm họa" Toàn Cầu Hoá. Sự "chuyển dịch", "làm mới" tư tưởng của ông như trên, càng "làm sáng" niềm tin của chính Marx, về cái gọi là tư tưởng, theo đó, "những xã hội sử dụng những tư tưởng mà chúng cần, chứ không cần những tư tưởng mà chúng sử dụng".

"Marx: Một Cuộc Đời" của Francis Wheen là cuốn "hậu-Mác xít" đầu tiên về cuộc đời của Marx. Tất cả những cuốn tiểu sử trước đó, yêu hoặc ghét ông, đều cho rằng, những tư tưởng Mác xít, cho dù tốt hoặc xấu, đều liên quan (mattered); rằng chúng cần được chống đỡ, bảo vệ, hoặc bị tấn công, phản bác; hay ít ra, chúng cần được bàn luận tới một cách thật nghiêm túc, rằng cuộc đời của Marx không thể bị bỏ đi, và là một phần trong lịch sử của chủ nghĩa xã hội vẫn chưa được hoàn tất đó. Nhưng những tiểu sử sau cùng, theo kiểu trên, chấm dứt vào thập niên 1970. Nội dung lớn mang tính chính trị văn hóa của cuốn của Wheen không phải chỉ là về sự sụp đổ của chủ nghĩa Marx, mà là về sự sụp đổ của tư tưởng - Skidelsky dùng chữ phương án, project - Soi Sáng, mà chủ nghĩa Marx là một nhánh của nó. Nói rõ hơn, đây là về sự sụp đổ của quan niệm, rằng, lịch sử có một "siêu tự sự" (meta-narrative) nối kết quá khứ với tương lai, và cái siêu tự sự này có thể "nhận ra được bằng thuần lý", và dưới ánh sáng của nó, những diễn giải được đưa ra và những hành động được thực thi. Ngày nay, chúng ta haòn toàn sống trong hiện tại. Với hầu hết mọi người, quá khứ chỉ có một tí ti ý nghĩa; theo đó, chẳng thể có tương lai ở phía chân trời, nếu không có nhiều hiện tại như hiện chúng ta đang có như thế này đây, ấy là không kể những gì mà khoa học hứa hẹn, cho dù hàm hồ cỡ nào. Lịch sử có vẻ như chấm dứt, không phải với chủ nghĩa xã hội, mà là với chủ nghĩa tư bản.
(còn tiếp)
Jennifer Tran giới thiệu

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,